

D3805

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་མརྨ་ཀཽ་མི་ཏ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་ཕམ་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་འོད་ཟེར་སྙིང་གི་མུན་ལས་རྒྱལ་ནས་སྤྲོས་མེད་ལྔ་པོ་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། །གང་ལ་ཤར་ན་སེམས་ཀྱི་ རྟོག་པའི་རྙོག་པ་བསལ་བར་གྱུར་ནས་ས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ།།དེ་ཡིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བདེ་བ་འགྲོ་ལ་བསྐྱེད་ཕྱིར་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་པའི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྲིད་པར་འཁྱམས་ པ་འཇིག་བྱེད་དེ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ནས།།ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་བཤིག་ཅིང་ལྟ་བ་ངན་པ་འཇོམས་བྱེད་ལ། །སྐྱེ་བའི་རྙོག་པའི་ཡལ་ག་མ་ལུས་ངེས་པར་དྲུང་འབྱིན་ལ། །ཆེ་མཆོག་རྟོག་མེད་རྫོགས་ སངས་ས་ན་གཉིས་མེད་ལམ་གཉེན་གྱི།།འོད་ཟེར་བརྩེ་བས་བརླན་ཆར་ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྟོན་པ་ཡི། །གང་ཡང་འཕགས་པ་མི་ཕམ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་བྲལ་བའི་གཞུང་གིས་ཀུན་ཏུ་ཚིམ་མིན་པས། ། ཡུམ་གྱི་གནད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལོག་པའི་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེ་ཡུན་རིངས་འཁྱམས་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་ནང་གི་མུན་པས་ཁྱབ་པའི་རྒྱུན་གྱིས་འཕྲོག་བྱེད་བསྟན་བཅོས་སྙིང་པོ་ལ་རེག་པའི། །ལེགས་གསུངས་སྦྱངས པའི་བདུད་རྩིའི་གཏེར་ལྡན་བདག་གིས་དེ་གནད་ཡང་དག་གསལ་བྱེད་ཟླ་འོད་སྤྲོ།།འདིར་ངེས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་རབ་འབྱམ་མང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཕན་ཚུན་དུ་སྤྱོད་པ་ རྣམས་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དྲུངས་ཕྱུང་ནས་མུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་སེམས་ སྐད་ཅིག་ལ་གཟིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བཞེད་ནས་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྡུད་པ་པོས་བསྡུས་པ་ནི།འདི་སྐད་བདག་གིས་ ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏེ་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོའི་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ བཀའ་ཉིད་དུ་བཤེད་དེ།ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་བྱས་ནས་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
[梵文题目] 印度语：圣八千般若波罗蜜多精要月光论
[藏文题目] 藏语：圣八千般若波罗蜜多注释精要月光论
顶礼世尊弥勒怙主！
胜利光明从心暗中放射，无戏论五蕴所成；
若见此光，能除心识妄念浊染，而得受用大地。
为令众生获得圆满菩提安乐，化现不可思议之身；
般若波罗蜜多能摧毁轮回，我恭敬顶礼彼尊。
能摧毁意垢及邪见，
必定根除一切生起之浊枝，
最胜无分别圆满佛地中，无二道友之
光明慈悲润泽如何显现。
由于圣者弥勒论著离真实义理的论典不能令人满足，
大多数人因远离般若精要而长久流转于邪道，
是故我具足善说修习甘露藏者，以内明黑暗相续所夺论典精要触及，
将宣说其精要真实明晰月光。
在此，世尊于无量广大劫中，以种种菩萨行互相修习，以修习般若波罗蜜多断除一切分别网生起之相续，观见三界无边一切方位中无量众生各自刹那心识，以最极大悲他力如实了知。世尊为令众生了知此义而宣说，结集者如是结集："如是我闻"等乃至"赞叹"之间，以及"于此"等，以及"尔时世尊告"等，并非结集者自造，而是说为佛语。如《正法结集经》中所说："应当以'如是我闻'开始结集正法。"

 །དེ་བཞིན་དུ་འབྲལ་བ་དང་གོ་རིམས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །འདི་སྡུད་པ་པོ་ནི་ལྕང་ལོ་ཅན་ན་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ།དེ་ཡང་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྲུང་བར་དབང་བསྐུར་ནས་རྟིང་ལ་རྗེས་སུ་གཤེགས་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་མདོ་ལས་ བསྟན་པ་སོ་སོར་གཏད་པས་སོ།།གང་ཡང་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། །ཆོས་སྡུད་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་དང་། འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུ་བར་འདོད་ནས། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན པ་པོ་ལས་ཐོས་པ་ཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྗོད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ལས་གཞན་ཡང་ཉན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོར་བརྗོད་དོ།།བསྡུས་པའི་རྗེས་ལ་དུས་དེར་གནས་པ་ཉིད་ན། མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་དཀའ་ལ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པས་ཐུགས་རྗེས་དེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ འཕགས་པ་བྱམས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་ཀྱི།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱས་ནས་དུས་ཕྱིས་བྱས་ཞེས་པ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་བྱས་པ་ལ་མ་བཤད་ཅེས་པ་ནི་གཞན་དག་ གིའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འདོད་ནས། མཆོག་ཏུ་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ནི་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་བརྗོད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་ལ་དང་པོ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི།ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང་། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་ རྣམས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་གསུང་བའི།།ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

我来为您翻译这段藏文：
如是依次解说离合等。此结集者是住在柳树林中的大菩萨、十地自在金刚手，他受贤劫诸如来授权守护色身与法身而随行，如《如来秘密教示经》中所说，以及《金刚手灌顶经》中所说各别付嘱。
至于付嘱给圣阿难，那是为了让声闻们也能向世间人宣说，而非为了结集法要。此处世尊示现涅槃后，圣金刚手为摄受一切世间，欲结集般若波罗蜜多，对弥勒等诸大菩萨众如是宣说等。如实从说法者所闻一次并重复宣说，如是复从他处听闻，此说为结集者。
结集之后，当时住世者认为此法最为甚深难解难证，故弥勒菩萨以大悲心为令了解此义，造《现观庄严论颂》论典明示。若说是圣无著所造而后作，这是狮子贤等人的错误；若说前人未作解释，这是其他人的说法。
其中，世尊欲分别解说般若波罗蜜多，因为是最上师中无上之上师，以净信顶礼极有大义，且将宣说珍贵经典，故首先顶礼道：
"寻求寂静声闻众，以遍知性趋寂灭，
利益众生诸贤者，以道智性成世利，
诸佛具足此等故，宣说种种诸差别，
与声闻菩萨众俱，顶礼诸佛之佛母。"

 །ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐར་བར་འཚལ་བའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་ གི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་ཐུབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །གང་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་གསུང་ ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གསལ་བར་བྱས་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་མི་རྟག་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སློབ་མ་དང་བསེ་རུ་དག་དང་། གང་ཡང་སློབ་མ་དང་བསེ་ རུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་གཅིག་པའི་ཚིག་གོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བདག གིས་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཡུལ་འཛིན་པ་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་ལྔ་པོ་རྣམས་བསྡུས་པའི་བརྒྱད་ཅར་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་ པོའི་རྟོགས་པ་པའི་དབྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས།ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་ནས། གཞན་གདུལ་བྱ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདིར་ནི་བཤད་པ་གང་། །བློ་ དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར་གྱི།།གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་རྩོམ་པའི་དགོས་པའོ། །ཞེས་ཏེ། བགྲོད་པར་བྱ་བས་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཐོབ་པའི། །རིན་ཆེན་སྒྲོམ་ཕྱེ་ལྟ་བུ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
所谓近寂即是涅槃，包括求解脱的声闻和独觉，因为他们的乘与此相比差别较小，故作为一个次第来说明。利益众生是指诸菩萨。所说"种种诸差别"是指诸佛一切种类的法。"具足此等故宣说"这句话明示般若波罗蜜多即是一切种智的本质。
般若波罗蜜多有三种：了知五蕴无常的声闻和独觉，以及彼等声闻独觉之道；了知声闻独觉与菩萨道诸相的菩萨们；以及通达彼等所证诸相的一切种智即是诸佛的般若波罗蜜多。
"佛之"是产生义的单数词。与声闻菩萨众俱的诸佛之母，因为能获得如上所说的大义。获得此后，又生起增长五无漏蕴自性。因此应了知为所缘之持者。如是以三种遍智摄集其余五种现观的八种般若波罗蜜多，即是依小中大证悟者的差别而言。
以三种遍智顶礼后，为说明其他所化机趣入支分等而说：
"此中所说一切种，
智道由慧者能见，
余者不能有所证，
十法行性住经义，
易于通达为著述，
所为之义如是说。"
所谓道是所趣行处，主要是一切种智果位诸佛法身。如《经庄严论》所说：
"断除一切诸障碍，
获得一切种智性，
如开启宝函般者，
即是所说正觉果。"

 །འདིས་བགྲོད་པར་བྱེད་ཅེས་ པས་ན་ལམ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕལ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཁོངས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དྲུག་འདུས་པའོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ། །དེ་ཡང་མདོའི་དོན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐོས་པ་ ཉིད་བསམ་པས་དྲན་པ་ལ་བཞག་ཅིང་།ཆོས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྗེས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་བྱེད་པའི་ཐབས་ ལ་རྗེས་སུ་གནས་པ་ནི་མདོ་བརྩམ་པའི་དགོས་པའོ།།འབྲེལ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ་གོ་སླ་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། གླེང་ གཞིའི་གོ་སྐབས་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྡེའི་ལུས་ཉིད་འདི་སྐད་དུའོ། །བདག་གིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་སྟེ། བླ་མ་ལས་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་པས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་གླེང་བསླང་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་གླེང་གཞི་དང་དུས་གང་དང་ ཡུལ་དང་སྟོན་པ་པོ་དང་འཁོར་གྱིས་འདུས་པ་སྟེ།དེ་ལ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་པའི་བར་ནི་གོ་སྐབས་ལ། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་ལུས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་གསུངས་ཞེས་མ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་ནི་བསྟན་པ་མི་སྲིད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་ལ། བསྟན་པའི་སྣང་བ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་བདག་པོ་ཡིས་སོ།།གང་དུ་བྱས་པ་དང་ཐོས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དུས་གཅིག་ནི་དུས་གཅིག་ལ་སྟེ་འདིས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་གསུངས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཐོས་པ་ འཛིན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་པའོ།།བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལན་ཕྱི་མའོ།

我来为您翻译这段藏文：
由此称为道，是指佛果之因的一切种智，其中如理摄集六种现观。如是因果性质的八种现观本质之道般若波罗蜜多宝贵经典所诠说的内容，非菩萨者不能领悟，故具慧者即是诸菩萨。现前即是究竟目的。
即是将如上所说经义闻思后安住于忆念中，法即是发心、教诫等十种类别中所摄的八种现观差别，依此而行者能轻易随顺，即是随顺获得所诠义的方便，这是造经的目的。关联即是所诠与能诠的事物特征，所成与能成的事物特征，这是很容易理解的。
"如是我闻"是指如实集摄，是序分的场合而非结集，即是经典的主体。"我"是亲自听闻，而非从上师间接传承。如是此处显示引言之后，是序分及时间、处所、说者、眷属集会。从"一时"开始直至"阿难"为止是场合，从"复次"等开始的结集"世尊如是说"等其余部分是经典主体。
为何不说世尊说此，是因为世尊无分别，究竟义中说法不可得，显现说法是由所化众生的福德和世尊往昔愿力所致。
说明何时何处说法听闻的差别："一时"即在某时，这是为了令所化众生对此法生起恭敬心，并显明自己亲闻世尊一次宣说。"薄伽梵"是具足降伏四魔，这是后一次确切解释。

 །ཡང་ན་བདུད་བཞི་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་པ་སྟེ། བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལན་ཕྱི་མའོ། །འབྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པས་བཅོམ་པ་ སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། མངོན་པར་བསྟན་ཞེས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་པ་དབང་ཕྱུག་དང་གཟུགས་བཟང་དང་གྲགས་པ་དང་ དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲུག་གོ།།དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་གཞན་དབང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚོགས་པས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་ལྷམ་མེ་བའི་ སྐུའི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་པའི་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་སུ་སྒྲ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་གང་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔལ་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔལ་དུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དག་ཅིང་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་པར་མི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ འདིར་སོ་སོར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་འདིས་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅེས་པས་ཆོ་འཕྲུལ་ལ།ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ ཤིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁྱད་ པར་དུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིས་གནས་ཤིང་བཞུགས་པའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཆོས་སྟོན་པས་བཞུགས་པའོ། །གང་ རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་།གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དེ་གཉིས་ཆར་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཆར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བཞུགས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
或者说，以智慧降伏四魔故称为"降伏"，这是后一次动作的确切解释。由"分别"而称"降伏"，具足般若波罗蜜多故称"薄伽梵"，或由"显示"而称"薄伽梵"，因为显示唯由诸因作用而成。
其六种圆满是：自在圆满、色身圆满、名称圆满、吉祥圆满、智慧圆满和精进圆满。其中自在圆满是不受他控，因为世尊以此圆满断除一切含习气的障碍。色身圆满是因具足无上相好庄严之身。名称圆满是因十方广大声誉。吉祥圆满是众多圆满之所依，因为对一切世间成为出世间圆满愿望之吉祥。智慧圆满是因具一切种类清净无著无碍之智。精进圆满是因为恒时利他永离不乐。
"安住"是此处各别摄集并引导众生，即神变。神变有三种：神足通、他心通和漏尽通。以种种神足通神变显示出世稀有之法，以记说神变遍知心的随眠而以善根增长方式令成熟，以教诫神变特别忆念三乘所化众生后以四种威仪成办所欲义而安住。
其中诸佛身业是以威仪安住，语业是以说法安住，自性等持与现前三昧二者皆是意业，以二者等持而安住。

 །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཉིད་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སེམས་ ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་གཉིས་ཆར་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གནས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་འཁོར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ ས་ཕྱོགས་སུ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་སྟེ།རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ། རི་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཚིགས་ལྟད་མོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པའི་དོན་དུ་ གནས་བསྟན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ན། མང་པོས་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་གནས་ཉིད་བཞིན་དུ། མདོ་སྡེ་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་སེམས་ཅན་ལ་གསལ་བའི་དོན་དུ། འདིར་ཡང་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རབ་ཏུ་ བཞུགས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ཞེ་ན། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རིང་ནས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བའི་དོན་དུའོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་གྲངས་ཀྱིས་ཆེ་བའི་དག་གིས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་སློང་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། དེ་ འདིར་མ་བཟུང་བས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་མ་བཟུང་བས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བས།ཅུང་ཞིག་གང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དེ་འདིར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཅི་ལྟར་དགེ་འདུན་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བདུད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ།ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱེད་ཅེས་ཏེ། བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཚང་བའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་མོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅོ་ལྔས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་ བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་པའམ།བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཡང་དག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་མཆོད་པར་བྱེད་པས་མཆོད་བྱེད་དམ། ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་འོས་སུ་གྱུར་པས་ན་མཆོད་འོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐབས་ཅིག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དང་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་ཟག་པ་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་གཡོ་བའི་ཟག་པ་གསུམ་སྟེ།དེ་ལ་མ་རིག་པ་མ་རྟོགས་པ་འདོད་པ་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ ཟག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
以佛眼普观众生及缘近前众生的这两种意业，应安立为内在等持而住，因为缘于世间。
王舍城是被众多大王尊敬的王宫所在的大城市，在其地区有灵鹫山，其本性为各种珍宝所成，此山为诸天等观赏时节之处，因成为塔庙而为众生积集福德资粮之所依处。
为何在王舍城宣说？如同大众所敬的大城市之处，为使此经成为众生的大法王而明显，此处也宣说安住于世尊母的经典。为何称灵鹫山？为显示听众们于教法中久远超胜之义。"大"是由功德和数量而大。
比丘是以断除烦恼而成阿罗汉，此处未取(阿罗汉)，若不取预流圣者阿难则成过失，故此处应取某些已受具足戒者。比丘僧众团体，何以为僧伽？因于三宝不为魔等所坏而完全降伏。其中数量之大为半，即未满一百的一千三百。此处以"一切"等十五词说明功德之大。
敌即烦恼，以降伏彼故称阿罗汉，或以真实修行供养承事供养如来故称"供养者"，或为天人供养及堪为功德所依故称"应供"。如是宣说阿罗汉功德相应，即从有顶至无间所有能生漏的三漏：众生善根动摇之漏，其中不明了无明于欲界普行的烦恼是欲漏。

།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །འདི་རྣམས་ཟད་པས་ན་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །ཟག་ པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི།ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། གང་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་ཅིང་ སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང་།གང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བས་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ དག་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་ལ་དབང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་ནི་སེམས་དེ་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ལ་དབང་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ ཅད་ཀུན་ཏུ་བཅད་ནས་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཅང་ཤེས་པ་ནི་ འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ།འཇིགས་པའི་དོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་རྙེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པ་རྙེད་པ་བག་ཚ་བ་མེད་པ་རྙེད་པ་དབུགས་འབྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་མེད་ པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོགས་པ་མེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་གཞན་གྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་ངན་འགྲོ་དང་འཚོ་བ་ཆད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པས་འཇིགས་པའི་དོགས་པ་མེད་པའོ། །རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་ བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མ་གོས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དོགས་པ་མེད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
色界和无色界中所行的是有漏。三界俱生和遍计的无明以及六十二见即是无明漏。由断尽这些故称漏尽。
宣说漏尽清净功德即"无烦恼"，因为无有能令烦恼、业和生的烦恼，依次为能使烦恼、能造作烦恼及苦、及所生烦恼等。由无烦恼性故无有烦恼苦，其功德即所说的"得自在"，因以神通自在而于众生器世间得自在。以根自在故，行为寂静而以彼等于世间得自在。以三昧自在故，安住于调伏彼等心。以智慧自在故，断除一切烦恼、业和异熟，如从束缚解脱者般自得自在。
由心极解脱故称心极解脱，断除有支烦恼和随烦恼，于所得三昧等持即是心解脱。慧极解脱是以慧解脱断除无明分位的烦恼和随烦恼，获得阿罗汉道智即是慧解脱。
"善调伏"即无诸怖畏，由无四种怖畏疑虑，依次称为获得安乐、获得无畏、获得无惧、获得解脱。其中无有忧愁、悲叹、痛苦、不悦即是无苦疑虑。无有自害、他诽谤、恶趣、断命、忧愁和死亡等怖畏即是无怖畏疑虑。由不染着得失、名誉、毁誉、苦乐等，故无世间法疑虑。

།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མེད་པས་ན་མི་ཤེས་པའི་དོགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དོགས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཅང་ཤེས་པའོ།།གླང་པོ་ཆེན་པོ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རིག་པ་ལ་ནི་གཞན་དག་ཏུ་ དེ་ལ་རིག་པ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱས་པས་སོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཞུགས་པ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་སྦྱངས་པར་ གྲགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་།ཀུན་ཏུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་རང་གི་མོས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་བོར་བ་ནི་ཁུར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དེ་རྣམས་བོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕུང་པོའི་ཁུར་བཏང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་ བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱོར་ནུས་པ་ཉིད་དོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་སྤངས་པས་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །དམ་བཅས་པའི་ཁུར་བོར་བས་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྩོམ་པའི་ཁུར་གྱིས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་ནི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ།།ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་བོར་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ལ། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་མིན་པ་སྤོང་བ་ནི་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ མ་རིག་པ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་དོན་རྟོགས་པས་གང་ཞིག་གི་རིག་པ་བསྐྱེད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པའོ།།ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དགུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་།ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དེ་རྣམས་གཞན་དུ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །འདིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ ལྟ་བ་སྟེ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
于智慧遍净中无有无知、疑惑和邪知，故无无知疑虑。如是离诸疑虑故称善调伏。
大象即大主尊，以三明等殊胜而闻悟法。神通、他心通和漏尽通三种明，在其他处称为三明。
所作已办即圆满戒定慧，确定作了解脱一切苦的事业。正在作事即以自信解而行少欲、精进、知足、修习、令人欢喜等事。
舍重担即舍四种重担：舍蕴重担即以遍知苦而能修无余依涅槃乐；舍烦恼重担即以断集而得解脱乐；舍誓愿重担即以现证灭而得圆满菩提乐；圆满精进重担即以修道而得寂静乐。
以舍重担而得安乐的功德即所说"得自利"。自利有二：舍非义即以断烦恼无明而断一切烦恼障，悟义即生起智慧而证涅槃。
遍知尽有九种结：系缚有情于有的贪欲、嗔恚、我慢、无明、疑惑、见取、嫉妒、悭吝等，于他处已断。其中无漏正见能断见取和疑惑。此处有身见、边执见、邪见三种见。见取和戒禁取二种取。

 །ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམས་དང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་རྣམས་སྤངས་ ཤིང་།ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟད་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་སྟོན་ཅིང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མོས་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་གང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི སེམས་ལ་དབང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ནི་ཕ་རོལ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པ་འདིར་འགྲོ་བ་དང་འདིར་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཕ་རོལ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ལ་དམ་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་དེས་ཐོབ་པའོ། །དབང་ནི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུགས་ལས་ འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ལ་དང་པོའི་རིམ་པ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་།གནས་པ་དང་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནས་དེ་ཅི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་ བོ་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེ་ན་མིན་པར་གསུངས་པ་ནི་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཟག་གི་ཚིག་ནི་དོན་མཐུན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ ནི་གཞན་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དུ་ཚེ་འདོད་པས་དེས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མཉེས་པའོ། །འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ནི། རྗེས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ འཁོར་གྱི་ཕྱིར་དང་།ངེས་པའི་འཁོར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འཁོར་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ནི་རང་གི་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་རྟག་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འདི་ ནས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་རྣམས་ནས་ཀྱང་འདི་རུ་འོང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་འདིར་མ་བཤད་དེ། དེའི་ཐེག་པ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པར་གསལ་བའི་ ཕྱིར་དང་ཡུམ་འདིར་བསྡུས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
以获得无漏三昧而断除嫉妒、悭吝、嗔恚和欲界贪欲，以阿罗汉道智慧之尽而断除我慢、无明和有爱。
"正"者，即以正遍知及正遍悟而示现三宝、功德及三乘，于四圣谛及菩提分法正信，远离其违品故心极解脱。
"一切心自在"者，即以何心得三昧自在而成主宰，于彼心得自在及一切。于彼等之胜彼岸即彼岸，以趣向究竟及到达究竟之义。彼岸即究竟，以胜彼岸到达即为所得。
"自在"者，于随欲顺逆及从初始九种等至之修习、安住、见解获得别别证知之自在故。
说"一切"者，若问圣阿难是否亦具此等功德，答"一"等，因补特伽罗语异于八圣补特伽罗故。未证即已断。"如是"者即示于他。
"具寿"者即殊胜欢喜义，世间欲寿故如是令其欢喜。此处说声闻僧众，是为随后趣入大乘之意，及以显著眷属故，及以决定眷属故。显著即出家眷属，决定即恒时住于自佛所故。
菩萨非如是，因多是在家人故，从此亦往十方世界故，从彼等亦来此故，是故此处未说菩萨僧，因说其乘故菩萨眷属无量明显故，及此处摄于般若品故。

།དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་གཅིག་ནི་གསུངས་ནས་གོ་བས་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་མང་དུ་བཤད་པས་ལྷག་མ་ཡང་གོ་བས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་གོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་འབྲིང་ལ་དགའ་བའོ། །གསུམ་ པ་ནི་ཉུང་ངུ་བཤད་པས་མང་དུ་རྟོགས་པའི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་ལ།དེ་ནི་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཞུང་ནི་བསྡུས་པར་འདོད་པས་ན་གཞུང་ འདིའི་གླེང་གཞི་ཡང་བསྡུས་པ་སྟེ།དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ཡང་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་བཤད་པས་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཁོར་དང་བཞུགས་པར་འགྱུར་བ་དེར་བདག་གིས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གླེང་གཞིའོ།།བསྟན་པ་གོ་བའི་སྐབས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་རྒྱན་ལ་དེར་བཞུགས་པར་གྱུར་པས་སམ་དེར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་འབྱོར་པས་རབ་འབྱོར་ལ། གནས་བརྟན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ མཆོད་པའི་དོན་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཆོག་གི་ཕྱིར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་སྟེ། གསུང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕྱག་གིས། ཁ་ཅིག་ཏུ་གསུང་གིས། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཐུགས་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཞེས་པའོ། །གང་དུ་རབ་འབྱོར་ལ་བོས་ནས་བསྟན་པའི སྐད་ཅིག་ལ་གཞན་གདུལ་བར་བྱ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞལ་འཛུམ་པས་བདག་ལ་གཟིགས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་རབ་འབྱོར་ནས་བཀའ་སྩལ་པས་ན་དེ་གཉིས་བསྡུས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
其中修行者有三种：一是听闻后理解而重视文字者，此为喜广者。二是由多说而理解余义，由广说而理解者，此为喜中者。三是由略说而多解，由提要而理解者，此为喜略者。对应彼等，世尊分别宣说八千颂般若、二万五千颂般若及八千颂般若。
由于此处欲略说正文，故此经序分亦略说。比丘、比丘尼、天、人、阿修罗、乾闼婆等眷属亦当于此了知。
由彼等解说，即"我于世尊与如是所说眷属在灵鹫山时如是闻"，此为序分。
宣说开示了解之分即"尔时"等。"复"字为文饰，由住于彼或住于彼僧众中富裕故名"富楼那"。言"长老"者为尊敬义，住于无漏阿罗汉位者亦为最胜故。
"告"即"富楼那"，为语加持。世尊为说法以三种加持：有以身加持，有以语加持，有以意加持。何故？为令彼等种姓生起欢喜故。
"当勇猛"者，即汝当于佛前作是说。于呼唤富楼那说法之刹那，诸多所化众各自思维"世尊以微笑观视于我而说法"。如是，由从富楼那至告故，此二摄略。

 །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ལན་ཅིག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བོས་ཤེ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བོས་ནས་བསྟན་པ་ནས་མདོ་འདི་ནི་ཟབ་པས་བདག་ཅག་རྣམས་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་ཞེས་ཁ་ཅིག་ལུང་ལ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། རབ་འབྱོར་ལ་བརྩམས་ནས་བསྟན་ན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་མ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།ཐུན་མོང་པར་ཡང་སྟེ་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་དེས་བཤད་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་དང་འཁོར་གཞན་གྱི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་སོ། །གང་ཡང་བླ་མས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་སློབ་མ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ གསོལ་བ་བཏབ་པ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཤད་པ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆུང་ངུ་ན་ལྷག་པར་མོས་ཞེས་པས་སོ། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པ་སྟེ།དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །དོན་དེ་ལ་སྦྱོར་བས་གཞུང་དང་ལམ་དག་ལ་ཡང་དེའི་སྒྲས་སོ། །དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ ནས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྟེ། དེ་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བགྲོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་མ་ལུས་པར་འགྲོ་བའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡིས་བགྲོད་ཅེ་ན། སྦྱོར་ དང་སྦྱོར་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དགོས་པའི་ཚུལ་དེས་མ་ལུས་པར་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ་སོར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་ཤེས་རབ་འདིའི་ཕ་རོལ་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱི་ ཨ་ཕྱིས་པའོ།།གང་གི་ཕ་རོལ་ཞེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་འཕགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཞིང་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
那么，为何在显示菩萨乘时不一并召唤彼等菩萨呢？若召唤菩萨而说法，有些人会执持经典说："此经甚深，我等不能修习。"若以对富楼那开示，则为一切众生所共，认为并非极为甚深而趣入。又因共同三种遍智之故，由彼解说，比丘等其他眷属亦能获得证悟法性。
虽无上师祈请之弟子，然此祈请乃因对法恭敬故。如是亦说："长老富楼那于般若波罗蜜多最小亦增上信解。"
为何而说？所说"般若"等，即通达般若波罗蜜多之主要法身，此为所需之所需。以彼义相应，故经典与道亦以彼名。
"从此"者，意为殊胜士夫所当追求，及为方便所生故。"乃至"者，即以闻思修之差别。"于般若波罗蜜多"者，即于三种遍智，依彼道而行故定当出离，即完全趣入。
云何由彼趣入？即加行、加行圆满、加行次第及加行究竟，意为以此所需方式圆满无余。此中以此二语，即以八种现观各别显示于圣者富楼那。如论中说："般若波罗蜜多，以八事善说。"因缘空性故，及以胜义空性为体故，殊胜智慧即般若，此般若超越彼岸故名波罗蜜多，此即远离阿赖耶。
何为彼岸？即分别念。随其所应，圣者、菩萨及清净如来到达彼岸并各别证悟，故名波罗蜜多。

 །སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ དོན་གྱི་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་བཤད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་།།རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཉིད་སྐུ་དང་དེ་རྣམས་བརྒྱད། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོ་ནི་རབ་ཐོབ་པའོ། །མཐར་གྱིས་པ་ནི་རིམ་གྱིས་ན་མཐར་གྱིས་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་པ་དེར་སྦྱོར་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ དག་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་མངོན་པར་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བདུན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ སྐུ་དང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ།འདི་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །གང་དུ་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཏེ། གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཐ་དད་ ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་རྣམ་གསུམ་ནི་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཟག་གཅིག་པུ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྟན་ན། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ སུ་བསྒྲུབ་པས་ཇི་ལྟ་ན་གཞན་རྣམས་དགོས།གང་ཡང་ཉན་པ་པོའི་འདོད་པའི་ངོར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། གཅིག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུས་བསྒྲུབས་པའི་ གོ་རིམས་ཏེ་དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་བཞིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
如何于加行道到达彼岸？此为义之作用。云何是般若波罗蜜多？因为是其果故。"善说"者，即摄八种现观而说。
何为八种？即：遍智性、道智性，其后一切智性，现证一切相，到达顶峰与渐次，刹那现证菩提，法身性，此为八种。
以一切相现证诸相，趣向应证之义并如实通达，故名现观，因为通达义故。顶峰即最胜获得。渐次即次第而为渐次，于彼渐次修习而趣入现证菩提，此即顶现观与渐次现观之义。
此中所应现证之现观与八种相，能近得现观有七种。以彼七种而作现证及获得之现观法身与八种，此等即为八事。
于此，遍智性等之次第如何于般若经中宣说，即八种现观。依补特伽罗差别，如何种性差别乃至声闻等三乘，彼亦非依随顺门住于种性，若仅就菩萨一类补特伽罗而说般若，如是则唯遍智性于因果阶位修习，何须其余？
又依闻者意乐而说二种：一者以因果了解之次第，如念住、正断等。二者以果及因成就之次第，如苦、集二谛与灭、道二谛。

 །མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། དེ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་། དེ་ནས་རྣམ་ པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་འདོད་ཅེས་པ་ནི་རིགས་པས་མི་འཐད་དེ།དང་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་གཉིས་པ་མེད་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲིད་པ་མེད་པས་གང་ བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མིན་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་ དེ་ཉིད་ལམ་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་གཉིས་པ་མེད་ལ།དེ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ།དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་གོ་རིམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དང་པོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཚོན་པར་ཤེས་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཞེས་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་མའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་བཞི་སྟེ།དེ་ལ་དང་པོའི་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེས་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་པར་མི་མཚོན་ལ། སོ་སོར་རང་གི་ རྣམ་པ་རྣམས་སྤྲོས་པའི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ།གང་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀུན་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་རྣམས་སམ། མ་ལུས་པའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ ཅན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
这些现观中，首先是果位遍智性，其次是道智，再次是一切智，然后是现证一切相，[说]这样的意乐是不合理的。因为首先现观最后阶位的究竟果位之后再无第二，从发心以前的阶位中也无有道智等的存在，所以这八种并非是因果次第的成就。
何以故？所说遍智性有二种：主要的是果位阶段佛陀的证悟。非主要的是因位阶段，即以道智别别证知补特伽罗无我与法无我，彼等菩萨于前位中以一切智性了知补特伽罗空性，故一切智与道智无二，反之则为声闻等。如是三者应成就果与因之次第。
此等中初三现观是般若波罗蜜多之自性，以"表征"而知，以"境"而说能缘现观之因及最后加行等四种。其中初三种遍智以闻思自性之智，不能以般若波罗蜜多体性顿时显示遣除一切戏论，而是以各自行相分别思维自性之发心等修习自性而开始加行。
如圣解脱军所说，三种遍智境之诸别别决定相，或具足一切相之所缘即是现证一切相，是具相之三种遍智安立。于加行中说为现证一切相。

 །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྡུད་འགྲེལ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་ དབང་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཀུན་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་བསྒོམ་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་སེང་གེ་བཟང་པོས་བཤད་པ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་འཐད་པས་བཤད་ཅིང་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར།དེའི་རབ་ཏུ་སོན་ པའི་མཐར་གྱིས་པ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐ་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐར་གྱིས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཐར། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །གཞན་དུ་དོན་བསྡུས་རྣམ་ པ་དྲུག་།ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །གཞན་དུ་དོན་བསྡུས་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དེའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདིར་ཕལ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཕལ་པའི རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གཙོ་བོ་ནི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་པས་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་ ན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་སོ་སོར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་དངོས་གཞིའི་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཐབས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཉི་ཤུ་པོའི་ཤེས་པ་ནི ཕལ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།ཕལ་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །བཅོ་ལྔ་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པ་དང་བཅུ་བདུན་པའི་དབྱེ་བའི་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་གཉིས་སྤངས་པའི་ བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་དགུ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་གནས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ།།ཉི་ཤུ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་བཤད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
因此，《现观庄严论总义》中说"为获得三种遍智一切相而修持殊胜道中三种遍智诸相，即成现证一切相"的狮子贤解释，已说明并将继续说明是不合理的。其渐次圆满最后所生之果，即是因果之渐次。
如论末所说：
"相及彼加行，
彼胜彼次第，
彼终彼异熟，
别摄为六种。
境因有三种，
四加行自性，
法身事业果，
别摄为三种。"
以相殊胜加行即是彼加行，此中普通遍智性之因即是普通现证一切相加行。主要是具果性故为主要，于彼何以说为现证一切相加行？因为是加行之果故假立。为别别成就"无前行则果不生"而将宣说二十二种发心中，遍智性与现证一切相，彼等最后正行后二之体性是果，方便则是直至二十种智，即是普通遍智性与普通现证一切相。
其中前五是一切智性。第十五、十六及第十七之分类前二是顶现观。除其分类二外之第十七、十八、十九是渐次住现观。第二十是刹那现观。如是安立已，于此等之广大理论无需解说。

 །གང་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་པ་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་སུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་ པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི།།གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉིད་ལེའུ་འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ སྟེ།དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་བསྐྱེད་ནས། དགུ་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་གོ་ཆ་བགོ་བའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་བསྐྱེད་ནས་རབ་ཏུ་གནས་པས་དེ་ཡང་དག་པར་འབྱེད་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམས་སུ་བསྒྲུབས་པའོ།།གཉིས་དོན་གྱི་གོ་རིམས་སོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །ཡང་ཉན་པ་པོའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྒྲུབ་ པར་བྱའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱི་རྟིང་ལ་བརྗོད་པའི་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་དང་པོའི་ཚིག་གཉིས་པའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བཤད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
所说"必定出离"是指菩萨摩诃萨，即发菩提心之义。如论中说：
"发心与教授，
四种决择分，
所依即修行，
法界之自性，
所缘及所为，
铠甲所行事，
资粮与出离，
是佛遍智性。"
这是说牟尼如来已亲证彼等一切，此品即宣说此义。此即发心等十法行，亦称为修行之行。此中安住于法界空性后，生起欲等，因生起九种，故有所缘、所为及披铠甲。
其后生起顺决择分等而安住，故分别决定并出离等。此中发心等三是证悟次第，其因缘是缘法界、作意所为是发心之境，此即成立为果因修行次第。二者是义之次第。颂文是依佛母所说次第。又依闻者意乐差别。如是后者亦当如理成立。
此等之后所说"令迷惑"等十一颂，将如实宣说现观。此中佛母初句与第二句说明发心。

 ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ལ་དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་མངོན་པར་སེམས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ལ་གང་མངོན་པར་སེམས་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོས་ན་དེས་ན་འདི་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ལ་ལྷག་མ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ། སེམས་ནི་ འདིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།དེས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདིར་སེམས་དང་ཡིད་ལ་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་དང་མོས་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བར་འདོད་ནས་བརྗོད་པ་བདག་གི་སེམས་འགྲོ་བར་འདོད། བདག་ གི་ཡིད་འགྲོ་བར་འདོད་ཅེས་པ་སྟེ།དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། གཞན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེས་དེའི་དོན་དུ་ཆེད་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅིང་མོས་པ་གང་གིས་དེ་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རྣམས་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། བསྐྱེད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སོ་སོར་དང་པོའི་མཚམས་སུ་གྱུར་པ་ཤེས་པའི་དོན་དང་ཁྱད་པར་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་འདིར་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་ སེམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་གང་སྔོན་དུ་སོ་སོར་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིག་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དང་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དང་ཆོས་ནི་མཆོག་གི་སྲས་ལ་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་ བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྔ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
菩提即是达到圆满正等菩提的究竟，对此思维即是明显思维和希求，所谓菩萨是指，欲成为一切众生中最胜者，凡是如此明显思维者即为大，因此这些即是大性，故称大菩萨。如是解释说：
"发心为利他，
愿求正等觉，
如是依经典，
略广门宣说。"
发心是能表，余者是性相。此处心即意识，由此缘取一切白法而生起。此中心、意、欲、愿、胜解、希求等是异名。如是说"欲往"即"我心欲往，我意欲往"。
发起彼即发心，为利益一切有情众生，乃至究竟无上涅槃菩提，为此目的而希求，即是愿求圆满菩提并胜解，以此等愿求彼之体性，此是其义。
发心是无错乱，说"发"是令未生者了知，即是了知心所证法之最初界限的意义，及遍摄殊胜之义。为利他故及缘正等菩提的发心，心之殊胜即空性与悲心无别的菩提心，此处此即是性相。
那么，与希求分别念俱行的心于世尊如何？诚然，所希求及能希求者即是作者法，先前由心如何别别了知，即是希求性及欲性的业与法，于最胜子，此中于世尊则无希求心之分别念。如是大悲欲离苦即是无分别自性，因先前如来无分别，如是愿求正等菩提即是无过失。

 ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་འདི་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་མ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དག་གིས་ཐབས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན གྱི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏེ།དེ་དག་གི་ཐབས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་དག་མི་འགྲུབ་ལ་དེའི་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟར་བཤད་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་འདིའི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པས་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་གསུངས་ཏེ།གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ནི་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ བསྟན་བཅོས་ལས།དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་བརྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། ཞེས་ཏེ་ཆུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་རྒྱུན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པའི་མཐའ་ལ་མཉམ་ཞེས་པས་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དང་པོའི་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ས་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཕྱིས་གང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སོན་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཚེས་ པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེས་དགེ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེས་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བུད་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ གྱུར་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚིམ་པས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
正等菩提与利他，在此般若波罗蜜多经中，不仅仅只说发心的性相。如何呢？还有自利他利的方便。其中自利即是正等菩提，利他即是利益众生，彼等方便即是般若波罗蜜多的瑜伽。若无彼则彼等不成就，其略说广说正等菩提如是解说，利他则以略说广说。
此中此发心之体性，世尊母中所说，由获得彼等阶位故，未说分类。获得不同阶位是为了证得。此复于二万五千颂及八千颂般若佛母大经中宣说。
论中亦云：
"复次地与金，
月火藏宝源，
海金刚山药，
善友如意宝，
日歌王藏库，
大道乘清流，
回声江河云，
共成二十二。"
所谓江河即是水流，其中第三发心末尾说"等"，应摄入内。
初发心与欲相俱的为求菩提之性相如地，因为是一切佛法资粮生起之所依故。与胜解相俱者如精金，因为此后永不变异故。胜解后了知殊胜的增上意乐与彼相俱，及与加行相俱达到者如白分之新月，因为由此生起并增长诸善故。与加行相俱的增上意乐相俱者如火，因为由此趋向彼之殊胜，如火因薪之差别故。与布施波罗蜜多相俱者如大宝藏，因为以法财二种受用令无量众生满足而无尽故。

 །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེས་འཕེལ་ བར་བྱེད་ཅིང་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་ཏུ་བབ་ཀྱང་མི་འཁྲུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དང་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་རི་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པ་དང་མི་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དང་མངོན་པར་ ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ།མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་དང་སྦྱིན་པ་དང་། ངག་སྙན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ གྱུར་པ་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟེ།གདུལ་བར་བྱ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ནང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ མཐུན་པ་ནི་གང་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་བཅུག་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ཐབས་རྣམས་སོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་འཇམ་ཞིང་སྙན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འདུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། བར་མ་ཆད་པར་མཐུས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་ལྕགས་ཀྱུས་ནི་སྐྱེ་དགུ་ལམ་ལོག་པ་ནས་མི་ལྟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་རྟོན་པའི་ལྕགས་ཀྱུའི སྟེ།དེ་ལ་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཡི་གེ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལམ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
与持戒波罗蜜多相俱者如宝源，因为能增长一切功德珍宝且生于宝源故。与忍辱波罗蜜多相俱者如大海，因为一切不欲之事降临亦不动摇故。与精进波罗蜜多相俱者如金刚，因为坚固且无所畏惧故。与禅定波罗蜜多相俱者如山，因为不动且不散乱故。与般若波罗蜜多相俱者如药王，因为能息灭一切障碍之病故。
与方便波罗蜜多相俱及与无量相俱者如大善知识，因为于一切时中不舍众生利益故。与愿波罗蜜多相俱及与神通相俱者如如意宝，因为能增长随所欲求之果故。与力波罗蜜多相俱及与布施、爱语、利行、同事之相摄事相俱者如日，因为能成熟所化众生之稼故。
其中布施即是施予内外资具。爱语即是世间与出世间之法布施。利行即是令他如法受持。同事即是令他受持后自己亦随行，此等是摄受众生之方便。与智波罗蜜多相俱者如天音悦耳动听，因为随所化众生之意乐而说法故。与神通相俱者如王，因为以无间断之力而随住利他，是趣入之因故。
如王之钩能令众生不堕邪道，如是菩萨之择法钩亦然。于此依义不依文，以善巧等为道。

 །ཆོས་ཀྱི་རིགས་པ་ལས་སོར་རྟོན་གྱི་གང་གིས་གང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལམ་ཡིན། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ལམ་ཡིན་པ་དང་།ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལམ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ངེས་པའི་དོན་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་དོན་གང་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ།།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་གནས་ཀྱི་མཛོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ལམ་པོ་ཆེ་ ལྟ་བུ་སྟེ།འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་བཞོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བས་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་དང་ སྤོབས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་བཀོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཆུ་འཛིན་པ་དང་མི་ཟད་པ་དང་འབྱུང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་འཛིན་པ་དང་མི་ཟད་པ་བསྟན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་དེ་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་ནི་སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙན་པ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པ་ནི།ཆུ་ཀླུང་གི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་སྟེ། ངང་གིས་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་གྱུར་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དེས་འཇུག་སྟེ་སྤྲིན་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
依法理择法而不依于说一切法皆空者为道。依修所生慧智而不依闻思慧识为道。依了义经而不依不了义经，此为四依。了义者即是诸佛世尊所抉择一切法空性之相，其义即是如此。
与福德智慧资粮相俱者如库藏，因为是众多福德智慧资粮之所依故。与三十七菩提分法相俱者如王道，因为一切圣者皆行且随行故。与止相俱及与悲心、胜观相俱者如乘，因为不堕轮回与涅槃他处而安乐行故。
与陀罗尼辩才相俱者如水库，与持水、不竭、流出相顺，因为能持已闻未闻诸法义且不竭说法流出故。与"一切有为无常、一切有漏皆苦、一切法无我、涅槃寂静"之法印相俱者如妙音，因为欲求解脱者闻之悦耳故。
与诸菩萨得无生法忍安乐，因果事业无别故一乘道相俱者，如河流，因为自然流转故。与善巧示现兜率天等诸处方便相俱及与法身相俱者如云，因为趣入一切众生利益事业，如云成就器世间圆满故。

 །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར་ཏེ། ཚད་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དང་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་མི་རྟོན་པ་ དང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ལྔ་ལ་བཞི་བཞི་སྟེ་གཉིས་པ་ཚོགས་དང་ཞི་གནས་དང་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དང་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་བརྒྱད་ཅུ་མི་ཟད་པར་བཤད་དོ།།འདིར་སྦྱོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བསམ་པ་དག་བཟློག་ནས་བསྟན་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་གཉིས་ཆར་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཤད་པས་སེམས་ བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་འབྲིང་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དག་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། ལས་དང་ པོ་པའི་སའི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོ་ལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་གང་ཟག་གི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྤང་བ་ དང་།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་ལ་དེའི་གོང་གི་བཅུ་དགུ་ནི་འཇུག་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི།འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པའོ། །མདོ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་དུ་ས་འདི་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་བྱིས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་། གྲངས་ མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་གསུངས་སོ།།ལྔ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་ལྔ་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་ལྷན་ཅིག་ པའོ།།དྲུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་དང་པོ་སྟེ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་ལྷན་ཅིག་པའོ། །འདིའི་དང་པོའི་དགུ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
此二十二种发心出自《无尽慧经》。在无量、事物、正知、不依、诵说五类中各有四种，第二类中资粮、止观、陀罗尼胜伏三者各有二种，与五神通、菩提分、初发心十种、一乘道相俱之善巧方便所生，如是说八十种无尽。此中修行与相俱之发心反向而说，是因为二者皆有双重可能性。
因此，圣无著说愿行互相连续之修行，于第十五发心中成就中等佛母之神通，于任何处皆无相违。其中，初三种发心是闻思本性之智慧圆满阶段的解脱分善根，是初业地之资粮道资粮，由法流中得佛教诫，如其次第为小、中、大，于大中复有大、中、小根器之境，与念住、正断、神足相俱之铠甲修行是愿心，其上十九是行心。
第四发心是胜解行地，即欢喜地加行道世间修行本性有漏修道之顺决择分善根，与根力相俱是行修。《宝云经》中说：于此诸地中，菩萨虽是异生，然已超越一切凡夫圆满，具无量三摩地、陀罗尼、解脱、神通。
第五是出世间第一发心，其中第五欢喜地见道之菩提道分相俱。第六是出世间修道十五发心之首，与圣道支相俱。此中前九为离垢等九地。

 །གཞན་དྲུག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ ལམ་ལའོ།།འདིའི་ཐ་མ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཞེས་པའི་སེང་གེ་བཟང་པོའི་འདོད་པས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དགོས་པ་མེད་པས་མི་རིགས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་རྩ་གཉིས་པ་ནི་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།།ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་མའི་མིང་ལ་ཤཱ་རི་ནི་རིགས་ཡིན་པས་ཤ་ར་དྭ་ཏི་སྟེ། དེའི་བུ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་སྟེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་པ་ནི་མིང་ངོ་། །འདིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་ གི་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པའོ།།རང་གི་ཞེས་པ་ནི་རང་དབང་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་དེ་དག་གི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་པོ་ནི་ནུས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །དེའི་བསྐྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་སྐྱེས་པས་སོ། །དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཕྱིས་སད་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་མཐུ་དང་ ནུས་པས་སོ།།འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་ན་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་སོ། །སེམས་པ་དང་སེམས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཚིག་གོ། །སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཉིད་ན་གནས་པས་ན་མི་གསལ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་པོའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་ལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ལའོ། །འཆད་པ་ནི་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་ནས་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན དུ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་དང་བཤད་པ་དང་འཁོར་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཁོར་ཡུག་ཏུ་སོན་ནས་རང་གིས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྒྱུ་དེས་ན་ཞེས་པ་ཀུན་ཏུ་བཤད་པར་འདོད་ནས་རང་གིས་དྲིས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཞེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན པོ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
其余六种是法云地阶段之殊胜道。此中最后无间道是佛地之一。因此，以"佛地所摄"之善狮意乐所作推测无有必要故不应理。第二十一及二十二发心即正行与后得佛地，此为发心之详

།འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་སྟེ། ཆོས་དེས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དག་གིས་བརྟན་པར་གྱུར་པས་དྲན་པའི་ས་བོན་ འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འདྲ་བ་སྟེ་མཐུན་པའོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེས་རང་གི་སྟོན་པ་དེས་ནའོ། །འགལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདིར་བསྟན་པས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཅིག་དག་གི་དོགས་པ་དེ་བཟློག་པ་སྟེ།འདིར་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བའི་མཆོག་ཏུ་ཚད་མར་གྱུར་པས་རང་གིས་སམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ པའི་ཞལ་ནས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།གདམས་ངག་བསྟན་པ་འདོད་ནས་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་ལ། བདག་གི་དངོས་པོ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་དམིགས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་གཉི་ག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ལུང་གི་དོན་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་ པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གང་དུ་ཡང་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་དེ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་དྲུངས་ཕྱུང་ནས་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་ནི་ བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི་བདག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་གནོད་ པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་དམིགས་ཞེས་པ་སྟེ།ལུང་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་དམིགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་འདིས་རྗེས་སུ་མ་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གསུངས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
执持者是大乘者，由于通过对所闻法的闻思而得以稳固，故能植下忆念种子。随顺因即相似、相合。此说如来之士夫事业。即由所闻法自身而为其师故。不相违者，是说声闻为大士。如是，有人怀疑舍利子之分别非由此处所示之善现所说，为遣除此疑，此处说世尊于一切时处见一切法胜义谛中为最胜量，无论是自说还是由声闻等口所说，一切皆无异于此。
欲说教授而趣入者即"尔时"等。其中"尔时"是示方向。言词即名称，意为法之实体于何处皆无，我之实体即使在世俗谛中亦无。法即五蕴等，真实不见者因为胜义中无自性故。菩萨不可得是人无我智，蕴等不可得是法无我智，此二者即般若波罗蜜多，彼于胜义中以自性空故称不可得。
如是般若波罗蜜多，有时独自前往寂静处，从决定了悟经义而生起者，即闻所生。如是于任何处无有怀疑，由比量等力而生起之正理，即思所生。由彼等断除疑惑后获得摄受三昧而修习者，即修所生。
欲说其中前二者而说"我"等。菩萨法即内自性之五蕴等。不知即无所得，因为被量所破故。欲说彼之过失而说"不可得"，以闻所生不可得为能破而真实不见。以比量等为能破者说"不随得"，此说闻所生慧。

 ། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །རིགས་པ་བརྗོད་དེ་གང་ཞིག་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །གང་འདིར་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གང་དུ་ཡང་མེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ལ་འདོམས་པས་གདམས་ངག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ནི རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།རྫོགས་པའི་ཞི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་གང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དཔྱོད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ལྟ་བ་དང་རིག་པ་དང་བློ་དང་སྣང་བ་དང་ལྷག་མཐོང་ལ། དེ་གཉི་ག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་བསྟན་ པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་དང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇུག་པ་ན་གལ་ཏེའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། དེ་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ད་ལྟ་བ་ལ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ནི་གསུང་བར་བྱེད་པ་དོན་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། །འདིར་ཐར་པ་འདོད་པ་ རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དད་པ་དེ་ལས་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དེའི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་འགྲུས་དེའི་སྟོབས་ལས་ལུས་དང་སེམས་སྦྱངས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ལེ་ལོ་རྣམ་པར་མི་འཇུག་ནས་དྲན་པས་ཡང་དག་པར་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ཤེས་བཞིན་ལ་དེས་དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་དེས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་བརྙས་པ་མེད་ནས་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བཅིངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་འཇུག་པས་ཀྱང་ཞུམ་པར་འོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་འགྲོ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རྒོད་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མྱུར་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཡང་བསྡུས་ན་ཡང་མི་རྒོད་པའོ། །ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་ ནི་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན།གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞིབ་མོར་བྱེད་པ་ལ་དུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ དགའ་བར་བྱེད་ཅེ་ན།ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
"真实不见"之理是思维性的。所说之理即是一无所有。"于此中"即胜义中任何处皆无。世俗中则示随入于教诫分别，意为随教示。
与圆满止相应而入，与之俱行的观察慧即是见、知、觉、显、胜观，此二相应即是修所生慧性。欲说此而言"然而"与"若"，是说若于胜义中入时。
"如是"与"我"等，"说"等是现在时故，应知说为"说义"等。此广说即以闻所生慧相而为开示。"近示"即以思所生慧相而作现前观察，余者亦然。
此中欲求解脱者，由于对三昧功德生起胜解相之信心，由此生起欲求，由其力生精进，由其力而有身心轻安。由此不入懈怠，由念住于正所缘。由此正知，由此作意佛等功德可喜事，由此于如所闻思之义，于三昧所缘心无轻蔑而入，以彼决定系故。
不沮丧不退转者，即使相续入亦不生沮丧，因遮止趣他故。因自性动摇故掉举趣他时，速知已摄回则不掉举。不沮丧者，因将示心之自性合理故，于渐次细察不生疲厌故。不退转者，因于修习三昧亦住舍故。云何于彼心生欢喜？因见诸三昧功德故。

 །བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱོན་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སོ། ། མི་དངང་བ་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡང་བས་མི་སྐྲག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བཅོམ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་སྟེ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱོན་མེད་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་དོན་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་འབད་པ་དེས་སྐྲག པར་མི་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ལ་སྐྲག་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ངང་གིས་འཇུག་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ལྷུན་ གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པས་སེམས་ནི་ངེས་བཅིངས་ལ། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །རྣམ་གཡེངས་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ལ། །དེ་ཡིས་སོ་སོར་ཡང་བསྡུ་བྱ། །སོ་སོར་དག་ལ་ཀུན་བསྡུས་ སེམས།།གོང་ནས་གོང་དུ་བློ་ལྡན་གྱིས། །ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་སེམས་ནི་དགའ་བྱས་ལ། །རྣམ་གཡེངས་སྐྱོན་ནི་མཐོང་འགྱུར་བ། །དེ་ཡིས་དགའ་ཡིན་ཞི་བར་བྱ། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས། །ལངས་པ་དེ་བཞིན་ཞི་བར་བྱ། །དེ་ཡིས་མངོན་ པར་འདུ་བྱས་པའི།།སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །དེ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དེས་ནི་མངོན་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ། །ཅེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ཉིད་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཐུག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པའོ།།འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ཉིད་གདམས་པ་སྟེ། གང་དག་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་དག་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སོ། །སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ལ་དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་སྦྱར་ནས་བསྐྱེད་པས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ན་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
摧毁而不退转者，即不为喜乐所散乱，因见散乱过患故。过患即轮回诸苦。不惊慌者，即不畏贪心、忧恼等生起，云何？即已摧彼，因见散乱过患故。
完全不惊怖，意为以心自性无过而自然趣入之义而精进于诸行，不令惊怖。不生惊怖者，以任运自然趣入故，心不生一切惊怖，意为即持彼任运自然趣入。又非任运者，因心将散乱故。
如《经庄严论》云："以所缘系心，其相续不散，速知已散乱，复当各摄回。各别摄心已，智者渐增上，见得三昧德，由此心欢喜。见散乱过患，由此息欢喜，贪心与忧恼，等起亦息之。由此造作故，心成自然性，于此修瑜伽，无功用即得。"
如是止观圆满。"此"即了知如前所说三昧究竟世俗胜义差别。"此"即彼三昧与正慧相应。此即教授，以止观互相圆融功德故。
心于一切法无自性真实性中，一切背离彼者即称为散乱。唯一究竟真实性，虽世俗刹那坏灭，然为等持。由此止观无违。以离非真实所缘自性一心性与正知互相随顺而生，至究竟时成一味。

།དེ་ལྟར་འདིར་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་རོ་གཅིག་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ནི་འདིར་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ཉིད་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །གདམས་པའི་རྒྱུན་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པས་སོ་སོར་སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་སྟེ།འདིར་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་མི་དཀའ་ལ། སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པའོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྲོས་པ་ལ། སྤྲོས་པ་ མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ན་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་ དེ།སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བདུན་བརྒྱ་པ་ལས་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་ཉེ་བར་ དམིགས་པ་དང་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ཞིང་མི་ཤེས་གང་ཁོ་ནར་སེམས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་དང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་གང་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ་ཞེས་པ་དང་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པས་སོ་སོར་གནས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་གང་འཇིག་པའམ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
如是此处安住于止观自性世俗与胜义一味之三昧，于此不成平等，此即此之教授与随教。教授相续即随教。
如是初发菩提心及其所摄法之体性般若波罗蜜多，不离世俗与胜义谛，以无所缘行而各别修持之教诫即修持教授，此为摄要义。对于以修持为心要者，无上正等正觉不难获得，彼修持略摄即修菩提心及随住布施等方便。
其中菩提心即空性与悲心自性。于此，对五蕴乃至有无分别一切，皆是颠倒戏论，无戏论即法界空性。言说空性，是以遮遣一切增益而成立，令所化相续中真实性体明显，故此处假立而说空性等词，因缘离一切增益之真实性故。
如《佛母七百颂》所说："世尊，于何处亦不住即是修习般若波罗蜜多，于任何法亦不见有住，亦非不住。于任何法亦不思不知，唯无所思即是涅槃无生般若波罗蜜多法界，无行境界，不二唯一智慧即佛智，以无所缘瑜伽故。"又彼经云："世尊，修习般若波罗蜜多者，于任何法亦无所缘别住。无有任何法灭或生。"

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉམས་པའམ་འཕེལ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ལས་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་ཆོས་གང་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པ་སོ་སོར་རིག་ཅེས་པ་དང་།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། ཆོས་ཀུན་གནས་མེད་ཞི་བ་ཡི། །དོན་འདི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །གནས་མེད་པ་དང་སྒྱུ་འདྲ་སྟེ། །སྟོང་ཉིད་སྲིད་པ་འཇིག་བྱེད་པ། །སྐྱེ་མེད་ཅེས་དང་སྟོང་པ་ཞེས། །དམིགས་མེད་ ཅེས་དང་སྟོང་ཉིད་ལ།།བདག་ཉིད་དམན་པས་གང་བསྒོམས་པ། །དེས་ནི་འདི་ལ་བསྒོམ་པ་མིན། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །རྒྱུན་ཆད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་གསུངས། །གཞན་དུ་སྟོང་ཉིད་འདོད་པ་མིན། །དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ བའི་སེམས།།ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གནས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དམིགས་པ་མེད་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཞེས་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་བསྒོམ་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ལྡོག་པས་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རིམ་པ་ནི་འདིའོ།

我来为您翻译这段藏文：
世尊说："无生则无有损减或增长。"《一切法无所缘经》中亦云："从何处别别了知已，于任何法亦不作一性或多性，无有变异。世尊，无分别之真实别知。"
圣龙树亦云：
"诸法无住寂，
此义常应修，
无住如幻化，
空性坏有边。
所谓无生空，
无缘及空性，
下劣我所修，
于此非修习。
善恶诸分别，
断流为体性，
诸佛说空性，
余处非所许。
无所缘之心，
安住虚空相，
若人修空性，
即是修虚空。"
以大悲及一切法无自性无所缘而生起故，说无所缘之空性悲心，唯以彼自性而修。空性与悲心名言差别是由返体而立，其次第是此。

 །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐའ་དག་བཟློག་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བསྡུས་ནས་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་།སེམས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ནས། དེའི་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་དེའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་སེམས་ ཤིང་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དམིགས་པར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་དེས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ངོ་།།དེའི་གནས་དང་ཤེས་རབ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི རྣལ་འབྱོར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྡོག་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མགོན་པོས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་སོ།།དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བསྟེན་པའི་དུས་སུ་ཡང་མོས་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ཉིད་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་བགྲོད་པའི་ལམ་ལ་འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ གདམས་པས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ཚོགས་ཤིང་བསྡུས་ནས་གསུངས་ལ་འདི་ལས་གཞན་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ནི་ཞད་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལ་ནི་བཅུ་ཆར་ཡང་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །སྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་དུ་ཅུང་ཟད་ལྡན་པའམ་མི་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ཏུ་མི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
于五蕴中遮遣一切有无等作意，摄心于一切而全无所思。由此生起无分别之世尊般若波罗蜜多后，以其无见之瑜伽而现前别别了知，并思维令诸有情亦能了知，如是缘及一切众生，生起无所缘性之大悲心。由此见到智慧与大悲不二无别、一味融合。
由其住处及智慧，自身了知一切法无自性之相，由般若波罗蜜多与大悲不可分离故，世俗谛与胜义谛以一性相应，道之菩提心生起之体性最极无分别瑜伽，福德智慧一切自性之八种现观，如理对治违品，将如所说之一切行相，如理等持位中一味，是为怙主于二十二种发心品中所建立。
从彼起已，于非等持位中，行持布施等方便时，亦当修习彼等胜解，此即是双运道之修行教授。世尊母此中集摄宣说，余教授仅略说而已。于大般若中则十种皆广说。此论中云：
"修行与诸谛，
佛等三宝尊，
无执不疲倦，
及以摄持道，
五眼与六种，
神通见道修，
当知教授有，
十种为自性。"
于此，于色等诸法及其空性，不见少许相应或不相应。由彼等自性故，不修异不异，当知是修习般若波罗蜜多，此为苦谛之教授。

 ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་དབྱེར་མེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་པའི་མཐའ ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་མེད་ བྱང་ཆུབ་མེད་ཅེས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལའོ།།དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཉིད་ལྡན་པའམ་མི་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་ བྱེད་དེ།དུས་གསུམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའིའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལམ་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་ སུ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་སྟེ།དེ་ལ་དེས་གང་དུ་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་དེས་དེའི་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ། དེ་ཉིད་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཅེས་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པ་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བཤད་ལ། འདིར་ ཆོས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ལ་གང་དུ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་ཅེས་ པས་རྒྱས་པར་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་གཞན་མིན་པར་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
于色等法中不见有生灭、杂染、清净之法性，从色乃至识皆空，空性亦是识，如是远离增益损减二边之分别，此为集谛。
空性不生不灭，乃至不增，其中无色等诸法，无集灭道，乃至无佛无菩提，此为灭谛。
彼于修习般若波罗蜜多时，不见与六波罗蜜多等相应或不相应，乃至不修一切种智过去等，因执持三世空性故，此为道谛。
所说六波罗蜜多为道，佛性即是一切种智。于此不见蕴与一切种智相应，乃至不见与佛相应。于彼中彼不见彼，如是无菩提，亦无彼之证菩提者。如是，此中佛性即是一切种智，彼即是佛与菩提，彼即是菩提自身。由此了知所缘与能缘平等性即是佛，此为佛宝之教授。
法即是道果，说为菩提与佛宝。此中法即是道谛空性瑜伽之般若波罗蜜多即是法宝。由一切法无自性故，于彼全无少许行持，于任何处亦无少许般若波罗蜜多之行持。如是广说：此即是菩萨们最胜瑜伽，即是空性瑜伽，非余一切相应，摄伏一切而安住，此为法宝之教授。

 །དེ་ལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་བཤད་ལ་དེ་ནི་གང་ཟག་ཉི་ཤུ་སྟེ།དེ་དག་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་དུའོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ནི་བར་མ་ཇི་ལྟ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་ལས་མ་བསྡུས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ རིགས་ནས་རིགས།།བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ་།འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེ་མཐར་ཐུག་འགྲོ་།གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། །མཐོང་ཆོས་ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་པོ་བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་དེ་དད་པས་དེའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཆོས་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དེས་དེ་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དེ་ཉིད་ དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཡུམ་བར་མར། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་གང་ཞིག་མི་དག་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་དབང་པོ་སོམ་ཉི་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་འབྲང་བ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་ནས་དེའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྣོན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སྤངས་ཤིང་ རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།མིའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔ་པ་སྤངས་ནས་རྣམ་པ་ལྔས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་པ་སྟེ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ ཞུགས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་གོ།།འདོད་པ་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས་ཤིང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས་གཞན་དུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
关于僧宝，圣解脱军说是不退转菩萨众，即二十种补特伽罗。这些与声闻补特伽罗不同，是为令信解僧众之义。来去之分别是为说明这些菩萨的殊胜，此如中品所说。此论中未收摄预流果、一来果、阿罗汉果向，因为容易理解。
钝根与利根，信解与见至，从种姓至种姓，一间隔生，有行无行往色究竟，三超、有顶行，断除色贪，现法寂、现证身，独觉共二十。
如将要解释的，在见道十五刹那中，预流果向第八者有二种：随信行者是钝根，因为以信随顺其道故；随法行者是利根，因为以见法智慧随顺其道，故为不退转。
如是《中般若》中说：随信行者从人中死后生于人中，住于不退转菩萨位，其根性犹豫；随法行者从兜率天死后生此，其诸根锐利等。
第十六刹那即是预流果，由修道断除欲界烦恼四品，具足四种证悟差别，于难修地有二种：人中种姓至种姓、天中种姓至种姓。
断除欲界烦恼五品，以五种现证之地，即一来果向，钝根信解与见至为一。
断除欲界烦恼六品，以六种远离，即一来果，因为来此世间一次后，于他处般涅槃故。

།དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་ཅེས་པས་ན་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ། བར་ཆོད་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུའོ། །འདོད་པ་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་པ་ནས་བྱེ་བྲག་བདུན་གྱི་ལ། འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྤངས་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་དང་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སུ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཅན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པ་སྤངས་པས་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བཤད་པ།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་འགྲེལ་པར་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་གཉེན་པོར་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་བཤད་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་པ་གཉིས་པར་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འདིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ན་འོག་མིན་ནས་དགའ་ལྡན་དང་དེ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འོངས་ནས་ཁྱིམ ན་གནས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་དེ་མ་ཐག་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་གང་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ ནི་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ་འབད་པ་ཆུང་ངུ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །ལྔ་པ་གང་དུ་འཕོ་བ་ནི་དེ་ནས་འོག་མིན་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།དང་པོ་ནི་ཚངས་རིས་ནས་འཕར་བ་དང་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་འཕོ་བས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།

我来为您翻译这段藏文：
由于其仅剩一生余，此处以一生间隔，故称一间隔，最后成佛。从第七品欲界烦恼至七种差别，断除欲界烦恼无差别者，不动与善慧即是不还果向，如前由信解与见至所得。
由断第九品欲界烦恼，彼即不还果。如《大乘阿毗达磨集论》中说："由修道断除欲界烦恼九品而成不还。"圣解脱军于《有情义决定出离释》中亦说："第十地中，以大道之大对治微细分别之微细，仅说为离。"
何谓不还？谓于所生之处不再第二次受生。其有五种：中般涅槃者，从梵众天至色究竟天，现证圆满菩提后，于此示现圆满菩提等。
生般涅槃者，从色究竟天至兜率天，再至瞻部洲，从在家出离后，即于菩提树下结跏趺坐，以最初发心即成就，如将说明之相的有余依涅槃。
有行般涅槃者，于此示现作诸有情利益。
无行般涅槃者，由种姓差别速疾成就，以小功用证菩提。
第五往生者，至色究竟天与有顶，初者从梵众天超越、半超越、遍没而入色究竟天，共三种。

 །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བ་སྟེ།སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཐོང་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་ འདྲ་བའི་ཆོས་ལ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ན་སེམས་དེ་མེད་དེ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐྱེ་བ་སྟེ།གང་ཡང་ཡུམ་བར་མ་ལས། དེ་བས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལས་ལངས་ནས་ འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ།།དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐབས་མཁས་པའི་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཅན་ཏེ། དད་ པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་སྦལ་པ་མཆོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དད་པ་དང་མཐོང་བ་ཐོབ་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཞུགས་པ་པོ་གསུམ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་སོ་སོར་བསྒྲུབ་ལ།དེ་ཉིད་ཁོ་ན་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངག་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གང་དེ་ནི་ད་ལྟར་འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ།།དེ་ནས་འདིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་པ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་མི་སློབ་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་མི་འདུའོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
至有顶者有二种：离色贪者与现法寂灭般涅槃者。于一切生中相续不断见布施、持戒等法，于此现证无上正等正觉；身证者如涅槃，以身现证法故，如入灭尽定时以身现证而无心，依身而生。
如《中般若经》所说："是故入初禅，从彼起已入灭定。从彼起已入第二禅"等，乃至以方便善巧超越定，于种种佛土现证无上正等正觉。
五种不还以殊胜道断除七十二种烦恼差别，证得七十一种对治差别者，即是阿罗汉果向，由信解与见得，以蛙跳方式获得信解与见，随声趣入之三种向，以偈颂各别成就。此即圣解脱军前后语所说。
彼即今断除欲界烦恼第九品故为五种不退。此后由断除有顶烦恼第八品而入阿罗汉果。阿罗汉是无学正等觉故不入僧伽中。凡夫虽是有学无学，既非有学亦非无学，因发愿故。

 །རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉི་ཤུ་སྟེ། གང་དུ་གསུངས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་སོང་ཞིང་ཉན་ཐོས་རྣམས་སམ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས།སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དང་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་མཐུན་ཏེ། གཅིག་པའི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་ གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཟག་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ལས་ཞད་ཙམ་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་པོ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡང་མེད་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པས་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཡང་མེད་དེ།ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅེས་པ་ནི་མ་ཞན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱངས་པས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དོན་མ་གྲུབ་ན་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མེད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་རློམ་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མི་ངལ་བ་ལ་གདམས་པའོ།།དེས་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ཉན་པ་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་ བཀུར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་།དེས་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རློམ་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ།།དེས་སྤྱན་ལྔ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོ་སོར་ཐོབ་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
辟支佛与二十种。如所说："舍利子，菩萨于无佛世界中，现证声闻或辟支佛菩提后，以其方便善巧，令百千众生、百千俱胝那由他众生成熟，而后现证无上正等正觉。"
此由二种方式与辟支佛相顺：一者自身无闻而明了一切佛法，二者亦现辟支佛相。
此二十补特伽罗亦从般若波罗蜜多而生，故于修行教授中略说。如是不退转故，二十菩萨僧众中学者无生而入，此为三宝教授。
菩萨行持身语意六波罗蜜多时，亦不执著彼，无波罗蜜多亦无身等受乐，身等诸法胜义中无自性，此为不退教授。
长时修习亦未成就等持义时无有疲倦，从色等乃至无上正等菩提皆无执著，此为不疲教授。
彼于一一方见如恒河沙数如来，听闻彼等说法，承事僧伽，见清净佛土，以自他一切无知而行诸波罗蜜多，乃至圆满一切佛法。彼亦因一切无自性故无所执著，为一切正行所摄受，此为摄受教授。
彼虽各别获得五眼六神通，然于彼一切亦无遍知亦不执著。

 །དེ་ལ་ཤའི་སྤྱན་ གང་གིས་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་།།ལྷའི་སྤྱན་ནི་གཟུགས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གིས་གང་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྷའི མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། ལྷའི་མིག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་ པར་འདུ་བྱས་པའི་སྔོན་གྱི་ལྷའི་མིག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི། ཡིད་ཀྱི་བློ་བཞིན་དུ་དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཐམས་ཅད་འདོད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙུག་ཏོར་གྱིས་ཀྱང་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཛོད་སྤུ་དང་མཚན་རེ་རེས་ ཀྱང་གཟིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་དུས་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དབང་པོའི་བློ་ནི་སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དག་མངོན་དུ་བྱས་ནས།དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སེམས་པ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གང་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ དོན་དེས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
其中肉眼能见百由旬乃至三千大千世界之色。天眼见色及一切众生之死生。慧眼于胜义中不见一切法，于世俗中见一切。法眼如实见圣者所证。佛眼于一切法一切种，此为五眼教授。
神变差别、天眼、天耳、知众生心行、宿命随念、漏尽智，此为六神通。天眼通知众生死生，此从先前有为天眼业报所生。佛眼与漏尽智从第八地始生。
世尊如意识般，于诸根所知等境界遍断，欲一切识之境。如《发起信力经》云："文殊，如来顶髻亦见，如是一一白毫相亦见。如是一时见十方无量世界一切种。"如是根识随先而安立，此为六神通教授。
彼以修习三昧，观察一切法无自性之胜观现前，彼圆满已，于任运成就无戏论界正住其心，以出世间智如是不见任何所见之义，此为见道教授。

།གང་དུ་མཐོང་བའི་ཁོ་ནའི་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བདེན་ པ་ཤེས་པ་དང་།རྟེན་སྐྱབས་རིགས་པ་དང་། ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུར་ལྟ་དགོངས་ཀྱང་དེས་འདིར་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱན་ལྔ་དང་། གཞན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་འདིར་གདམས་ངག་རིམ་པའོ། །འདིར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ ཆོས་ཉན་ཅིང་གཞུང་དང་དོན་དག་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་དང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་དེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས། །མཆོད་པའི་དོན་དང་གཞན་དོན་དུ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ རྗེས་ལ།གདམས་ངག་གིས་བསྟན་མངོན་ཤེས་ཀྱིས། །སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་འབྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ ཤས་དེས་རྟེན་ཅིང་ཐོབ་པ་དེས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ངེས་པ་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ནི་ཆ་ཤས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་དྲོད་ནི་ཤིང་གཙུབས་པའི་མེ་བཞིན་ དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་རྟགས་སོ།།རྩེ་མོ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རྩེ་མོའོ། །བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་བརྟན་པོས་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ ནི་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཏེ།གང་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བཤད་པ་ནི་དེ་རང་དོན་གྱི་སྐབས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ནི་དེ་སྲིད་ དུ་དེ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྲིད་ཅེས་པ་ནི་དེས་ན་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེ་ཡང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡོད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
所见唯一智慧相续即是所修，此为修道教授。彼以无所缘行相而行持般若波罗蜜多，缘于修持、了知真谛、依止皈依、无执著、永不疲厌、观察十方，然此为不趋入他乘之因，为摄持道故。于五眼、六神通、见道、修道诸圣地中普行。此为此处教授次第。
此中住资粮地菩萨获得法流三昧已，于一座中听闻诸佛菩萨说法，受持教义，成就禅定神通已，往诸世界。如说："为供养无量佛，为利他故。"其后："以教授所示神通，善入行地。"
第四发心之顺决择分善根，开显无分别见道，分别显现之决择分，由彼所依所得，故为决择支。决择支即是因。或者决择即是定，其支即是分，以小、中、大、大中大四种差别。
其中暖位如钻木取火，为出世间智火之前相。顶位为善根不动故名顶。忍位为以坚固胜解忍于无生法故。法胜位为是世间法中最胜故。又暖等各以小中大分，故有十二差别。
所说法胜位为一刹那，此是就声闻自利而言，非就菩萨而言。彼等为利他故，彼住时长，故此二者无相违。又暖等声闻缘觉亦有。

 །བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱིར་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། །ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་དང་ལྡན་པས། །ཇི་ལྟར་ རང་གི་རྟེན་བཞིན་དུ།།ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་བཅས་པ་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །དྲོད་སོགས་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དེ། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཞེས་པའི་ ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ཡོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུ་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་བྱེད་པའི། །རྣམ་ པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་།ཅེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་དེས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སོ་སོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་མི་གནས་པ་དང་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པའོ། །འདིར་ཆེན་པོ་ནི་དངོས་པོར འཛིན་པ་ཉིད་ལ།འབྲིང་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པས་གནས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེན་པ་ནི་བདེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བྱས་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་ པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པས་སོ།།མཉམ་པར་བཞག་པས་ནི་སྒོམ་ཞེས་ཏེ། དེས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་རློམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མིན་ཏེ་དེས་ཉེ་ བར་དམིགས་ནས་རློམ་སེམས་མེད་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པས་ཀྱང་རློམ་སེམས་མེད་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པར་ མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
缘于四谛的无常等十六行相是对治我见，而诸菩萨则超胜于彼等，为对治法见故。如论中说："由具足所缘、行相、因缘、摄持四种分别，如自所依，菩萨救护者的小中胜暖等，超胜声闻及独觉。"
因具有救护一切众生之意乐，故救护者即是菩萨。彼等之暖等超胜声闻等，以具足所缘、行相、因缘、摄持、分别四者如自等五种差别故。虽有四种分别，然声闻等无违自菩提道故未作安立。
其中小暖位，如论说："所缘无常等，依谛彼所作，行相遮现执等。"即缘四谛境之无常等十六行相，以彼所缘行相各别无现行执著，故无住、无想。此中大即执实，中即住于现执，小即想。
于般若波罗蜜多之执著，即缘真谛相关之无常等所缘行相无执等近缘，以非等持智而行。以等持则为修，以彼于无所近缘如是缘行相即无增上慢。如是者，即将说之次第。
彼亦者，非仅是无自性，由彼近缘而无增上慢。以非与声闻等共，无间断故，以无执著自性作众生利益事业之对治法执之智，亦无增上

།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་རློམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཅི་ཞེས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ཚད་མའི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སེམས་ཏེ། དེ་ཡང་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པས་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ གཉིས་སུ་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་མིན་ཏེ།གཉིས་སུ་རིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་དེས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་པ་མ་སྦྱངས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ འཁྲུལ་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་རིག་པར་འགྱུར་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་མིན་ཏེ། གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་འཐད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།དེ་བསྐྱེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་འཁྲུལ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཅན་གྱིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་རིག་པའི་བྱ་བ་ ཡིད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གསལ་ བའི་ཆ་ནི་རང་གི་སྣང་བའི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་གྱི་ཕྱི་རོལ་དེས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བའི་མངོན་སུམ་མེད་དེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྲ་དོན་ནི་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་ དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
由非正确分别所引起的有无执著之违品，即是"彼体性空"之智为对治。"彼"即是无增上慢。"彼何"即是何故，因为彼因是量故。"如是"即是因为无能立量故，及有能损故。"彼心即非心"意为彼心胜义中非有。
若谓：唯是青等行相之体性即是心，彼亦由显现青等，胜义中由自证现量成立。此非如实真如之自证现量，欲如实了知故。是故，汝所许无能取所取行相之无二性非理，因为了知为二故。
由决定外境之青等，彼无分别即是未修心之言说诸愚者亦明显无二时，此无二错乱由无二所生而了知。识体非一非二，因为二与无二互相违故。
此后，能取所取不成立，无二即是此无二错乱由无二所生。由彼生故，无二亦错乱。正因如此，说非正确遍计之心与心所是三界所摄。
若谓：外境青等之分别自证作用，从无始以来趣入意识，随顺根识作用而自然生起故。此非理，错乱亦终归自证，由无二而缘外境故。由彼所欲分别之明显分，非缘自显现分，因为自性明显一切皆是分别故。由他外境彼非决定，无外境明显现量故，如是不能了知，声义亦非明显现量所缘。

།བདག་མེད་པས་གསལ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་ན་བདག་མེད་པ་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུར་གསལ་བ་ཉིད་ལ་ཆུར་གསལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་པས་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟོག་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་ལ་མེད་པས་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དེའི་རིགས་མཐུན་པའི་ གཏན་ཚིགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན།རང་གིས་རིག་པ་ནི་དོན་རིག་པའི་འབྲས་བུས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པས་དམིགས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་ཞེས་པའི་ དམ་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་པའོ།།དེ་ནས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ མ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་ནས་མི་འཛིན་ཀྱང་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་སྐྱེད་པ་པོར་དམིགས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་འདི་ཉིད་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་གྱི་བྱ་བས་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུན་གྱིས་བྱེད་ལ།དེ་ལས་དོན་གྱི་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ཞུགས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ནི་གཞན་དུ་ན་དཔྱད་མི་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་གཞན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་པ་མེད་པ་ལ་དེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་པོ་ ཉིད་ཀྱི་རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
因为无我故无明显相应，若自性明显则无我亦明显，如阳焰明显时无水明显。正因如此，经部宗所许世间外境不存在，以青等了知自体不应理故。
因此，对于世间青等之分别所隐蔽者，既无随行亦无返遮，由无故，如梦等。由有其同类因故，自证是对境了知之果所见者极不应理。于青等行相之轮中不成立自证现量之体性，由果不可得而生起所缘性，此非胜义乃是经部宗所许。
此后若谓：种种唯是识，由具无明自性分别非外境为外境而生起。此非理，于唯自证中亦无依他分别之无明性。
此后，虽不执取亦趣入他处之能生者为所缘，如是亦无任何行相分别之近生性故，由"此即外境"等所缘体性义之作用，以念与欲等相续而作，由彼义之作用所希求故，趣入随顺外境义，获得所欲义之作用，若异此则不须观察。如是亦于无他外境了知中，由彼发生决定趣入差别者，终归自证之分别不可能存在。

།དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རང་རིག་མཐར་ཐུག་པ་འདིའོ་ཞེས་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་མེད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་མངོན་པར་རློམ་པས་འཛིན་པ་ལ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་བཏགས་ པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ངེས་པ་དག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྣམ་པར་བཏགས་ན་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དེ།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རབ་ཏུ་བསྒྲིབས་ནས་ཕྱི་རོལ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཆུད་པ་ ཉིད་ཅེ་ན་ནི།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པའི་མ་རིག་པའི་འཁོར་བའི་གང་དེ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འབད་མི་དགོས་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་ ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་བློ་མི་གསལ་བའི་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་ནི་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུལ་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་ན།གཞན་གྱི་དང་སོ་སོར་སྣང་བ་ལ་དམིགས་པ་དག་ནི་མི་སྦྱོར་ཏེ། མི་གསལ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གི་ཐེ་ཚོམ་ངེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པས་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་བཀག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དང་ནི་མ་འཁྲུལ་པ། །བརྟགས་དང་མ་བརྟགས་པ་དག་ནི། ། དཀར་པོ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་མཐའ་དག་ནི། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཐ་དད་དེ། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་ཀྱི་སྔ་མ་དང་། །ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་རིག་པ་མེད། །ཅེས་པ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་འདི་མི་འདོད་པ་མེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནི་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རིའི་རྩེ་མོ་ལ་ཞོན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་དེ་དེས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཞེས་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་དུ་འདོད་ཅེས་བརྗོད དེ།སེམས་ཀྱི་འཇུག་པས་འཕངས་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་དགེ་བའི་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་གང་ཡང་གོམས་པར་མི་བྱེད་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
于所缘等亦无"此即自证究竟"之趣入体性，由无所缘故，以外境错乱分别之增益妄执而执取，于执取假立之疑惑与决定中妄执，若分别则成向外趣向。遮蔽他体于自体上而作为外境一体等声之趣入因由差别，于所缘差别中唯成自证。
若谓：由无彼所取能取错乱无明轮回故，由无二故，于无二真实中不须勤作而现前，则一切有情恒时如是解脱成佛。
若汝许：观待他者，不明智之错乱诸多分别，于自体一切无错乱，于他体则成颠倒。则于他与各别显现之所缘不相应，由不明确定之颠倒疑惑决定，趣入外境所欲之相违品，遮遣声义行相而有，于趣入与返遮等言说则成断绝。
若谓：错乱与无错乱，分别与无分别，白与黑等，一切根生，异于智，同时所缘之前后，则无了知。如是于种种无二识品中此极成过失。
若无此不欲，则如何不成如理所生？非不欲，正因如此，于无二山顶乘者无有趣入与返遮，由此如是轮回及其因如何所欲？由心趣入所引遍计所生之力具自性习气亦不生起，故于善业波罗蜜多等道修习亦成无义，故任何亦不修习，于不善业杀生等返遮亦不可能。

 །རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དེའི་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡང་འཁོར་བར་འཇུག་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་ཐར་པར ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་ཀྱང་གཉིས་མེད་ལ་གཉིས་མེད་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་ནི་འཁོར་བར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འདི་འདྲའོ་ཞེས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ འགྱུར་གྱི་རྣམ་པར་བྱང་བར་གང་དུ་ཡང་མིན་ནོ།།འདིར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་བྱིས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་མ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མི་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་གནས་སོ་ཞེ་ན། རྣམ་ པར་བརྟགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སམ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཏེ།དེ་ལ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་ལ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་ན་གཞན་ནི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་དགར་ཏེ་ བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་ པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་འདིར་དོན་དམ་པར་རང་རིག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་ལ།རྗེས་སུ་དཔགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟགས་མེད་དེ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མིན་ཏེ།གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གང་དུ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དབང་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་སུ་མེད་པས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཡང་ མིན་ནོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པས་བསྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ།


我来为您翻译这段藏文：
自证知本身是唯一无二的，除此之外别无他物，因此无论如何显现，都是在知识的本质中。如果即便如此仍然进入轮回，那么就永远不会获得解脱。即使到了解脱的阶段，在无二中又产生其他的无二，这就是进入真如。按照你的想法，在轮回的状态中说"是这样的"，就会在一切处成为烦恼自性的轮回，而在任何清净之处都不会如此。
在此若不观察，对于天真可爱的凡夫来说，这是不普遍使用的名言，执著于遍计所执的名言自性，在不迷乱的世俗谛中处处妄加遍计，这就是住于迷乱。若问：观察是通过比量还是通过遮遣非理的其他现量知识？对此，通过自证现量的决定是无分别的，而对境上的分别则是了知，其他即是分别性。其中，分别通过分别任意地、以自性确定了知，这样说的意思是：并非与其他分别的了知相应，而且自证现量本身也不应该是分别。
因此，无所取能取相的空性是此岸见者所能了知的智慧真如，在此胜义中自证并非不存在，这一点现量未能否定，比量也不能否定。因为没有从自性生起的能立因，那个自性本身就是所要成立的。也不是从果相所生，因为在任何情况下都未能成立与无二性共存的因果事物，因为那超越感官，除此之外也没有其他果，而无二性也不执著因果事物。由于无所不见，故无以无性成立的机会。

 །དེ་ནས་གང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཤེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་གསལ་བ་བཞིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་མ་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་གསལ་བར་བྱེད་ པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་འཐད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བདེན་པར་རང་གསལ་བར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གསལ་བས་གསལ་བ་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་ རྟེན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ན་གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ།།ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱི་གང་དུ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པའི་ཐོས་ཟློས་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གང་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཏུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་གཞན་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་གསལ་བའི་ལས་དང་ཆོས་ཐ་དད་པའི་དབྱིབས་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་དང་སྟེ་གཉི་ག་ཁས་མ་བླངས་ན་སྔོན པོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་པོའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ།འདི་ནི་གདོད་ནས་གཉིས་མེད་རིགས་པར་བཤད་པ་ནི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་མི་[(]ཟློགས་[,]བཟློག་[)]སྟེ། འདི་ཉིད་གང་གིས་བཟློག་ཀྱང་ནི། །མི་ཟློགས་མངོན་སུམ་ཉིད་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་ ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ནི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་བཞིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བའི་ལས་ལ་ཆོས་སུ་བཤད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་རིག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་ པས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པས་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་བས་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་མ་གྲུབ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
然后，凡是能显明的即是知识，就如同梦中所见的显明一样。蓝色等也是如此，即显现为蓝色等的自性，并非仅仅以自性因成立识的名言，因为蓝色等被确定为外在分离的对境中所显现的，所以"能显"这一说法未经成立，而"显现蓝色等"这一词是能显者的法相因。由于自证现量未成立，其合理性也未成立，那么如何能以能显的因相来证成真实的自显存在呢？名言的作用未成立的显现不能成立显现，这是不存在的。由于互相依存的过失，即使一个也未成立。
即使在名言中，凡夫也是不加观察地对所取能取毫无怀疑地进行言说，而在任何地方都没有听说过自证现量成立，这就说明它不是所应成立的。在梦境、幻化等比喻中，也没有所立和能立的周遍决定，因此是不定因。
然后，若不承认其他形相的显现业用和法的差别形相即作者的法相这两者，则仅仅成立蓝色等显现的根现量，这是成立已成之法。这从最初就解释为无二的道理，显现的本质是不可遮遣的，如说："即便以任何方式遮遣此，也见到不可遮遣的现量。"如此，则成为根现量所了知的蓝色等显现的业用之法，或者即使以非二者的法性成立仅仅显现，但如前所说的自证所立的比喻，由于周遍不定而成为不定，因此在此通过比量也未能成立自证。


།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྒྲ་དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་འཚོ་དང་དེའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སེང་གེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ ཕྱི་རོལ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་དེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་དོན་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ།རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཇི་སྲིད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟག་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་ ཡང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་ཞེས་པ་འདི་ནི་གསལ་བར་བྲམ་ཟེའི་ལྟ་བ་སྟེ།དེ་ལ་འདིར་གང་སྣང་དུ་རུང་བའི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་སྟེ། འདིར་སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་གྲུབ་ན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པས་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བ་ལང་ཁྲ་བོ་གང་ཞིག་མཐོང་བར་བྱེད་པ་དང་ཁྲ་བོའི་ཕྲུ་གུ་དག་ལ་བ་ལང་དག་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ན་ནི། ཇི་ལྟར་གོང་བུ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་ནི་ཐ་དད་པའི་ལམ་དུ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ཐ་དད་དུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གསལ་བ་དང་། སྔོན་པོ་དག་ཐ་མི་དད་པར་གསལ་ཞེ་ན། སྤྱི་དང་རྫས་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ་ཅི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་སོ་སོར་མྱོང་བའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་ཞེས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ ཡང་ཐེ་ཚོམ་མོ།།གལ་ཏེ་སྔོན་པོར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་གསལ་བའི་སྣང་བ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གོང་བུ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ནུས་པའོ། །གནོད་བྱེད་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པས་མི་གནོད་དེ། རྟོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནོད་པ་མེད་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་གང་དེས་སྔོན་པོ་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
正因为如此，声义唯识论师寂护及其追随者狮子贤等人主张：即使在世俗谛中也无外境，故无二相。世俗谛中的蓝色等是具有自证现量本质的声义，胜义谛中则无自性的这种观点是不合理的。因为蓝色等未成立为无二的自性，所以在此认为蓝色等相的轮回是知识的本质这种观点是不合理的。无相的识并非以自身显明而显现蓝色等的声义，蓝色以外无相的现量显现也是不存在的。即使在梦中，只要有体验的状态存在，正因为如此，对于恒常隐蔽的显现，通过随行和返遮而推知的标志丝毫也不存在，因此这种比量也不确定。
若说通过比量确定自相续显现的本质，这是显明的婆罗门见。对此，凡是可显现的本质若不被认知，则可说为不存在。在此，若由了知蓝色而成立了知，由于它也无相，故会损害蓝色等。关于这点，当见到花斑牛并分别认知花斑牛的幼崽为牛时，说是由现量成立为牛性，就如同仅仅了知为团块而有差别并非是差别之道路，如此，虽然仅仅了知为白色且非差别显现，但由无明力而显现，若说蓝色等无差别地显现，则共相和实体也应如是，而由无明力使各别体验的对境成为无，这对两者都是存疑的。
若说唯见为蓝色即是显现的显相，那么唯见团块也能见到共相等。若说凡夫等的违害不能违害，因为是了知的差别，则未成立无违害，因为蓝色无差别显现，故以他性显现者丝毫也不能显现蓝色。


 །མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བས་གསལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་དེས་གཞན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པ ཡང་གསལ་བ་མེད་དོ།།སྔོན་པོ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ཉིད་དུ་མེད་ན་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ཉིད་དེས་ན་འདིའི་རིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་མེད་ཀྱང་སྔོན་པོའི་སྒྲ་དོན་དུ་གསལ་བར་ བྱེད་ལ་སྔོན་པོ་དང་གསལ་བ་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པའི་འདོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ།ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཙམ་པོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གྲགས་ཞེས་པའི་མ་ རིག་པས་སྔོན་པོ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་མ་རིག་པའི་སྐྱེད་པ་པོར་གྱུར་པས་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་སྒྲ་དོན་དུ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།སྒྲ་དོན་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མེད་ཅེ་ན་མིན་ཏེ། རང་ཉིད་གྲུབ་པ་ལ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ པ་ལ་ནི་འབྲས་བུར་བརྗོད་ལ།སྔོན་པོ་ནི་ཡུལ་དུས་ངེས་པས་སྐྱེས་པས་འབྲས་བུ་གཞན་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལས་འབྱུང་བར་མི་འདོད། སྔོན་པོ་ནི་གཞན་ལས་སྔོན་པོ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པས་ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པས་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། མ་ མཐོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མི་རྟོག་པས་མི་འགྲུབ་བོ།འདིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་རང་གི་ནང་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གནས་པར་རྣམ་ པར་མེད་པའི་ཤེས་པས་རློམ་པར་བྱེད་པའི་གནས་པ་ནི་དོན་དེ་ལ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཡུལ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་གྱིས་གསལ་བ་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ།སྒྲ་དོན་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པས་འདིར་འཛིན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ན་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན།རང་རིག་པ་ཙམ་ལ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ། གཞན་རིག་པ་ན་མ་རིག་པ་མི་སྲིད་པའམ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་རིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་སྲིད་དུ་དུས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་ཅན་རྣམས་འདིར་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་རག་མི་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
若说如灯照亮瓶子般照明，对此若是差别，则正如彼般，由此他性非真实者也无法显现真实。若说蓝色因无他性故为声义，若无他性则显现的自性也将不存在，因此这种理论将不成立。虽然由无明力而无随行，但显现为蓝色的声义，蓝色和显现执为我，也是其本质等的这种观点毫无道理，因为已破除了将一切知识仅仅执为自证的所缘等。
若说由无明力而如是显现，则由无明显现蓝色时，因无明成为能生者故不成显现，这样蓝色也将不能被了知为声义。若说声义的蓝色等非是果，则不然。依赖他作而自成立者称为果，蓝色由处所时间决定而生，如何不承许如其他果般从他生起。因为见到蓝色从他生起蓝色，所以无故识无显现等是由欲望而了知，因为对未见者不能思维随行和返遮故不成立。
在此，具有乐等的能取等本质者于自内显现，即使在乐等相中，无相的识也妄执安住蓝色等相，由无明力于彼义中成为断绝境界时，将由蓝色等声义显现而成为体验。因声义胜义中无故，于此也非能取，故说无二。若说唯自证则无乐等，若了知他者，则因无明不可能或无执取故如何了知他者。又因一切无差别故，乃至同时，将有过失：应能了知他相续中具有差别本质的蓝色等了知，因为不待聚合一处故。


 །ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་ནི་སྒྲ་དོན་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རག་མི་ལས་པ་ཉིད་ ཅེས་པ་སྟེ།རྒྱུ་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་དེས་རིག་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དུས་གཅིག་པར་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ མིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པར་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འདོད་ལ།དེ་ལ་བདེན་པའི་རང་རིག་པའི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་རྟགས་ནི་སྒྲ་དོན་གྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་དགོས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གང་ཞིག་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྗེས་སུ་བརྟགས་ན་མ་དམིགས་པ་ལས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ནི་མི་མཁས་པ་ལ་མཁས་པར་མངོན་པར་རློམ་པའི་ཤེས་པ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ས་བོན་དུ་རིགས་པའི་དངོས་པོར་མེད་དེ།དེའི་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་ས་བོན་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་ནི་གང་དུ་འཇུག་སྟེ། ཤེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་མཉམ་པར་བརྟེན་པས་བདག་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་གྱི་གཞལ་བྱ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་གསལ་ཡང་དེ་གནས་པ་མི་འགལ་ཞེས་པའི་གསལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་གཞལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
按照你的观点，声义的蓝色等不会成为果，因为不待聚合。从一因所生者虽同时存在，但也不能被其了知，因为同时各自的本性决定故，已完全舍弃自他本性。凡是无所取者，即使在世俗中也不存在，故非现见者的境界，主张无相识为一真实，如何承许为不断绝所缘和行相的阿赖耶识。对此，说以比量成立真实自证于自相续中为隐蔽，以具有声义的蓝色等为因相，这种需求是不合理的。
若以随行和返遮推度彼世俗所取的世俗，则从未见中如种子和芽，对于愚者显现为智者的增上慢识，以无实体性的世俗，以自性成为无实法者上执为种子的实法是不存在的，因为彼此相违故。胜义种子于何处都不存在，故随行等不成立，声义的蓝色显现等于何处趣入，因平等依于识等故，与我论者相同。
虽然特殊所量自身不明显，但说其安住不相违的显现自身不能言说者，则破斥不待所量。


 །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་ཞིག་ རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་རང་གི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མེད་དེ།བག་ཆགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་བས། དེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་ བཤད་དེ་དེ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་དཔྱད་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་།རྣམ་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ།གཅིག་ལ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་འཁྲུགས་པའི་བཤད་པ་སྟེ། དེ་བརྟག་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །གང་ འདིའི་འདོད་པས་དབེན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཤེས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱས་ན་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་དེ་གང་ཡང་གཞན་དུ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཀུན་སོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་ ཏེ།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་མི་འགྲུབ་ལ། གྲུབ་ན་དེའི་འདོད་པས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེའི་རྣམ་པ་བཟློག་ནས་བསྒོམས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་ཏེ། ཟད་པར་ས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གང་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ཚད་མས་འཐད་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་བསྒོམས་པས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་ པའི་འཁྲུལ་པ་ལོག་པས་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་མི་སྣང་ནས་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གསལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ནང་ན་རྗེས་ཀྱིས་སྣང་བའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཡང་བཅོམ་ནས་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་མྱོང་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ།དེའི་རྗེས་ཀྱི་སེམས་དག་པ་འཇིག་ རྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བདག་ཉིད་མེད་པས་མྱོང་བ་པོ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ།སྔར་བརྩད་ཟིན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
这些仅仅是随顺了解的本性阿赖耶识，是以蓝色等事物的本性而随行。因此依靠习气而生起蓝色等的认识，在自己的刹那中，这些也从阿赖耶识中的蓝色等认识是不存在的。若损害习气，则修习无蓝色等事物，由此生起唯空的识，而现证无二识，如是所说。
对此，无相的阿赖耶识与具有蓝色等认识行相者，应当观察：在一识中具相与无相是相互矛盾的，如何趣入意识诸相中，无相阿赖耶识也以其本性随行，也应观察。说一中有二自性，这是骄慢者的混乱说法，观察此义无有必要。
若依此见解修习离蓝色等行相的识如虚空，当修习力圆满时，如是无相，复于他处如虚空遍及一切，如是主张二者皆极为错乱。蓝色行相的识不成立，若成立，则依其见解，于胜义自性中遮遣其行相而修习，将成为不真实，由此所生的智慧也非真实性，如遍处地和识无边处等。
于凡夫阶位中，以量成立的无相识，摄集声义行相而修习，当明显时即无分别。由无始迷乱息灭，行相轮不显现，唯一明显无相识，世尊色身中后显现，如是主张。破除彼已，于无显现中的经验于何处都不成立。其后净心是世间分别念的自性，由无自性故无经验者，此前已经辩论完毕。


 །འོན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་བདེན་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲ་དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།།དེ་ནས་རྒྱུད་ལམ་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོ་སོར་སྣང་ན། སོ་སོའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་སྒྲ་དོན་གྱི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོའི་སྐྱེད་པ་སོ་སོར་རྩ་བའི་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡང་འཁྲུལ་པར་ འགྱུར་ལ།དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་མི་སྣང་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སོ་སོར་སྣང་བས་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་ པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ།གང་གི་ནི་སྨོན་པ་གང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ནི་གདུལ་བྱ་གང་གི་གང་ནི་སྲས་རུང་བའི་བསོད་ནམས་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་སོ་སོར་སྣང་བས་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་མེད་པར་ འགྱུར་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་འགལ་བ་ཡང་སྤང་བ་དཀའ་ལ་གང་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་གསལ་བར་སྨྲ་བའི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་བརྗོད་པར་བྱས།དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་མིན་ལ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་པའི་འདོད་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་མི་རྩོད་པ་དང་། སུན་བྱུང་བ་ཡང་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐར་འགྱུར་རོ། །གཅེར་བུ་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་ པར་མེད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གང་དུ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ཉིད་མེད་པར་འདོད་དོ།།ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་སྤྱི་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོ་ ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དག་གིས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ན། དེ་ལ་ཁྲ་བོ་དང་སྐྱ་བོ་དག་མཐོང་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་བ་ལང་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཞོག་།ཇི་ལྟར་ཡང་གོང་བུ་ཙམ་དུ་ངེས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ མིན་ཏེ།གསལ་བ་ཉིད་དང་། སྔོན་པོ་ཙམ་དང་། བདེ་བ་ཙམ་དུ་གསལ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མིན་པས་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་གསལ་བའོ།

我来为您翻译这段藏文：
若执著于真实谛的所取能取，如同世间人一样，分别声义缘于蓝色等，对于这种所缘已经详细观察过了。
此后，若于续道中各别显现世尊色身，则以各别行相的声义色身二者，声义所计度的本性之生起，各别根本智的圆满成就本性也将成为迷乱，由此如来也将成为迷乱。
若于世尊不显现彼等，则由世尊愿力与所化众生福德，于所化众生显现报身与化身，如何成立无相之证悟？何者发愿、何者是世尊、何者是所化、何者是堪为法器的福德，如何以色身各别显现，如是一切处也显现二种色身之相等所说义理将成无义，此等教证的矛盾也难以遣除。
且已说明无显现明了的前代诸师的见解与后代诸师的错乱。应当如是趣入：彼于胜义中非有，自证现量中蓝色等能取虽有差别却非无，如是主张无二自性，彼不争论，且已破斥，将成为数论派的宗义。
裸行外道也说识有生起与无生起，由于外境与识于何处都无有异同，故主张诸法唯一性，无外内。由差别明了中无差别之共相，唯以异同事物而行，如是宣说。
若彼中由白与黑成为二自性，则于见斑色与灰色者，也有牛性决定，现量所成立者且置不论。如何仅决定为团块而非差别？明了性、唯蓝、唯乐之明了无有差别，故彼等一味明了。


 །གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དག་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་དེས་ན་ གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡིད་མི་ཆེས་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་ཁྲ་བོ་དང་། མང་པོ་དག་གི་བ་ལང་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་དེས་མ་མྱོང་སྟེ། འདིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ དང་བདེ་བ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་དེས་མཐོང་བ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གོང་བུར་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ཉིད་སྤྱི་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་ནུས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བདེ་བའི་ངོ་བོ་དང་། སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་སྔོན་པོ་འདི་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའམ། བདེ་བ་སྔོན་ པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྔོན་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཡུལ་ཉིད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་བདེ་བ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་རང་རིག་པའོ་ཞེས་ཏེ། གང་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཞེས་ པ་དང་།བདེ་བ་ཡང་གཞན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་གཞན་ཞེས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་ཏེ། དེས་གང་ལས་ཐ་དད་པའི་གོ་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གང་ཞིག་ནི་གསལ་བ་གཅིག་པུའི་ངོ་ བོ་ཡོད་དེ།མི་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་གནས་ལ། ཕྱི་རོལ་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་མེད་པ་ནི་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཞད་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གང་ལས་ ཐ་དད་དེ།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རིག་པ་མེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ལ་གསལ་བ་མེད་ལ། གསལ་བར་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་ནི། འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་བརྟགས་དང་མ་བརྟགས་པ། །དཀར་པོ་ནག་པོ་ ལ་སོགས་དཔང་སྐྱེས་མ་ལུས་རྣམས།།ཤེས་ལས་གཞན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་ལྷན་ཅིག་དམིགས། །སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ལ་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །ཞེ་ན། ཅི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཡང་ས་ནི་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་ སྲིད་པ་ན་ནི་ངེས་པར་རང་གི་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
即使自证现量了知白色与黑色无差别，但由无明力而执著为差别，因此若不相信无二性，那么对于斑色与众多之牛性也将如是。
若由无明力而未经验无二性，由于此处无有，则于二者都将成为怀疑。若仅见到蓝色与乐受无二性，如是则见团块即是见共相等，此有能力。
若明了即是乐的本性，蓝的本性，则此蓝即成为乐，或乐成为蓝。然而不是如此，因为乐与蓝是截然不同的境，以无结合的体验而成立。
若谓蓝与乐虽无差别却非自证，则所谓"彼蓝即是乐"与"乐是他法蓝是他法"相互矛盾，因为无有了知差别机会的界限。
唯识之理有明了一性之体性，由无不明了故安住无差别。外境清净于真实中不明了，故除不可得外无有他无，因此连微许他相欲求的了知都无有，从何差别？
对于过去等无有认知，因为无有。如是前后无有明了，明了事也不结合于前后，故说：
"迷乱非迷乱，分别未分别，
白色与黑色，及余根生等，
异识无差别，同时而所缘，
前后无有知，即是所谓义。"
若问：以此宗义深渊令人堕落之论著，将导致无他相续，因为若有他相续，则必定异于自心者无差别，此处不成为异于自相续的他相续。


།དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་བརྗོད་པ། མངོན་སུམ་རང་རིག་པ་ཙམ་དང་། །གང་དུ་ཀུན་ཏུ་གནས་གྱུར་པས། །འདོད་པས་དག་ཡོད་ ཅེས་བརྗོད་པ།།འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་བྱ་བ་ན། ཚུལ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སངས་རྒྱས་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ཚངས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་བདག་གི་ངོ་ བོར་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ཆུ་དང་།མེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་རྟག་པའི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཚངས་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའོ་ཞེས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། གང་དུ་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མེད་པའི་གཅིག་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་ འདིས་ནི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་བདག་དེ་ལྟ་ནའང་།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་ལྟར་ཐུགས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡི། །བསྒྲུབ་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་ཅུང་ཟད་མིན་ཅིང་དེ་ཡང་ངེས་པར་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནམ་ མཁའ་བཞིན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ཁྱབ་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན།མ་རིག་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པ་མིན། སྣ་ཚོགས་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ། ཅུང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་ཞེས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་སྨད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་འདིར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་འདིར་ནི་གཉིས་མེད་དང་གསལ་བའི་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་གཉིས་སུ་གསལ་ཞེས་པའི གསུམ་གོ་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།ཐ་མའི་འདོད་པ་ཡང་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པས་རྒྱུད་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་གསལ་བ་ཙམ་མོ།

我来为您翻译这段藏文：
不会因如是欲求而成，如所说：
"仅是现量自证，
于何处皆安住，
说有诸欲求，
于此我称奇。"
即是说，从大理趣的真实中颠倒的佛教徒承许吠陀宗义。诸多梵天论者说，不为所取能取过失所染的自性中，完全明了水火等相续不断的常有自证唯一无二即是梵天智，是胜义谛的宗义，于彼处无有心轮之一。
"此自性虽如虚空遍主，
如来如是以智而明了，
所成办彼非极真实性。"
若问：彼非少许真实性且必定非殊胜，依你见解，具无明之智如虚空般遍于境时之真实各别显现，无无明之如来智慧明了亦非不是真实性。
于仅明了种种无二之真实性相，说少许非真实性，此处诽谤世尊为迷乱，说持颠倒道。因此，此处无差别种种与此处无二及明了声义相俱二明了之三者无差别。
最后欲求亦如前不可得故无他相续，无相之识仅是自明了。


 །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་པས་གཞན་ གྱི་རྒྱུད་མེད་ཅེས་པ་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་བདག་ཉིད་མེད་པའི་སྒྲ་དོན་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གསལ་བ་མེད་པས་མེད་ཅེས་ཉིད་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཚངས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ནི་རྟོག་པའི་ བདག་ཉིད་ལ་གསལ་བ་ཙམ་པོའི་ཚངས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ།ཚུ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མ་རིག་པས་ཀུན་དུ་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གོམས་པས་མ་ལུས་པའི་མ་རིག་པ་ཟད་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བ་ འདིར་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ།གཞན་གྱི་རྒྱུད་མི་སྲིད་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་གང་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ་ཡང་སྨོད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་བཞིན་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཐོང་ཤིག་།དེ་འདི་ལྟར། གང་ལས་ཐ་དད་མཐོང་བ་དང་། །མ འདྲེས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས།།ཐ་དད་ཐ་མི་དད་དག་ལས། །གཞན་པའི་དངོས་དང་དངོས་འཛིན་མེད། །ཅེས་ཏེ། གང་དུ་ཡང་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་རྣམས་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉི་ག་ མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དེས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མེད་པས་དེ་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་དང་གཞན་གསལ་བའི་ལྡོག་པའི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་ དགའ་བས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་གསལ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ།

我来为您翻译这段藏文：
无二之前后无经验体性无相的佛教徒不承许"无他相续"之说，如同无自性的声义蓝等，因无他相续之明了而无，则应成与无显现梵天无差别。遍散境相即是分别自性中唯明了之梵天无二即是胜义。
在此岸阶段为无明所遍覆，于彼处由串习常遍主性等差别，穷尽一切无明后，从彼差别而生起此处明了，此即吠陀宗义。
若他相续不可能，则无大悲布施等善资粮等，于何处以修集福慧资粮成就士夫最胜义。如何诽谤诸如来具无量知他心等，是故如舍离差别执著，亦当舍离无差别执著。
此如是：
"由何见差别，
不杂知无别，
差别无差别，
无余事事执。"
即于何处亦无。胜义中无事物所取能取差别或无差别，因无自性故，一切诸法二俱无。即由彼戏论而了知故。
于真实性中，离所取等及其他差别之真实不真实等戏论且无，故于彼不可能。即由此故，自他明了反体若不观察则成悦意经验自性之差别他明了唯是正理。


།བེམས་པོ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོར་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་དེ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེས་ངེས་པར་འགྱུར་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས། སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡང་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་པོའི་བྱེད་པ་སྟེ། རྗོད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྗོད་བྱེད་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བྱའི་དོན་གསལ་བར་མ་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་རྣམ་པར་འཇོག་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་རློམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ནས། ཐེ་ཚོམ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐའ་གཅིག་པའི་ ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོས་གནས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པ་ནས་གོམས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ན་ བྱིས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་།ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཅན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་པ་དང་སེམས་པ་མེད་པ་དང་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་། མྱུར་དུ་འཁྱུད་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་འཇུག་ལ། ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚིག་གི་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་སྟོན་ལ་དེ་མེད་པ་ན་མི་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པས།རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པས་ན་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཀུན་ཏུ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་ པའི་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་གཞན་དུ་ནི་མིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་ནི། །ཚད་མ་ཡི་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
仅以区别于无情而于世俗中亦假名为自证体性，于世俗中亦不观察具有决定蓝等之外境事物时悦意者，由无分别智得以决定。而分别则增益为真实等，增益后复是言说趣入者之作用。
具有能诠之能诠结合所诠义不明确者，安立为分别相，于分别自身所缘及增上慢等是异名。即由彼非真实增益而颠倒，未决择真实与非真实，应知安立疑惑及真实一向境之决定等。
于彼世俗中此一切外境事物安住及他心存在即是无过。由无始轮回串习言说习气力故，儿童及女人等，以及世间于士夫等，以现量自身思及无思、真实不真实等而遍计，速疾趋入拥抱打击等义。
由闻等无生疑惑而比度他心，如是亦欲心无间显示语言表述作用，彼无则不显示，具随行及返遮自性之欲心俱时，由语言表述等了知为因果事物自性，于彼欲心领受时见决定语言表述等，而推度其因之欲心，住于他相续。
一切量与所量事物皆是世俗，故应依止真实世俗，否则一切将成就故。如是亦如梦等，如所欲义唯得遍，胜义中非有之事物境，除安立为言说量外更无他法。
如是亦说：
"如是一切言说，
即是量之相。"


 །འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡོད་པའམ།དགག་པ་འགྲུབ་སྟེ་ཕྱོགས་ཆོས་དང་འབྲེལ་པས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་འཛིན་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་ལ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་གོམས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འོ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་དེས་མི་གནོད་དེ། ཅུང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའམ་བདེན་ པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་བཟློག་བྱའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི། མཐོང་ བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་མ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་གནོད་ལ་གནོད་པ་ནི་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་དེ་མེད་ཅེས་པས་ན་མངོན་སུམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ།དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ།

我来为您翻译这段藏文：
此处于世俗中，只要安住于所立与能立，即以三相因成立所立有或遮遣成立。由具足宗法及关联，诸凡夫亦以现量取因，则将取世俗无自性，因诸凡夫于事物自性串习现量不能领受故。
若问：将说之比量损害蓝等诸法自性故，云何彼等有现量？于世俗事物自性彼不能损害，唯于所立如是增益或唯遮遣真实相故。
言说现量行境义如梦等于世俗决定，诸愚者于胜义自性等增益，为比量所损，然于见等义之言说则不然。
若无错乱者，彼现量不为比量所损，所损者是增益为真实等，彼中无彼无错乱故，不致诽谤现量之过失。
又彼证成诸法无我者，谓凡缘起所生，胜义中以自性空，如幻化。


 །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་ཡང་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་མེད་ལ། དམིགས་པར་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་ལས། གང་གང་དུ་དེ་བདེན་པར་དམིགས་པ་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སམ། གཞན་རྣམས་ཡོད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་གང་མེད་ན་གང་མི འབྱུང་བས་དེ་དེའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དེ་ཉིད་འཐད་ལ།སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དེ།སྐྱེ་བའི་ཆོས་ནི་ཆོས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ཐོབ་ལ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡོད་པ་ལས་འདི་འབྱུང་བ་དང་འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་སྦྱོར་བ་ནི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་བྱ་བས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ཉིད་དུ་བཏགས་པས་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་འགེགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་བློས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློས་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བས་སྔ་མ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདུས་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།།དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཀུན་ཏུ་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པ་སྟེ། གང་དུ་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པས་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
从缘起所生之诸争论事物亦然，此为自性因。彼于牧牛人等所共知故，无有所依不成。由应见而不见，凡于何处真实见彼，彼即彼果，以随行门或由诸余具有力因，若无何者则何不生，彼即彼果，以返遮门，世俗因果事物成立，世俗真实应理。
于先有法作者性及作业之作者一性是假立。从因缘和合缘起而生者，说为法。生法依于他法而得自体，此为世尊所说："此有故彼生，此生故彼生"，无有相违，因于同品有故。
亦非不定，因胜义自性生不应理故，不相应理应理故，胜义中因果事物不成立故。不成者，胜义中以识自性于自体执著不应理故。
诸自证识亦唯作自证，于前后事物皆不执取故，由假立为一相续故无事物故，具异因者亦互不了知故，于所缘时亦遮止许为因果故。
若谓：由次第生识，领受前后事物已，其后由具相心识相续结合，以前者成特殊门，了知前后事物性及因果事物性。
彼成世俗自性，唯了知普遍领受时自性，于此中无安立故，于彼现量不成因果事物。


 །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ།གང་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་ལ་རང་གི་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་གི་དངོས་པོ་མཐོང་ལ་དེ་མེད་ན་དེ་དེའི་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་དང་དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་ལ་དེ་མེད་ན་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན།རྒྱུད་གང་ཞིག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། རྟག་པའི་དོན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་དངོས་པོར་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་པས་བདག་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ལ།བདེན་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་བར་གང་དུ་ཡང་བདེ་བ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་དེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཅན་མིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དོན་དམ་པ་པའི་འབྲས་བུའི་སྐྱེད་པ་པོ་རང་ལས་སམ་གཞན་ལས་སམ་གཉི་ག་ལས་སམ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལས་སམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ པ་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མི་འཐད་ལ།མེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་མེད་ཅིང་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་ལ། རྫོགས་ཀྱང་ཆ་ནས་མེད་པར་སྐྱེས་པས་ན་སེམས་པ་བཞིན་རང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ བར་འགྱུར།གང་ཞིག་རྫོགས་པ་མིན་པས་གང་ཞིག་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཆེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པས་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་མངོན་པར་གསལ་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་ པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མི་རིགས་པས།གསལ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན། རྟག་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བ་ནི་བཟློག་པར་ དཀའོ།།གཞན་ཡང་གང་དུ་གང་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་འདི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རིགས་པ་མི་ཡིན་ཞིང་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འདི་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
由此亦无比量。若如何见果刹那之自因刹那事物，彼若无则不见与彼因刹那同时之一切种种刹那事物，此即成为彼因故。任何相续之因果事物皆不应理，此中为胜义因果事物成立之时故。
除刹那外，胜义因亦不成立，常法无因果事物故，现量不能同时取故，我与自在等之果乐等无随行成立，离彼谛者任处不生乐。于彼亦无返遮，以常性故非返遮者故。
是故胜义中因果事物成立之量毫无所有。又胜义果之能生者，为从自或从他或从二者或非二者或无因生。其中无始以来有无事物自性，因性不应理，无者如石女子随行般无，自身未生则无从自生，圆满亦从无分而生故，如思维般何能从自生？以不圆满故成圆满者，彼成彼自性之相应极为过失故。
于一切处，诸事物依数论所许常住自性而显现，由诸能显现者常住显现故，于不显现等余相不应理故，由显现者无所作故，常时诸事物皆常显现等之过失难以遮止。
复次，若于何处何者从自生者，则境等不得决定，依他者此从他生之所需无有，依止不应理，所依常近故常生此。


 །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ།གཞན་ལས་ནི་དུས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པར་མངོན་པར་འདོད་པས་རྟག་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། རྟག་པ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ཚད་མས་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་ཅི་ ཞིག་བཏགས་པ་འཐད་དེ།དེའི་རྟག་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ སྐད་ཅིག་མས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞན་དུ་འཐད་པས་བྱས་སོ།།དེ་འདས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །མ་འོངས་པ་ལས་ཀྱང་མིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བས་ཀྱང་མིན་ཏེ། དེའི་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་དུས་མཉམ་པའམ་དུས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་མིན་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རྒྱུའི་བདག་ ཉིད་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དེས་རྫོགས་ཤེ་ན་ནི།གང་གང་གི་རྒྱུ་ལ་དུས་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ལམ་མངོན་པ་མིན་དེ་འདས་པས་མ་འོངས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མས་བར་ཆོད་ པར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་ན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།དེ་ལྟར་ནི་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་དུས་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་ཨུ0f37འབྲས་བུའི་ནང་དུ་ཕྲ་མོར་གྱུར་པའི་དུས་གཞན་ནི་མེད་པས། དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཆ་ཤས་མེད་པའི་སྔ་མ་ད ཨང་།ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རེག་པས་དེའི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་བསྐལ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་ན་གོང་བུ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར་ བ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཡང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རིམ་གྱིས་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ལྟར་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
因此，即使在世俗中自生也不可能。从他生者，前后时间体性为一之显现所许，于常法生之名言亦不应理，以常法无次第与同时作用故。于彼以量说为他者有何可安立，彼常法与一切功能相离之体性，与兔角无异，与一切事物相离即是无事之相。
于无常刹那事物生亦不应理，无常事物以刹那住之法性他成故。不从过去生，以过去无故，将成无因生故。亦非从未来，以无故生果如空花等。现在亦非，彼之能生果或同时或异时。初者非理，生果之前无因故，如兔角般无功能相应故。
若谓得因体性之事物与果同时圆满者，任何因以异时亦不显现，过去不能与未来生相应故。其后有因之第二刹那以刹那间隔而有果生者，于彼亦无因，以是刹那故。如是因刹那有故，果不被他时间间隔，果内无微细他时，故成一时。
无分前后刹那以一切体性遍触故，彼亦一刹那中摄一切刹那，劫亦成刹那许，如诸极微以一切体性遍合时，聚亦成极微许。
彼亦如何诸事物境次第显现之世俗量所违故，如是于时间次第亦然，如梦等中劫等显现。


 །ཡུལ་གཅིག་པའི་སྐད་ཅིག་མས་བར་མ་ཆོད་པ་ལ་ཆ་ ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་མཐའི་བར་ཉིད་དུ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་དངོས་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་བར་མ་ཆོད་ཀྱང་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱང་དུས་མཉམ་མིན་ཞེས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ གང་དུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་སྔོན་པོ་མིན་པ་ལས་ལོག་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ལ། དེ་ལྟར་དུས་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་འཇིག་པ་ནི་འདིར་ཡུལ་དང་དུས་དག་གི་ངོ་བོ་ལྡོག་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ ལས་ཅི་ཡང་མིན་ནོ།།འཇིག་པས་ན་འཇིག་ཅེས་པའི་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་བར་མ་ཆོད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཅན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་བར་ཆད་པ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་རང་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་བརྗོད་ པའི་སྐྱོན་མ་རུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་དག་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བས་མེད་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །གང་དུ་ཡང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར ན་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་ན།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་གཞན་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
于一境之刹那无间隔有分故，乃至时边际其相将坏，如极破坏之事物虽与无事无间隔亦不成一时性，如是因果虽相续不断亦非同时者不应理。无事于何处世俗中亦非有，如青于他处亦从非青返转从自因生，如是于他时亦然。事物体性成坏之坏，此中仅是境时体性返转而立名言，更无他义。
坏故名坏之无体性，胜义中以无事故，唯离一异，于事物说无事者，仅是遮遣事物之名言。是故此中非有无间隔等。因果二者许为事物故，当思有间隔等，彼胜义中从他生亦不应理，从胜性、自在天、自他生亦非理，以别说过患过重故。
有谓如未见刺等锐利等因故无，如是诸事物自性生。于彼未见性不成，胜义中一切法未生故，世俗中无因生不得成。于何处从种子等生刺等，彼等锐利等于何处亦非从无因生。若无因性定有锐利等刺等，无差别故如是一切中当有一切体性。种子等于世间现量成因果事故，违背现量之立宗。因于他成立决定所许故，违自语且于他因缘相应无义。


།དེ་ལ་འདིར་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་ལ། གང་ཡང་ཡོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་མེད་པས་ གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མེད་ཅེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅུང་ཞིག་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྔ་ན་མེད་ཅེས་པ་དེ་རྒྱུ་འདི་ལས་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་ལོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཅག་གིས་དགག་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྒྲ་དོན་གྱི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་འབྱུང་ལ། བྱུང་བ་ཡང་མ་བྱུང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། གང་དུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་གནས་པ་དེ་རྣམས་ལ་བདག་ཅག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དགག་པ་ལ་འགལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པས་སྒྲ་དོན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པའི་འདོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ། གང་ཡང་རྒྱུ་ལས་འཕོ་བའི་ཆ་དེ་ལ་རྒྱུ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་མེད་ལ། གང་དུ་ཡང་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་ པ་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདི་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པར་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྟན་བཅོས་སུ་དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་ནི་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ལས་ལོག་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པས ཁྱབ་པ་གྲུབ་ལ།མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཙམ་བཀག་ན་དོན་གྱི་བྱ་བའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའི་དངོས་པོའི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་འོན་ཀྱང་གསལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཐོག་མ་དགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པར་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
对此，此处说无因者，即使在世俗中也为现量等所破。若于有法生果，以其无分故，余者未生先前无之差别故。从无亦不生，以有无二者互相违故。
若问何为无？稍有所生者，先前无者，从此因无而生之作用，乃异差别之名言。如是，如此见解我等不破。声义幻梦等亦见不生而生，已生亦见未生故。于何处世俗诸事如幻等生已而住，于彼等我等遮破增益相无有违背，唯是声义，一切异处则非。
有无二者非一体性，以事物与无事相违故。灭与生具随行之主张全无道理，以从因转移之分无他因作用，于何处亦无有前行作用，离有无差别之异相亦无生，以此等互相舍离而住之相无有异相可能故。
自性无者，无有事物或无事之体性故，异相亦是有无和合故。由此，论中遍断彼已，遮除异者，明示无有异相。即彼离胜义体性之缘起性，于事物自性无等彼所遍故，遍已成立。
亦非不定，世俗中以咒等缘生幻等所见，于二者皆成。若谓汝许于一切事物仅遮事性，则无有作用功能相之事相，然亦有明显存在。对此，首先破除：识于青等相，胜义中以一切功能皆空。


 །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ གྱིས་འགྲུབ་པས།དེས་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ དང་བྲལ་བ་སྟེ།དཔེ་དང་ཕྱོགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་ལ། གང་དུ་གསལ་བ་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ།རང་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ཡང་དེ་གང་དུ་གསལ་བ་མེད་པས་གནས་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། དེ་གང་དུ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་རིགས་པས་གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ བཞིན་དུ་འདིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་རང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བསྐྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་ མཉམ་པའི་དུས་ཐ་དད་པ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟར་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ།།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡང་དེ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ། སྒྲ་དོན་ལ་འགལ་བ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་གཞན་དུ་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་བག་མེད་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་ནས་རིམ་གྱིས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དངོས་ པོ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པས་སོ་སོར་སྣང་ན་དེས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།ཁྱོད་ལ་ཡང་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
世俗中缘起性以无实自证现量而成立，故无有明相之有情。其能明者若成为真实明性，则以明相证成事物体性为空性时，缺乏能立，以现量违害喻与宗故，因成不定。
然非如是。胜义现量如何亦不成立，于何处说明性真实存在，即于何处所立成为假立等，于自明之青等相成隐蔽故疑惑，连愚者亦不能说。虽知见为生，然无有何处明住，此乃唯识宗之宗义，于彼何处若对因生疑，则无有返体之疑。
其后以理若于诸事物之事生起有所违害，则于世俗亦成违害，故其因不成立。非也。如外因等正生时，此处一切生皆依赖处所、时间、因之差别，汝亦当安立为世俗性。无始以来以各自随顺因缘互相随生，彼复如何决定安立，同时异时若如是安立则无违。
非刹那等过失于彼亦不入，以于声义无有违入故。如幻如梦诸法之体性不系属刹那与非刹那法故。于何处别说诸有为是刹那性者，为令放逸者对有为生厌，渐入无我实性故。
若谓胜义虽无体性，事物由处所时间等决定而各别显现，则兔角等何故不成决定？于汝亦当如是问。


 །རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་སྒྲ་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མཉམ་ཡང་། ཇི་ ལྟར་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྲ་དོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ལ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན། འདི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནུས་པ་ངེས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཡང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ངེས་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ གཞག་པར་ངེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་ན། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྲ་ཤད་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཚད་མར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ལ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་ཞེས་པས་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་པས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ།དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནུབ་པར་འགྱུར་ལ། གང་ དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྟེ།དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
对于眼翳等人来说，境、声义等与兔角等无实性虽相同，然为何发丝等显现为声义，而兔角等则不然？若谓此眼翳等由因力如是决定，则于无实如何由定力而见？
何不许由他因力决定而如是安立？若说由识之体性故，于眼翳者见发丝等不应为真实，则除识与所知外，亦无有事物之体性。显现之发丝等于世间虽极成为量，然实无有事物性。
正因如此，凡胜义中未生者，世俗中亦不生，如石女儿等。以"胜义中事物未生"为能立因时，以幻等所取等令因不定者，于返体亦无有量故对返体生疑。若谓胜义无故世俗亦无，则世俗谛将灭。
世俗中石女儿等不生，是由缺乏彼等之聚合，非由离胜义自性故。


 །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དགག་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྤང་དཀའོ་ཞེས་པ་ལ་མིན་ཏེ།ཚད་མས་གནོད་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ རིག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ལ་ཚད་མས་གནོད་ཅེས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་དུ་རིགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་ལྡན་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་ པ་མིན་པས་གྲུབ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས། དེའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་དེའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་མངོན་སུམ་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེ་བར་བྱེད་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེས་དབེན་པའི་ཡུལ་རྣམ་ པར་གཞག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནང་གི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ཐུན་མོང་གི་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ཡུལ་ཡང་ཚད་མར་འདོད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་པས་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་པའི་ འགལ་བ་ཡང་མེད་དེ།སྤྱི་བོའི་ངོ་བོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཀྱི་བློའི་ངོ་བོ་ནི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
那么，如何无力遮除因不成等过失？对于诸事物非恒有，以遮遣支分遮除增益体性，即以遮遣支分遮除分别体性，于所立已成而证成则无义，此难难以遮除。然不然，以量损害是对分别体性，因为自证现量是对胜义中存在的圆成实性诸事物之体性以量损害。
又彼于分别体性，以他理增益而具有，非以所取能取体性了知，故非成已成。如同此处幻师知识对幻化男女等境，由于彼中无彼体性，于彼形色起执著时，以无执著而空性为所缘，生起决定之因，安立为彼境。如是于他现量具觉者等，同时生起迷乱之因，由于真实中无执著彼体性决定之因，故安立为离彼之境。
如是，比量智慧之境虽是内增益共同事物，然以如实缘取之理，亦许彼境为量。虽无彼体性，然由彼故于自体不转亦无相违，以共相体性安立一切法无自性故。于彼中，以共相之慧体趣入内故。


 །ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་པའི་བློ་བཞིན་དུ། འོ་ན་སྒྲོ་བཏགས་པས་རྣམ་པས་སྟོང་ པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ལ།དེའི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་དམིགས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བུམ་པས་ དབེན་པས་བྱིས་པས་དེར་དམིགས་པར་མི་བྱེད་ལ།འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ན། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ཅེ་ན། མིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་དབེན་པ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད་དེ།དེ་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་ནས་འཛིན་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལོག་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་འདིར་ངེས་པར་མི་འཐད་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་ལ། ངེས་པ་སྐྱེད་པ་བྱེད་པ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ གཟུང་བ་མེད་པས་བརྟགས་པ་སྟེ།འདིར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོད་པས་དེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོའི་ངེས་པ་མ་བརྟགས་པས་ཡིད་ཆེས་པའི་གནོད་པ་ མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ་ལ་སྐྱེ་མེད་དེ། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་དེ་ནི་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་ པ་དེ་ནི་བག་ཡོད་ཡིན།།ཞེས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
如同有因刹那灭智，那么对离增益相的色等唯以无自性声诠说，其色等自性现前故，成为其自性者中无自性亦如现见离瓶之地处，由见其体性所成之瓶离故，愚者不缘彼。此中亦如是，以现量如是可缘之相不见，是无之言说所应故，无即无自性者为比量所害耶？
不然，于诸事物离增益相即说无自性。于彼取事物体性如刹那，虽取执然由迷乱增益，非真实性生等相违品体性故，诸凡夫不得决定。此中决定不应理之现量自体无故，无现量所害，而生起决定者，是于现量所作言说之见道等中。如是所取亦不应言说故，无所取是分别。此中有非所缘所知性故，于彼无比量所害。
以胜义别别之故，若不观察则悦意事物之决定，由不观察信解无所害性。故于此一切世尊密意宣说：
若由诸缘所生彼无生，
彼生无有自性故，
若依缘者说为空，
若知空性彼谨慎。
注：最后四句是偈颂，我按照对仗形式翻译。


 །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུད་ཤིང་སྲེག་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འདི་ལྟར་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འབར་བས་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། དངོས་དང་དངོས་ མེད་མཆོག་འཛིན་པ།།ཟད་པ་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་མུར་ཐུག་པ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཆོས་མཆོག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལ་འཇུག་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཀག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བུད་ཤིང་མེས་ཟད་ལ་ཟད་པའི་གསེར་བཟང་པོ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ན།དམིགས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ ཀུན་རྫོབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན།བརྗོད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྣམ་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་འདིས་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཅིང་གཡོགས་པས་སོ། །དེ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་ རྫོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའམ།བརྟག་ཏུ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་མ་ བརྟགས་པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སྒྲ་དོན་གྱི་རྣམ་པས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
如是与证悟真实性相顺之比量，或具思维自性，或具修习自性，如实遍别知见烧尽一切诸法薪火而获得。彼亦于一切处如是，由彼烧尽增益法薪，以遍寂分别炽燃，近寂相之最胜涅槃而趣入。如是《中论根本》云："执著有无胜，尽故说涅槃。"即无分别出世间智慧相续无有穷尽，唯随住如虚空际。
从胜法颠倒自性亦由胜解等入比量，获得现证已，法界周遍别证之比量虽遮，然出世间智慧非近寂。如薪尽于火，犹如精炼之金，故云："无所缘故极寂静。"即有分别心之义。
离分别相等差别外，亦无余证真实方便，故此中所立能立等一切言说皆世俗，于世俗何为？说无自性诸事于有自性颠倒相增益之迷乱心，世俗于此遍覆真实性故。彼增益事说为世俗，或不可观察故世俗。
缘无颠倒真实性而入之比量，从彼力所生之思所生慧，及修所生现量，于真实性非随观察。其随顺因说为分别，背违真实义，于此一切以颠倒声义相执取之知是无观察，非无分别智，观察则亦非唯无事。由彼成立故，此一切从声义体性无故是世俗。


 །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཡིད་ཆེས་པས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ལ། ཅུང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་འདི་མི་ཤེས་པས་གང་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་དེ།ངེས་ པར་གཟུང་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། གང་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ཀུན་འབྱུང་བའི། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཀུན་རྫོབ་པས། །གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། །དོན་དམ་ཉིད་ནི་བཅོས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ་གང་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི རང་བཞིན་ལ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ན། དེས་དོན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་ནས་འདི་དག་དོན་དམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།བརྗོད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དེས་མཆོག་ཏུ་བསྒྲིབས་པ་མཐར་སོང་བ་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཏེ་དོན་དམ་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཞེས་པས་དོན་དམ་པའོ། །གང་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་ པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ངག་རྣམས་ ཀྱི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་རྣམས་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐབས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
或由出世间信解为世俗，此一切世间极为著名之义究竟即是世俗故。稍极隐蔽之一切种别决定业果等安立，唯是遍智智慧外余者不知，于诸事计为常等即说为邪世俗，决定执取亦无彼故。离我等之此等诸法具因者，说为胜义世俗。
又五蕴为能知所知体性之世俗。如圣龙树所说："从因缘所生，依他性世俗，说名依他起，胜义非造作。"彼等从缘起故为依他，即五蕴相为世俗如幻自性，胜义无自性相之空性。
若胜义超越一切戏论时，彼成何义而此等非胜义，云何知彼观察则全无故耶？答：具一切法无我相真实性者，为欲断除具最极遮障者，为所求义者之义，说为胜义。胜者即无颠倒智慧境之义，即胜义。
出世间智慧亦与幻等无别故，此胜义世俗体性亦为胜义境故为胜义。又以比量自性从闻思修所生慧，由顺证胜义故亦是假立，由无颠倒义境故为胜义。
由此等世俗胜义差别，应如理了知将说诸语于凡夫位及证真实性时。


 །དེ་ལ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་ ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས།དེའི་དོན་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་དམ་པའི་སྒྲས་རྗོད་པར་བྱེད་པར་རིགས་པའོ། །ཤེས་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་སྟེ། མ་ལུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེན་པོའི་བསྒྲུབ་པའོ།།ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ་དང་། མི་ སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་གྲུབ་པ་ལས།འདི་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་དོན་དམ་པར་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བཏགས་པར་བྱས་ན་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་དམ་པ་དང་།འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དག་ལྷན་ཅིག་མིན་ཞེས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མིན་ལ་གཉི་ག་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་ཀྱི། ཅུང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདུས་བྱས་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་མི་སྲིད་ཅེས་པས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དམིགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
于此，修习真实相胜义者，于彼断尽一切烦恼余习之诸瑜伽师，渐次证得殊胜智慧等功德，为成就彼大义故，以"胜"字称之实为应理。智慧亦是胜义，安住圆满一切功德故成就大义。
"性"字非仅胜义少许作用。此即真实智慧自性，就胜义而言，说胜义无事物、不生等，由真实智慧成立，意谓此等无生。任何胜义若以真实相安立则无，即无生之义。
具真实相之胜义与具有为相之世俗二者非一非异，亦不许二俱，稍许不可说为真实与异性，以有为性与胜义相之事物可有一异分别故。
共相亦胜义无事物故，此二唯不可说一异。于有事物可思一异，于诸法无自性则不可能，故全无相违。
以所缘假立方式而说为胜义与世俗，彼已极超越一切戏论故。


 །དེ་ཡང་མ་ལུས་པའི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པས་སོ་སོར་རང་གིས་དམིགས་པ་མེད་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཀྱི།དེ་ཡང་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལྷའི་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་དོན་དམ་པར་ན་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་ ངོ་བོའོ་ཞེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གང་ཞིག་ས་བཅུ་པར་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་དང་། གང་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ དཀྲུགས་པའི་སེམས།།དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དང་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གསུངས་པར་རིགས་ཀྱི། དོན་དམ་པ་པ་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ གྱི།ཅུང་ཞིག་རིམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་བཞུགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དང་པོ་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བསྒྲུབ་ཅིང་། དེའི་རྗེས་ལ་སེམས་ཙམ་དེ་ཡང་ དོན་དམ་པར་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་ཅེས་པའི དོན་དུ་སྣང་བ་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ས་བཅུ་པ་ལས། ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པའི་སའི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་ཀྱི་དཀར་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་རླུང་གི་ཁམས་སུ་ཡང་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་འགལ་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཀྱང་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་གཉིས་ སུ་བདེན་པ་ནི་བ་ལང་རྫི་ལ་ཡང་གྲགས་ལ།རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་ན་གཉི་ག་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
此复，以离一切分别网、出世间智慧，于所假立一切法无有显现，故成无所缘各别自证，彼亦非所缘。如经云："天子，乃至超越具一切相最胜之一切种智境界者，是胜义谛。"
以与幻等无别故，以智慧自性及胜义中随顺了知真实世俗自性真如故，以境为真如故，于"是胜义自性"之观待分类中，一、二自性亦无相违。
如《十地经》说："此三界唯心"，又如《楞伽经》云："无义唯是心，心为习气动，显现义而生。"此于《般若经》等诸经中广说无自性，应理解为非就胜义，亦非就世俗无外境，而是为渐次安住胜义故说唯心。
有人错解此义，先依唯心而别别成立外境无自性，其后即此唯心胜义亦无义，以所取能取习气扰动力故，心颠倒已，于断绝之青等相具胜义有显现，作增益分别念。
于世俗中如识亦有外境，否则与《十地经》所说八地菩萨知微尘量及离性，了知尽所有世界地界微尘成白等，如是亦知水界、火界、风界等说相违。
与可信相违，以如识外境亦决定故。世俗二事谛连牧童亦共许，若以理观察，二者皆不堪观察，故无事物。


 །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱས་སྟོང་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་པས་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་སྨད་པར་བྱས་པ་སྟེ།དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །གང་ཞིག་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་ནི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ནི། །སྤོང་བའི་དོན་ལ་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་ཏེ། འོན་ ཀྱང་མདོ་དག་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་བྱེད་པ་པོ་དང་སྤྱོད་པ་པོའི་འབྲས་བུར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་དགག་པ་སྟེ།སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་སངས་ རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་།འདི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ། ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བར་བརྗོད་པའི་ལུས་དང་ལས་དང་སེམས་པ་ལས་གང་ཡོད་པ་ནི་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྟོས་པས་ གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་སེམས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་ལ། གང་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
因此，就般若所成而言，于般若经中，五蕴等亦无差别皆空性而说。由此，为知与所知空之无二智，些许事物亦无。即此于《圣楞伽经》亦云："大慧，此等以互空故，一切皆成下劣，汝当永断此执。"
圣龙树亦云："佛说一切唯心者，为除愚者怖畏故，然此非真实义。"
然诸经中说唯心者，是为遮遣他作者、受者之果遍计，以除心外，余作者等即使世俗亦不成故。
如是，诸说无外境佛教徒，将有情世间及器世间说为唯心，极为稀有。说由业所生诸趣之身及业与思所有者非有，是为成立心为一切法所依之主故，以一切法皆以心为先导故。
于此不许真实事物，然亦非无事物，以离事物与无事物之相故。


 །དེའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ པས་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་དེ།མེད་པ་ལ་དགག་བྱ་དང་དགག་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་མེད་པས་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དེ་ཡང་མི་གྲུབ་ལ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་ བྱ་མི་སྲིད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས།མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་བརྟགས་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་བྲལ་བས་གང་དུ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ བཀག་ནས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིར་འཆིང་བ་མེད་པས་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་ལས་འབྱུང་བའི་ དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་ལ།འདི་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་གི་།གང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པའམ་མིག་བཙུམས་པ་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པས་ལངས་པ་ཉིད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་མེད་ན། དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། སྲེག་བྱེད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་སྲེག་པ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་ བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་བྲལ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ལ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་སྔ་ནས་བཤད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
由其事物不成故，于无境无有遮遣之加行，以于无中无所遮与能遮之运行故，彼为前导之彼亦不成。以有事物与无事物之分别遍及一切分别故，无有能遍则所遍不可能，故于胜义中离执著有事物与无事物。
于此等未观察则悦意之事物，以慧眼观察则离内外之实质，由修习力圆满故遮一切过失，现见无我，由与彼相违故，当断烦恼障与所知障。此中无系缚，如离云日光，于虚空无边，缘起所生事物，离胜义生等分别之相续不断，瑜伽师现量之悲智自性世俗智慧光明真实生起。此即见真实，以慧观察时不见诸法，非如作意及睡眠或闭目。
若未断如是习气，从无想等定起时，即生执著色等为根本之贪等，故瑜伽师不得解脱。若未断色等境之疑惑，则不能断其作意，如未断能烧则不断所烧。
是故，以修习如前所说无见加行般若波罗蜜多，由离疑惑种子故，当遣除执著色等。如是以有事物与无事物等理观察，离彼疑惑，由离执著色等故，了知一切法无自性，此即如前所说般若波罗蜜多。


།འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ སྤངས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་མཆོག་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འཐད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ།འོད་གསལ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གློ་བུར་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་ནུབ་པ་སྟེ། འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ སེམས་ལ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སེམས་མ་མཆིས་ཞེས་པའི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་དང་མེད་པར་དགག་པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་དོན་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་ཡིད་རྗེས་སུ་གནས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ཡོད་དམ་ཞེས་པ་ སྟེ།རིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མེད་པར་དགག་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཙམ་དུ་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ནི་དངོས་པོ་ ཙམ་ལ་སེམས་མེད་པ་ནི་དེའི་དངོས་པོའི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། འདི་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་གཉི་གའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་གནོད་བྱེད་དམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་ པ་གཉི་ག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སླར་དྲི་ཞིང་རྒོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།སེམས་མེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་ལ། སེམས་ ཆོས་ཅན་གྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པས།སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་ཞེས་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སོ་སོར་རིག་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་འགྱུར་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དེ། དེའི ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
此中一切法胜义自性即断除一切障碍及证悟一切种智之最胜道。正因如此，由此成就一切所欲，故对圣者须菩提作如理开示。
所谓心之自性光明者，自性即本无自性，光明即于其自性中暂时非真实遍计之一切黑暗消失。此中无执著等相不异之世俗自性心，以胜义无自性故无心，此非遮遣与无遮，于世俗有而胜义无义仅随心住，见颠倒而说"有否"。以理无事物故，非非遮加行而是无遮，于彼亦非仅有无假立，为此而说"任何"等。
心即于事物，无心即无其事物心，于彼所说即无，此即前说二者有无皆不可得，以无能成故。无即有最胜能破故，以真实超越有无二者故，为此而复问难。
无心者，意在显示心无事物性。以有无自性有增益不应理，心有法之境无故无遮遣加行，故说无心亦无。如何者，为瑜伽师世俗别观而说无变，以自性光明故，以心不为贪等变化所染故无变。以一切戏论寂灭、非一切分别行境故无分别。是故彼心亦不作执著，以其自性与空性一味故。


།དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་དེའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞེས་དམིགས་པ་དེའི་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་སེམས་མེད་པའི་དང་། དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ མེད་ཅེས་པ་དོན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ་གང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། ། དྲོད་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་མི་ཞེས་པ་ནི་གསལ་བ་འདི་རྣམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གིས ནི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་འགོག་སྟེ།དེ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འགེགས་པ་དེ་འདིར་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ དྲོད་ཆུང་ངུ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཤེས་རབ་རྟུལ་པོས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དག་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་དེས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་ངོ་། །དྲོད་ཆུང་ངུའི་རང་བཞིན་ནི་གོང་གི་རྣམས་ལ་ ཡང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་སུ།ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་རིགས་ཀྱི་ སྟོབས་ཀྱིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལ།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་དག་གི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་དུ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་དུ་གསུངས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞེས་པས་ས་སྟེ།དེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ངོ་། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །ཀླག་པར་བྱ་བ་ནི་རྗེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་བའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱ་ བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་དང་གཞུང་དག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ཞེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱ་བས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
虽然如此，彼心自性光明之所缘亦无执著之相。如心无心，如是色等诸法亦无色等，义可了知。于彼处说五蕴平等为空性，此中以自性故及以最胜士夫义因故为主故，亦欲成立色等为菩提心自性。
暖等差别之所缘相，彼彼违品以返体差别应知。然"不"者，即是"明此相"之义。无烦恼等持有二种：一者不遮他相续烦恼，此处不应取彼；应取所遮分别烦恼处，以是时机故。此中亦者，如是殊胜所缘相，从小暖至不退转，利根中根钝慧者于欢喜地及不动地。
不离般若波罗蜜多者，由彼渐次增上。小暖自性于上诸位亦随顺故，依十二种因之差别，论中说为三乘得因。菩萨暖等为得三种菩提之因，有些不退转者以种姓力亦得小菩提故。声闻缘觉乘者之暖等终不能得无上菩提。所说声闻地者，此中当说之地，此为其因由。
应闻者即教法。应持者即置于心。应读者即为忆持而诵习。应遍知者即义理，应一切种了知。应宣说者为向他人宣说义理教法故。应学者以思维故。应修瑜伽者，瑜伽即以止观等持之作用。


 །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་དུས་དང་དངོས་པོར་ གྱུར་པས་སོ།།རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་དུའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ནི་ རྫོགས་པའོ།།འབྲིང་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་ཏེ་མིང་གིས་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །གནས་བྲལ་དང་གནས་དང་ཞེས་ཏེ། མིང་དེ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་འཚལ་བ་ནི་དོན་དམ་ལ་ སྟེ་མི་ཤེས་པའོ།།མ་འཚལ་ཞེས་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་མ་དམིགས་ཞེས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །ངན་དུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་སྟེ། མི་རིགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །མིང་དུ་ བཏགས་པ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་སྟོང་པས་མིང་ངོ་།།འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཟེར་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མི་དགག་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་དང་དགག་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་གནས་པའི་ཐེར་ཟུག་པའི་རྟག་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་རྟག་པས་སོ། །དགག་བྱ་མེད་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་དགག་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ ཡང་མིན་ཏེ།དགག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་སྟེ། ཐེར་ཟུག་པ་དང་འདྲ་བ་དང་ མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །རབ་འབྱོར་བསྟན་བཅོས་ལས། བརྟགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་ཏེ་ཡུམ་བར་མ་ལས། གང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་ཆོས་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ། དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ འདྲེས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་སྟེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་མིང་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
应修者即以决定时与事而修。应证者即以瑜伽作用。诸菩萨从欢喜地乃至法云地。方便善巧即于世俗胜义一味心差别中正和合为圆满。
中等者，论中说："色等生灭"，"以名"者为余。"离住及住"，"彼名亦无"者为余。此即所说"尔时"等，不知者于胜义中即不了知。
广说"不知"略义即"不缘"，以现量故。"真实不见"即以比量故。恶作事即执著意，即不应理。"唯假名"者即胜义空故为名。"如是菩萨"者，虽说为菩萨应知非近似。
不遮有之生灭，胜义中必离有与遮故，说"缘于有色等"。以不住常恒及与彼相似流转常故。于无所遮中胜义决定遮非有，于无境中亦无能立加行，遮分别所依唯是世俗非真实，以此理趣亦非不住。不住即以相续不同故如是不住，即离常恒相似与不相似相续之相之义。
"以无故"，"真实"为余，意趣谓世俗无过。"善现"论中说："分别不可说"，中般若中说："如是所谓菩萨法是假立者"。于唯假立苦等为所缘，彼于何处亦不能说，以蕴界处乃至不共佛法等法故，即不可说性为相。此中所说"如是"者，以名无义故。


 །མིང་དང་བཏགས་པ་གང་དེ་ཞེས་པ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལའོ། །མི་གནས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ མི་གནས་ལ།མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ནི་དེ་ཡང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མི་གནས་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ན་བརྗོད་ དུ་མེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སོ།།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞུང་ལའོ། །བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ལ་སེམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ་སྟེ་ དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་རྩེ་གཅིག་པས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པའོ། །དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལའོ། ། ལེགས་པར་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །གནས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་ནི། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་གི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གིས་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་སེམས་པས་གནས་པ་མི་རིགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ་གཟུགས ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པའོ།།དེ་ལྟར། དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་། །ཞེས་པ་སྟེ། དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མི་གནས་ཏེ། གང་ཡང་འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་ཏེ། མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"名与假立彼"者，即于苦等谛上假立名。不住即于真实中不住，非不住即于言说中决定故，意趣即"唯是假立"。不住即彼亦从分别体性中，不住于种种蕴界等体性，因此故意趣即"不可说"。
非不住即以言说于任处皆可说故，即所缘与行相。"若"等，"如是"即以如所说诸所缘行相。能诠即于文。能显即于义。近显即以思维义性生起智慧故。"心不怯弱"等说修止，义如前。
增上胜解即以止观力决定。以增上意乐专一故。"不退转"即不退转，决定不退转于正等菩提。彼即于彼等。善住即正住。无住加行即以三轮无所得加行。
小顶即："色等不住彼等之，彼之体性无自性，彼等一以自性一"。于色等不住，因色等体性空性故，思维住不应理，即缘于色等。色等与一切法空性互为一体，即色等即空性，空性即是色等，离分别之相。
如是："彼不住无常等，彼等空彼体性"。由此于色等不住无常性等，此中彼等常等以无常等体性空性故，即所缘。"彼等一以自性一"，说无常，无常与空性互为一体，如色等与空性般，即行相。


།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་འདི་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གནས་པ་ནི་དངོས་པོར་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ ནི་སེམས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་གང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྟེ། དེ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ ན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་པ་ནི་དམིགས་པས་སོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་མ་ལགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལའོ།།ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བ་ནི་མི་གཟུང་བར་རིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་དེའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཡངས་པའོ། །མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་སེམས་པས་མདུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་ པར་ངེས་པའོ།།ཐུན་མོང་མ་ལགས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་སུ། ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཉིད་དང་། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་ཏེ། གང་ཞིག་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ་འདིར་དེ་གསུང་བ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ་མཚན་མ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། གཟུགས་ ཞེས་པ་དང་ཚོར་བ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པའི་བར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
如是于色等及其无常等不住者，世尊于大般若中广说，此处摄略而说即"复次"等。"于般若波罗蜜多"即于小顶相。行即以闻思。修习彼即以止观。何故者，住即于事物所缘安住思维。
如是住即于色等造作，非以色等有功用分别而行，即于无分别般若波罗蜜多。于彼行非即非执取，即以所缘。非瑜伽作、非圆满作，即如其次第于加行、正行、后得位。
"于一切智"即于三种遍智。遍不取即应不取。"遍不取"即于色等何处不住，即无所得。若以无自性故色等遍无所取者，彼非色等，即行相。"一切"即于一切法遍无所取彼。以缘法界广大故宽广。
现前即以如所说所缘行相差别思维在前故，及为诸佛所赞故。无量即为成佛以大悲或般若加行决定利益无量有情故决定无量。不共即以所缘、证悟等五种差别。
依中顶于论中说："不执诸法彼自身，不见彼等为相故。"谓若于一切法不执取，即于彼所缘不见法相为行相。此中说彼即"彼亦"等。无常等与空性亦即相为诸法差别相，从"色"乃至"佛法"。


།བསྟན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །ན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲེང་བ་ཅན་ནི་མི་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་ལའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱེད་ཅེས་པས་སོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང གིས་སོ།།གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་དེའི་མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཡིད་དང་ལུས་ཀྱིས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་ལྡན་པས་སོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་ བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ལྔ་པོ་ལའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་པར་བྱེད་ཅིང་འདུས་པར་བྱེད་པས་གཟུགས་ཏེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོའོ།།དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ། རེག་བྱ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཚོར་བའི་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་བྱ་བའི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ།དེ་ལ་ཚིམ་པ་པོ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་པོ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚོར་བ་ཞེས་པས་ན་ཚོར་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ།།མཚན་མ་ནི་ཡངས་ཤིང་ཞབས་ཡངས་ཤིང་ལྡིར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་གིས་འཛིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།འདི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་རྣམས་ལས་ལོགས་སུ་སྟོན་པ་ནི་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལོག་པ་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བྱས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
所说示现即"若"等，此处是佛所示。"若"即是因。"持鬘者"即人中游行苦行者。此即入于教法。"于一切智智"即于中顶。"如是"即以"作"字。随信行即为入教一分而出家故。"一分智"即以中顶。
"不遍执色"即因不作意彼相故。喜乐即以意与身，即与何等三昧相应。所说行相差别即"彼不如实随见内色"等。即以彼无自性故不作意彼相故。"不如实随见他处"即虽不作意相，然五蕴于世俗显现故。
即于色、受、想、行、识五蕴。其中聚集会合为色，即眼、耳、鼻、舌、身五根与色、声、香、味、触五境共十，即色蕴大种及所造性之体性。其中大种为地水火风，触及眼等十为所造。
受之三等即心作用体性位差别之心所，其中于悦意、损恼、舍境现前作用境随领纳之识体验名为受，彼亦有三种：乐、苦、不苦不乐，即受蕴。
相即广阔平坦圆满等，心所由何执持决断，彼即有相体性之想蕴。此行蕴诸法别说者，因为是诤论根本及轮回因故，受想别立为蕴。


 །གཉི་ག་ཡང་རྩོད་པའི་རྩ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པས་ཚོར་ བ་དང་འདུ་ཤེས་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་ཡང་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་སྟེ།ཚོར་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དེ་འཁོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ མྱོང་བ་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ངོར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་འཁོར་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ དག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་སྒྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་གིས་གཞན་དུ་སེམས་པའི་སྤང་བྱ་དང་བླང་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་གོ་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །གང་དུ་དོན་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ རྟོགས་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་སྟེ།མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་དུས་རྣམས་ཀྱི་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་ཕུང་པོ་ལྔའོ།།འདི་ཉིད་འདིར་ཤེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོའི་དང་ཡུལ་གྱི་བཅུ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ དང་བཅུ་གཉིས་སོ།།དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བདུན་གྱི་དངོས་པོ་ཅན་ཏེ། ཡུལ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཤིང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འདུས་མ་བྱས་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བཤད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
二者皆为诤论根本，缘欲及缘见之受想，依次为轮回因之主因。贪著于受，由想颠倒而轮回。世尊所断障碍之世俗五蕴自性，即无分别最胜乐受一向究竟中，受蕴为主故别立。
想蕴则随顺前位，随所化众生意乐，如理随顺行蕴所摄念住等因位，故别立。胜义中则空离一切异同等戏论，色等诸蕴于轮回及彼岸位中已成当成。
受想二者于他处思维所断能取即想蕴。此亦如上机会将解说。于何处执持决断，由识了知，其识有六：眼、耳、鼻、舌、身、意识即识蕴。如是无边无际方分及时分超过计数之界趣等差别诸法之自相执持法，总摄则为五蕴。
此处明了生起所谓处即十二处：根境十处及意法处共十二。其中意处具七事：六境识及意根，即六识中任一识之无间过去者。法处瑜伽师地论中说缘一切法非唯一之其他共通智，即受蕴、想蕴、行蕴所摄无为、无示、无碍体性及六处、世俗种子。


།ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་བས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་པའི་བར་ ལ་ཁམས་དྲུག་གི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ།དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་ཁོང་སྟོང་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། །གང་ཞིག་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དབང་ པོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དྲུག་དང་།དེ་ཉིད་བདག་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་འཇུག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་བདུན་ལ། དྲུག་པོ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ དུ་གཅོད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བས་ཁམས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་བཅོམ་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་ཞེས་པའི་ཆོས་དྲུག་པོའི་གནས་ཉིད་དེ།གནས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བརྒྱད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་པར་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བའི་ཁྱད པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་ནས་བདེན་པར་དུས་ཕྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་དགའ་བའམ་མི་དགའ་བར་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་སྦབས་པའི་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་གྱི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དམར་པོར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ཏེ།འབྲས་བུ་དེ་རུ་དེ་ཉིད་སྐྱེ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་། མདོ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པར་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོར་གསུངས་ཏེ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། ། འདི་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ངས་མ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ལུས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ལེན་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདི་ནི་ཀུན་གྱི་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་པ ལའོ།།འདི་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྟེ། སེམས་དེ་བདག་ཉིད་ཅེས་མངོན་པར་རློམ་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་མ་བསྟན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
意处分为七种，故称十八界。眼界、色界、眼识界乃至意界、意识界，所谓六界补特伽罗，此处即地、水、火、风、空界及识界。其中身内空腔即空界。
楞伽经中立八识聚，即五根识及意识六种，以及由彼执著我及我所而转起的染污意为七，再加上含摄六识一切习气自性的取着等处，以此障碍善根相续，破坏离欲界地，即生死六法之所依。此取着等处能普遍趣入，即阿赖耶识为第八。
彼与其他诸识俱起，于诸法之善不善等思维，如理熏习习气自性种子，由此令相续转变差别之力，如实获得事物不退，后时其果必定显现为乐或不乐。譬如被茜草汁染过的棉花，其花果也将生为红色。彼果即生于彼中。
解深密经中对所化根机差别而说："取识甚深极微细，一切种子如暴流，我为凡愚不开演，恐彼分别执为我。"此复于诸结生相续中为近取身之取，即前业异熟及一切识种子之此为一切所依识。此对凡夫即对分别说部差别等，因彼心执著我故，声闻乘中未说。


 །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཅེས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་མ་ གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཀྱི།གང་ཡང་འདི་ལྟར་ངར་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་མ་ལུས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་བཏགས་པ་ནི་དེ་ལ་མི་འཐད་དེ། དམིགས་པ་དང་ རྣམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མ་ངེས་པ་སྟེ།དེ་ནི་རྟའི་རྭ་བཞིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔ་ནས་དཔྱད་ཟིན་པས་འདིར་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་ པ་དག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འདོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པའོ།།དབང་པོ་དྲུག་དང་ཡུལ་དྲུག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཞེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཁམས་ཞེས་པའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་ ནི་རྩེ་མོ་ལས་ཏེ།དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཏེ་རྩེ་མོ་འབྲིང་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མོས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཆོས་ ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ནང་གི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །མ་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མཐོང་བས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་ པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདི་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས། མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཏང་བ་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །གང་གིས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ མི་འགྱུར་བའོ།།དེའི་ནང་གི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་རིམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བར་མ་དོ་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩེ་མོའི་རབ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་རྗེས་ སུ་མི་དམིགས་ཉིད།།ཅེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་འདིར་དམིགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་གང་འདི་གང་གི་ཞེས་ཚོལ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཚོལ་བའོ། །ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱིས་སོ།།དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
为使其闻此而不生起执著识为我的坚固慢心。如是，唯识论师所说离开特征、无有所缘行相、一切习气之基础，名为阿赖耶识之假立于彼不应理。所缘行相非缘起者，于一切方面境不决定，如同兔角。胜义有之自证现量及其特征已如前观察，此处何须广说。
此分为第七识、第八识之主张，唯立为意识。六根、六境、六识等十八界各自持有自相，故称为界。
此处等言出自《顶论》，其异名即分别，意为《中顶》。胜解即未生究竟定解。此中"一切"为显明宣说。"一切智智"为广说。法性即由往昔谛力，即于般若波罗蜜多法。遍执即内增益。无所得即不见为实有。涅槃为一切中最胜。于彼亦不生慢心即由事物自性。
此从外道三昧起已，由胜解力故，为知彼即是根故。此亦于将说者亦然。由何者即由何因不增益为有色等。其内一切增益灭尽，渐次如声闻般不入涅槃耶？答曰："非中有"等。
《顶论》云："以遍计慧，一切皆不得。"于般若波罗蜜多遍计，此中所缘即一切皆不得为行相。于彼所说即"复次"等。"此何此何"之寻求为总寻求。"何"等为差别。"般若波罗蜜多"即通达义之般若波罗蜜多。


 །ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ནའོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །མི་འགོང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་མེད་ཅེས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་མཚན་ ཉིད་ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།བཟོད་པ་འབྲིང་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། །དེ་ལ་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་ཞེས་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་འདིའི་དམིགས་པ་ ལ།དེ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གནས་ན་གནས་ཤིང་གསལ་ལ་རྫོགས་པ་ནི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སེམས་ཅན་དང་སྣོད་དག་པ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་མེད། དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་རྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་དམིགས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་མ་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ།ཞེས་པ་གང་ལ་གནས་པ་དང་མོས་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་མོས་པ་བརྟན་པོར་གྱུར་པ་ནི་མི་གནས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་མོས་པ་ལའོ། །ཐ་སྙད་ནི་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འགག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་པ་ལ་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
近观即以无所得而作观察时为遍观察。近所缘即一向决定。"不违"等与"无心"相连。余如前。
就小忍而言，论中说："色等无自性，彼无之自性。"即色等离色等自性，一切法无自性是所缘，从世俗门。彼无自性之无事自性色等为行相，从胜义门。
于彼所说即"其时"等。色等离色等自性为所缘，自性亦离自性相即离自性之性是色等自性为行相，意为于何处亦无少许相。
中忍论中说："于彼无生无出离，清净"等。彼所说即"何以故"等。一切无生及无出离是此所缘，闻此菩萨身语意清净为行相，即离身语意恶行。安住而明了圆满即相清净。有情及器清净即佛土清净。
大论中说："彼无相，不依彼相故，非胜解无想也。"色等离相即此所缘，于色等诸相及色等所住、胜解想彼等转为行相。于彼坚固胜解即于无住决定是于胜解。言说即想。于彼所说即"复次"等。灭即刹那坏，坏即相续。


 །ཡོད་དང་སོ་སོར་འགག་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པ་ཡང་། །སོ་སོར་བཀག་པ་དེ་དག་ཉིད། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མིན། །ཞེས་ སོ།།མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་དགག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མོས་པ་དང་འདུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་ པ་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་རློམ་སེམས་མེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་སྟེ། མིན་ཞེས་པ་ནི་མི་འཛིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ལས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པས་ངན་འགྲོར་ མི་འགྲོ་ཞིང་རྟག་པར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བྱེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་འདིའི་དམིགས་པ་ལ། དེའི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། དེའི་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བྱེད་པ་ པོའོ།།དེ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཉེ་བར་མ་གཏོགས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་བཤད་པ་ནི། ཉེ་བར་མ་ཟིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། གང་དུ་ ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གང་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི།འདིའི་དམིགས་པ་ལ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འབྲིང་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ལུང་བསྟན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །ཅེས་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པ་ལ་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ།ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དམ། ཁྱད་པར་གྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རློམ་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རློམ་པ་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"有与各别灭，事物同时起，彼等各别遮，非是一切智。"
以遮除相行而有般若波罗蜜多行，相行即色等相及依止色等、胜解与想为相。由彼力亦说行相。
"彼亦行"等，般若波罗蜜多行即示八种无慢心。"非"即不执著义。如是得忍已得自在于业，不堕恶趣而常化生。
就小胜法而言，论中说："彼三昧作用"等。一切法无所取是此所缘，彼作用是行相，彼作用即此作者。
彼所说即"何以故"等。"以"是因。"不摄"于教中解释为"未得"，意为一切法无自性故。于何处执一切法非有，于何处如是说，此所缘于此等是行相。
中品论中说："授记及慢尽"。谓住此三昧者为诸佛授记是所缘，即能授记及授记因，或缘殊胜色义。谓彼三昧慢尽是行相。
彼所说即"以佛力"等。"彼亦"等是行相。"如是彼"即如所说无慢。"一切"即以一切法无所取三昧等差别。"一切"即圆满。亦以一切小中小差别。"一切"即从得三昧起于一切时。


 །ཆེན་པོ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་། ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་ལ་དེའི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་འདིའི་དམིགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་པ་ནི་འདིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་འདིས་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ནུས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པར་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གིས་གསལ་བར་ཞེས་པའོ། །མི་ཤེས་པར་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པས་མི་སྣང་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདིར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
大品论中说："三者互为一体，三昧无分别。"即三昧、般若波罗蜜多及菩萨这三者，其互为一体是此所缘，三昧无分别是行相。
对此所说即"如是白"等。菩提即通达般若波罗蜜多胜义，于彼思维即此中"以彼自性"即是菩萨。自性三昧广大即此菩萨大菩萨，因为此即是菩萨之境界。
此中此三者一体是所缘，以"能否"等说明行相。"开示"即以言语明示。不知即胜义无自性故不显现且无分别。真实不知即不可言说且无分别。
此中总结："如是顺决择分，小中及大。"


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་ པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་ཏེ། གཟུང་བྱར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ན་གཟུང་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གཅིག་ནི་གཞིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། མཐའ་གཉིས་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་ པ་དང་།ལམ་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་གྲགས་པས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཕུང་པོ་དང་། སྒོ་གང་དང་། རིགས་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་རྣམས་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསོལ་བ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་གསལ་བར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ།ཆོས་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཅི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་འམ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་སློབ་ པའི་ཕྱིར།།ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གང་དུའང་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སློབ་སྟེ་རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ནི་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བདེན་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་བྱིས་པར་གྱུར་པའི་གང་དུ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་མེད་པའོ། །ཡོད་པ་མིན་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་པ་ སྟེ།གནོད་པ་ཡོད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲ་དོན་གྱི་ངོ་བོས་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་རིགས་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པའོ། །དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མ་ རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟག་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །གཟུང་བར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
菩萨的烦恼即是分别，这是说关于具有分别的所说，论中说："基及其对治，所取分别有二种，以迷惑及蕴等差别，分为九种。"由于分别所取，所以所取分别有二种：
第一是基的分别，即无明的色等蕴、二边、名色、烦恼、清净、不住圣道、近缘于道、近缘于我、清净分别的自性，这是世间所知。
第二是其对治分，即蕴、诸门、种姓、出生等、空性、波罗蜜多、见道、修道、无学道的分别自性。这些从"具寿"等开始是开启机会，世尊对舍利子开示其义，为使舍利子明了而说。
"此法属于何"即是否属于实、德、业、胜性、士夫等，或蕴界处等，意在"为缘彼而学"。"皆非"即意在于学习一切法无我性。"彼"即不学一切法，也不学实等和色蕴等。如是即其自性，如何即于何自性无执著是为真实。
凡夫即未得圣者。其中成为愚者之无闻即无多闻。非有即胜义中非有，即有过患之义。如是有即世俗中以声义自性而有之义。不应理即因无境故不应理。彼即显示无常等彼境之分别，此即第一无明分别。
"彼等"即愚者凡夫们。一切法即蕴等。"观察"即事物性。"所取"即由色等蕴分别。


 །མཐའ་ གཉིས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གོ།།མི་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་ངེས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མ་རྟོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ།དེ་དག་གིས་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེའི་ངེས་པ་དང་དེའི་རྩ་བའོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །མིང་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ།དེ་གཉིས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདི་ནི་རྣམ་ པར་བྱང་བ་ཉིད་ཅེས་པ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ནས་ཁམས་གསུམ་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དད་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བདག་དང་ཆོས་སུ་ཉེ་བར་ དམིགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་དྲོད་ཀྱིས་བསྲབས་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མུན་པ་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་པོའི་དགུ་པའོ།།གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟགས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱེ་བྲག་གིས་ ཞེས་པ་སྟེ།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་སུ་བརྟག་པ་བྱེད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འགྱུར་ཞིང་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
二边即生灭二者。不知即未得加行道故于真实义不确定。未得即未证出世间道。从"是故"等至"不应执著"为总结，这些是执著二边的分别。
执著即具二种：其决定与其根本。近缘即颠倒知。名即无色蕴，色即色蕴，此二即名色，为五蕴。此为执著名色的分别，五者于余者亦当知。
此即色等，于烦恼此即清净性，不知不见而不能出离三界与小乘，这是不知烦恼与清净的分别。
彼不生起对空性的信心，不安住于波罗蜜多等，这是不住圣道的分别。
于彼缘取波罗蜜多等而不能出离，这是近缘于道的分别。
彼近缘我与法，这是近缘我等的分别。
无生、无起、无为、清净，这是清净分别，为第九。
暖位减弱这些分别而不能完全断除，因此具有这些。由于减弱其分别暗冥，故说安住于得光明三摩地，这是第一所取分别的第九。
关于第二所说："彼等"等，一切法即蕴等，一切法即于蕴等观察，即从蕴等差别，即观察蕴等的蕴等分别有九种。其中执著色等观察，乃至识为止，这是蕴义的分别。


 ། མིག་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཞེས་པའི་བར་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་པའི་བར་ནི་རིགས ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མ་རིག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྒ་ཤི་ཞེས་པའི་བར་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་པ་ ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དེ་དག་གི་མཐའ་ནི་རྩེ་མོ་དང་སྤྱི་བོ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གྲངས་སུ་བགྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་རྩེ་མོས་བསྲབས་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྤང་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཉིད་དེ།སྤངས་ལ་ཡང་འདིར་ཕྱི་མའི་གཉིས་པོ་དང་ཕྲ་མོར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་སྣང་བ་ འཕེལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ།།རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་རྟེན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་ བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འཛིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
从"观察眼"到"乃至法"是生门义的分别。从"眼界、色界、眼识界"到"乃至意界、意识界、法界"是种类义的分别。
从"无明"到"乃至老死"是生起义的分别。从"内空性"到"乃至无性自性"是空性义的分别。"六波罗蜜多"是波罗蜜多义的分别。
"三十七菩提分法"是见道的分别。"入禅定与无色定"是修道的分别。从"如来十力"到"乃至一切相智"是无学道的分别。
道即无我智，正即真实性，彼等边际即顶位与胜位，彼亦无更胜真实性，真实边际即空性之义。
此九种数量的分别为顶位所减弱而不能完全断除。具此等为先导的九种分别即是断除，虽已断除而此处后二种仍微细流转。分别虽非实有而有分别故，一切种断除应知在见道。
彼安住于光明增长三摩地，这是第二所取分别九种的解释。
"依实物与假立为依，执著分为二种"是缘于所依，即依实物与依假立的执著分别二种，因为是执著的分别故。


 །དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རང་དབང་བདག་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །ཕུང་སོགས་རྟེན་ལ་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་བདེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྟན་པ་རྣམ་པར་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དགུར་རྟོགས་པར་བྱེད་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། ། འདིར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་བ་པོར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་བར་ནི་རང་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ཞེས་པ་ནས ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པའི་བར་ནི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མིག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ཀྱི་བར་དང་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་གིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པའི་ བར་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པའི་བར་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པའི་བར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདག ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཞེས་པའི་བར་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གྱིས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་ པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྟོབས་བཅུ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་ སུ་མེད་ཅེས་པའི་བར་ནི་དོན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དགུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བཟོད་པས་བསྲབས་པར་བྱེད་ཅིང་སྤོང་བ་ནི་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཁོ་ནའོ།

我来为您翻译这段藏文：
此复依次如是："以自在我等体性，如是依于蕴等依，彼各别为九种"。关于第一的内容说道："彼等真实"等，未见到所显示的殊胜真实义，自己作如是九种分别而执著，并执著自我。
此处不执著的违品即九种分别：从"我与有情"到"乃至不执著见者，因为彼极不存在"是自在我体性的分别。从"色"到"乃至以识体性不可得"是一体性的分别。从"眼乃至意"与"色乃至佛法"的"以一体性不可得"是因体性的分别。
从"眼、色、眼识"到"乃至意、法、意识以他体性不可得"是见等体性的分别。从"缘起"到"乃至无色界体性之依不可得"是烦恼依体性的分别。从"初禅"到"乃至以无色定体性之依不可得"是离贪依体性的分别。
"以圣谛等他体性之依不可得"是见所依体性的分别。"以八解脱及九次第定体性不可得"是修所依体性的分别。从"十力"到"乃至以一切相智体性之依不可得"是已作义所依体性的分别。
此九种为忍所减弱而不能断除。此处具此等为先导者唯断除。


 །དེའི་རྗེས་ལ། གཟུང་བ་མེད་པར་ངེས་ པའི་རྩེ་གཅིག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པའོ།།སློབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ ནི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དགུ་ པའོ།།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་འདྲི་བར་འདོད་པའོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ འདིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེས་ནའོ།།ཡང་ན་ཚིག་གི་རྒྱན་ཏེ། ལྟར་ཉན་པ་ནི་ཁས་བླངས་སོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །དེ་ཅི་ཕུང་པོ་ཡང་གཞན་ལ་སྒྱུ་མ་ཡང་གཞན་ཞེས་པ་ནི་སླར་འདྲི་བའི་དོན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་གྱི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་གི་དོན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་འདིར་སྒྱུ་མའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །སྒྱུ་མའི་དོན་བཤད་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། འདི་དག་ཅེས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ ཤེས་པ་ནི་མིང་སྟེ།ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བློའོ། །བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་གི་བློ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའོ། །འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་དོ།།དེ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཏགས་པ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་ཞེས་པའི་ བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་པའོ།།མིང་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་བཏགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་ པའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
其后，为确定无所取的专注，故住于趣入真实义一分的三昧中，舍利子特意作是思维："若学一切智性，于彼等如何不执著。"所说"不学"是针对有所缘的加行而言。
如是以无所得加行获得一切法与一切地，为得近于功德的出世间地，如是所说是能取分别的第一个九种。
"其后复"等是此处欲问。此处于胜法中，菩萨如幻化人般如是学菩提时，如是则幻化人亦应学习。"是故"是因为此处不许为幻化人的缘故。或为文饰，如是听闻即是承许。"此"是语言安立。"岂是蕴为一物幻为他物"是再次询问之义。"幻即是蕴"是须菩提答复之义。
如同幻师所化现般无有自性而广为人知，此处即是幻化声之义。因此说为幻化性。说明幻化义后，宣说人之义："此等"，了别即是名，能了知即是智慧。与一切凡夫共同的智慧即是遍知。因为令凡夫趣入而不能如实了知颠倒性故而假立。
圣者与非圣者一切世俗言说即是言说。其中圣者了知假立为虚妄性并令他人了知，非圣者执为真实且自身亦趣入。"于此"的解释即是"于五取蕴"。
名等的解释即是"菩萨"，于无自性无我的五蕴假立为菩萨，因此此即如幻化人是总义。


།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ནི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། མིང་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི། ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཀུན་ ཤེས་པ་སེམས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་སྟེ།རྒྱུ་མཚན་དེ་ཀུན་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ས་བདུན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་བཏགས་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་ མཚན་མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པས་ཐ་སྙད་ཅེས་གསུངས་སོ།།དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་མགུ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དོན་ དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དེའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཚོགས་པས་སྤྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་ཉིད་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུར་ངེས་པར་ བྱས་ལ།འདིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་མཐོང་བས་སོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་ཅི་འདྲ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ། །སྔགས་ལ་ སོགས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་བུས་བཏགས་ལ། ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་གཟུང་ངོ་། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པར་བཏགས་པ་སྟེ། ལྷག་ མ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་དགུ་པོ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་གཟུགས་ལ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་བར་ནི་ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་མིག་ཅེས་པ་ནས་ ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ལ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་མིག་དང་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་བར་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཁམས་ ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
圣解脱部于种姓阶位说"菩萨"，仅于名称发心阶位说"能了知"即是智慧，由遍知心趣入因缘说"菩萨"是对识而言，此因遍知即是遍知。于七加行地了知一切法唯是假立即是假立。于第八地等获得无相任运道故，仅以言说表达一切法故说为言说。两个"如是"是表示满意。
"是故"即菩萨如幻化人，意为世俗如幻性与胜义无自性一味的人如是见自身。如同幻师以咒语等聚集所化现的幻化之体性之人，如是以烦恼与业聚集所化现如幻般决定为人，此处虽是幻化人，然由见染污与清净诸阶位故。"此"即是何等。"于彼"即是如是等。如是说五取蕴如幻。
由咒语等所化现的幻化人因无心故唯是色蕴，六处是由人假立，"有"是附带而来，应取六根。自性上于诸蕴假立为人，余者亦应了知。如是九者即是于蕴等假立为人的分别。
从"幻即是色"乃至"乃至识"是蕴假立分别。从"幻即是眼"乃至"乃至法"是处假立分别。从"幻即是眼与色识"乃至"幻即是意与法及意识"，从"乃至幻即是虚空界"到"幻即是识界"是界分别。


།སྒྱུ་མ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད་མ་རིག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མ་ཉིད་རྒ་ཤི་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་བར་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།དགུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་བསྲབས་པར་བྱེད་ཅིང་སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་དེ། འདིར་འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་སྤོང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བར་ཆད་ཀྱིས་ བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་ནུས་པས་བར་ཆད་མེད་པའོ།།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འཐད་དེ། འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའི་གཉིས་པ་གསུངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་ ནས།རིགས་ལས་དང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་འདི་གང་ཞེས་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་འདིར་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ།།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། གང་གིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་བྱེད་ཅིང་ནང་དུ་འཇོག་པ་དང་འདྲེན་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་དང་།དེ་དག་གིས་སོ་སོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བོར་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ནི། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསྟན་པ་ལ་དངང་བ་ནི་སྐྲག་ནས་བྲེད་པ་ལ། སྐྲག་པ་ ནི་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མི་ཞུམ་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་ཉིད་དང་། སྒྱིད་མི་ལུག་པ་ཉིད་དེ། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཞེས་པས་གང་དུ་དེ་བཤད་ དེ།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
幻即是缘起，幻即是从无明乃至幻即是老死，这是缘起假立分别。幻即是三十七菩提分法，这是清净假立分别。幻即是空性、无相、无愿，这是见道分别。幻即是禅定与无色定，这是修道分别。幻即是一切空，这是殊胜道假立分别。从"幻即是十力"乃至"菩提"，这是无学道假立分别。
这九种由胜法减弱而不断除，此处具足这些为前导的九种分别即是断除。其后安住于无间三摩地。因障碍不能造成障碍故为无间。在无间三摩地之后即是见道，这是说第二个九种执著分别。
总略宣说遍执差别分别后，从种姓广说第一，为了各别成立"此大乘种姓圆满是何"而作此论述，如论中说："以心不怯等，显示无自性等，断除彼违品，一切遍执持。"由正持而内摄引导故为正遍执持，一切相有四种：善巧方便、善知识、以及彼等各自断除违品。
于善知识阶位所说："岂不恐惧"等，如是于显示幻化人时，惊慌即是恐惧而逃避，恐惧即是具有恐惧，普遍恐惧即是遍恐惧，即于其相续具有普遍恐惧。其对治品即是不怯懦性、普遍不怯懦性、不退怯性，即"心不怯等"所说，是善巧方便之义。


 །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་པ་དག་གིས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ལ་བཟློག་པའི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་འབྱུང་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་ ངས་ཁྱོད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཤད་པའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བདུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་བྱས་ནས་གང་ཞིག་གིས་ལོག་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འབྱེད་པ་པོ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱིས་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་རྣམས་དག་ལ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་གང་འདི་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།

我来为您翻译这段藏文：
对于那些通过对一切法无自性的确定教授，以无所缘加行而行持善根法，并将其回向于圆满菩提的人来说，这是善巧方便；而对于相反的不善巧方便者，则会出现魔的加持，即是菩萨们身等行为的魔过。"如是"是指对菩提行造成障碍，应当了知。"此"是指我对你所说的一切。魔业是指魔自身化现佛等形象而显示邪道的那些行为。"这些"是指应当了知菩提行的分别者，其义理应当了知为：对这些波罗蜜多进行分别，以及不显示此魔业者即是恶友。"这些"是总结。


 །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡི། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་འདིར་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་བསྡུས་ལ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།རྟོགས་པ་ཡིས་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། ། ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པ་འདིར་རྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་མདོར་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡང་བསྟན་ནས།རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པའི་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དྲུག་པོ་ རྣམས་ལ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་བརྟན་པོས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་དང་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་སྟེ།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་སོན་ ནས་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའོ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ གྱིས་གནས་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་ནུབ་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྟེན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མི་འཐད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
"身披大铠甲"这句话包含了铠甲的修行，而依据所依的修行，论中说道：
"通过证悟六法，
对治及断除，
彻底通达彼，
具慧及悲心，
非共声闻性，
利他之次第，
无功用智慧，
趣入依为种。"
这里分别确定为所依，即以"修行所依"等词说明第七等证悟铠甲修行的所依的略说，并说明其中包含的趣入等修行的所依，然后以"证悟六法"等广说。应当由此推知：从发起初心开始的暖、顶、忍、世第一法、见道、修道这六道中，暖等四种证悟即是通达法性，以坚固胜解真如的对治力量使智慧的违品穷尽，彻底通达即是达到究竟，对治分完全成熟而达到究竟，由此使违品穷尽到究竟，即如来戒蕴等断除破戒等的意义。
智慧与悲心是非共声闻缘觉的智慧。利他次第是以相续不断和任运成就而智慧趣入。自性清净而为客尘所覆者即是菩提种性。如来藏自性住，以此为名，无明等黑暗消失，是二十二种发心的所依。如圣解脱军所说："从发心开始的四种顺决择分"等。因此，狮贤所说"顺决择分是法界所依"是不合理的。


 །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དེ།འདིར་དེ་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ དབྱེ་ཞེ་ན།འདིར་ལན་བསྟན་བཅོས་ལས། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་པ་སྟེ། རྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ནི་དབྱེར་མེད་ལ། འདིར་ནི་དེའི་དབྱེ་བས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ལམ་བགྲོད་པ་པོ་མཐའ་དག་སྟེ། ཉི་མའི་ལམ་དང་། བྱ་ཁྱུང་གི་ལམ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་ལམ་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་རབ་འབྱོར་ལ་འདྲི་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞིའི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཅི་འདྲ་བས་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞིའི་དོན་མེད་ཅེས་པ་ནི་དེའི་རིགས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེ་ཉིད་དག་པར་མཐར་སོན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་རིགས་སུ་གྱུར་ལ་རྟེན་ནི་མེད དོ།།ཀུན་རྫོབ་དང་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མེད་པས། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །བཏགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།ཆགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་ཆོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རམ་དེ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དུ་སློབ་པ་ནི་དགེ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་མ་ལུས་པའི་དྲི་མ་བསལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་རིགས་ལོགས་ན་མེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
一切法无自性的特征是圣法的因，所以即是法界。在此处论中对此的阐述是：
"法界无差别，
种性不应异。"
若问："这是佛种性，这是缘觉种性，这是声闻种性"，如何区分？对此论中回答：
"依所依法分，
宣说彼差别。"
即依所依的佛等法的具有者，其法无差别，此处以其差别而分种性。譬如虽然虚空无差别，但行路者有日行道、金翅鸟道、蝴蝶道等。为了总摄这些而问须菩提说："如是说已"等。"何为基义"即是问何种种性存在的意思。"基义不存在"是说其种性无实，即法界之义。
菩萨言说境界的蕴等无自性、空性、法性，即是其法界，通达彼等清净究竟即称为菩提。因此，作为种性者是无实。因无实相故为空性。或者说菩提是种性，无所依。因世俗与胜义不可分，故无能依所依之实法差别。因是假立故。若问"为何如此"，即是法界，如何成为菩提种性。通达一切法即由"证悟六法"等来说明。
贪著是违品，因缘取非真实事物故。与此相违故为无贪法，如理作意即是其对治或遮止。于彼等修习无贪即成善法。此处除尽彼等一切垢染，从极清净法界中生起真实菩提。因此，菩提之外别无种性。


 །ཆོས་ རྣམས་འདིར་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟེན་ཏེ།རིགས་དམན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་མི་བརྟེན་ཅེ་ན། འདིར་བགྲོད་བྱར་གནས་པས་ཡོད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའི་ནམ་མཁའོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །བགྲོད་པ་དང་གནས་ཞེས་པས་རིགས་ལས་མི་གཡོ་བའི་སྦྱོར་ བས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་བརྟེན་ཅེ་ན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མུན་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་ བཅོས་ལས།དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་ རྣམས་དང་།།གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཅེས་ཏེ་སོགས་པས་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པར་བྱ་བས་ན་རྟོགས་པ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་དོན་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེའི་དོན་གྱི་ཐབས་སུ་འདིར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་ལ་མ་ཞེན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བས་དམིགས་པས་དག་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །ཞེས་འདིས་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ལས་ དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་འཕེན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་པོ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ།བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཅེས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །ངོ་བོ་མེད་པས་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་མིན་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
若问："此处如何依止诸法？以种性低劣等故，为何不依止彼等？"此处由所趣处而存在，如同遍至一切处的虚空。"趣入与安住"是说由不离种性的修习而执持，故为所依。
若又问："如是，于无有一物的法界无性中，如何依止彼等？"譬如在空无一物的虚空中，月日光明能尽除黑暗。
关于所缘，论中说：
"所缘一切法，
即是善等法，
世间之证悟，
及出世所欲，
有漏无漏法，
有为无为法，
声闻共同法，
及佛不共法。"
等中"等"字表示不善及无记法应当了知为证悟。善法中有世间与出世间的证悟，这是两蕴。所说"一切法"等，是为次第证悟七种现观义而求取一切法之义利方便。
因此，由于不执著彼等，不离世俗谛与胜义谛二者，以所缘清净证悟而成正等觉。故说："所缘一切法"，由此离开随顺了知自性，依所缘法性修习力而引发诸法。如是亦须缘于自性，因为追求唯缘真如。因此佛告须菩提："一切种智缘无实事。"论中亦说"即四种"。
若问："诸法无实，以无自性故空无一物，如何成所缘？""无实"是指非缘实事之意。


 །དངོས་ པོ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གཉིས་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ལ་ནི་གང་དུ་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་དང་དབུས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་།དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཉིད་གཏིང་དཔོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་ སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་འདས་པས། །གང་རྣམས་ལ་ནི་བློ་མི་གནས། །དེ་ཡིས་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་དེ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ ལ་དངོས་མེད་དངོས་མེད་མིན།།བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་ནས་རབ་ཏུ་ཞི། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་ཉིད་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ལ།མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ལས་ལོག་པའི་ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཞེས་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི། མཐའ་རྩོམ་པ་བཞིན་ལ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ དེའི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མཚོན་བྱ་བཞིན་ནོ།།དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་འབྱུང་གིས། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་ བྱ།།ཞེས་ཏེ། རང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་རང་འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་ཆེད་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།དེ་ལ་གསུམ་ནི་སེམས་དང་། སྤོང་བ་དང་། རྟོགས་པ་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སོ། །ལྟ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི།རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཆེན་པོའོ།

我来为您翻译这段藏文：
无实即是无二，如说："须菩提，无二即是无实。"在胜义中，无有所缘、能缘及缘的戏论，因为缘起性本不生，故不能以有无边际中间差别而成所缘，因为凡夫对无所缘生怖畏，因为其深不可测，故为甚深。如圣龙树足亦说：
"超越有无故，
于彼心不住，
彼修甚深义，
缘起无所缘。"
即是远离增益损减二边即为甚深。
"于彼无实非无实，
不住心前得安立，
于彼更无他证悟，
无所缘故极寂静。"
以自性寂静相故。于非等持位时，缘一切法为世俗谛与胜义谛自性；于等持位时，远离一切分别戏论，安住于无所缘等。
修习所缘时如边际所作，其所生果位则如所表自性。关于此，论中说：
"于诸有情最胜心，
断除证悟此三者，
三大自生之所为，
此即名为所为事。"
"自生"即从自身生起之义。菩萨们之所为，即是此中所求证的圆满菩提。以三大成就一切有情最胜性，其中三者为心、断除与证悟。心大即金刚喻等心，为断除一切见而说即是断除大，于菩提心等无所执著即是证悟大。以心大、断除大、证悟大而作所求，即是大所为。


 །འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ ཆེན་པོ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོའོ།།འདིར་དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་ཅེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དོན་ནི་དོན་མེད་པར་མི་དམིགས་པས་འདོད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེས་ནའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།།དེའི་མཆོག་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཆེད་དུའོ། །མ་ལུས་པའི་འཁོར་བར་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་མཆོག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་དུས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གོ་སྐབས་ཏེ། འདིར་བདག་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་ནི་བཅུ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་པ་ལས་དོན་གཅིག་གོ། །སྒྲ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ ཐ་དད་དེ།དེ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་གོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཆུད་པས་ན་སེམས་ཅན་ནོ། །སྲོག་གི་དབང་པོའི་དབང་གིས་རིས་མཐུན་པའི་ལུས་ཟད་པ་དང་མི་གནས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་རྩོམ་པས་གྲོལ་བའོ། ། ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱེད་ཅེས་པས་གསོ་བའོ། །སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཉིད་ལ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ནས ཡང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ན་གང་ཟག་གོ།།གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅེས་པས་ན་ཤེད་ཅན་ནོ། །ཤེད་ཀྱི་བདག་པོའོ་ཞེས་པས་ནི་ཤེད་བདག་གོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་བྱེད་པ་པོའོ། །ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ་པོའོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་པོའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་འཁོར་ བའོ།།འཇིག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །རྟག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ནི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ ལས་ཕྱིས་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་ཆད་པ་ལ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་ལ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པའོ།

这里因为是大所为的境，所以是对大有情的密意，这就是大有情。此处正是时机，故说"为了证悟"等。证悟的意义是因不缘无义而欲求，因此之故。
"有情蕴"是略说，"有情类"是广说。其最胜性是为大乘正所摄故。住于轮回等一切有情蕴的最胜大性，以大有情蕴而说。
"其后"等，"其时"即时机。此处我等四种，在《大般若经》中说十三种，虽然宗派不同但义理相同。仅是语词解释的差异：
因执我为因故为"我"。趣入诸趣故为"有情"。因命根力而同类身尽与不住故为"命"。因烦恼业力而生起作为而解脱。
以界等食而养护故为"养育"。因损害士夫身故为"士夫"，非因具士夫根，否则色界诸士夫应成非男。因一再趣入诸趣故为"补特伽罗"。
因主要以意业生于诸趣故为"作者"。因为"作者之主"故为"作者主"。因为善等业的所依故为"作者"。因感受业之异熟故为"受者"。因是意识之处故为"知者"。因是眼等五识之处故为"见者"。
彼等之见即是执著彼为实有。生起即是轮回。灭即是涅槃，于此二者见为最胜决定。得涅槃后将断灭，此即断见。恒常生起，此即常见。然而，这些是说先有后无即是断，若说自性有而无即是常。


།ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།ཆོས་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ་སྤོང་བ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་སེམས་འདི་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་སེམས་འདི་ཉིད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་འཆི་ འཕོ་བའི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ།།མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ངོ་། །མི་མཉམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དང་ངོ་། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་སྟེ་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་ཞེས་པ་ནི་བཤད་པའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་ལ། གང་པོས་དེ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །གང་དུ འཇུག་པ་ཉིད་བགྲོད་པ་སྟེ།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གོ་ཆ་བགོས་ཞེས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་གནས་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་ཕྱིས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་གོ་ཆ་རེ་རེ་ལ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ།དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་གོན་པ་བཞིན་ཏེ། །རྒྱས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་གོ་ཆ་སྟེ་བསྲུང་བ་དང་བསྲུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བར་མར་རོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའོ། །འདིས་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མདའ་སོ་སོར་བསྣུན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། ། གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་ཏེ་གང་གིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ། རང་གི་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་གཞན་རང་གི་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ།།མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་སྐྱེད་པས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་གནོད་པས་གཞན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མི་འབྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

对五蕴无自性之身执为有自性，这就是萨迦耶见。如是，还有邪见、见取见等诸见。
"法"即是正理之道，即大舍。"其后"等，菩提即是此心，一切智也即是此心。无漏即是无一切带习气的死亡之漏。
无等即是与诸凡夫相比。不等即是与诸佛相比。等与不等即是无不等。无著即是所显。"未所摄"即是所说。余者已经解释完毕，这是大证悟。
修行有四种：其中披甲行与趣入行是说大菩萨名称的由来，由象说此即"其后"等。所趣入即所行，如说："趣入之修行，当知是登上大乘。"
从"披甲"到"正住乘"之间的文字省略即是大菩萨。其中于六波罗蜜各各披甲圆满安住即是披甲行，如同军队披甲。详细内容在《佛母般若波罗蜜多》中。此佛母中披甲即是守护，守护之修行是中等。
一切处即是以一切方式，如为所作不被他胜。此能对一切障碍各别射箭，如此论中说："于布施等六法，以彼各别摄，披甲之修行，以六组六如实说。"
行布施者即是布施，以自己舍己及令他成为自己的心，分为财施、无畏施、法施三种。其中财施即是连同果报乃至自身之物也完全布施。无畏施即是以戒、忍、修所作与未作的损害而不分别他人。


།ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དུབ་པ་མེད་པར་བསམ་གཏན་གྱིས་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་བཅུ་རྣམས་དང་། བཏགས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྷག་པར གནས་པའི་བཟོད་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་སེམས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་བར་དུ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དམ་པ་དང་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་དངོས་པོ་དམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་དབང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་དམ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པ་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱེད་པས་ཀུན་ནས་འདུ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་བཤད་དོ།།འདིར་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསམ་གཏན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ གསུམ་ཆར་གྱིས་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ནོ།།སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚོགས་གཉི་གའི་གྲོགས་ཏེ་མདོར་བསྡུ་ན་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལས་ ཀུན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ནས་བོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

法施即是以精进、禅定、般若波罗蜜多无疲倦地通过禅定在他处生起，了知他人的意乐和随眠后，以智慧显示如实义理。
戒即是远离自性罪的十不善业，以及远离遮止罪。
忍辱有三种：对他人加害的忍辱、安住于苦的忍辱、缘于无生法忍相的法忍。
对善业欢喜的精进，以一心专注而作意的禅定，以及空性与悲心无二无住的菩提般若波罗蜜多。
因为是菩提心的所依故为殊胜所依，以遍行一切事物故为殊胜事物，因为主宰一切众生的利益安乐故为殊胜主宰，因为被无分别智所摄故为殊胜善巧方便，因为回向无上正等正觉故为殊胜回向，因为能断除烦恼障和所知障故为殊胜清净集聚，这些在《菩萨地》中分别说为布施等诸波罗蜜多的特征。
此中布施、持戒、忍辱是增上戒学，禅定是增上心学，般若波罗蜜多是增上慧学，精进则是三者的助伴。
布施、持戒、忍辱是福德资粮，禅定和般若波罗蜜多是智慧资粮。精进是二资粮的助伴。总之，以悲心事业为利益众生故是福德资粮，以智慧了悟义理故是智慧资粮。
布施等虽然胜义中无所缘，但在世俗中存在，故在相续不断的非等持位中趣入，而在三昧位中舍弃布施等而保持平等。


།དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རེ་རེས་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པས་གང་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐར་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ།།གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འདི་འདྲ་བའི་སེམས་སོ། །ཕྱོགས་དང་ཡུལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་བགྲང་དུ་མེད་པའོ། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཉེན་པོར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་དབུ་མ་བསྒྲུབ པས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆ་གསུངས་ནས་བསམ་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་རིགས་པས་འདྲི་བ་ནི། དེ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་མི་འཐད་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ། དེ་ རྣམས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ།།སྒྱུ་མ་ནི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྒྲ་དོན་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་སོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ སྟེ།ཀུན་རྫོབ་དང་དེ་དག་རོ་གཅིག་ཉིད་པས་མཐའ་དག་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་སྟེ། མཁས་པས་ཕུལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཉེ་གནས་ནི་སློབ་མའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་ ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་དྲི་བའོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིའོ། །གསོད་པ་ནི་བཅོམ་པའོ། །འཆི་བ་ནི་རང་ཉིད་དོ། །བཤིག་པ་ནི་མི་སྣང་བར་བྱས་པའོ། །མི་སྣང་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་གསུངས་ནས། བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་ གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ།བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའོ།

对于他们的布施等，以各自一一摄集一切而安住，对某一修行广作解说，即是解脱分的特征。
所说的铠甲修行，即"尔时"等，"如是"是指如此的心。因为方向和境界数目无法穷尽，故依次说为无量和无数。"当令解脱"是指不离所说的目的，这是为对治诽谤而说。"非有"等是为对治增益。如是以建立远离二边对治的中道。
如是说闻所生慧的铠甲后，为欲说思所生慧的自性，以理问道："此"等。其中离二边性中任何作者都不合理。诸法即是五蕴，彼等离二边性的法性即是自性。幻是依他缘的世俗名义，于此以有性等观察，空性则许为法性所取。
因此，由因缘他力而有的五蕴是世俗体性的名义，有无等是遍计所执体性。空性法性的自性是圆成实体性的胜义，由世俗与彼等一味故，一切离二边，以此成立离二边。
即此所说之喻："譬如"等，智者即殊胜者。近住即弟子。"于意云何"是共同的问。"若有"是特殊的。杀即摧毁。死即自身。破即令不现。不现即自身。
说思所生慧的自性后，对于所说修所生慧的自性，修有三种：止、观及止观双运。


 །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་དང་ནི་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ མདོར་བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་ལངས་པ་ན་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྲག་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཉམས་ཏེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པ་ནི་ངང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་འབད་རྩོལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་འདིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་གོ་ཆ་བརྟན་པས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མཐོང་གསུངས་པ་ནི། དམིགས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་གང་དུ་གང་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དོན་ནི་དོན་དམ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་གོ་ཇི་ལྟར་བགོས་ཀྱང་བགོས་པ་མེད ཅེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་དང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་མ་བསྒྱུར་བའོ། །གཉི་གའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མི་འཐད་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྟེ། མ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་དེ་ཁྱད་པར་ དུ་འགྲོ་བ་དང་།འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་གསུམ་མོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་རྟག་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ། །འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་བྱས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ།གཉེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱང་དུ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ རབ་འབྱོར་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་བགྲོད་པའི་ལམ་གསུངས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ལ་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་དེ་ཉིད་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་གསུམ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ།

关于止的内容所说的是："若"等。名即是所缘，如前所说以六种相摄略的心，即使出定时也不怖畏贪心、不悦等。为何如此？因为见到散乱过患故不退失。完全不怖畏是因为已成为习性。不具足完全怖畏是因为已成自然，于等持心不作功用故。
"此等"是指以此止令众生解脱的坚固铠甲。
"尔时"等所说观的内容是：彼所缘于胜义中不存在，胜义即空性。见到空性后，无有见到何者于何处由何而解脱。义即是胜义。
关于遍智与众生利益各自如何分配而无分配所说的："何以故"等。因无作者与因故是无作。因无坏灭因故是无变异。因二者俱生缘不合理故是无为。无生、生起及其差别、趣向获得果位，依此而说三句。
或者，一切智即法界清净性，彼即是其自性。如是因其常故无作。因不为贪等过患所染故无为，即不可为对治所净。"众生"是说彼等于胜义中以无自性为相，是法界体性故。
"何以故"等对须菩提所说止观双运道：其中五蕴于胜义中以自性空，彼等以自性空性为体性的真如自性亦远离，其真实性即是无缚无解。因非真实故、因远离故、因无生故等三句，是以现量、比量、教量遮遣真实生等，而于世俗中则有缚解。


 །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་དབྱེར་ མེད་པ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མོ།།འདིར་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ཡང་གོ་ཆ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་པོའི་སྨྲ་བ་རྫོགས་ནས་མི་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་དྲུག་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་དང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་གནས་པར་ངེས་པ་དང་།གཉེན་པོའི་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། རྟོགས་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གང་ཇི་ལྟར་གང་ནས་གང་གིས་གང་དུ་གང་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས། འདིས་ གྲོལ་བའི་དོན་གྱི་ཐེག་པའོ་ཞེས་པའི་ཐེག་པའི་དོན་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་གོ་སླའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འདྲི་བ་དང་པོ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ་གང་གིས་ བགྲོད་པས་དེ་ཐེག་པ་སྟེ།འགྲོ་བར་བྱ་བ་གང་ལ་འདི་བྱ་བ་དེས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ནི་ངེས་པ་འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ། འདི་ལ་འདྲི་བ་ནི་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །མཚན་ཉིད་གང་གིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདིའི་འདྲི་བ་ནི། གང་གིས་དེ་ ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཞེས་པའོ།།འགྲོ་བ་དང་སོང་བའི་གནས་སྐབས་གང་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་འདྲི་བ་ནི་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །འདིར་ནི་རིགས་དམན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་འདོད་པས་དྲིས་པ་ནི། གང་ཞིག་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་པས་ནི་ཆེན་པོ་བཟུང་ལ། ཚིག་བླ་དགས་ནི་བརྗོད་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལ། གཉིས་པས་ནི་གུས་པ་དང་། རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་། དུས ཡུན་རིང་པོ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་ནས་བཤད་དོ།།ཀུན་ཏུ་གནས་ཞེས་པ་ནི་གོ་ཆ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། འདིར་གོ་ཆ་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ།

世俗谛与胜义谛不可分离即是止观双运道。此处所说等文句是为了表明即使在趣入时也不舍弃铠甲。
象王说毕不语，须菩提有六问：智慧与悲心的修习、彼等互不分离、远离违品、决定安住、以对治修习极为清净，就能证者而言何者如何从何处由何而何处何者决定出离。圣解脱军说此为解脱义之大乘，其余乘义易知。
"云何为大"是第一问，即欲求智慧与悲心的修习。"云何于彼正趣入"是问由何趣入彼乘，即所趣对境由何能趣之义。趣入即是出离义，此中问"从何出离"。以何相而趣入，此问即是"由何正趣入"。问趣入与已去之位何处无有，即是"住于何处"。此处因认为劣种姓无出离而问"何者出离"。
"大乘"是此处。"此"即取"大"字，以言词表述。"以无量故"即是无量。其中第一是因为能生一切善法，第二是因为恭敬、相续不断、长时积集，如前所说。
"普遍安住"即是安住于铠甲。此中铠甲是出离之前行，彼有二种：趣入修行与资粮修行。


 །དེ་ལ་འགྲོ་བ་ རྩོམ་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་བྱ་བའི་བསམ་པ་ལྕི་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་སམ།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འདིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པས་ནི་ཚོགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་ རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་ཞེས་པ་ནི་གང་ཅུང་ཞིག་མི་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་ པའམ།ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་འདིར་ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་གསུམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། ། དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེས་མཚོན་ནས་ལྗོན་པ་དང་ལྷའི་རིགས་ལ་སོགས་པས་སྔར་མེད་པའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །ཚིག་དྲུག་པོའི་ལན་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་ཏེ། གཞལ་དུ་མེད་པས་ཆེན་པོ ཉིད་དང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། གནས་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བདུན་ཡང་རུང་བའོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྤོང་བའི་ ཕྱིར་ན་ཀུན་རྫོབ་གསུངས་ལ།དོན་དམ་པར་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་འདིར་སྔོན་དུའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། བསམ་གཏན་ གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་།།ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བའི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་མི་སློབ་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། བགྲོད་པར་བྱ་བས་ན་ལམ་ཞེས་པའོ།

其中开始趣入是趣入所作的意乐沉重故为资粮，或因具足一切行相故为资粮，或因以此大菩提普遍积集故为资粮。此二者皆以空性与悲心一味决定的六波罗蜜摄一切故，或因是波罗蜜体性故，或因随顺波罗蜜故，或因是波罗蜜果故，如理而知。
"三界"是指由某些无知而烦恼，此处烦恼即是三界，因说"非真实遍计的心与心所三界"故。声闻乘则于彼烦恼出离。无所缘即无缘法界，以此为喻如树与天众等前所未有之资粮。
以六句回答六问宣说大乘之大，即不可量大、趣入大、出离大、铠甲大、获得大、住处大，以不可量与无量之分可成七种。
为断诽谤故说世俗，胜义中为断增益故。彼说即"然而"等，"如是宣说"是此前文。
其中就趣入修行而言，论中说："禅定无色施等及，道与慈等相应中，无所缘相应清净，三轮所为六神通，一切种智理趣中，趣入修行大乘中，应知即是能登阶。"
禅定四种与无色定将于他处详释，布施等即六波罗蜜。道即以三十七菩提分法所围绕的见道、修道、胜道与无学道之体性，无学即圆满佛陀，因为是所趣故称为道。


 །སེང་གེ་བཟང་པོས་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ངན་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས སྐབས་སུ་ནི་མི་སློབ་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །བཞི་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་རྣམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་།བདེ་བ་དང་མི་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་འཇུག་པ་སྟེ། བཞི་ཆར་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ པའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདུན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་འཇུག་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་དང་གཏོང་བ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་།དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇུག་པའོ། །སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ དང་།བསྒོམ་པ་རྣམས་གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམ་པའི་དོན་དམིགས་པ་མེད་པས་སྦྱོར་བས་དེ་ཆེད་དུ་བྱེད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་འཇུག་པའོ། །སེང་གེ་བཟང་པོས་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཆེད་དུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འཕགས་པས་བྲིས་པའི་ཡུམ་བར་མའི་ཚིག་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ལ། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། དེ་རྣམས ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་པ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་འཇུག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའོ།།འཇུག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་ནི་མོས་པས་སོ།

狮子贤说无学道即是殊胜道的体性，这种安立是不当的，因为在菩萨阶段不可能有无学位。
慈等缘欲界有情的四梵住，因缘一切有情故为无量。四者即慈、悲、喜、舍，依次是愿与乐相遇、愿离苦、愿不离乐及无烦恼之意乐。即想"愿一切有情具足安乐"、"愿离苦"、"愿不离乐"、"愿解脱烦恼"等行相中等持，是无量行。四者皆是信解行地，缘有情。
在欢喜地等七地中则缘真如。其上则无所缘，以无缘加行修习二十空性及一切法，是无缘加行行。
"行布施波罗蜜时不见布施、施者、受者"乃至"行般若波罗蜜时,亦不见彼菩萨作意"，是三轮清净行。
"修者、所修、修习皆无所有"，即以无缘修离修之义，以无缘加行为所为而修一切善法，是所为行。
狮子贤说"为一切有情最胜心等所为"，可知未见圣者所著中品般若之文。
以六神通往诣佛土，于彼供养诸佛、听闻大乘、成熟有情、清净自佛土，是六神通行。
获得一切种智后转法轮等，是一切种智行。
以此诸行趣入是由信解。


 །འགྲོ་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་བདུན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་འབད་རྩོལ་གྱིས་སོ། །ཐེག་པར་ཞུགས་ནས་བགྲོད་པ་ལ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འབད་པ་མེད་ པས་སོ།།ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བརྩེ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དྲུག་།ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་ དང་ས་བཅུ་ནི།།གཉེན་པོ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བལྟ་སྟེ། དེ་ལ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ ཅིང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་སོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་གསུམ་པོ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ ལ་གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་།གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་སོ། ། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །ཕྱི་སྟོང པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ལ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཞིག་དབང་པོ་ལ་གནས་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་མ་ཟིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོས་ཀྱང་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དེས་སྟོང་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་སྟོང་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྟོང་ལ། སྣོད་རྣམས་ཀྱང་སྣོད་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
以欢喜地等七地是以勤勉精进。入于乘后行进时，在不动地等则无需勤勉。
关于资粮修行，论中说：
"慈心及布施等六，
止观双运之道路，
善巧方便及智慧，
福德道路与总持，
以及十地皆当知，
是为对治资粮修，
次第如是而了知。"
于诸资粮终时，应观察一切如幻法性。于其中令地狱、饿鬼、旁生之一切苦完全息灭，并于具佛刹土中转生为天人，是悲心资粮。
布施等六资粮，即六波罗蜜多，以及止观双运三资粮，如同装甲修行。任何与一切种智相应的作意，于诸波罗蜜多善加行持，并令他人如实受持，以无所缘加行，是方便善巧资粮。
遍知二十空性者是智慧资粮。此亦如世尊《大般若经》所说：内空性者，即内自性诸法，眼等六者，彼由彼等而空。外空性者，即外法，于色等六者，彼由彼等而空。内外空性者，即内外自性，由住于根所摄，因非为内自性所摄，亦非为外根所摄，故彼由彼而空，且空性所缘亦是空性。空性空性者，即缘空性之智亦于此为空性，此义为由知一切法空性而空。大空性者，即方位由方位空，器世间亦由器世间空。胜义空性者，胜义即涅槃，彼由彼故为空性。


 །འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་ འདུས་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ།འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་ལ། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་མཐའ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་མཐའ་དང་དབུས་ཏེ། དེས་སྟོང་པའོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་ཐ་མ་མེད་པ་ལ་དེའི་དབུས་མེད་དེ། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ མ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ།།དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ལ་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་དེ་དེས་ན་སྟོང་པའོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་ ལ།བྱས་པ་དང་བྲལ་བས། དེ་དེས་སྟོང་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། གཟུགས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་གཟུགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་ རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ།།མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གདོད་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་ པར་སྦྱོར་བ་རང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཏེ་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཞན་ཡང་འདི་ལ་དམ་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
有为空性者，即诸有为法，欲界、色界、无色界，彼由彼等而空。无为空性者，即无生无灭，住而不变异者，是为无为空性。
超越边际空性者，即其边际常断不可得，是为边际与中间，由彼而空。无始无终空性者，即轮回无始无终，亦无其中间，始中终由彼等而空。
无舍空性者，即无有生起者即无变异，善法由彼故空。自性空性者，即一切诸法之自性非声闻等所作，离造作，由彼而空。一切法空性者，即一切法由诸法而空。自相空性者，如"色即无相之色"等广说，彼一切诸法由自相及共相而空。
不可得空性者，即过去、未来、现在不可得，是为彼之不可得空性，因本来清净故，无时之体性仅是假立故。无事体性空性者，即缘起者是无事体性，如是于诸法体性中亦无真实修行者。因缘起故，真实修行由自身而空。
事物空性者，即事物是五蕴，彼即空。无事物空性者，即无事物是虚空等无为法，彼由彼而空。自性空性者，即自性空性由彼而空。他性空性者，即此中因殊胜故，体性亦非他者所作之体性故，他事即真如法界，彼由彼而空。


 ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་དང་ནམ་མཁའི་མཛོད་དང་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཟིལ གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་།ཟད་པ་དང་། གཞན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གང་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དམིགས་བྱའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་ དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་།སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་ཡུམ་བར་མ་ལས། ནང་གི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ པའི་རྟོགས་པས་བརྟགས་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་ དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། །ཕྱིའི་ལུས་ནི་ནང་གི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་ལུས་སུ་སོན་པའི་ལྷག་མའི་འབྱུང་ བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་ཡང་དབང་པོ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་རོལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཕྱེ་བས་ཏེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའོ། །ཆོས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ལུས་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་སོ།།རྣམ་པར་མ་བརྟགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཏེ། ལུས་འདི་ནི་བདག་གི་ལུས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཏེ།རྒྱུན་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་ཡང་དེ་དེའི་སྦྱོར་བས་སྤྲོ་བ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཤེས་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
勇进、宝印、虚空藏、狮子奋迅等三昧是福德资粮，道资粮则有多种，此处当说菩提分、解脱、等至、胜处、尽处等。其中，随观诸法而住念者即是念住，彼又因所缘差别分为四种：身念住、受念住、心念住、法念住。
其中，如《中般若经》所说：于内身、受、心、法等随观而住，不以与身等俱生之分别作意，彼亦以无所缘瑜伽故。如是于外身等，及内外身等生起精进，具念具正知，断除世间贪忧。
其中，内身即自身六根。外身即内身以外的有为法。内外身即转成自身的余大种及所造色，彼亦因根非自心所摄故，亦非外故。
于受等亦有三种，以缘身差别分三：乐受、苦受、不苦不乐受。法即诸心所，为善、不善、无记等。
随观身等者，即随观身等法性。与身等俱者，即与身等想俱。无分别者，即无分别念，如"此身是我身，是无常是常"等。彼随观亦以无分别无所缘瑜伽，即于常时承事亦以彼加行无所欣乐。随观即以正知瑜伽而了知。


 །བརྗེད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པས་འཇུག་ཅིང་དྲན་པ་ལ་མི་ སྦྱོར་བས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པའོ། །སེལ་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ལའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་བསྟོད་པ་རྣམས་ལ་བརྣབ་ སེམས་ཏེ་འདོད་པའོ།།མ་རྙེད་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྨོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །ཡང་དག་པར་འདི་སེམས་ལ་གཙོར་བྱེད་ཅེས་པས་ཡང་དག་པ་འམ་གཙོ་བོ་ལ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་ སྟེ།མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་ཕྱིར་ཞིང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞེས་པའོ། །འབད་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ རྩོམ་པ་ནི་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་བྱིང་བ་ལས་སེམས་སྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་རྒོད་པ་ལས་བཀུག་ནས་ མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི། གནས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ སྦྱོར་བའོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཞི་གནས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བདག་གིས་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་དམ། ཅི་མིན་ནམ་ཞེས་བདག་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེས་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་སེམས་ པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
以无忘失自性及无护心的无散乱而行，以不修习念而具念。这些说明了精进、智慧、正念的功德。
"断除"即是断。"世间"即世间法，即对获得、名声、快乐、称赞等的贪著欲求；对未得、无名、痛苦、诽谤等的忧恼。
"正断"即以破除正或主而正断。彼有四种，即：为不生未生不善法故生起欲求，勤勉追求而发起精进，以心正持而正安住。如是于已生者断除亦然。如是于未生善法令生亦然。如是为已生者住、增长故生起欲求，即以铠甲精进如是而作。勤勉追求即以加行精进。发起精进即以无怯精进。以心正持及正安住即以方便精进。
其中正持即从沉没中提举其心。正安住即从掉举中摄收。神通即出世间法中的神足，为所依故有四神足：欲三摩地、精进三摩地、心三摩地、观察三摩地。
如是，有处以强烈欲求善加修习而生起一心相的三摩地。有处以正断诸精进断不善生善而修习。有处以止观正持的舍及无相遍净其心。有处以"我是否行微细不善"而观察自己，这些即是欲等三摩地。


 །སྐྱེས་པ་འདི་རྣམས་ལ་རིང་དུ་གྱུར་ནས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་པོ་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ ནི་འདུན་པའོ།།མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གོང་མའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་ཤེས་ བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པར་ བྱེད་དོ།།དབེན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་དབེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ལོ།།རྣམ་པར་གཏོང་བ་ནི་ལུས་ཀུན་ཏུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྔའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་རྟགས་མཐོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པས་སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་དད་པའི་དབང་པོའོ་དད་པ་བླ་ལྷག་པས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས བླ་ལྷག་ནས་དབང་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ཐུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དད་པའི་སྟོབས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱི་བར་རོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ།

以下是完整的中文直译：
对于这些已生起的，远离后以诸烦恼随眠断除随眠的正断精进，而具足八种断行：欲、精进、信、轻安、念、正知、思维、舍。其中，欲求生起世间和出世间诸等持即是欲。
断除一切不善法即是精进。由上证法存在而具功德，由能力而生信心即是信。以此为先导即是轻安。其中念是正知分，观察法即是正慧。其中令心造作即是思维。无烦恼即是舍。修习具足欲等三摩地断行的神足。
住于远离、住于离贪、以舍遍转。其中远离是从诸烦恼。离贪是离有贪。灭是苦。舍是舍离一切身。由于能主宰彼遍转故为根，因为获得生起出世间法的自在力，即信、精进、念、定、慧五根。
由具足诸神足而见相后，于上生起殊胜的决定，于导师声闻们的证悟也不生起完全信解，此即是其信根。以殊胜信而精进等殊胜，修习诸根而如是增长。如同难以被魔等散乱所胜及不能动摇故获得称为力，从信力乃至慧力。
于见道如实了知义故，菩提即是圆满菩提。


 །དེའི་ཡན་ལག་ནི་བདུན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་སྟེ། དྲན་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་ བ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་ནས་ལྟ་བའི་ངག་གང་དེ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་འཚོ་བ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚོད་རིག་པས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བ་སྦྱང་སྡོམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི ཕྱོགས་སོ།།དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ངོ་བོ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དོན་དུ་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ དབྱེར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཞེས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དེ། དེ་ལ་དངོས་པོས་ནི་གཙང་བ་དང་མི་གཙང་བ་ གསུམ་པོས་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པས་འདོད་པ་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས་བསྔགས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ནང་གི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་། དེའི་རྗེས་ལ་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ བསྔོས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འགྱུར་རོ།།བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་བསྔགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གཉིས་པོ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་ཞེས་པ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་མཐོང་བ་སྟེ།མོས་པས་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
其支分有七，为正觉悟故为支分：念、择法、精进、喜、轻安、定、舍。其后修习八圣道支，八支即：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
其中，以见道所决定即是正见。如实证得彼岸即是正思维。正语即是为获得正观察语故。正语、正业、正命三者，依次由正修而生起，即是相关言语决定智慧、不作非行的戒律、以知量寻求法衣等清净律仪。以上已经说明了三十七道品的一分。
尽智与无生智是菩提分，随顺即是菩提分。诸菩萨为求一切法义利及为生起利益一切众生之因，以无所缘行相观察自性之义，摄入空性与大悲无别的菩提心中而修习。
以此等如是解脱变化障碍，作为障碍对治有八解脱。其中，以事物清净不清净三者，瑜伽师于欲界行中所赞叹，作为贪等对治，缘内身发等而等持安住，其后如是缘外境等所回向等而作意，即入初禅等持。
为对治初禅地赞叹贪著，有第二禅。所说"有色见色"即是：缘内自性色等的有色者，缘外色等而见色，意为以胜解所变化心而见。


 །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ལ་རྣམ་ པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ནས་དང་པོའམ་གཉིས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བརྗོད་པ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་ གཙང་བ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགའ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཅི་བདག་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་གྱི་གཟུགས་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བསྔགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཀྱང་མིན་ཞེས་ཉམས་ཚད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་གཙང་བའི་གཟུགས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་པའོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་བ ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྔ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དག་པ་ཅན་དུ་ དེ་ལ་རོ་མྱང་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ།ཞི་བའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་དང་འདྲ་བའི་གནས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་མཚན་མ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་ མི་བྱེད་ཅིང་འགོག་པ་ཞི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་ལ།མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་སྔོན་གྱི་ལས་ལྡང་བ་སྟེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བས་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།སྔོན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྒོས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འོང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྒོས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གང་གིས་མཚམས་སྦྱར་བར་འགྱུར་ན། གང་ དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཡུན་རིང་དུ་འགགས་པས་དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་གོ།།སློབ་དཔོན་དབྱིག་གི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བཤད་ལ། དེ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟ་བུ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཞེས་པ་ནི་གཅིག་གོ།།ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། དེའི་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ།

以下是完整的中文直译：
有些情况下，由于不缘内自性，而缘外回向等，如前入初禅或第二禅等持。所说"内无色想而见外色"是第二。如是修不净观，于众生相续中生起欢喜，思维："于我是否生起悦意色清净作意的赞叹和贪著等？然而不是。"为了验证，缘悦意色而入第四禅等持，于所变现清净色获得一味想，依次由不顺行而断除，于可爱生胜解，如是所说。
如是有三种色解脱和五种无色解脱，从空无边处解脱乃至受想灭尽解脱。其中四无色，于净处为对治味著障碍故为解脱，称为寂止处。受想灭尽是似解脱处，住于非想非非想处，超越一切相而不作意，以灭尽寂静作意，灭除心心所，住于最极寂静的宿业现行，由断除其障碍故为解脱。
此中，如何无想等持者的心相续不断？由先前熏习于心相续的业果将来生起，即于彼生中，由其业熏习心相续而得相续，此为一说。由何得相续？由入定心长时间灭尽，以其等无间缘，此为一说。
阿阇黎世亲说是有心灭尽定，其中何种心？意识，此为一说。唯识宗说是阿赖耶识，对此应当思维，此为他说。


 །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྡུད་པའི་དོན་དུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ།དེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གནས་པས་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། ཟིལ་ གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ནི་གཞན་དུ་བརྒྱད་དེ།དེ་ལ་དང་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པས་གཉིས་མངོན་པར་བསྡུས་ལ་གཉིས་པས་ཀྱང་གཉིས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ནང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་མཐོང་ཡང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་སོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོས་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ མཐོང་སྟེ།ཆུང་ངུ་དེ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་སྟེ། སྔོན་པོ་དེ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ཞེས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དམར་པོ་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཚད་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་དང་། ཁྱིམ་དང་ཁང་བཟངས་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་མི་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང གིས་སོ།།དེ་ལྟའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
四禅、四无色定和受想灭尽定，这是次第住的九种等持，为摄集出世间道而入灭尽定，为获得彼故。由心安住而胜伏所缘的胜处，胜处有八种。其中，第一解脱摄二种，第二也摄二种，第三摄四种。
如是世尊亦说："内有色想，见外小色，于彼胜知胜见，如是成无想"，此为第一。如是以大，为第二。内无色想见外色，小色等，为第三。如是大等，为第四。内无色者见外色，青色等，为第五。如是黄色，为第六。如是红色，为第七。如是白色，为第八。
其中，小色是指有情，因为量小故。大色是指有情数量、房屋、宫殿、山等，因为量大故。如是随应由解脱胜解，以胜处胜伏，再再令不显现而见故。"胜知"是由止，"见"是由观。"如是成想"是因为无增上慢故。


 །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པར་ནི་འཁོར་ཡུག་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བས་གཞན་དུ་འདིར་ཟད་པར་ཞེས་བརྗོད་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་ལས་གཞན་ པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་དེ།ཁ་ཅིག་ཏུ་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟད་པར་ས་དང་། ཟད་པར་ཆུ་དང་། ཟད་པར་མེ་དང་། ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཟད་པར་སེར་པོ་དང་། ཟད་པར་དམར་པོ་དང་། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་ཞིང་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པས་སོ། །གཟུངས་ཞེས་པ་ནི་ མཐའ་དག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ན་གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། ར་པ་ཙ་ན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྐྱེད་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་དེ་ལ་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བཟོད་པའི་གཟུངས་སོ། །བློ་གཟུངས་ དང་ལྡན་པ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ཏེ།དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེས་འཛིན་པ་ནི་དོན་གྱི་གཟུངས་སོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། དེས་ སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྔགས་རྣམས་གསུངས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ།།མན་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཏྲེང་ནི་སྐྱོང་བའོ། །མན་ནི་ཡིད་ལ། ཏྲ་ནི་སྐྱོབ་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེ་དག་དབྱེར་མེད་པ་ནི་སྔགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ལ་ཡང་སྔགས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་ཨ་ནི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རིག་པའི་ཐབས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
以胜处胜伏的地等遍处，是遍满周围而展开，故此处称为遍处。在某些处称为异于彼之处，即说为胜处。在某些处显示以地等差别，即：地遍处、水遍处、火遍处、风遍处、青遍处、黄遍处、红遍处、白遍处、空无边处遍处、识无边处遍处。这些为了获得果而修习非真实性，此亦对非真实性本质的瑜伽师们如是各别显现。
除此等外的诸道无余道聚，随应由精进、禅定、般若波罗蜜多而正摄。
陀罗尼者，即总持一切所持之陀罗尼聚，为从ra pa ca na等字生起真如而修习之义。修习圆满时，于彼生起文字义之忍，此即忍陀罗尼。具智陀罗尼者能持十方诸佛菩萨所说蕴之因即法陀罗尼。以念慧合一而持者即义陀罗尼。以念慧合一而摄受众生的如幻咒语之自在即咒陀罗尼。
"man"是智，"treng"是护持。"man"是意，"tra"是救护，空性智慧与大悲无二即咒。因与彼相顺故，文字亦称为咒。其中"a"是本来不生故为一切法门，即如实别别了知一切诸法之方便。为何如此？因为本来不生故。


 །གང་གི་ཕྱིར་ ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་གདོད་མ་ནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ་མ་སྐྱེས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདིའི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཨའི་དོན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཟུངས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་སྟེ།ཆོས་མཆོག་རབ་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཤེས་པ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་མཐུ་ཆེར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་གནས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བགྱི་ དབྱེ་བས་ཕྱེ་བར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ནི་སའི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའོ། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་ཆོས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བའོ།།གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གི་རིག་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཤེས་པ་དག་འགལ་བས་ཡོངས་སུ་རྒལ་བར་དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་བའོ། །གང་གིས་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ བས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བརྗོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།།གང་དུ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་འབད་པས་བརྩལ་བས་དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བའོ། །གང་དུ་ འདིར་དེ་ཉིད་རླུང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ལེགས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ན་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །གང་དུ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
因为一切诸法即使在本初有垢之时亦是不生，此不生无自性之不生性即是"a"字之义。同样也应了知"ra"等字之义。此中布施等陀罗尼究竟即是资粮修持，是殊胜法之本性。
由于智慧本身获得越来越多功德数量的缘故，安住于布施等波罗蜜多，以异熟差别而分类的功德中安住，故称为地。其中欢喜等十菩萨地是地之聚。
其中初地因获得成办自他利益的出世间道而生欢喜，此即菩萨极喜地。因远离破戒垢染故为离垢地。安住三摩地后显现大法光明故为发光地。以菩提分法焚尽烦恼薪柴故为焰慧地。因世间与出世间的明与不真实智相违而难以超越，故为难胜地。因住于以分别缘起而趣向所说的般若波罗蜜多，故为现前地。因于此精勤修习缘菩提分与缘起之无相住，故为远行地。因于此成为风故动摇，因此为不动地，因一切异熟地法任运成就而成为异熟自性故。因于此以诸种别正智说法故为菩萨善，因此为善慧地。因于此菩萨将被灌顶为法王太子，故为法云地。


 །བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་གྱི་སྦྱིན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉེ་བར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེའི་ཐབས་ཀྱིས་དེ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་པོར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གིས་སྐྱེ་བ་སོ་སོ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བསྒོམ་ པའི་སྟོབས་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གང་གིས་ཉི་མ་རེ་རེ་དང་སོ་སོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །སེང་གེ་ བཟང་པོས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།སྔ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་འདིར་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲིད་པའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་དེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མར་གསུངས་ལ། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་གྱུར་ལས། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། །ཡང་ནི་འབད་པ་མི་མཛད་དེ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་ སྨིན་ཕྱིར།།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནི། །འགྲོ་ལ་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར། །བརྟན་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་འཇུག་།རྟོག་པ་འདི་རྣམས་རྗེས་ཐོབ་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་གཤེགས་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་སྒྲོལ་བ་ལ། ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པ་ནི་ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན་ལས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་འདི་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བསྟན་པ་དང་བཅས་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
此十地各自圆满摄集六波罗蜜多的次第，即布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧、方便、力、愿、智等称为波罗蜜多。其中，将六波罗蜜多所积累的善根完全回向无上正等正觉，是方便波罗蜜多。因以其方便使之不竭尽故。普贤行愿等是愿波罗蜜多。于各个生世中修习六波罗蜜多的力和择力，是力波罗蜜多。于每日每一刹那中修习彼等，并了知大乘不了义之密意，是智慧波罗蜜多，即无分别智。
狮子贤说后得智的波罗蜜多是分别性的说法不合理，因为已从前断除一切分别，于此最胜觉悟的阶段中，清净世间的一切分别念连可能性都没有。如此，圣弥勒在《大乘宝性论》中也说：
"由昔愿力故，
远离诸分别，
不复作功用，
为成熟众生。
任运而成就，
恒时无间断，
乃至虚空际，
坚固而趣入。
后得诸分别，
菩萨与善逝，
于度众生事，
世间得平等。"
诸地的广说在《佛密意庄严论》中。这些清净修持是依据薄伽梵母《大般若经》所说的。


 །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ།དེ་རྣམས་ས་ཇི་ལྟ་བས་སོ་སོར་བྱས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་ གཉེན་བསྟེན་པ་དང་།།དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་སྐུར་བསྟོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་ཏེ་བསམ་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་ཚོལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་ཆོས་ཚོལ་བ་དང་།ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་འདོད་པས་དེ་འདོད་པ་ཉིད་དེ་རྟག་ཏུ་འདོད་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་འཆད་པ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་དང་། བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ། །བླ་མ་བཀུར་སྟི་གུས་པས་ཉོན། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བརྩོན། །ཞེས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བླ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཕན་པ་ ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ཆེར་དྲན་པ་དང་།བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །མགུ་བ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། བླ་མ་དང་མཆོད་པར་འོས་པ་བཀུར་སྟི་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལའོ། །འོད་བྱེད་པ་ལ་ནི། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། ། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམས་ལྔ། །ཞེས་ཏེ། ཐོས་པ་མང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། འདིར་ཟང་ཟིང་ནི་ཟང་ཟིང་འདོད་པའོ། །དེའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་དག་པ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཡོངས སུ་བསྔོ་བས་སོ།།ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ངོ་ཚ་བ་སྟེ། རང་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
基于此而说论典的二十三偈颂，依各地分别解说：
以十种清净，
获得第一地，
信解与利益，
于众生平等，
布施亲近师，
寻求正法境，
恒时出离心，
喜赞佛身相，
说法与真实，
言语为第十。
应知此诸法，
无所得清净。
信解即信心与欲乐。利益事即寻求一切众生之利益。此等之因是于众生平等心。布施即布施波罗蜜多。亲近承事说正法者、寻求正法、从在家处出离故为出离，即是出离心，常时希求出离。说正法、真实语、信解等，以此等于欢喜地。
"戒律知恩忍，
欢喜大悲心，
恭敬师听法，
第八勤施等。"
即是清净戒律，于上师等所作的小恩亦深心忆念，忍辱是于众生无害心等。欢喜即是极喜。于一切众生大舍、恭敬承事上师及应供养者、于善知识作导师想，以布施等波罗蜜多，此为离垢地。
于发光地：
"听法无厌足，
无染而法施，
净诸佛刹土，
不厌于轮回，
惭愧无我慢，
此等为五种。"
即是多闻，资具是受用之事，此处资具是希求资具。其布施是法布施，清净即以此清净如是回向福德。不厌离是为利益众生故。以声闻缘觉作意而生惭，是对自己而言。有愧是对他人而言，即惭愧。


 །རློམ་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ ཅན་ཏེ།དེས་ན་རློམ་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །འོད་འཕྲོ་བ་ལ་ནི། ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡོན་ཏན་སྡོམ་བསྟེན་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་།།མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་ཏེ། དགོན་པར་གནས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྡོམ་པ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ཡང་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་མི་གཏོང་ཞེས་པ་གཞན་དག་གིའོ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།བཟུང་བ་རྣམས་མི་གཏོང་བ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་མེད་ པ་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་ཉིད་དང་།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱང་དཀའ་བ་ལ་ནི། འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །བདག་སྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མི་དགེ་ ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་།།རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་སྤངས་ནས། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་ཏེ། འདྲིས་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཁྱིམ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ བའོ།།འདུ་འཛིར་གྱུར་པ་ནི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་རྣམས་ཀྱིས་དང་བསྟོད་པ་དང་། བརྙས་པ་དང་། སྨད་པར་བྱེད་པའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང་། རློམ་པ་སྟེ། སེམས་གཟེངས་མཐོ་བ་དང་། ཁེངས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱིས་མི་ འདུད་པ་ཉིད་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་གཉིས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལྷག་པར་གནས་པའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་ པས།།སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་ལ། །བླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །གཏོང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྐྲག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞུམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
无有我慢之自性，故无我慢。"五种"即是清净。
于焰地：
"住林少欲知足心，
持守头陀戒律行，
不舍诸学处，
诽诃诸欲望，
涅槃舍一切，
无怯无所依。"
即是欲住阿兰若、少欲、知足、头陀功德及不舍戒律。其他论师说此亦指不舍深法之忍。远离破戒等、不舍所受持、诽诃诸欲、涅槃即于一切法无有造作、舍弃一切所有、无怯弱即于善法所缘心不怯弱、于一切事物无所依。
于难胜地：
"亲近贪执家，
住于聚集处，
自赞毁他人，
十不善业道，
慢心增颠倒，
疑惑忍烦恼，
断除此十种，
如实得五地。"
亲近是出家人对在家人，即前往诸家。聚集处是不如法言谈及赞叹、轻蔑、诽谤。业道及我慢即心高举，傲慢是对上师身不恭敬，颠倒是执持颠倒义理，疑惑即怀疑，贪欲、嗔恨、愚痴增上安住。
于现前地：
"布施戒忍进，
禅定智圆满，
于声闻缘觉，
断除喜惧心，
受持不怯弱，
舍一切无忧，
虽贫不舍求，
如实得六地。"
即以十二种清净，惧即怯弱。


 །རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་ཆགས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང་། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་ཞེན་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་འཐོབ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང་། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད་ཤེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། ། སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ས་མིན་གར་འདོད་པར། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པའི་བར་རོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །དེར་ལྟ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག ལ་སོགས་པར་ལྟ་བའོ།།དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བའི་བར་ལ་གནས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཞེས་རྩོད་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགལ་བའི་གནོད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མཚན་ མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་།སྨོན་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། དེ་རྣམས་སུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སོ་སོར་རྟོགས་ པ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་ལས་ལོག་པ་སྟེ། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
于远行地：
"执著我众生，
命与补特伽罗常断，
相及因蕴界，
以及诸处等，
贪著三界住，
心生诸怯弱，
三宝与戒律，
执著诸见解，
空性起诤论，
与此相违过，
若能断二十，
即得第七地。
了知三解脱，
三轮皆清净，
大悲无我慢，
知法性一味，
无生忍智慧，
显示诸法一，
摧毁诸分别，
断除想见惑，
思维于止观，
善巧于胜观，
调伏心无碍，
智慧遍一切，
非著随意往，
他方诸刹土，
普皆能显现，
自性二十种。"
即功德圆满等为余。我执等即过失。执著即耽著，从我执乃至处执。三界安住即住著所缘。彼见即见佛宝等。于彼执著即决定。从住于见佛乃至住于见戒。诤论空性法即违害空性。圆满空性、现证无相、无愿智慧及三轮清净、于一切众生起大悲心、于彼等无作意、显示一切法平等性、别别了知大乘一味、无生法忍智慧、显示大乘一味、摧毁一切法一切分别、远离想见、思维止观、善巧胜观、远离烦恼见即断除执相萨迦耶等见及贪等。


 །སེམས་དུལ་བ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་དུ་འདོད་པའི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། མཉམ་ཞེས་པ་ནི་ལྷན ཅིག་པ་སྟེ།དེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་བདག་གི་ལུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། ། དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །ཅེས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་། དབང་པོ་ཤེས་པ ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ།།སྦྱོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱུར་བར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོག་མ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་སེམས་ ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་ནི། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་ འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི།།ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆུ་བོ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བའི་སྤོབས་པ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པའི་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རུས་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་རུས་ལ། ཆོ་འབྲང་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གཉེན་ནོ། །རང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཁོར་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་ངེས་པར འབྱུང་བའོ།།བྱང་ཆུབ་ཤིང་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཨ་ཤྭ་ཏྠ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ནི། ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས།།བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། ས་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སོ།

以下是完整的中文直译：
调伏心性，非执著处，随意往诣刹土，"平等"即"同时"，如是于诸佛坛城中普遍显现自身。
于第八地：
"了知众生心，
神通作游戏，
成就佛净土，
亲近佛观察，
知根及清净，
佛刹如幻住，
随意受生有，
此八种业相。"
即成就清净善业，遍观察一切种法，知根即了知诸根胜劣。清净即遍净。如幻即以三昧速入等持。佛刹有二种：初为器世间，其后为有情世间。
于善慧地：
"无量诸愿净，
了知天等语，
辩才如河流，
最胜入胎藏，
种姓及血统，
眷属与生处，
出离菩提树，
功德皆圆满。"
即如河充满之辩才，最胜入胎等九种圆满。其中种姓即入胎为众所赞叹，如王族等。血统即生于日等种姓，眷属即与母等亲眷相连。依自者即眷属，帝释等欢喜即为生处。诸佛等劝请即出离。菩提树即如如意宝珠之阿说他等。圆满一切佛法功德之体性。
于法云地：
"超越九地已，
以智住佛地，
当知此即是，
菩萨第十地。"
地即种性地等九地，其中种性地即涅槃种性者决择分位。


 །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་དང་པོའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་ མཐུན་པའི་གསུམ་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ།རིགས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ། །བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའིའོ། །བསྲབས་པའི་ ས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའིའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའིའོ། །བྱས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། དེའི་ས་ནི་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་སའོ། །ཞུགས་པ་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དྲུག་པོ་རྣམས་བསྡུས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལའོ། །ཉན་ ཐོས་ཀྱི་ས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་ནས་བདུན་དུ་གསུངས་པའོ།།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ས་དགུ་པོ་སྟེ། ས་དགུ་བོ་འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་སའི་ཚོགས་སོ། །འདིར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་མོས་པ་དང་།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཅན་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ནས་ ས་བདུན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་།ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ས་གསུམ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གནས་པ་ཅན་ངེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་ པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ཉེ་བའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ།ངེས་པར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་རྒྱུ་བས་བར་ཆོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ རྣམ་རྟོག་རྣམས།།ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་ཏེ། གོམས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་སོ། །འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པ་པོ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའིའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ བརྟེན་པ་དང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་གང་ཟག་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གང་ཟག་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
有些论中，于最初三种决择分相应位立为白净见地，种性即为胜法位之安立，此处不作成立。第八地即入预流果位。见地即预流地。薄地即一来地。离欲地即不还地。了知已作及智所作即阿罗汉，其地即了知已作地。摄三种入圣者及六种补特伽罗即声闻地。声闻地依三乘安立而说为七地。独觉地即独觉地。菩萨地即菩萨地，即前所说九地，"此等九地"即地之聚集。
此中，菩萨信解行地中，最初正入大乘之信解，极喜地中清净增上意乐出世发心者之初发心者，乃至第七地以勤勉而住无相行者，及第八地等三地自然成就无相而住，定入行之异熟者，一生所系即接近殊胜道之一生所系，决定以一生因隔阻即为佛地故，此为安立。
依对治品类，论中说：
"见道与修道，
所取能取分，
为息诸分别，
说八种对治。"
修即修习。能取即能取者，即顶位现观。见道所取分别有二：依仅事及依对治品。能取分别二者：依实有补特伽罗及依假立补特伽罗。


 །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་སྤོང་ལ་གཉེན་པོ་བརྒྱད་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ལ་ མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱི་བར་རྣམས་ལ་གཉེན་པོའི་གཉེན་པོར་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་ དམིགས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བས་མི་གནས་ཤིང་མི་གནས་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྫས་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་གང་ཟག་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཏེ། དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ལུས་པར་འགྲོ་བའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གོང་གི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལ།དེའི་གོང་དུ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ངེས་འབྱུང་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ ལས།ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་བྱ་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །ངེས་འབྱུང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །ངེས་འབྱུང་ བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ།ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
如是于修道中断除此八种，八种对治即对治聚。其中，于见道中，缘如是性等及梦等诸所取事之分别，了知彼等以自性空即为对治。从布施乃至佛法，缘对治之对治之分别，由彼等自性空故无所缘即为对治。缘阿罗汉等补特伽罗实有之分别，如是不缘即为对治。缘名、表示、言说等之分别，如是不缘即为对治。
于修道中，以于一切法不住之加行而不住，于不住亦非，以法界瑜伽故，此为其义。如是不缘诸所取事，不缘布施等对治事，不缘预流等补特伽罗实有，不缘依预流等假立补特伽罗之预流果等。
由"当出离"此句示出离修持机会，彼等之出离即无余趣之修持。顶现观即修道之上乃至第二十发心，其上无有果位所作体性修持故，出离果即得出离，此即为出离故修持。依彼等一切，论中说：
"所为及平等，
有情利无勤，
极出离得相，
一切种智性，
出离道境性，
具足八自性，
是名出离修。"
彼等宣说即"如是宣说"等。由于超胜世间而菩萨当出离，故此乘称为大乘。


 །ཅིའི་ཕྱིར་ འདིས་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་ན།དེ་ཐོབ་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དང་། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེ་བས་ཆེན་པོའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ ཐེག་པ་ནི་ཆེན་པོར་བརྗོད་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ཁ་དོག་མེད་པ། དབྱིབས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། མཐའ་མེད་པ། དབུས་མེད་པ། ཉམས་པ་མེད་པ། འཕེལ་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ནམ་མཁའ་གོ་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ བཞིན་དུ་སྟེ།དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་རྣམས་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། བགྲང་བ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་སྲིད་དུ་དེ་རྣམས་ ཀྱི་གོ་འབྱེད་ན།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་གོ་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །འོང་བ་ནི་འོང་བ་ལ་འགྲོ་ བ་ནི་འགྲོ་བའོ།།གནས་དང་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གསུམ་ཆར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་པས། གང་ནས་འོངས་པ་མེད་ཅིང་གང་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་ལ་གང་དུ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་འདས་པའི་དུས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །དབུས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་མཉམ པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་དུས་གསུམ་མེད་པས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མེད་ལ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་ དོ།།འཁོར་བ་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་མཐའ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
为何此能胜伏世间？因获得此即获得大我故。复次，如何以成就众生蕴之最胜而为大众生，以大断除、大证悟故为大，此即所为出离，与"其乘称为大乘"相连。
如何为平等性？如虚空以方位分别分析，胜义中无自性、无色、无形、不可示、无碍、无边、无中、无损、无增、无生、无灭、不具欲界、色界、无色界，如是即大乘，此为平等性出离。因摄于虚空所开显内，大乘亦复如是，为成办彼等义利故。
由世界及诸方位以数量限定故，为不可量、不可数、无量。以此异门即为差别。如何开显彼等？若众生、虚空、大乘及一切法胜义中以自性空，如是此等众生为大乘所开显，此为有情利益出离。
来即为来，去即为去。住、去、返三者于大乘皆非有。一切法不生，以彼等体性自性以自性空故，无所从来、无所趣往、亦无所住。
圆满受用即无勤出离。如是者即指虚空。前际即过去时。后际即未来。中际即现在。如何三时平等性即于何者无三时故为三时平等性，大乘与菩萨亦以自性空，于空性中无过去、未来、现在，于彼无可得烦恼，无清净，无轮回，无涅槃，此无边际即极出离。


 །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་གོ་སྐབས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་ཞེས་པར་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་དང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་ ཞེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ཅིའི་ཞེས་པ་དང་། མེད་ཅེས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ།།སོ་སོའི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བརྗོད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར་སློབ་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྔོན་གྱི་མཐའི་ནི་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་འདིར་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་དབུས་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བསྒྲགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྡེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་ཐམས་ཅད་དོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"其后"等是获得决定出离的机会。"一切智"即一切相智。"随顺"即，你宣说一切法大乘之无自性，摄于其中的无自性智慧即是般若波罗蜜多，因此意为随顺宣说。
"复次"、"何以故"、"色"、"如是"、"佛"、"如何"、"如是"、"如何"、"如是"、"何以"、"无"、"复次"等十二词，是就自性获得决定出离而言。彼等所说的十二种获得差别即：于此一切法无执著修习圆满者，彼等遣除具有执著生起障碍的五蕴一切相后，无障碍世俗方式所生的一切相智，菩萨将获得此即总义。
各别义佛陀所说宣说：从"于此大乘学习"直至"乃至随得"。其中前际等一切不可二分，故无去来。"何以故"即彼前际等于何处皆无，因色等与虚空等同，色等以自性空故，此中离后际、前后际之中际，如是菩萨。无所得即以自性空性摄持故。
"菩萨法"即宣说菩萨之色等五蕴。"一切"即以蕴界等品类差别。一切如何圆满分位品类。又"一切"即彼等品类各各一切。"一切相"即各各以空故。"一切智"即一切相智。"何法"即说菩萨。


 །ཆོས་གང་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བསྒྲགས་པས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ ཉིད་དུ་བསྒྲགས་པའི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལའོ།།གདམས་པར་བགྱི་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་གདམས་པ་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པ་མེད་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཅུང་ཞིག་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་དོ།།མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ངོ་། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་པས་གྲུབ་ལ། འདིར་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་མ་གྲུབ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དང་།མིང་གི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པ་བཀག་ནས། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དགག་པ་གསུངས་པ་ནི། ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུའོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་རྣམས་ནི་དངོས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པ་དེའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ ཞེས་པའི་བར་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མངོན་པར་འཇུག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པ་དགག་ལ། དེ་ཇི་སྙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དབྱེ་བས་ཏེ། མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་པོས་གདམས་པར་བགྱི་བའོ། །གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
以何法宣说为般若波罗蜜多。于何法宣说为一切相智所应获得。"无所教诫"即其义为：如是于无教诫中无随住，以任何亦无所得之义。
"佛"即佛性是一切相智。仅是名言假立，为无实义之名。"无现证"即以名言假立而成立，此中现未证得菩萨之名未成立，故非获得诸一切相智之义。
如是从法无我门及名言门遮遣获得后，从人无我门宣说遮遣即"如何"等。"极无"即一向。"无现证"即非真实。
"如是"等，"无事之自性"等此等即无事之自性是无自性义。若离能取所取无入或未生，从"彼色"乃至"如何识"即非有之义。
若此等世俗缘起诸法之无事性自性空性，即无入无生之真如，此即胜义。"彼无"即遮遣无差别，由"于意云何"等即差别，以无现证空性之菩萨以无现证空性而教诫。
"于何处亦无"即胜义谛真如离一异等一切戏论之自性故。"于他亦无"即世俗与胜义一味故。


།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཕགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་བཞེད། །དངོས་པོ་རང་དབང་མེད་ ཅེས་པའི།།སེང་གེའི་སྒྲ་ཁྱོད་དང་མཉམ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རང་དབང་མེད་པ་འདིར་ཡང་འཕགས་པས། གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་གང་དུ་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་གང་ན་ཡོད་པ་མིན། །མཁས་སོགས་རྣམས་ལ་མཁས་ མིན་གྱི།།འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་དེ་རྣམས་ལ། །རྟག་དང་མི་རྟག་རྟག་འགྱུར་ཡང་། །མཁས་པས་དོན་དུ་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ ནི་སྔོན་དུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ།།གང་ཞིག་རིག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །སེམས་དང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་གསུངས་པའོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དང་། ཞི་བར་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བར་ བྱེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་མཉམ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཕྱིས་ཉམས་པར་གྱུར་ནས་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འདིར་བཞིས་རྗེས་ལ་ཉམས་པར་བཀག་ནས་ཡིད་རྗེས་ལ་ཉམས་པར་ མི་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟར་ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚིག་དགུ་གསུངས་པའོ། །སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་མི་སྔང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆ་ལ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ ཤེས་པས་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་།ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཆའོ། །སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །སྒོམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པས་ སོ།།ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་འཐད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལའོ།།ཉེ་བར་མི་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ། །ཉེ་བར་མི་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་བཀག་ནས་ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་སྟེ།གཟུགས་སྐྱེ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བས་ན་གང་དུ་འགག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་ འགགས་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དགག་བྱར་བྱ་བ་དང་།དབྱེ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི། གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད་ལ།དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པ་དག་རོ་གཅིག་པས་གཉིས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་སུ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་གཞན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གི་སྟེ།ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་ པ་དང་འབྲེལ་ལོ།།བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་འདིའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

因此圣者对于世俗谛，缘起所生法，即是空性，无有自性，如狮子吼般无与伦比。
圣者说：'因为没有任何非缘起的法存在，所以没有任何非空性的法存在。'
对于智者等，非智者的世间人认为是常或无常，但智者实际上并不见有此等。
一切法即是蕴等。佛法是所应获得的力、无畏等。菩萨法是先前所获得的功德。
所谓'若能了知'是指菩萨。'心不散乱'等五句话说明了止的五种形态。
'不退转'等四句话，以及'寂静'和'近寂'是指专注一境而入定。这些说明了在无自性中入定的心不会退失而执著于事物。
此处用四句遮止后续退失，使心意不会退失。
如是以六句说明止的九种特征。'不恐惧'等两句说明止观双运之道。
因此，'于三昧不恐惧'是止的部分，'以正确了知而不恐惧'和'不具有恐惧'是观的部分。
'行'是指教法，其余是解释。'修习'是以止，'了知'是以观，即以无自性相。
智者们通过止观双运之道来思维。其理由是什么？当于般若波罗蜜多现前时，
不执著一切法，不分别，因为无分别。以'于般若波罗蜜多'遮除了对自性的分别，为遮除对差别的分别而说：
'不见色生'等。胜义中不与生结合，故亦无灭。
如是等，说明色等无生无灭的无差别所破和遮遣差别。
若问：色等无自性，则不二性不应理？答：'若于'等，即于世俗性的五蕴生起，胜义中无实性相的无生无灭融为一味而成不二。
'不二'即无二事。'不可分为二'即离二相之体，无能量度者。这是他人的解释。
为显示一切相智的出离而说：'如是世尊'等。'如是'与'一切相'相连。
从差别作用来看，此义如前。

 །དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདི་རྣམས་བགྲང་བར་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ནའོ། །དེའི་སྐྱོན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀའ་བའི་ལས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་པོས་སྤྱོད་པ་གང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ།།ཆུང་ངུའི་དོན་ལའོ། །དཀའ་བ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་དང་ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ ནི་རྒོལ་བ་ལ།དེ་སྐད་ཅེས། དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་འདིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པས་སོ། །ཅི་ལྟར་མི་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མི་འཐད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དཀའ་བའི་ སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ནི་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་སོ།།ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གཉིས་པ་ནི་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གསུམ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཁམས་དང་གྲོལ་བ་དང་གང་ཞིག་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྒྲོལ་བར་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཏེ། སེམས་ལ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་སྐྱོན་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལན་བཞི་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གསོ་བ་དང་སྐྱེས་ བུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སམ།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཕྱེ་བའི་ཁྱབ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །ཐམས་ ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྡེ་ཚན་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པ་དེ་རྣམས་ལ།བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབྱེ་བས་སམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་ལས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་སྡེ་ཚན་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དབྱེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ མ་ལུས་པ་བསྡུས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ལ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལན་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་སྟེ། བཞི་ཀས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་སྤྱོད་པ་པོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱ་བའོ།།གང་དུ་ནི་འདི་ནུས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་ཅིང་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ནོ། །གང་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་པའི་སྒྲ་ནི་ དེ་ལྟར་སྔ་ནས་བཤད་དོ།།འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་པའོ།།དེ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཤིན་ཏུ་སྤོང་བས་སམ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།

因此，这是说明为什么要将这些计为无二的原因。
关于其过失所说的是：'即使'等等。行者以艰难的行为所行持的，为何而行持呢？是以加行精进。
为小的目标。艰难是指舍弃手、脚、头、身等。
为何对体验这些生起欢喜，是以铠甲精进。
对此无所行持且无所缘'是对论敌所说。'艰难'等是须菩提的回答。
'以此为始'等是承许的。
怎么会不愿意呢？胜义中行持不合理，世俗中以艰难想执著艰难的行持会退失圆满佛果。
'又不会'等第二个回答是说不会圆满。
'然而'等第三个回答是：'一切苦'是指有漏的一切五蕴，要从这一切中解脱。
'一切'是以界、解脱及其他等差别。'一切'是以三苦等形成的苦。'一切相'是以一切所缘。
'一切'是要完全解脱无余。'苦蕴'是苦的聚集，即在心中生起过失，愤怒。
'复次'等第四个回答中的'一切'是以我、众生、命、养育、士夫等差别，或以现量等量。

 ། རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅེས་པ་ནི་གདོད་ནས་དེ་དེ་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བརྗོད་པའིའོ། །ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད པ་པོ་ཉིད་དེ།སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །ཐོབ་པ་ཡང་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ནི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟེ། འདིར་མི་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་པས་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཡང་གསུངས་པ་ནི། ཡང་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཐོབ་པ་པོས་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཐད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཅེས པའི་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་སྐྱེ་བ་ལ་དང་པོ་ན་ནི་འགལ་ཏེ།མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ཚངས་པ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་ཆོས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ན་གཉི་ག་ཡང་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པས་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པས་སོ། །དེ་གང་དུ་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐྱེ་སྟེ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་གང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དེའི་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ལ།གང་བཅོས་མ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཚ་བ་ བཞིན་ཏེ།དེ་ལྟར་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་ལ་མེད་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཡང་འཕགས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་ཅིང་། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མིན། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་ཞེས་བྱ་བར། །བཏགས་པས་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་འཕགས་པས། བཅོས་མིན་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ལ། དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ།མ་འདྲེས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཉིད་དེ།དེས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་དེས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་གྱི་རླུང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་འགག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མེད་པས་དེ་དང་འདྲ་བ་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེའི་དེ་རྣམས་ཟད་པ་སྟེ།དེ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ དག་པ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐོབ་པའོ།

'后得'是指本来一切法都是法界的自性，而法界也是无生本性，在一切方面都是清净的。
所谓'如是等'是回答，法是指菩萨所说的。获得是指能获得者，是在修行阶段。
无所得也无证悟的观念是在正行阶段，这里不应该不承认，因为会导致获得的过失。
所说的道理是：'又无'等，'由法'是指能得者，因为能得和所得二者的性相都无自性。
须菩提又说因为离开生起方面的合理性，所说'云何'等，因为未生故成为生，或者未生性，如何会有两种疑惑生起。
首先是相违的，未生即是无。它如何能存在？如是所说：'梵天，任何未从缘起中解脱的法，连微尘许生起也确实看不到'。
因此说二者都未生，是为了遮遣获得的分别。在此无需努力而获得，世俗谛中虽生，在不动等地中也是无功用智慧趣入。
因为一切法胜义中无生，是空性无自性、法界、真如、实际、世间。所谓自性，即是某法的本质，如火的热性，这称为它的自性。
任何造作的都不是它的本质，如水的热性。如是此处一切法无自性也无少许存在。
如圣者所说：'不说是空性，也不成非空，二俱及非二，假名而诠说。'等词句所表达。
真实的本质非造作，如圣者所说：'无作自性中，不待他而有。'
它也是未生的，因为自性光明，无始无终，既无所得也无能得，应当视为无杂染。
如是见者即是于一切法的真实性，不执著一切增益，即是真实般若波罗蜜多。
它能尽除对五蕴的实执，由于无执著因，能断除一切障碍执持处的五蕴。
因为前世的业风灭尽，无因故不生类似的后世。菩萨虽然本性光明，世俗谛和胜义谛一味的菩提心自性，
但被暂时的障垢所染，那些垢染灭尽，以灭尽为相的清净前所未有，故为所得。


།འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་བརྟན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ དེ་རྣམས་ཐོབ་པ་ལས་འདི་སླར་དྲིལ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི།སྐྱེས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྤོབས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གང་དེ་ཁོ་ནས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་ཅིང་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་རྟོག་པ་དགག་པ་གསུངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཞེས་པས་ཏེ། ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་འབད་པས་འདྲི་བའི་བརྗོད་པ་རྣམས་དང་ཡིད་དང་སྒྲས་སྤོབས་ཤིང་བརྗོད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང་སྤོབས་པ་དང་བརྗོད་པ དང་བཅས་པའི་བློ་གསུམ་པོ་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་སྣང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་རྣམས་བཤད་པས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་གཟུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སྤོབས་པ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འཛིན་པའི་སྤོབས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ སོ།།ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྤོབས་པ་ཞེས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་སྤོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གང་དང་གང་ཞེས་པ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོབས་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དང་གང་ཞེས་པ་ནི་གང་དང་གང་གི་གནས་ཉིད་ལའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་མི་ ཤེས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་བྱེད་དེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །མི་གནས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཆོས་ནི་གང་དེ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །མི་གཡོ་ ཞེས་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་འདའ་ཞེས་པ་ནི་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞེས་ པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའོ།།འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་དང་ངོ་། །དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྒྱིད་ལུག་པས་སོ། །ནེམ་ནུར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་ གྱིས་སོ།།ཅི་འདིར་གཞན་ཞེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་འདོད་པས་སོ། །རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ངོ་བོས་བསྒྲུབ་པ་མིན་པའོ།

一切迷乱皆从颠倒而生，在世俗谛中产生的极其清净的五蕴，以空性智慧为特征的一切种智，因为无有前者，所以是菩萨所获得的。其清净是由真实了知而获得，现前通达也将真实生起，这是究竟见。
对此，这是暂时障碍清净的长老们所应当宣说的，安住于世俗谛和胜义谛而生起和未生起的安立，获得这些之后，为此重新归纳而作如是宣说。
所谓'已生'等，'已生'是指依赖生起的因缘的法不能胜解，这是因为生与未生在真实中无有自性的缘故。一切法空性所缘的心相续，唯由彼而远离一切迷乱，于彼等生起一切种智，此是其密意。
所说的言说相和遮遣分别，是以'未生亦'而说。未生是因为认为以量成立而如是言说。'彼亦无'是指勤勉询问的言说等和意识与声音的胜解及所说的所说。'极'是远离有和无的边际，以及胜解、言说和具有的三种心识于此未生。
如是以一切种智无分别性而如是一切法于彼显现，此是其密意。由解说彼等，因为随顺无戏论的胜义谛，故称未生为胜义。
在现前通达时，解脱一切分别，以无所缘故而于无生的所缘起胜解；无能取性即是能取的胜解，因为无分别故。
如何虽无彼自性而于彼自性起胜解，以此摄略而说'如是'，如同见道所断不能为障碍故，在世俗中'任何'是指未观察时以悦意性而胜解，这是一切种智的出离。
道的出离机会的作用是，如是所说等，'任何'是指于任何处所。'出现'是指见。'不动'是因为无有怀疑和无明。'不违'是指不颠倒，因为无有错误的认知。'此等之'是指道的出离。'不住'是对执著而言，法即是如是所说的彼等。
'不动'此之广说是因为于任何处亦无住和无戏论故，于此六波罗蜜中，如何于般若波罗蜜不违逆是指不退失，因为无有无明和怀疑故。'此'是指刚说的。
此即不异于一切法性。一切乘即是三乘共同。如是则是何者。即是彼故。不怯懦是由懈怠。不犹豫即是由怀疑。此中'他'是指道的违缘所欲。不愚痴是非由不知真实性的体性所成就。

 །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་འམ། ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ནོ།།གནས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་པོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་འདྲི་བ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ དང་།གནས་པ་དག་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགལ་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་བདག་གིས་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་གནས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཡང་དག་པའི་ཚིག་མངོན་པར་བརྗོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ བཟློག་པ་ལས་བསམས་ནས་མི་འདོད་པ་མེད་པས་རྒོལ་ཞིང་།མི་འདོད་པར་བརྗོད་པའི་ཀླན་ཀ་ལ་རིགས་པས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སླར་དྲི་བ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་གང་དུ་ཡང་དག་པའི་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལྟར་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ངོ་། །སེམས་ཅན་མི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའོ། ། སེམས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མངོན་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་སྒྲ་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་མ་ཆུབ པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འདིས་ཞེས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པ་ཉིད་དེ། ཚིག་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོས་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱིས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།འདི་ནི་ལེའུའི་དོན་རྫོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཅུ་ལ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ལེའུ་སྟེ་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་ འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།

不变异是指转向外部或以颠倒知见颠倒执著为特征。安住是以道的本性。所谓作意是指无分别的意识道之本性中等持的诸状态。
如何等者等，思维者欲作意的询问是不作意与安住二者相违而不能同时存在的缘故。若不相违，则应成一切众生皆安住于般若波罗蜜多。善哉善哉者是因为辩论广大的缘故。然而等者是回答。
所求取的义利，即是以寻求我所说教法过失的意乐而说。以宣说真实住处者，是指以分别作意即住于颠倒中，而安住于真实如此般若波罗蜜多是远离边际的无分别作意，于此是欲作意本身作意而非分别。
由此应成宣说真实语，从相反推知而无不欲，故而辩论，欲以理证说明不欲说的过失而自己再次询问即是为何者，于此真实住处即众生是五蕴自性，其无自性之自性即空性，如是众生无自性，如是与彼无别的作意亦然。
众生以不真实自性故众生无自性，即于真实中离于生等。因超越思维故不可思议。未现证即非真实智慧境界性、非如实性、颠倒事物性及声义性故。
未现证菩提即以此真实智慧者，如实未现证菩提性，此六句依次配于四顺决择分、见道与修道位。以此者即如前所说。以如是自性即通达真实义者，因无颠倒故欲趣入。
以般若波罗蜜多自性安住即以止观本性道决定出离相，此是品义圆满。行一切相智之行即于发心等十义中明显彼故为品，即其品。
圣八千颂般若波罗蜜多释大班智达无畏生怙造《要义月光》品第一。

། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ལ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། ། སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡིས། །བྱ་བ་འདི་ནི བསྒོམ་པའི་ལམ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་ཏེ། གང་དུ་ལམ་འདིས་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བཤད་ དོ།།འདིར་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དག་པ་ནི་ཞིང་ལ་འདིར་བཤད་ཀྱི། ལམ་ཤེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་བསྒོམ་པས་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར། ལྷ་རྣམས་རུང་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ལས། །ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། ལམ་ཤེས་པར་རུང་བ་ཉིད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ་ཉིད་ནི་དམན་པ་དང་ངན་པར་ བྱས་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདིར་རུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་འདི་ཉིད་གཙོ་བོ་ལ། ལྷག་མ་ནི་དེའི་འཁོར་རོ། ། དེ་ལ་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་དུས་སོ། །འདུས་པ་ནི་ཕྱག་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོད་པ་ནི་ཉེ་བ་ན་འདུག་པའོ། །རིས་ནི་སྡེའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི། རྣམ་ཐོས་སྲས་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དག་ཉིད་ནི་མི་མཇེད་དེའི་བདག་པོའོ།།ལྔ་པོ་ནི་གནས་གཙང་མའི་རིས་རྣམས་ལ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཉིད་དོ། །འདིར་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷའི་རིས་ཇི་ལྟ་བའི་གོང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོད་མཐུ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་སྣང་བས་འོད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཞེས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཅན་མ་ ཡིན་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་བྱས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ་སོར་བཅོམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱིའོ།།མི་མཇེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་དེ། །འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མངོན་པར་ལྡོག་ཅིང་ནམ་མཁའ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལ་འོག་ཏུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་པ་ཁ་ཁྱེར་ ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་གྲངས་མེད་པའོ།།དེའི་སྟེང་དུ་གློག་མེའི་སྤྲིན་དང་བཅས་པའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་པའི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔངས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་པའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཆུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གསེར་གྱི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔངས་སུ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་ སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ།།འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱའི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དང་། བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་ལྔ་ནི་དབུས་ཀྱི་རྒྱའི་ཚད་དོ། །ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་དབུས་ཀྱི་དྲང་ཐད་ཀྱི་སུམ་འགྱུར་རོ།

在一切相智之后，为了特别成就它或为了区分开来，应当宣说道智。如论中说：'以及令暗钝等，独觉道何者，此及他功德，见大利益道。作及胜解与，赞敬及称扬，回向随喜与，无上作意等。修行极清净，此事即修道。诸菩萨智者，道智即如是所说。'其中以此道所见之道是菩萨的，'极清净'是随行，具有极为清净是佛的。此处果位时的清净是在刹土中所说的，并非包含在道智之中。修道即是修习，因为是极为清净修道的果。
首先，'为令诸天堪能故，以光令暗钝，境决定及遍，自性及彼业。'这是广说。道智堪能性即是为发心，令彼诸天暗钝即是令低劣卑下，以世尊自性光芒胜过，道智之根本是发心，离此者于彼不堪能故，因此此处称为堪能。故此为主要，余者是其眷属。
关于暗钝，经中说：'尔时'等，其时即是时间。'会集'即顶礼等，'住'即近住。'部'即类。'大王'即多闻子等。此三千大千世界即是娑婆世界的主。'五'即是色界净居天的五千。此处如同色界天众上胜特殊者的光明威力等的显现被胜过，为发心义故，世尊令暗钝而胜过一切，即是智者以其本性生起欢喜故。
俱生即非造作。佛加持即是能作者，问由谁作？由佛威光，即是世尊自性光明。以佛力即是以佛威力各别胜过，这是关于暗钝的解释。
略说娑婆等世界如何生起与安住：此处由众生业力显现而住于虚空中，下有风轮高十六万由旬，周围无量。其上有大云及电光云降雨水轮高八万由旬。其上水转变成金刚大轮高三万二千由旬。此二者中央直径量为十二万三千五百由旬。周围则是中央直径的三倍。

 །དེའི་སྟེང་དུ་རི་རབ་གྲུ་བཞི་པ་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་ཤེལ་དང་གསེར་དང་ དངུལ་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིའི་རང་བཞིན་ལ་ལྷོ་ལ་སོགས་པའི་ལོགས་བཞི་ལ་ལོགས་རེ་རེ་ལ་ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་དེའི་འཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་ཟླུམ་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རོལ་མཚོ་བདུན་དང་།གསེར་གྱི་རི་བདུན་ཏེ། མཚོ་རེ་རེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རིས་བསྐོར་ བའི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་རིམ་གྱིས་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་དམན་པའོ། །མཐའི་རི་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བ་ཚ་ཅན་གྱི་ཆུའི་རྒྱ་མཚོའི་ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེའི་ཕྱི་ རོལ་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ལྕགས་རི་ཁྱུད་མོ་སྟེ་རི་བརྒྱད་པའོ།།རི་རབ་ལ་སོགས་པའི་རི་རྣམས་དང་གླིང་རྣམས་ཀྱི་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ལ། ཆུའི་སྟེང་དུ་ཡང་རི་རབ་ལ་ནི་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔངས་སུ་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྲི་བའི་རྔམས་དཔངས་དང་མཉམ་པའོ། ། མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་བ་ཚ་ཅན་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གླིང་བཞི་དང་། གླིང་ཕྲན་མང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷོ་དང་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་པོའོ། །སོག ཀ་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ།སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཡོད་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས། །གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞིའོ། །ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཟླ་གམ་འདྲ། །ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་གཅིག་ལ། །དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་བརྒྱའོ། །བ་ལང་སྤྱོད་གླིང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། །སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་ དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།།ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་དབུས་ཀྱིའོ། །སྒྲ་མི་སྙན་བརྒྱད་གྲུ་བཞིའི་དབུས་སུ་སྟོང་གཉིས་སོ། །ཚད་བྱས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆེལ་མི་གནས་ཏེ། ཕྱོགས་གང་དུ་ཟླ་བ་འཆར་བ་དང་ཟད་པའི་རིམ་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་དབའ་རླབས་རྣམས་ཀྱིས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཏང་བར་འགྱུར་བ་རྟོགས་པས་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་ནི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ལ། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ལ་ནི་བརྒྱད་དོ། །བ་ལང་སྤྱོད་ལ་དགུ། སྒྲ་མི་སྙན་ལ་བཅུ་ཞེས་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཀྱི ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་མར་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ལ།ལུས་འཕགས་པོའི་ནི་ལོགས་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཅེས་བཤད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འོག་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། ཀླུ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་ནས་ གོང་དུ་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་དང་།ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། མི་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་དང་། རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཆུའི་གཏིང་གི་རི་རབ་ཀྱི་བར་ཐག་རེ་རེ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཡོད་པའི་བང་རིམ་བཞི་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་ པོ་བཞི་སྟེ།རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དང་། སྤྱན་མི་བཟང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དེ་དང་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་མཉམ་པའི་ནམ་མཁའི་ཁང་བཟངས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བང་རིམ་རྣམས་དང་རི་རྣམས་ལ་རྒྱལ་ཆེན་ བཞིའི་རིས་རྣམས་སོ།།རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་སོ། །ཟུར་གྱི་ལྕོག་ལ་གནས་པ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་ཁང་བཟངས་ན་གནས་པའི་ལྷ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འོག་མིན་གྱི་བར་དེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མཚེ་མ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། མི་དང་། ལྷ་དྲུག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། དེའི་གོང་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རེ་རེ་ལས་གསུམ་གསུམ་མོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་འབྲས བུ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པའོ།

在其上有须弥山，四方形，由青金、水晶、黄金、白银四种珍宝所成，南等四面各面直径八万由旬，其周围呈圆形环绕，有具八功德水的七游戏海和七金山，每一海的外围由山环绕，内海为八万由旬。其余依次减半。最外围的持边山外有咸水海，其量为三十二万二千由旬。其外有铁围山，即第八山。
须弥山等诸山和诸洲在水中沉没八万由旬，水面上须弥山高八万由旬，八山的高度依次减半与沉没高度相等。持边山的咸水外有四大部洲和许多小洲，在南方、西方等方位依次为瞻部洲、牛贺洲、北俱卢洲和东胜身洲。
瞻部洲三面各二千由旬，形如车，一面三千五百由旬。东胜身洲如半月形，三面与此相同，一面二千四百由旬。牛贺洲圆形，七千五百由旬，中央二千五百由旬。北俱卢洲四方形，中央二千由旬。
这些测量的方位并非固定，随月亮升落的次序，海浪涨落变化。《楼阁经》中说：瞻部洲七千由旬，东胜身洲八千由旬，牛贺洲九千由旬，北俱卢洲一万由旬。《瑜伽师地论》中说：车形南方末端五百由旬，胜身洲一面一千由旬。
瞻部洲下二万由旬处有无间地狱、饿鬼、龙和阿修罗，向上依次有孤独地狱、饿鬼、旁生和人类，分布在诸洲、小洲、山和大海等处。水底至须弥山每一层间距一万由旬，有四层四大天王：多闻天子、持国天、广目天和增长天。
其外与持双山齐平的空中宫殿中有日月等。台阶和诸山有四大天王众天。须弥山顶是三十三天。角楼中住持金刚等夜叉。其上空中宫殿中住诸天，直至色究竟天，依次是夜摩天、兜率天、化乐天、他化自在天等。其中地狱、饿鬼、旁生、人和六欲天是欲界，其上三禅天各有三天。无想有情住在广果天的一处。

།དེ་ལ་ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། འབྲས་ བུ་ཆེ་དང་།མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང་། འོག་མིན་ནོ། །འདི་ལ་བཅུ་གཉིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སའོ། །མི་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་གནས་གཙང་མའི་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་ནི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ གནས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།འོག་མིན་གྱི་སྟེང་དུ་དེ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་གནས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། འདིར་བུད་མེད་ནི་མེད་དོ། །ལྷའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པོ་འདི་ རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་།གནས་འོག་ཇི་སྲིད་པར། དེ་ནས་དེའི་གོང་དེ་སྲིད་ལ། དཔག་ཚད་ཀྱི་ཚད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གནས་ནི་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་པོའི་སེམས ཅན་རྣམས་གང་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཆ་མཐོ་དམའ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་ལ་སྟོང་ གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྷ་དང་མི་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའོ།།ཁམས་གསུམ་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། འོག་མིན་གྱི་གོང་དུ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས། འདོད་ པའི་ཁམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཡང་འོག་མིན་ནོ།།དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྣམས། བསམ་གཏན་དང་པོ་པ་རྣམས་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །དེ་སྟོང་འགྱུར་གཉིས་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་སོ། །དེ་སྟོང་འགྱུར་གསུམ་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཞེས་གྲགས་སོ།།གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའོ། །དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་ལ། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྣོད་འཇིག་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་གང་ཞིག་སེམས་ ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་སྐྱེས་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་པའི་སྣོད་སྟོང་པ་ལ་ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེས་ཇི་སྲིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།ཆུས་ཇི་སྲིད་དུ་གཉིས་པའོ། །རླུང་གིས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་གསུམ་པོ་ རྣམས་ལ་རེ་རེས་འཇིག་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་ཉི་ཤུ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཉི་ཤུ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་དང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཉི་ཤུ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་ནི་བསྐལ་ པ་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལ་བསྐལ་པ་དང་པོར་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐུང་ངུ་ནས་ལོ་བཅུའི་ཚེའི་བར་ཇི་སྲིད་དེ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་འཕེལ་ནས་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ནས་ཡང་ཐུང་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུའི་བར་ཇི་སྲིད་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་ འགྲིབ་པ་གཞན་བཅུ་བདུན་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཅེས་པ་དང་ཉི་ཤུའི་བརྒྱད་ཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་མཉམ་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའོ།

其中有梵众天、梵辅天、大梵天、少光天、无量光天、光明天、少净天、无量净天、遍净天、无云天、福生天、广果天、无烦天、无热天、善现天、善见天和色究竟天。其中十二天是凡夫所居之地。从无烦天等五天是净居天，在这些天中，获得地位的菩萨和住于果位者将往生其中。
在色究竟天之上，与其紧密相连的住处，是世尊和大菩萨十地自在者所居之处，这是色界。此处无有女人。这二十三天人住处，从下至上，其量度皆以阎浮提人的量度计算。
以离色或微细色为体性的无色界，有四种不同所缘：空无边处、识无边处、无所有处和非想非非想处。此界无有处所，因为住于虚空之中。如同无有显现的众生，一切皆如虚空而住，即便菩萨也不能见到，唯有如来能见。
其中以车轮量度所及的虚空高低范围内的三千大千世界，有天人等众生居住，这就是三界。除此三界之外，三界无有边际，如同十方虚空无边，世界也无边。在色究竟天之上也有欲界，欲界之下也有色究竟天。
其中欲界和初禅天，初禅天众千数为小千世界。其千倍为中千世界。其再千倍为大千世界，即称为娑婆世界。
百亿四大部洲的世界同时生起和毁灭。从地狱众生开始，众生灭尽，从水轮开始，器世间毁灭。此时众生转生他方世界后，渐渐断绝，空无众生的器世间被七日之火焚烧，直至初禅天毁灭。水灾则毁坏至第二禅天。风灾则毁坏至第三禅天。
如是三种灾难中，每一种灾难的毁坏需要二十中劫。此后二十劫住于空无。再后二十劫成立世界。成住坏空各二十劫，共八十劫为一大劫。
其中第一劫时，人寿无量，渐渐减少至十岁，这是一个中劫。此后寿命增长至八万岁，再减至十岁，这是第二劫。如是增减其余十七次，直至八万岁为最高寿量的二十一次，这二十次的八十劫量度相等，如是八十劫为贤劫。

 །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་དཔེ་སྐར་མ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་པའི་འགྲིབ་པ་ཡང་ འདི་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པའི་ཚད་ཀྱི་དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ།།དེ་བཏང་ནས་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དེ་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་གྲངས་མེད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་ནས་ གྲངས་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་གྲངས་མེད་གསུམ་མོ།།དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཞིག་ཐབས་གོམས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གྲངས་མེད་དང་པོས་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ་གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གསུམ་པས་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ལས་བཤད་ལ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་དགེ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་སློབ་པར་བྱེད་པ་ན་ བསྐལ་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཉེ་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྣམ་པར་ལོག་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཐབས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ལོག་པར་གྱུར་པ་དང་།ཇི་སྲིད་དུས་གཅིག་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ཉུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ལས་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ན། དེ་བས་འདོད་པ་གཞན་མི་འཐད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སོང་ནས་མར་འགྲིབ་པའི་ལོ་བརྒྱའི་བར་ལ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ།།དུས་གཅིག་ཏུ་གླིང་བཞི་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་མང་པོས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ ཅན་སྲིད་པ་ལ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ།ཚོགས་གཉིས་ལ་གོམས་པའི་རྒྱུའི་མཐུས་དུས་གཅིག་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆོས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དག་ནི་མེད་ལ།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི། བདག་ཅག་ལེགས་སྤྱད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐོང་སྟེ་ལོང་བ་ རྣམས་བཞིན་ནོ།།བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་འོག་མིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་གླིང་བཞི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྣམས་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཆར་གྱིས་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ཤི་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དགོངས་ པ་ཅན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་བསྟན་པ་མཛད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་གང་འདིར་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སྐྱེ་བོ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་པ་སྲིད་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གདམས་ངག་གོ། །དེའི་དོན་དེ་ཉིད་ལའོ། །གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།།བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ལ་མཐུ་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཅིག་ཤོས་དག་གིས་བཤད་པའོ། །གཟི་ བརྗིད་ཀྱིས་ནི་སྤོབས་པར་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུས་སོ།།བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་སོ།

同样，大劫的大部分如星辰般的劫数的衰减，也是以此时间所说的中劫的时量所限定的二十千劫。从此之后，贤劫等大劫转为其他六十数位所获得的称为无数。相反地，其他数也就是三无数劫。如是于三无数劫中，由布施等行为所生，以方便修习所成就的即是佛果。如是第一无数劫获得初地，第二无数劫获得离垢地等，第三无数劫获得不动地等，如经中所说。此处世尊说是以无量俱胝劫的善业而出离的菩萨。
对于如是者以大精进修学时，会超越许多劫。如我等导师为菩萨时依止燃灯佛而超越九十劫，如是以殊胜加行和大方便的差别，于多俱胝劫中直至超越二无数劫，乃至于一时也以少数化身，乃至于无上道中于此生现证菩提，如是所说，因此其他欲求不应理。
赡部洲人寿八万岁开始递减至百岁期间出现圆满佛陀。于一时在四大洲中唯一出现如来，是为了令所化众生生起恭敬心。对于应由多佛调伏的众生，则于一时出生多位如来。以二资粮修习因力，于一时在无量三千世界中出生无量如来。
生已而入涅槃，法身和报身是无有的，而化身的形色差别是有的。如对少福者不出现，而对积集福德者则得见，我等未行善者则不见，如盲人一般。我等导师于色究竟天现证圆满菩提后，以诸化身于娑婆世界所摄百俱胝四大洲中次第或同时示现兜率天降生乃至赡部洲出生等，直至以方便入般涅槃而作教化。
若如世尊完全如灯般涅槃时，则有'此处如何皈依佛'等诸多诽谤，因此声闻乘者所说的涅槃是不应理的。如何会成为广大而有过失。
其后又等，于般若波罗蜜多即是道智。开示即是教诫。其义即是彼义。应住即是以闻所生慧。应学即是以思所生慧。应修即是以修所生慧。加持等是力的异名，其中了知力即是教法。其余诸者所说。以威光即是能生起胜解的力。加持即是以通达。

 །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་དེ་གསུངས་པ་ནི་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པས་ནི་སྦྱོར་བར་ནུས་པས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལམ་དམན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་དེས་ཐོབ་པས་སོ།།མཚམས་བཅད་པ་ནི་མཚམས་བཅད་པ་སྟེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ལ་བོར་བའི་སྐལ་ བ་མེད་དེ།ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བར་ནུས་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཆད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ ཉིད་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་མི་འཐད་ཅེ་ན།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་གི་འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་མ་རིག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་དེའི་རྐྱེན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆོལ་བས་ཆོག་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་དུབ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་གྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ དང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་མ་འདུས་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་འཇུག་ལ།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྐྱེ་བོའི་རྐྱེན་བཞིན་དུ་རྒས་པ་དང་ཤི་བ་ལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་བ་ཞེས་དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་ རོའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་འདིས་འགྲོ་ཞེས་པ་དང་། དེར་འགྲོ་ཞེས་པའི་ལམ་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་ དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲང་བའི་དོན་དུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བདག་གིས་ཐེག་གཅིག་བཤད་པ་ལས། །ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་མིན་ཏེ། །བྱིས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དྲང་དོན་དུ། །ཐེག་པ་ཐ་དད་བདག་གིས་ བཤད།།ཅེས་པ་དང་། འཕགས་པས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་པས། །ཐེག་པ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐེག་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བཤད་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞུག་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་གྲུབ་ པའི་མཐའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་དེ། རྟོགས་ན་ནི་ཆེས་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་གང་ཟག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་མིན་ཞེས་པས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་ལམ་གཞན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཐར་པ་མེད་ཅེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ བསྒོམས་པས་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་གི་།ལམ་གཞན་གྱིས་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དུ་ཡང་གསུངས་པ་འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ འདུལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་སྨྲས་པ།དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་ལྡང་ལ། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།

同样地，对于那些能够修行的人们的阶段而言，所说的是什么等等。由'应当生起'说明是由能够修行者。'由彼等'等等是指由较低的道所获得的涅槃确实决定为真实性，由此获得。
划定界限即是划定界限，预流果等对于无上正等正觉的因，无论如何都没有舍弃的机会，'乃至诸佛未加持之前'是指能修行的对境各自决定。
'然而'等等是遍及，声闻们断除习气后无生，由相互生起而成就佛果，若说这是不合理的话，虽然以断除烦恼而断除了与凡夫共同的轮回相续，但未断除无明烦恼习气，以其缘及无漏善根之因，不满足于随意积累福德资粮，以及令众生成熟而无疲倦等。
其中如同烦恼染污的无明习气，如同业的染污般无漏业造作，如同生的烦恼般声闻、缘觉和获得自在的菩萨们不摄于六道的意之自性身而趣入，以其缘如同众生之缘般，对于老死则如《吉祥鬘狮子吼经》中所说的不可思议转变之死。
正因如此，宣说三乘是具有密意的。如是，此般若波罗蜜多大乘自性所说的'往彼'以及'往彼处'的道与果之本质的乘只是一个，而安立为三乘是为了引导愚者趣入大乘的权巧意趣。
如是《楞伽经》中说：'我说一乘外，无有乘安立，为度诸愚者，我说种种乘。'圣者也说：'法界无差别，故无有异乘，所说三乘者，为令众生入。'
法界即是一切法的真如唯一性，若以宗派差别而有差异，则将导致无有究竟的过失，以片面的智慧无法通达真如，若通达则成太过。
因此，以通达人法无我真如的现量智慧而获得涅槃，除此正法外别无他法，故乘唯一。
因此，为证成'其他道无真实解脱'，如《二谛经》中说：'其中唯以修习一切法无自性能断烦恼，非由他道。因为诸烦恼是以执著事物为根本的缘故。'
又如所说：'文殊，如何能遍知诸烦恼而调伏诸烦恼？'答曰：'于胜义中未生诸法，于非有境执为实有，由颠倒性见而生起，由此诸烦恼极为趣入。'

 །གང་ཡང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་ མ་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བ་ ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གང་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ནི་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མཆེ་བ་དུག་ ཅན་གྱི་རིགས་བརྗོད་པས་དུག་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཡང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་གསུངས་སོ།།མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོར་ཡང་། འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། འདིར་ཡང་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་མ་ལུས་པའི་ འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་རུང་བར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ ཉིད་ཅེས་པ་དང་།རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའི་བརྟགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་སྟེ། སྤང་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱོར་མི་རུང་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་པས་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དབང་པོ་ཐ་མས་བདེན་པ་བསྒོམས་པས་ནི་བདག་ མེད་པར་མཉམ་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྲིང་གིས་ནི་ཅུང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་ཀུན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྤངས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམས་དང་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་ནི་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཏེ། གསུམ་ཆར་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་ པ་ཙམ་ལས་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ཀྱང་མར་མེ་ཟད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ན་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་བསྐུལ་བའམ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ལ།དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱས་ནས་སེམས་ བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་།སྟོབས་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་པའོ།།སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་དེ་སྦྱོར་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།རྒྱུ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་གྱུར་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བར་ཆད་མི་བྱ་ཞེས་ པ་ནི།སྒྲའི་དོན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ལས་སོ།

再者，天子啊！从胜义谛而言，彻知诸法无生，且不作智慧加行，即是无有颠倒分别，于非有不增益，不生起诸见。
住于无生性中，应当观察烦恼极易调伏，以无所见的加行故。
于何处从胜义谛了知无生本性后，以无加行于了知，则以无了知的加行遍知诸烦恼，譬如说出毒牙种类则能止息毒性。
如是，若知烦恼种类，则以极无所缘的瑜伽而令诸烦恼寂灭。
再者，天子啊！从胜义谛而言，以极无生的诸事物遍察一切诸法，此即说为诸烦恼的种类。
如《三摩地王经》中说：'此等一切众生皆当成佛。'
此中也是，由于诸垢染是客尘的缘故，心性本自光明，故一切众生具有法界性相的如来藏，即是说能堪能修成正等正觉。
此中宣说三乘是权说，宣说一乘是了义，所谓无种性众生之观点极不应理，应当断除。
无有任何众生不堪修成圆满佛果，如是下根者以修习谛理而平等证无我，离贪欲。
中根者虽因稍许利他心而证得离贪，然于欲界正法隐没时普入，断除所知障分中执取分别后现证独觉果，以神通及身相而示法。
上根者以慈悲本性而具有引导一切众生之意乐，三者虽都未从仅是三界烦恼障中解脱而得涅槃，然如灯尽般于无漏界中具涅槃想，或于莲花藏中受劝请或住于彼处。
由彼如来光明令其觉醒后发心，得生自在，以不动等自在菩萨般的诸生而圆满福慧资粮，以四无数劫证得正等正觉，此为普遍。
所说等是自性，善分即善聚，以此发心摄持一切善法故为善分，即是堪能修习自性。
殊胜即是由菩提心所摄持彼等，为第五因。殊胜法即是大乘所摄。
应当殊胜缘于所成果，即是应得。因此不应障碍，声义即是彼菩提心之业。

 །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མང་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་ དོན་ཏོ།།སྔོན་གྱི་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་རྣམས་སོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གང་དག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཅན་དུ་མ་ལྟུང་བའི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནོ། །མ་རྟོགས་ཞེས་པའི་གཞུང་ ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གདམས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཞེས་པ་དང་།སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་གདམས་པར་བྱ་བས་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཕྱི་མའི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ནི་དོན་ཡང་དག་པའོ། །བདག་ ཅག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རང་དང་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེགས་པ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པས་ཉན་པ་ལའོ། །རབ་ཏུ་ནི་གཡེང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་བསྟན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ དག་གིས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལའོ། །གནས་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པ་ཉིད་ལས།བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དེའི་ངེས་པར་ཟད་པའི་སྨན་ཚོལ་བ་བཞིན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་པ་ལ།གསུམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་པའི་གཉིས་པོ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་སྡེར། རྣམ་པར་བལྟ་དཀའ་བདེན་པ་འདིར་ནི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་གིས་ མཐོང་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མཉེན་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་མིན།།ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་གང་ཡང་དེ་བཞིན་དོན་དམ་ལས། །བདེན་པ་གསུམ་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་གཞུག་པའི་ རྣམ་པ་བཞི་པོ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འཁོར་བ་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ནི་འགོག་ པའོ།།དེ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་སྟེ། གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་གཞན་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།

如是为了发起菩提心的缘故，为了令菩萨摩诃萨们对道智生起欢喜而在此处所说：'于此'等。'善哉'是为了利益他人。
如同过去诸佛子，世尊及其声闻众多所作，如是我等也应对世尊及其声闻众，以及世尊之子诸菩萨多所作为，此乃报恩之义。
所谓'昔时'即是过去诸位。'梵行'即是涅槃，于此行利益即是梵行。'何等'即是在分别中未堕颠倒的如实义。
关于'未解'之文，有些人说是教诫之声，由于语根含多义，应当随顺，应当教诫，应当随顺教示，即是后二词正确之声即是正确之义。
'我等声闻众'即是对与自己同类者也以自身称谓的缘故。'善'即是无散乱地听闻。'极'即是以散乱心。为成就不颠倒教法之义而作意，以思维和修习。
'于般若波罗蜜多'即是于道智。'应住'即是应行。其中就声闻见道而言所说：'于空性'等。
对圣者而言是真实性和无颠倒性，对凡夫则不然，即是圣谛：苦、集、灭、道。如同病苦者寻求其必定灭尽之药的次第，于二者皆说无我的场合，具有断除二障特征的灭谛胜义，其余三者是世俗谛，即是二谛。
如《父子相见经》中说：'此谛难见唯智者，自见非他软等见，世俗以及胜义外，三谛少许亦非有。'
对声闻们则为了厌离轮回而仅显示人无我的四种行相。其中苦是苦苦、坏苦、行苦等所苦的轮回诸蕴，苦因即是集，苦尽即是灭，获得彼之智即是道，即是住于这些行相的空性并见空性。
于般若波罗蜜多即是声闻住于见道时以等持心，以见空性和无所缘，如论中说：'由道智理趣，于四圣谛中，以无所缘门，当知声闻道。'
在声闻藏中说为十六行相，即是：从常、他、我所增益中返转的苦、无常、苦、无我、空性等遍知。

 །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མེད་པའི་རྟོག་པའི་རྒྱུ ཅན་དང་གཙོ་བོ་དང་སྒྲའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་དང་།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་ནོ། །འགོག་པ་མེད་ཅིང་ཐར་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་ཐར་པ་མེད་ དོ།།བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཁོ་ན་ལས་གྱ་ནོམ་པ་མེད་པ་སྟེ། གྲོལ་ཀྱང་ཡང་འཁོར་བ་ན་ལྷུང་ཞེས་པའི་གཉེན་པོར་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །ལམ་མེད་དེ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་ལམ་ངན་པ་ལས་འདིར་གཞན་དུ་ མེད་པ་དང་ལས་ཡང་དག་པར་ལྡོག་པས་སོ་ཞེས་པའི་གཉེན་པོར་ལམ་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་འདིར་དེ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ལ།གང་དུ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། རེ་བར་འགྱུར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོ་སོར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་བ་ལ་བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། རོ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ནི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་སྡིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ གཟེངས་བསྟོད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་།འདྲེན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདིའི་དང་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྡིག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །ཡང་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་རོལ་དང་། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་དང་། གཡོ་བ་དང་། རབ་ ཏུ་འཇོམས་པ་སྟེ།བདག་ནི་བཅོམ་པར་མི་ནུས་པས་འདིར་ཕ་རོལ་ལ་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཉིད་དོ། །གདུང་བར་ མི་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡང་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།འཇིག་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་པོ་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། མུ་གེ་དང་ཕས་ཀྱིས་དགྲ་བོ་ལ་ སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཞེས་པའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་བཀག་པས་ འགག་ཅེས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ།འདིས་འགག་པ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་ མེད་པ་ཉིད་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་བདག་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞི་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མི་གཙང་བ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བས་དབེན་ པ་སྟེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པའོ། །འདུས་བྱས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ། །དེའི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པའི་སྨོན་པ་ཟད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ པའོ།

对于集谛，为对治'一切法无因，或以时间等无情的分别为因，或以胜性和声梵天等转变为事物之因，或以大自在天等具有意识的因'等增益见，故说因、集、生、缘。
为对治'无灭亦无解脱，无从苦得解脱，唯有禅定之乐别无殊胜，即使解脱也会再堕轮回'等见，故说灭、寂静、胜妙、出离。
为对治'无道，除了自性常有的无我相之道外别无他道，以业正确还灭'等见，故说道、如理、修习、出离。此处不应执取彼等，应当执取大般若经中所说，因为若有希求，以彼等小功用亦能证得声闻菩提。
其中，以四种行相作意苦谛，如前所说。由无常故成坏离合，于苦故各别不顺，于无我故离我相，于寂故空无我性，空无我性即是寂静，如尸体般。
于集谛有十一种分类：其中以四种行相断除而了知阿罗汉，故说病、疮、箭、罪。由是苦因故，由是称赞苦因故，由难以拔除故，由是此世他世苦因性故，与罪相顺。
复以四种了知其作用，即他方、极坏法、动摇、极损害。我不能被摧毁，此处他方刹那坏灭故为极坏法。由拔除阿罗汉根本故为动摇。由自性道所摧毁故为极损害性。
为不令烦恼故说三种：即坏灭性、损害性、变异性。如聚集等是怖畏因故，与部多、罗刹等相顺故，与饥馑及他方怨敌等相顺故。
逆观缘起，即从'无明灭故行灭'开始，乃至'如是唯一苦蕴灭'为止。
其中'由灭故灭'说明灭谛，'由此而灭'说明道谛。其中灭谛有七种行相：即无我性、寂静性、远离性、空性、无相性、无愿性、无造作性。
此处由无瑜伽师苦蕴之我故无我。由烦恼寂灭故寂静。由苦及烦恼不净寂灭故远离。由离我及我所故空。由无一切有为相故无相。由尽彼三界愿求故无愿。由无未来业造作故无造作。

།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འགོག་པའི་ཐོབ་པ་པོ་ནི་ལམ་དེས་ན་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱིར་ན་ལམ་ཡང་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུས་ནི་འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མྱུར་བར་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། གང་གིས་དམན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་ མཁས་པ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་འདི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་གོ་བགོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ཅེས་ པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་ པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དྲོད་དོ།།དེ་ལྟར་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདིར་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པས་ནི་ཨུ0f37རྩེ་མོའོ། །གཟུགས་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་པ ཨས་ནི་བཟོད་པའོ་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་མཆོག་ སྟེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པར། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟག་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་ རྣམས།།ས་བཅུ་དག་ལ་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་དེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བཀག་པས་ས་དང་པོའི་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུམ་ཆེན་མོར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན་ཆོས་རྣམས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་གསུངས་པས་ས་བཅུ་རྣམས་ ལ་མི་གནས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པས་སོ།།མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པར་གྱུར་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་པོ་ལ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པ་པོའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རེག་བྱའི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བ་རེག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཉིད་དེ།འདི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དེ་དང་། སྡུག་པ་ནི་ གཙང་བའོ།།མི་སྡུག་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །འདུས་མ་བྱས་པས་དབང་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཟད་པའི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའོ། །འདི་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ།

对于道谛也有这七种行相，即：由于是灭谛的获得者，是以此道而成为无我、寂静、远离等的获得者，所以道也是无我、寂静、远离、空性、无相、无愿和无为。
以这二十九种行相，在此为了迅速获得声闻的菩提。
不执著这些行相即是入于道智，由此因缘，不善巧方便的菩萨修习下乘道，能趋向下乘菩提。
因此，为了在道智中保护自己，应披上大铠甲和大方便善巧。
其中大铠甲是这样的：五蕴与空性无二无别的空性，以及与大悲一味的修习菩提心。
这是声闻们的见道。
所说的顺决择分是：'不应住于色'等。其中不住于色等、无有执著是暖位。
如是'色'等，由于在此对色等无有自相可得，是顶位。
'色常'等，由于在色等上无有二相可得是忍位。以'是空'而作意缘取，如是缘取即是'缘取空性'二者。
由于不住于预流果等的差别，是胜法位。
此中论说：'圣者声闻道中，由色等蕴空，于空性无别，暖位彼等不可得，许为顶位。其中以常等理，遮止住著为诸忍。依十地广说，以不住宣说，说为胜法位。何以故？佛陀证知已不见诸法故。'
道智即是刚说的道的因相中，由于色等诸蕴是空性故，空性与色等无别。
由遮止以无常等诸加行对色等住著作意，以'初地'等般若大经中广说不可得故。
云何宣说？由'不见诸法'等故。
此般若经中说不住于预流果等差别，以此表示不住于十地。
'眼触'等，即由根、境、识和合而生起乐等受，与随顺根变异的了别者相似，仅是与乐等受相应的能生心所，触是从触根所生的变异相似的能触。
此根的差别是：从眼触乃至意触。
妙是清净。不妙是不清净。
由无为分别是烦恼和无明尽的无为故。
此世间是欲界，即是具欲的世间。
此生即是此世。

 །སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོའི་ས་ནི་མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གང་དུ་ལྷག་མ་དེ་ནི་འདི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གང་དུ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་པོ་དག་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཞག་ལ།རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ཤིང་འགགས་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།འདིར་གཉིས་པ་བཤད་པ་ནི་གཞན་དུ་ན་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགགས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པས་སོ། །འཛིན་ཞེས་པས་དབྱིངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་རྒྱུ་སྟེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ ལས་གཞན་དུ་འདི་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གསུངས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་གནས་པ་དེས་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཟད་ནས།ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་ཉམས་པ་ལའོ། །གནས་པ་མ་ཡིན་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལངས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཡང་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་སྦྱོར་བར་སྔོན་བཞིན་དུའོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་མི་སྲིད་པས་གཉི་ག་ལ་མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པའོ། །ལྷག མ་ནི་གོ་སླའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་རྣམས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི། དེ་ལ་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུའི་ལམ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡང་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི་དེས་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་ པ་སྟེ།སྒྲ་ནི་ངག་གོ། །ཚིག་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་སོ། སྨྲས་པ་ནི། ཚིག་གི་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་གདམས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ཡང་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བློ་ལ་གནས་པའི་བསེ་རུའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་པར་བྱས་པའོ།།ཤེས་པར་མི་རུང་བ་ནི་གཞན་ལས་ཏེ། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མེད་དོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་གང་ ཡང་སྨོས་པར་མ་བྱས་པར་ནི་བསྟན་པར་རོ།།ཐོས་པ་མེད་པ་ནི་རྣ་བས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་པོ་བསྟན་པ་དང་། འཁོར་སྲིད་པའོ། །གསལ་བ་ནི་ཟབ་མོའོ། ། གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་གཉིས་བརྗོད་པའོ། །འཕགས་པ་མིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིང་བའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའོ། །གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པའོ།

凡夫地即是胜解行地。所谓无余依涅槃，即五蕴中，于其中余依即此五蕴余依，是以烦恼灭尽为相的涅槃，于其中彼亦灭尽，即是无余依。
彼等声闻与独觉虽有所知障，二者如灯火般，以涅槃想而安立。诸佛化身自性，于一切种中断除五种所知障而灭尽的涅槃。此处说第二是为了所化众生的缘故。
法身与圆满受用身自性，是断除二障习气的五蕴灭尽后，与极其清净的空性无二无别的世俗五蕴自性无余依涅槃。此中一切分别如是涅槃，即是究竟无住。
所谓执持即是法界，是利他之因。除有余依外，此等是不存在的。即由此而说：'佛般涅槃'，于轮回遍计执和涅槃皆不住，因此依次灭尽一切染污法后，以无漏五蕴如虚空般恒时利益众生而住故。
所谓不从彼起即是得与失。非住亦非不住，是因意不住故，及非起故。非违住亦非无违住故，即如前般趣入加行。于无境不可遮故，于二者皆不违住。
余易解即是胜法。如何决定顺解脱分，此等是诸声闻的，于此为修习圣道作意故。欲说独觉道而说：'复次'等。
有些人说声闻道亦由须菩提宣说，此极甚深。'如同夜叉等'是彼所说。如同夜叉语等是彼所说故。'如是'是教法，余是解说。
声即语言。句即语聚。所说即以语句。宣说即以语聚。开示即教诫。说即随教。此亦因得机会故，由住心之独觉智慧所最胜观察。
不可知即从他，以二语遍计故，此中除彼等外无他所说义。此中即蕴、界、处等。不说任何法即是教示。
无闻即耳，一切法无自性故，如化佛为化众说法之能说所说与眷属存在。明即甚深。赞叹即说二。以非圣者行境故远。以无戏论故微细。以难测故深。

 །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཆེས་རིང་བ་དང་། ཆེས་ཕྲ་བ་དང་། ཆེས་ཟབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ འཇུག་པའི་སེམས་པས་སོ།།སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ནི་གཞུང་ངོ་། །འཆད་པ་ནི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །རང་འབྱུང་ རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།།བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཞན་དག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་མེད་དེ་སྲིད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རང་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་བསྒོམ་བྱ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །བསེ་ རུ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་ནི་ལེགས་པར་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། གང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ ལྟར་སྣང་།།ཞེས་པ་སྟེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་གང་དང་གང་གི་དོན་གང་དང་གང་ལ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སམ། འཕགས་པའི་ལམ་ལའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་མེད་ ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ།གཟུང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཐོབ་བྱ་ཐོས་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུམ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ གི་ཤེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བླང་བར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའོ། །སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་ རྫུ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་ནས་བསྟན་པ་དང་དེ་དང་འདྲ་བའོ།།སྒྱུ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་སེམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དེ་དག་འདྲ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་དང་ གཞན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་དེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རིགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ པའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་འདོད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་རྣམས་མེད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རང་གི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རང་གི་ བྱང་ཆུབ་ལ་སྟེ།འདིར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་པོ། །འདོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མོས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་འབྲིང་པོས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་རང་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཆོད་ འོས་སོ།།སྨྲས་པ་སྟེ་སྣང་བར་མ་བྱས་པས་ནི་བསྟན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་རོ། །བརྟགས་པ་ནི་ཉན་པ་པོ་དང་སྟོན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ།

以远离声闻道、更加细微、更加深奥的智慧而趣入的心意。宣说即是经典，解释即是义理。因此，'此处无'等说明难以测度，故说甚深智慧。此论中说：'不须他人教，自生自觉故，独觉之智慧，宣说为甚深。'即是说，于此不需他人教导之义，从修习中自然生起，由彼等自身趣向而修习现证。
独觉们利他事业如何？仅以意愿成办利益，如是于彼等闻法仅是善加听闻而已。如论中说：'何人何等义，如是如是闻，虽无声有义，如是如是现。'即是说，对于何等所化众生的何等义理，即是决择分或圣道。
其后'具寿'等，'不依此忍'等，即解释'此中无如是'等，意为无所取之智所得闻法。'如是配合'即是略说三者果位也应与'不依此忍'相连之义。此中声闻以自智，如来以所取，独觉极速证知，意趣即是独觉们断除所取分别。
以咒语等力各别显现的幻化人及神变化现教法等类似。'幻化与不二'即是思维世俗本性即是幻化。须菩提以世俗差别及幻化、梦境相似故唯是世俗。因此幻化、众生及非他物皆无，因为是缘起。胜义中无有无差别故，以理则众生等亦与幻化同体，此为意趣。
圆满正觉是色身，现证正等菩提自性法身即是涅槃无戏论自性身，如是承许而说，非是有异于涅槃。'各别欲求'即是于信解中彼等无有信解者，因为众生胜义中无故。不退转是于自决择分证悟独觉菩提。于此现证自菩提，此即自菩提。
欲求即是菩萨以身作众生利益而胜解故为大士。以见圆满即是中等智慧。阿罗汉即是由断除自见道障碍故为应供。'说'即是以未显现而教示。'遍明'即是明显。'观察'即是能闻者与说者们作为言说。

 །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའི་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ།དེས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པ་པོའི་འདི་རྣམས་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསེ་རུ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ་བསེ་རུའི་ལམ་ལའོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ཚིག་གི་རྒྱན་ལ། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་མཆོད་པས་ཆོས་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སྟེ། འཆད་པར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། མེ་ཏོག་ཅེས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མེ་ཏོག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ་བསེ་རུའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ།།ལྷ་རྣམས་སུ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་འཁོར་ལ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་གཟུང་བྱ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་ཡང་ སྟེ།འཛིན་པ་པོ་ལ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རིགས་མཐུན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་བསེ་རུས་གཟུང་བའི་ དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རིགས་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་ལྟར་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་རིགས་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པས་རིགས་མཐུན་པའི་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསུངས་པ། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ བརྗོད།།ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་འདི་གཉིས་ནི་སྤོང་བའི་རྟེན་གྱི་ ཁྱད་པར་དག་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །བཏགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ ཉིད་ལ།བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་དྲོད་དོ། །གང་ཞིག་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སློབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གང་ཞིག་གཟུགས་འཕེལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པར་རིགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བཟོད་པའོ།།དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བློ་ལ་གནས་པ་གསལ་བས་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་པའོ།

因此，在胜义谛中一切皆无，而在世俗谛中，众生仅仅是依内在自性的蕴等法假立为众生而已。依此假立众生，而执著蕴等为能执者，这是独觉尚未断除执著分别。'从此'等文说明独觉种性，此中法数即是法的分类，即独觉道。'又'字是文饰。'须菩提'是说法者，以供养说法者即是供养法故。'帝释'即是帝释天。于此等所说处分别。'花'以其无垢性与花相顺，即是独觉道所摄的善根。'诸天未见'是指无漏性，从界所生性之意。'散布'是向眷属显现变化的花。'意生'是摄略，即意之变化之义。'未生'是真实意生，因为胜义中无生故。如何于所取境木等，'非有'即非从彼等所生。如是于意，即于能取者亦无所生，'凡所生者皆非'是指非为独觉道所依之意，如是于其他无差别所生即是生，即同类之义。
由此独觉断除所取境的分别，同类法界即如是于独觉道所依种性，从声闻法界所生的同类独觉道所依非是，如说：'由所依法差别，宣说彼等差别。'如此论中：'由坏所取分别故，及未断能取故，所依独觉道，应知是正摄。'即如所说声闻道与此二者，由断除所依差别故为独觉道之义。
为欲显示顺决择分而说：'从此'等，即名蕴等。'假立'即言说，如是色等唯是假立，此中将显示唯假立法性，此即暖位。'于无量等'乃至'云何不学，以无所缘'即是顶位。'若于色增'等，此中于色等无所执取，即如薄伽梵母大般若经中从'内空性'乃至'于无性自性空性执取'即是忍位。'其后具寿'等即是世第一法位。'如是'即是住心明显最胜观察。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གང་ཞིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། འགག་པར་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་ གཟུང་བར་ཡང་མ་ཡིན།ནུབ་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བཏགས་པ་དང་ནི་མི་འགལ་བས། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་པས་དྲོར་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡི། །གཟུགས་ སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ།།གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་ཏེ། རྩེ་མོར་སོན་པ་དང་རྩེ་མོར་སོན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོར་རྟོག་པ་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པའི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ མཆོག་བདེ་བར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ནི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལས་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ བཤད་དོ།།ཞེས་ཏེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བཤད་ལ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདུན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་བསྒོམས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་སྔོན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ སྟེ།དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་དང་དེས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདི་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་འགོག་པའོ།

从胜者佛母大般若经中所说：'如是，不见色之生起，也非灭，也非执取，也非隐没。'如此处论中说：'不违假名故，法性教授暖，顶位色等相，无减等分别。内空性等相，不执色等故，忍位色无生，诸相法之上。'所谓顶位、得顶位、顶位思维、顶位阶段之义并无他异。
如是乃至'法上安乐'所说是独觉道。就菩萨道而言，论中说：'谛与谛忍及，智之四刹那，道智见道中，具功德所说。'即于每一谛有两忍两智，此处世间法上无间三昧加行道能断烦恼，其后无缘三昧即见道，如大乘阿毗达磨集论中所说。
从解脱道与无间道自性之无生法忍体性中，有苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智。如是于集、灭、道亦然。现在五蕴由往昔烦恼俱五蕴自性之集力轮回故为苦。
由修道所断烦恼相应故，成为后世苦因故为集。从发起胜解心开始，由修道而证悟真如后，先由见道所断烦恼，即集及其所作之苦灭尽，此即灭。

 །དེ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ། ཕྱིས་རྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པས་ སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ལམ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒོམ་པ་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོ་བས་ན་ལམ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟར་དེའི་བདེན་པ་བཞི་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཆ་ཤས་མེད་པས་དུས་གཅིག་ ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་འགྱུར་ལ།འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ་གང་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ནི་མ་འདྲེས་ལ། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ ན་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བསྐྱོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྐྱེ་བོས་ཨུཏྤལ་མཐོང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་ལ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་རབ་ ཏུ་འཇུག་ཅིང་འཛིན་ནས་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཏེ།རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགོག་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་བཟློག་པར་ནུས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལོག་པའི་ཆེད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ནི་ཚད་མ་ལས་གཞན་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་གཞན་པའི་ཞ་ཉེ་དཀར་པོ་ལ་དངུལ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུངས་འབྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ཞེས་པ་དང་།སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པས་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེས་ཞུགས་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་སེང་ གེ་བཟང་པོས་སའི་ཚོགས་སུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔ་མ་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནས་བརྩམས་པའི་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཤད་དེ།དེ་ལ་ཡང་འདོད་ ཆགས་དང་།ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་སྤངས་པས་བཅུ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ལ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ཡང་བཤད་དེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་བར་ཡང་མ་ཤེས་པ་ཉིད དོ།།དེ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ལ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་ པས་སོ་སོར་བསྒྲུབས་པས་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་པའི་ཚུལ་ངན་པ་མང་པོ་ལ་དོན་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་སྟེ།དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་ནོ།

这就是由修道所断的烦恼所造成的苦的真实性存在，为了后来圆满证悟，以空性一味而修持故为道。由于是彼之修持者以识为主故称为道。如是，其四谛自性之缘起无自性之行相，于一切处真实中如是无有部分，以一时而遍断，所取之差别如是明显故，现前一切行相，于何处不与异类分别混杂，所欲之分别亦不可能同时故而次第生起。
譬如于青色动摇等差别，众生见青莲花，如是于其他与非其他刹那中，以经验其他与非其他而现前，分别则如何随所欲而趣入执取后相续诸自性。虽是执取一切行相之自性，于识之灭等何者能遣除增益之行相。
由彼增益颠倒之故，及为断随系之障碍唯依量，如是于无生法忍自性之苦法忍刹那外，如于白螺贝见银般由迷乱因缘增益颠倒行相而生起烦恼之拔除者之苦法智等十五刹那。第十六刹那见道欢喜地之事，由此而安立入见等，如狮子贤于地品中说初刹那欢喜地为见道，其余从前刹那开始之第二等诸刹那乃至佛地皆说为修道。
其中贪欲、嗔恚、我慢、无明、萨迦耶见、边执见等欲界所行六种，色界无色界所行如是离嗔十种，如是十六种当断。道智于见道中详说，菩萨们之见道第十六刹那见道中安立为第八等，于此未知前后相违。
其后第二等十五刹那亦以修习自性称为修道时，如是于无垢等地自性修道中，由非一次断所断随眠，以各别成就于十五刹那如理。虽于众多恶理无义，二十二心刹那之发心差别亦皆世俗，以时差别圆满果相之所知上圆满智慧，乃至应知，如八无暇等刹那。

 །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གཞན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་བཟོད་པར་བརྗོད་ལ། འདིར་ རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ནས་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ནས་དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སོ་སོར རིག་པར་འགྱུར་ལ།འདིར་དེ་དང་མཉམ་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་གྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་བརྒྱད་དོ། ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཡང་བརྒྱད་པོ་ནི་ངེས་པར་ཤེས་པས་ན་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པར་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ། འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྣང་བ་དང་དམིགས་པ་དག་གི་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །འདིར་བཟོད་པའི་རྗེས་སུ་ཉོན མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་ པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བཤད་དོ།།ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་འདོད་ན་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་པ་ལ་སོ་སོར་བཅུ་ཞེས་པས་བཞི་བཅུ་ལ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིར་སོན་པའི་ལ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས ཞེས་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཞེན་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ནང་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལ་མཆོག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་དྲ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནང་དུ་འདུས་པ་ཅན་ཏེ།དེ་ཡང་འདིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མན་ངག་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རིང་མོ་ནས་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤོང་སྟེ།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་གིའོ་ཞེས་པའི་བློ་ནི་རིམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ།གང་ཡང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདིར། །གློ་བུར་བ་ཡི་དྲི་མ་རྣམས། །དེ་ཡི་སྔ་ནས་ནུས་མེད་ན། །ཕྱིས་ནི་ནུབ་པ་གང་ནས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྨོད་མེད་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་ གྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ།རྒྱས་པར་དགོས་པ་མེད་དོ།

关于此，对于其他八种断除烦恼的无间道自性，见苦等是称为忍，在此，随后智忍对三界诸法了知为不可言说性，获得第二刹那成为智慧后，之前由于欲界无智慧而堕落者对诸法了知为无自性。
在此，与彼相等及其相续随后成为忍者称为随后智忍。以解脱道的自性，对已离烦恼现证的随法智有八种。
与彼共同运作的八种由于决定了知，故另外观察后称为其他随法智，在此阶段是仅以显现和所缘二者的现证而安立。
在此，忍后由离烦恼而现证的智慧与共同运作性对忍的分别智慧也说为其他现证。
正因如此，以近似表示故，对随后智忍作意者即是苦随智，如《阿毗达磨集论》中所说。
若认为由于道随智无见未见故非见道，则对忍的其他分别智慧也应成非见道。
其中，以四种法智忍断除欲界的贪欲、嗔恚、我慢、无明、疑、身见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见等各十，共四十种。
于四种随智忍中，由于断除彼处嗔恚，故于四禅八无色定中有七十二种，即断除一百一十二种见所断烦恼。
其中，贪欲是随眠的执著。嗔恚是瞋恨。由正确或不正确的差别而心生傲慢是我慢。
内在增益常等并执著其为殊胜是见取见。执著彼为解脱道是戒禁取见。其余已说。
身见包含于《梵网经》所说的六十二见中，此处身见是断除由他人宗派教授而执著为我，俱生身见则由于长期趋入故由修道断除。
俱生是由无始以来有情见习气力而生起，对此等'我所'之心，渐次见一切法空性违背一切烦恼后，再不生烦恼。
如说：'心性光明中，客尘诸垢染，彼前既无力，后灭从何来？'
正因如此，佛说'我于尔时为无畏身鹿王'等是由往昔愿力，无需广说。

 །འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དག་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མ་ རིག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་དེ་ལྟར་སྤང་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་དྲི་མ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གནས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པས་དེ་ལྟར་འདིར་ས་དང་པོར་འདོད་དོ་ཞེས་བཤད་ལ།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་ སྡེས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་སེང་གེ་བཟང་པོས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་བཞི་པོའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་ཅི་རིགས་པར་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་སུ་ནི་བག་ཆགས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་ཞེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་ལ་བརྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་གཉིས་ མེད་པ་དང་།།དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་པ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། ། མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་བརྩམས་པའི། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ བསྔོ་བ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བྱམས་པ་ ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་དེ། འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། འདིར་ཕན་ཚུན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་ པོར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

虽然在此说见道中显现为世间决择分等，但是对于执著世尊的诸人将所取能取分别为四种分别，由于分别本身颠倒的缘故，以及对有无等的执著本性是由颠倒所生的缘故，而这也包含在无明之中，所以通过断除无明而断除。
如是《经庄严论》中说：'除决择分外的见道位中，由于离二取的智慧远离所取能取的执著，以及由于无分别而不执著所取能取分别，并且已断除具有垢染的见所断烦恼，所以有漏不转入其他处，因此在此认为是初地。'
圣解脱军也说：'所取能取四种分别的对治即是见道。'
因此，狮子贤先前所说的四种决择分中随应显现的所取能取分别，是由殊胜道顶现观所摄的见修道自性所断，这种说法是不合理的。应当解释为'在这些中如是断除习气'的合理性。
这些十六刹那的殊胜相以五偈颂说明：'真如与佛陀，互不依能依，不许诸异名，具大无量性，无量无二边，住彼色等中，定执为佛性，无取无舍等，慈等及空性，获得佛果位，摄尽诸清净，除遣怖与疾，涅槃执寂性，诸佛护等持，不杀生等行，一切智法中，安住令有情，安立及布施，回向菩提等，道智诸刹那。'
所谓'色等'是与前八刹那相连，即由于色等是苦和集的缘故，在第八刹那中以慈等色见而缘于彼。色等即是说众生，如《二万五千颂般若经》中说：'于色等真如中亦无如来，如来亦非色等真如。'
色等诸法的真如无自性即是如来，此中众生即是真如，如所是如来藏，此中互相并非能依所依之事。

།རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས་རྣམ་གྲངས་ ཀྱིས་ཏེ།བྱེ་བྲག་གཞན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་སུ་མེད་པ་གསུངས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དེར་ཡང་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་གསུངས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ ནས་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལེའུ་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དང་།གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཡང་ཚོལ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་རྩོམ་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ ཕྱིར་རམ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་ཆེན་པོ་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པས་མངོན་ པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་པས་གང་ཡང་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་གཞལ་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་མཐའ་མེད་དེ། རྩོམ་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་།མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དབུས་གནས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཡང་མཐའ་མེད་ཀྱི། ཅུང་ ཞིག་བགྲང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བས་མེད་པའི་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ།མི་བརྗོད་པ་ནི་གྲངས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པས་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་གྱིས། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གློ་བུར་བར་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ནི་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གིར་བྱེད་པ་གང་དེ་ཡང་མེད་པས་བདག་གི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་རྩོམ་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་མེད་པས་རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚིག་ཐོབ་ནས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་སྟོན་ པར་བྱེད་པའོ།

所谓'差别'，是指不承认差别的意思，即不承认差别。如同色法的真如之外别无如来，如来之外也别无色法的真如，这是以异名而说。不承认其他差别，说明无有差别与无差别可得。其后又说，色等诸法非般若波罗蜜多，离色等诸法亦无般若波罗蜜多，这表明随顺真如即是般若波罗蜜多。由此说明差别与无差别之可得。
在此《佛母经》中简要宣说的第一刹那阶段，即从'复次天帝释'等开始。从品的宣说中可知，般若波罗蜜多与色等诸法在胜义中既非异亦非不异。如是般若波罗蜜多、色等诸法、色等诸法之真如以及所求之诸法，一切皆因胜义无自性故。差别与无差别是有为法之相，这是苦谛法忍。
帝释问大等是略说，须菩提以赞叹随说是广说。其中，不执色等诸法为大故，或由法界自性故为大。缘于此故，般若波罗蜜多亦为大，此是苦谛法智。波罗蜜多大等诸智与法界同味，由观无执著故说无执著。由色等诸法如虚空般空性，都无法度量故说无量，此是苦谛随忍。
由色等诸法无法计数故说不可称量，此是苦谛随智。边际即是边，色等诸法无边，即无处所边际；无造作边际，即一切造作法无有边际，超越数量故；以无故，无生灭边际故。因此无中住，缘众生二种无我智亦无边际，以极超越可数与俱合之数故非无，不可说即是无数。
法假名者，谓蕴等诸法无我无实故为假名。非是法性自义显说之法假名，而是愚者之戏论所摄，暂时而有故观之动摇。无实物者，即无我无实故。执蕴等诸法为我所缘境者亦无，故无我所，于所造境亦无故无造作。'于此'即指佛陀教法，此说明得言说后亦无所成就。

།ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གང་དུ་ཡང་བདག་མེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱངས་ཀྱིས་ནི་ཚིག་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་ པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སོ།།སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དབྱངས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོའི་དབྱངས་ཏེ། རྔ་ཕྲན་གྱི་དབྱངས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །མ་ཞུགས་པ་ནི་ངལ་མ་བསོས་པས་ སོ།།ཟིན་ཀྱང་ནི་ཅུང་ཞིག་གོ། །གདོད་ནས་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་གདོད་ནས་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་འདིས་སོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་ པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ འཛིན་པས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་མགུ་ནས་འབད་པ་མེད་ པར་ཚིག་གིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ།།ཆོས་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གསོལ་བ་ནི་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལས་ཐོག་མར་ཅུང་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པའོ།།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གསལ་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་ནས་གསལ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ལ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དང་། རབ་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་ཏུ་ བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་གསོལ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་སོ། །མ་བྲལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱི།།ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དེས་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ཐོབ་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ལ། དེ་ལས་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོ་ཉུང་བའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དེ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པར་རྟོག་པ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ།།མི་གསུངས་པ་མེད་པའམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སམ། མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བ་པས་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བ་ཅན་དུ་ནུས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་པར གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།

所谓'无量众生'是指超越计数，以及以量度证成无我，其他等等。以音声表达词语无量即是世间，了知意义的音声即是分别。'声'是如此表达。因为是极大的音声所以是深妙音，如小鼓的音声般种种不同。'以声'即如此表达。'未入'是因未休息。'虽得'是少许。因为本来清净所以本来如此不存在，遍净性是因为一切无边际。'以此法数'即以此差别。'无边众生'是因为众生离生灭边际。'如是'即是如此。'非极超越计数'是苦集法智忍。'彼'是指住于色等般若波罗蜜多而执著成佛。
'应视为佛'是第六刹那，其时所说即是'尔时'等，众生主是四大天王，听闻殊胜法后欢喜无比，无勤用语言宣说而称赞。由说法即于法中法是显明法，即见道。彼等诸法之法性是自性，即如来出现。因此所请即'何'等，'出现'是说无漏智慧相的生起，从其言语最初稍许生信。
此后渐次明了清晰后，于明了及生信者作开示，将详细解说，将详细宣说。'如来'等是请求彼六刹那。'尔时'是从此开始。'不离'是因未失所得。'将住'是因现前。'当执为如来'是以所说如来之决定差别而获得。由得此而得授记，由此所说：'于何'等，称'婆罗门童子'是因年少清净。
如实通达诸法真如故为如来。敌即烦恼，具足断除彼故为阿罗汉。由此正确通达一切颠倒故为正等觉，由此宣说圆满空性。无不宣说或无倒而说故为导师，颠倒语是由烦恼力或无明所生，此二者皆无，故依次因为是阿罗汉及正等觉。
轮回者如何能如是？答：善逝即解脱轮回。善字有吉祥、不退转、圆满之义，如形貌美好、病痛痊愈、瓶子盛满，依次遮除外道有学、无学。由出世间道而行故吉祥而行即善逝。

།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཐར་པ་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ནི་སློབ་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་ སློབ་པ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རིམས་ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་མེད་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། བློ་ལ་ལམ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྲིད་ཅིང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་ལུས་པ་ལ་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་པུ་གཅིག་གིས་དོན་གསུམ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ བདེ་བར་གཤེགས་པ་ན་གང་དུ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ།འདིར་རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཞབས་ཏེ། རིག་པ་དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རིག་པའི་སྤྱན་གྱིས་བལྟས་ནས་ ཅིག་ཤོས་དག་གི་རྐང་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དེ་ལ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་དུས་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པས་འཇིག་ རྟེན་མཁྱེན་པའོ།།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་དུལ་བ་ཉིད་དེ། མཛེས་དགའ་དང་། སོར་ཕྲེང་དང་། ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པ་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ཅི་ངན་སོང་དུ་སོང་བའམ་ཞེ་ན། མིན་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ ཆུབ་པས་ཤིན་ཏུ་བའི་བློ་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་སོ།།དྲང་སྲོང་གི་ཐོག་མའི་ཕྱིར་དང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་རྒྱལ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།ངོ་མཚར་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལའོ། །མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མཐའ་ཐུག་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ།།རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་ཆེད་དུའི་དོན་ལ། ཆེད་དུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མ་བཏང་བ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་ མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་སོ། །བླང་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བླང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མི་དོར་བ་སྟེ། འདིར་ནི་མི་གཏོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་ ལེན་པ་ནི་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ།མི་འཇིག་པ་དང་མི་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ནས་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འདོར་བདག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླང་དུ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གོ་ སྐབས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།

同样地，外道们并非如此，因为由于有时限性，他们的解脱并非真正的解脱。又说'不退转'是指那些有学者会生起一切过失，而世尊则无有所学，因此以不退转而行故称为善逝。由于无有烦恼热病的任何残余，于身、语、意所说的功德一切明显而无不具足。其中有学者们的小乘中虽有阿罗汉，但并非如实存在，世尊则已完全超越彼等故称善逝。'善'字一词以一义阐释三种含义。如何善逝即具足明智与足，此处明智即增上慧学，增上戒学与增上心学即为足，因为这些明智是先导。此处以明智眼观察，如同其他二足，如来善逝。其中这两个词说明了导师圆满的因。由于对调伏世间完全了知时与非时，故称知世间。调伏丈夫是为了调伏所化众生。是彼等的调御师，即善调伏，如美音、指鬘、优楼频螺迦叶、外道等。无有胜过即无上，调伏丈夫与调御师这两个词说明了导师圆满的事业。如此事业的对境是否去往恶趣？答曰不是，故说'天人师'。由于自己现前觉悟而有此殊胜智慧，故称佛陀。为区别于最初仙人及与彼相似的独觉，故说'薄伽梵'，即具足六种功德及已降伏，彼等则不具足。
这是缘起法智。稀有是指生起。最稀有是指摄受，'乃至'一词表示究竟义，即从布施波罗蜜多乃至一切相智之义。生起即引导。'随'字表示目的义，具有目的即合理。摄受与不舍即成办之因即是摄持，如无所取亦无所舍而摄受之义，如论中说：'无取无舍等'。无所取即无分别，此是无所取义。无所舍即不舍，此是不舍义。普遍摄受即从最初摄持，不坏与不舍即从最初如是，如是不取不舍于我即菩萨无所取之义，这是缘起随智忍。因帝释开启机会而表示的品即帝释品。
《八千颂般若波罗蜜多广释·月光精要》由大班智达阿毗耶迦罗笈多所造第二品。

། །། བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྟོན་པའི་གླེང་གཞི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོས་སྨྲས་པ་སྟེ། དཔང་དུ བྱས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། གང་ལ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་ ནི་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་ས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་འདིར་གང་ཞིག་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐོབ་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས། དེས་སྐྱོབ་པ་ དང་།ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་དེ་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེས་འཛིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འཆང་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། གླགས་ཚོལ་བ་ནི་ འཇུག་པ་ལ་སྐབས་ནི་སྐྱོན་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ནི་གླགས་ཚོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཤེས་རབ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་གྱི་གནས་ནི་དགོན་པའོ། །ཐོག་མ་ཕུབ་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི བླ་གབ་མེད་པའོ།།དགོན་པ་ལས་གྲོང་དུ་འབྲོག་དགོན་པ་སྟེ། དེ་ཉལ་བ་ནི་ཉལ་བའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྦ་བའོ། །དེ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །སྲུང་བ་པོ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །རང་ཉིད་ ཉེ་བར་སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ།།ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྲུང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བཟློག་པ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྦེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ངག་དང་ཡིད་དོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་ སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ་མཚན་དང་འོད་དང་དབྱངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །བཤད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ སོགས་པའོ།།དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ནི་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།

'慈等'是指慈、悲、喜、舍四无量，意思是具有这种本质的第八刹那见道。为了说明这点，'其次'等是结集者所说，作为见证，是为了在第八刹那时对治小乘堕落而生起极大恭敬。
在那个刹那中，世尊所说的是'若有'等。'般若波罗蜜多'是指分别见道的刹那，即以智慧超越小乘堕落之地，在此若有人见到四无量的本质，那么这位菩萨就能获得如是果位。
观察一切众生与自己平等，以救护和利益的本质来利益他们，在此不会堕入小乘，因此慈等的见解就是般若波罗蜜多，这就是第八刹那。
这些从'若有'到'究竟通达'，是为了现证的缘故。'宣说'是为了向他人显示，从执持到受持都是为此。'其'等是功德，直至'将宣说'。
'寻隙'是指入处即过失，具有这些的寻隙之心即是寻隙，这是随集智。'灭十六'在论中解释，以十六空性所获得的是第九刹那见道。
所说的是'复次'等，此中见道刹那是智慧，波罗蜜多是因为完全见到十六空性的缘故。从村落五百弓之外的处所是旷野。顶盖初覆之处是无遮蔽处。
从旷野到村落是荒野，其卧处是卧处。'将生起'是相续趣入时的守护、救护和隐藏。其中咒语等是守护。确定安置守护者是救护。自身亲近加持是隐藏。
或者，成办身体安乐是守护，遣除外在危害是救护，遣除内在疾病等是隐藏。这些所作是正加行，即语和意的亲近加持是隐藏。
佛陀之体性即是佛性，由此将出现佛陀，完全执持相好、光明、音声、三昧、陀罗尼等圆满功德，在无佛刹土中以自身显现佛陀之身。
所说的是'尔时复次帝释'等，'于般若波罗蜜多'是指第十刹那见道。其中是以殊胜的缘故。现法是由生而得。由此所生功德获得相好圆满等是所显示的。
解释是'将执持'，这是灭法智。由于能清净故称为清净，即布施等波罗蜜多等。这是摄集一切。所说的是'复次'等，'母'是灭随智忍。

 །ཀླན་ཀ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་། འགལ་བ་ དེ་རྣམས་ཞི་ལ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཞི་ནས་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཁོར་བར་བསྒྲགས་པའི་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱིས་སོ། །རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཐབ་མོས་སོ། །འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལ་ཞེ་སྡང་བས་སོ། །དེས་རྩོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་བསམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ།ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །སྨན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་ནི་དེའི་འདིར་མཆེ་བ་དུག་ཅན་པས་སྦྲུལ་གདུག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་ཅན་ལ། སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི་མཐུས་སོ། །སྟོབས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཐུས་ནི་གནོད་པར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འཛིན་པ ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གསུམ་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞིས་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་དེ་ཐོག་མར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དགོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་སྟེ། དེ ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པའོ།།འདིའི་ཚིག་འཇམ་ཞིང་སྙན་པས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་འཇམ་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ངན་པ་ནི་གསུང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚིག་འཆལ་པ་ མེད་པ་ནི།དེས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ནི། ཁྲོ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་ ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་དགྲ་བོར་རོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ། བག་ལ་ཉལ་ནི་མདུད་པར་རོ། །དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི། དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ བས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བར་བྱེད་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ཤེས་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པར་བཤད་པའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ། སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་འདིར་ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།

与制造诽谤和伤害的外道们一起的争论、反驳和对抗都将平息。如是平息后，他们将来听闻这三乘，具足闻法者的烦恼、恶趣和轮回所宣说的病将消尽，因此能平息一切伤害之病，这是在十二个见道刹那中。
对此所说：'复次'等，对说法者进行争论是以嘲笑，进行反驳是以打斗，进行对抗是以互相嗔恨。对于这些争论等的心念，'如是'即是'是此'的意思，即是'于此法'的含义。是在这十二个刹那的特征上。
药是具有力量的。毒蛇在此是指具有毒牙的恶毒之蛇。众生是指有身者，成为生命者是指畜生的分类。以威严即是以力量。力量是以能造成伤害，以力量即是不可伤害性。生起力量是对此生起运用的能力，这是对灭谛的随顺智。
对执著的执着，其所说：'为何'等，般若波罗蜜多是了知十三个刹那，即是道法忍。诸佛和诸天守护，其所说：'四大天王'等，般若波罗蜜多是第十四刹那，即是道法智。
断除杀生即是从不杀生开始，乃至六波罗蜜等直至一切种智之间安住，并令他人也安立于此，这是在第十五刹那。其所说：'复次'等，般若波罗蜜多是在第十五刹那，即是对他人开示波罗蜜多等诸法的应受持语，因为自身也安住于彼等之故，是应受持语。
此中'语言柔和悦耳'是指柔和语，因为宣说安住于布施等六度者。恶语即是其言说。无杂乱语，是因不说与无益相混的言语，这是道随忍。
所说第十六刹那：'以忿怒'等，调伏是为了平息忿怒。转变是为了灭尽傲慢相的我慢。怨恨是对敌人。害心是嗔恨，随眠是结缚。
所说念：'其'等，'其'是指以害心，遍开是变化，如是应断除具有眷属的嗔恚，以自身的布施等功德回向众生获得圆满菩提，这是道随智。
这些道智刹那是见道的。在此见道中，应知所说一切种智的顺决择分，以及解脱分装甲修行中所说将要解释的欢喜地等特征。其中'众生于此'等，应随顺见道等道而了知。

 །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་རྟིང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ནས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་དྲོད་ནས་བརྩམས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་འདོད་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་ནས་དུལ་དང ཐམས་ཅད་ནས།།ཉོན་མོངས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ལ། བདག་དང་བདག་གི་དག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དུལ་བ་ལ། བདག་གི་ རྗེས་སུ་ཡིད་དགའ་བར་མི་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ་མེད་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་གཉིས་དང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ནི། བྱེད་པ་སྡུག་པ་འདི་རྣམས་ ལའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པས་སོ། །གཞན་ གྱི་གནོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སོང་ཡང་ངོ་།།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་ན་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་འདི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་དང་དངོས་པོ་ཞེས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལུས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གང་དུ་མི་འཕོག་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ དང་།ཚད་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པས་ནི་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་སྟེ། དེའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གཞན་གྱི་ཉེ་བར་འོངས་པས་དེ་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པའི་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་ པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེས་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལ་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེད་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིས་ལན་གྲངས་ཀྱིས་ མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལྷག་མའི་འབྲས་བུའོ།

见道是出世间的，修道则有两种：世间的和出世间的，这些将在后面阐述。它们的作用是从大法顶的差别开始积累，从暖位开始生起，以及为了获得果位而趣入，这是首先要阐述的。关于这点，论中说：'从一切调伏和一切中，战胜一切烦恼，以及无有损害所压制，菩提与依止供养性。'其中'从一切'即是'遍'的意思，对我和我所无有执著是调伏，对我所不生随喜是遍调伏，遍无有傲慢，依次是因为完全断尽了嗔恨和我慢。如是所说的两种以及帝释等所请，是对这些善妙作用。般若波罗蜜多是修道。'如何'是'假使'的意思，即是遍调伏和遍转变。'世尊'等乃至'将成为命难'是指被武器所伤害。'他人损害'是指即便进入野兽等处。他人损害是指被他人，因此是被自性烦恼，即是：世尊母因此战胜业，这是随顺因和事，即是战胜一切烦恼。'假使'等，其中是对身体。为什么呢？于此何处都不能夺取，因为在一切时间和一切处所对一切违品都无有障碍，依次是大、无量、不可量。因为无有更胜故为无上。因无与等故为无等。与无等等故为与无等等。损恼是摧毁，是由那些危害生命者。由他人接近而不能得其便，即是不被他们所压制，这些是业不能损害压制的作用。'于此'等是一切智智。'遍见'是不舍弃所化众生。'为什么'是指如此以一切智智于何处所有佛法皆无有丝毫未得，若不能获得所应得，则不成为一切智，因此。已得所应得和其他一切，通达智慧究竟后现前的智慧在此应当领受，因此此处一切智智即是正等菩提，分别仅是名言反体的差别而非实有，这是圆满菩提的作用。'复次'等，'小'即是极微细。未了知是置于外，即是从前世后来必定感受的不善业异熟，是异熟余果。

།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་དཔེ་སྟེ་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་སྙིང་པོ་ལ། དེ་ལ་འདུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་ པར་གནས་པའི་བསྐལ་པའི་ཐོག་མ་ལ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བ་ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་གདན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ནང་ནི་དབུས་སུའོ། །བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་སྟེ། དེའི་དྲུང་ན་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བ་སྟེ་མངོན པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ།།རྣམ་པར་འཚེ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བར་འདོད་པའོ། །གནོད་པར་འདོད་པ་ནི་བཅོམ་པར་འདོད་པའོ། །འབེབས་པར་འདོད་པ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འཇིགས་ པ་མེད་པའོ།།ཁོ་ན་མེད་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་མཛད་པ་ནི་རྫོགས་པར་མཛད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་བདུད་སྡེ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་བྱེད་ཀྱང་བཟོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་པའི་རྟེན་ལ། དེར་གྱུར་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་པའི་འཇིགས་པ་ལ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་དེར་ གནས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གནས་སོ།།མཆོག་ཏུ་དཔུང་དུ་གྱུར་པས་དཔུང་གཉེན་ལ་དེས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་ སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ དང་།ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དོ། །གང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བཤད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་གོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ ན།འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མོས་པ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རང་གི་དོན་དང་རང་གཞན་དོན། །གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་དེ་དག་ནི། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་ དུ་འདོད།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟ་བུར། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་དང་། རང་གཞན་དག་དང་། གཞན་ཉིད་དེ། དོན་གཙོ་བོར་སེམས་པ་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཏེ། འདི་དག་ནི་ རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། དགུ་ནི་དྲོད་ལའོ།

比如说，譬如，精要就是精要，菩萨义之精要就是菩提精要，住于其中就是证悟菩提。如是，在住劫之初，金质大地之精要特别殊胜的瞻部洲中心汇集处，由于是金刚自性之故，由于是菩提之座之故，称为金刚座。在那里菩提精要获得之周围环绕就是周遍环绕。遍周围就是遍环绕。内就是中央。菩提树就是菩提树，因为在其下坐而证悟菩提之故。其根基就是明显划定的地方。
想要损害就是想要嗔恨。想要伤害就是想要摧毁。想要降伏就是为了使鬼神和食肉鬼等入驻之故。为对治恐惧等之故而无畏。完全无有恐惧和不惊慌是由于慈大等名称的无量之故。修习就是圆满。示现就是虽然魔众作障碍也能忍受之故。
塔就是供养之所依，成为彼就是与彼相似。恭敬等已经解释过。来到近处而救护故为救护者。现前来到近处的恐惧中救护故为救护处。使住于无畏处故为住处。最胜助伴故为助伴，由此趣向彼岸就是供养所依。
世间修道有漏有三种：胜解作意、回向作意和随喜作意。如是，由于世间缘于禅定和无色界之故为世间，以有漏修道而胜解、回向和随喜作意。无漏是修习和极清净，如圣解脱军所说。如于大乘阿毗达磨集论中说：'修道是见道之后的出世间和世间。何为世间道？世间禅定和八无色定。'其中，出世间修道中缘于初禅等为利他之时，称为世间，而不是非假立的有漏世间自证之义。
关于胜解，论中说：'当知胜解有三种，自利及自他二利，他利此等各自中，复分三种而许之。小中大三品之中，小小等分差别故，如是彼等复三种，许为二十七种相。'即按次第，自己、自他二者、他人，以何为主要所缘如是，这些于自利等的小等各自分小等，如自利胜解的小小、小中、小大、中小、中中、中大、大小、大中、大大九种是在暖位。

 །དེ་བཞིན་དུ་རང་གཞན་དོན་གྱི་དགུ་ནི་རྩེ་མོ་ལའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དགུ་ནི་བཟོད་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། མོས་པ་དང་། དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས ཀྱིས་སོ།།གང་ལ་མོས་ན་མདོ་དང་མདོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲིས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ལྷའི་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའོ། །ཕྲེང་བ་ནི་བརྒྱུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱུག་པ་ནི་མཉམ་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་གཞན་ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གོས་ནི་གོས་ལ། མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟའ་བཅའ་དང་། བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། མཆོད་པ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བླ་མར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པས་སོ། །རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་ནི་དད་པར་བྱེད་པ་ལ། མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཐལ མོ་སྦྱར་བ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཡས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྐུ་གདུང་ནི་གདུང་སྟེ་མཆོད་རྟེན་རྣམས་སུ་གཞག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་བྱས་ནས་སོ།།འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་ཁྱེར་བ་སྟེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་འདིའི་ཡང་དོན་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །འདིར་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་འདིར་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ལ། ལུས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པས་སོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང ལ་མཆོད་པས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། གསུམ་པོས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གདམས་པར་འགྱུར་བ་ ལ།ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཞུང་ངོ་། །ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཏོན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའོ། །ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲ་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་གླེགས་བམ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཞེས་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་ པོ་ནི་མོས་པར་སྤྱོད་པ་ལའོ།།འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་རིག་པར་བྱེད་པས་རིག་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་རིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་བདེན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་དད་པའོ།།གང་གིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྙོག་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་སོ་སོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ།ཉེ་བའི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ངན་པའི་ལས་ལ་ཞེན་པ་ནི་ལེ་ལོ་ ལ།སེམས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།

同样，自他利益的九种是在顶位。他利的九种是在忍位，即以信解、信心、欲乐、胜解、希求等性相。
信解什么呢？是经典和经典义理的本体即佛母。其中第一是'如是我闻'和'帝释'等。书写是在自地，装订成册是由他人。'天'是指殊胜者们。
花是散花。花鬘是串成的。涂香是均匀涂抹。香粉是用檀香等其他香料。法衣是衣服，供养是指饮食等。种种供养是指食品、熏香等各种供养，与恭敬相关，即供养的意思。
尊重是恭敬。承事是生信。供养是礼拜、合掌、赞颂等。礼敬是右绕。祈请是舍弃心要等。舍利是遗骨，安放在塔中。
受持是放入盒子等。携带是拿着盒子等，塔的盒子等这些都是遍知者的身体。什么是遍知？即是无上正等正觉的一切智。
宣说现证的含义是'现证圆满成佛'，此中的含义是说各别获得。此处即是在此。自性是此处假立为我，身是色身。般若波罗蜜多和方便善巧是由此等得以出离。
'于世间'是以胜解修习。供养佛母和如来舍利是自己小小的信解。'如是我闻'和'帝释'等，'当为宣说'是教示，三者是解说，即是宣说的意思。
宣说是教诫，开示是经典。'当诵持'是熟练诵持。大义是大果。未知是未闻其声。未解是未得经典。大利益是在胜解行位。
大果是在欢喜地等。大异熟是在佛地。未解是以了解而解，即是未知义理的意思。'不知'是对出世间智慧的真实智不信仰法性本来入于心中。
以何使心无垢的相续，入于彼即是其果。独觉菩提是自觉。'增长'中的'增'字不是表示接近，如同'极施'等。
由于利益不退转者故称不退转。难得是稀有。精进是对善法的欢喜。执著恶业是懈怠。思是教法。心是三摩地。

 །འདུ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ཅན་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་ནི་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞུག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་ན་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻཌཱུརྱ་དང་། སྤུག་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་། ཀརྐེ་ཏ་ན་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནོ། །དེའི་གཞི་ནི་དེའི་རྒྱུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་པ་དང་མོས་པ་དང་དང་ བ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་གཞག་པའི་དཔྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལ་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་ནི་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫ་རྔ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་འཛམ་བུའི་ཤིང་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་སྟེ། འདི་ལས་བརྩམས་ནས་གང་དུ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དང་གང་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པ་འདིར་ཞེས་པ་ནི། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པ་བྱེད་པས་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བསྒྲེས་པ་སྟོང་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤྱི་ཕུད་དང་འདྲ་བས་སྤྱི་ཕུད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་སྟོང་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་པའི་སྟོང་གི་སྟོང་ཞེས་ པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་བར་མའི་སྟོང་སྟེ་སྟོང་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྟོང་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་པའི་སྟོང་གསུམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རང་ གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སོ། །ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ནི་མཆོད་རྟེན་ ལ་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདིར་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བླ་ལྷག་པར་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་ཅེས་པ་ནི་རང་གཞན་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་འདྲ་ བ་ཉིད་ཅེས་བསམ་པ་ལས་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།འདྲ་བ་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི་མི་རུང་མི་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི། བསྙམས་ན་ ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་བགྲངས་ཀྱང་གྲངས་བླ་ལྷག་པས་མི་མཉམ་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་དང་བསྙམས་ན་མི་བཟོད་ལ། ཡང་དུས་ཕྲ་མོར་གྱུར་པས་གྲངས་སུ་བགྲངས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ ལྟར་ཡང་མི་ཕོད་པའོ།།དེ་ལས་བླ་ལྷག་པས་ནི་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱེ་བའི་འགྱུར་གྱིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལ་བསྡུར་ཡང་མི་བཟོད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པའི་དཔེ་མེད་པས་ཟླ་མེད་པའོ།

想是念，信解是信仰。详细分别真实性是智慧。知道难以生起的道理，对于有余行为，应当了知殊胜福德，这是小品中品。
因此等等，迅速是听闻等。遍问是为了断除疑惑。此处应当趣入，由于了知彼等道理，于内余行应当了知殊胜福德，这是小品上品。
因此等等，金、银、琉璃、水晶、玛瑙、红珍珠、猫眼石等七宝。其基是其因。对于世尊母生起信仰、信解、净信者，以增上意乐及听闻等、分别义理、意随寻思、以观察安立诸理的殊胜观察，殊胜福德如经所说，这是中品下品。
且等等，以具有陶鼓果实的阎浮树为标志故为阎浮提，从此开始宣说功德之处，非殊胜行。于彼处所宣说的功德以信仰等行持及殊胜，这是中品中品。
且等等，此四大洲是指由四大洲持世故称为界，这是自利信解中品上品。
且等等，由四洲遍满千，即由彼遍满故如精华般称为精华，这是自利信解大品下品。
且等等，此千二次遍转是指二千中千之义。彼为中千，因为在小千与大千之间，这是自利信解大品中品。
且等等，此等二千遍满三千之义。如是同为大千，这是自利信解大品上品。
且等等，一切众生无先后得人身是指无先后同时之义。遍观察是以遍观察。乃至寿尽以一切供养塔庙，于此劫或过劫以供养世尊母的福德业殊胜近生的了知行持及殊胜，这是自他利信解小品下品。
且等等，如是即超越思维故不可思议。无等故无与等。福德所作福德业之分是分位。不及是指不应不得之义。分亦不及是指比较之义。如何计数亦以殊胜数不等，以前福德纵以百千俱胝那由他亦不及后福德，又以微细时分计数现在等彼等如何亦不及。以彼殊胜故不等。以前福德纵以百分之差别亦不及后福德。无有相同喻故无与等。

 །གྲངས་ཀྱི་དཔེ་མེད་པས་དཔེ་མེད་པའོ། །བགྲང་བའི་དཔེའི་རྒྱུ་མེད་ པས་རྒྱུར་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་འདིས་བསྡུར་བར་མི་བཟོད་པའོ། །དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཉམ་པ་མེད་པས་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། མཉམ་པའི་དོན་གྱི་གང་ཞིག་དཔེའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བར་འདུག་ནས་དྲུང་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ལ། ཀྱེ་མ་ཞེས་པ་ ནི་བོད་པ་སྟེ།འཕགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །བརྟགས་པ་ནི་དྲན་པས་སོ། །ཁ་དོན་དུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་བྱས་པ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་རིག་སྔགས་མེད་པས་གོང་ན་མེད་པའོ། ། འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པའི་རིག་སྔགས་གཞན་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བགྱི་ཞིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པའོ། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཇི་སྲིད་དུ་གཞུང་གིས ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གིས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་བའོ། །བསམ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །སྔོན་དུ་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །སྨན་དང་སྐར་མ་ནི་ སྨན་དང་སྐར་མ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཡ་ང་བ་ནི་འཆི་བའི་ རྒྱུ་ལ།དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཆད་པས་ཞེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་འོངས་པའི་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་ལ། སོ་སོར་དགའ་མགུ་བ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོབས་པས་སོ། །བྱམས་ པའི་སེམས་ཀྱིས་དང་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྟེ། འདིར་སྙིང་རྗེ་བ་དེས་སོ་སོར་གདོད་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་སེམས་པས་སོ། །གདུག་པ་ནི་རི་དགས་གཏུམ་པོའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །མ་ གཏོགས་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པའོ།།ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སོ། །ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་སྡང་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །མིག་གིས་མི་རྩོལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ལ། དེ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། གླང་ པོ་དང་།རྟ་དང་། བདག་པོའི་ཤིང་རྟ་དང་། བཀོད་པ་འདུས་པའོ། །སླར་ལོག་པ་ནི་མ་ཞུགས་པའོ། །བར་སྣང་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ནས་ནམ་མཁར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡུན་རིང་མོ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ཡང་བརྗོད་པའོ། །ངན་ངོན་ནི་ཉུང་ངུའོ། །ཇི་ ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་འདྲེན་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ།།བསྔགས་པ་ནི་བསྟོད་པའམ་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདྲེན་པ་ནི་སྡུད་པ་པོ་ལ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།

由于数量无可比喻故为无比。由于无可计数的比喻之因故为无因，对此不能与之相比。'比喻与因'是指如此极其无与伦比，故说'与因'，意为任何相等之义作为比喻之因而亲近存在者也不合理。
'呜呼'是感叹词，是赞叹，意为'圣者'。'遍行'是思维。'观察'是忆念。'诵持'是意念诵读，此等分为三种解释：此处无有胜过此咒故为无上，此处无有胜过此善法故为无上，无有相等之咒故为无等，与无等如来相等故为等于无等。
我当详细分别宣说。具足七觉支是因为彼为所依故，为彼等所摄持而住。'八万四千'是指八万四千法蕴，对贪等行者的每一行为之对治，直至经典圆满即为法蕴，为一法蕴。
诸佛智慧因自然生故为自生。超越思维故为不可思议。'先闻'是从先前所闻而生。'药与星宿'即药与星宿也将明显。法即涅槃，因超胜一切法故。彼之平等是因息灭烦恼苦故。彼之行为是善妙行。
'可怖'是死因，未断彼即是未断可怖。此之广说是余下的，'断'是通过遮遣等。'说'是过去语。'宣说'是言语相续。各自欢喜是以布施衣物等。
以慈心与利益心，非如幻等。悲心是对果，此处悲悯者本来即思维除苦。'凶恶'是凶猛野兽。'毒蛇'是蛇。'除外'是置于趣入之外。
'遍观察'是作意。'寻过失之心'是怀嗔恨心。'眼不观察'是以意。'军队'是军队，彼有四支：象、马、主车、列阵聚集。'返回'是未入。'空中'是从空至空者。'长久'是从久远。'宣说'是反复说。'少许'是微小。
'如般若波罗蜜多'即如是于无实性。'般若波罗蜜多大海'是小中。'复次'等，以六波罗蜜多知晓导师性等，具理由之殊胜行为能知殊胜福德。'称赞'是赞颂或功德。'前行'是先导。'引导'是摄受者，'遍引导'是普遍增长。

 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་པས་འདིར་ སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྟེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་མངལ་གཅིག་ནས་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ ནི་འདྲི་བ་སྟེ།འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །གང་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོངས་པ་ནི་དད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ གང་ཞིག་འོངས་ནས་མཆོད་པ་ཤེས་པར་རབ་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་པར་འགྱུར་ཞེས་དད་པའི་མཐུ་ལ་དད་པ་བླ་ལྷག་པ་དང་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ།།ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ནི་ཀུན་ཏུ་མཚོན་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་ངེས་པའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལའོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་པ་ནི་མིའི་ལུས་ནི་མི་ལ། དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་ནོ།།མི་གཙང་བ་མེད་པ་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཙང་མའོ། །བྱོལ་བ་ནི་འཕོས་ནས་སོ། །ངལ་བ་ནི་གནོད་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ། སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །བརྐམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་ དྲན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་།།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གླེགས་བམ་གང་གིས་བཅངས་ནས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ཞེས་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་བ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། པཎྜི་ཏ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ གསུམ་པའོ།། །།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱའི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དད་པའི་སྟོབས ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཚོད་བླ་ལྷག་པ་སྟེ།དེ་ནི་འདིར་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གདུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ནས་འདམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་རྗོད་པར་བྱེད་ནའོ། །རི་མོར་བགྱི་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བླ་མར་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མའོ།།འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་བྲིས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་ལ་གཙོ་བོའི་སྐུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྐུ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་བཤད་དེ། ཆོས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི དོན་དམ་པ་ལ།སྐུ་ནི་གང་དག་ལ་དེའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་སྐུ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་འབར་བའི་སྐུ་ཡོད་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པར་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དམ་པ་པའི་སྐུ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག་།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

般若波罗蜜多因其自身殊胜故为波罗蜜多，其余诸法也回向于一切智性，此为小品之大品。'其后'等，收入经典是为了使正法长久住世，供养功德，此处所说的殊胜行为即是中品和小品。'如是宣说'等是殊胜行为，如经所说，是中品之中品。'复次'等，血亲眷属是指同胞。相互随顺是指询问，是中品之大品。'若有'等，一切天众前来是因信心。对他们宣说法界布施的殊胜行为，是大品之小品。'如是宣说'等，天等前来供养，赞叹知晓信心力量的殊胜信心和殊胜行为。'遍知'即是普遍表示。'究竟'是决定。'所行'是指行为。'非人香'中，人身是人，非如此者即是非人。'无不净'是指清净，具有花等庄严故清净。'远离'是指离开。'疲劳'是指损害。'广大'是指大，'各别领受'是指领悟。'贪著'是指欲望，'想'是念，此为大品之中品。从'憍尸迦复次'等至品终圆满为大品之大品。'无量功德'是指受持经典等执持，如是所说，即是波罗蜜多和塔庙二者，对其恭敬即是以花等供养，此为所说品。《圣八千颂般若波罗蜜多释难月光论》，班智达阿跋耶迦罗笈多所造第三品。'复次'等，般若波罗蜜多与法身同一味故应当至诚供养，而非色身，因其是身见，此义若有信心及依信力者即是殊胜量，此处即是殊胜行。如来身即舍利，装满后选择即是说取一。'绘画'是极为恭敬，其中最胜者即是世尊母。'此'是指书写般若波罗蜜多之法。'真实'此处即是真如，一切诸法无自性，所追求之义即是真实义。'胜义'是法身，其能诠故如是配合，对求法者主要宣说身之假名即如来身。'此'是指真实义之体性身，于般若大母中所说此处解释，法即是无自性之胜义，身即是彼等。若问如是其他身不存在耶？所说'非'者，具相好庄严身若存在，莫作此是自性常有之胜义身想。受用圆满身和化身是世俗故。

།ཡང་ན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་འདིར་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་བཞིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་ཞེས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྐུར་མ་སེམས་ཤིག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་རྫོགས་པ་སྟེ།དེའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ལྟོས་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ ལྟར་ཡང་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས།ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་འདི་ཤེས་ན། །དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དོན་དམ་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་ པ།འདི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དེས་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབར་བ་དག་སྐྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་རྟོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བརྗོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གུས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཆོས་སྟོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཟངས་ལྷའི་འདུན་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་ས་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡངས་པ་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་བདེན་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་སུའོ། །འདོད་ཅེས་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དེས་ཀུན་དུ་བསྒྲགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དབང ཆེ་བར་གྲགས་པས་འདིར་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་སྟེ།བསམ་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་བཞིན་ཏེ། སྔོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྐུའི་གདན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་བཤད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ། སྐྱེད་པ་པོ་དེ་བས་ན་གདུང་བས་དེ་མཆོད་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དད་པ་ལ་སོགས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའོ་ ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།

或者说，所缘境也如同水中动荡的月影，'刹那刹那坏灭之身'是指五蕴身，告诫不要将色身执为胜义之身。法身圆满是指断除一切习气和障碍后的圆满证悟，对于如实通达无颠倒之真实义称为法身，这才是胜义佛陀。'观'是指无所见的修行，如《三百颂》中说：'若知是法性，彼即不能知。'所说法性不能知，是指于此胜义中不见一切诸法即是见诸佛世尊之意。
此处所说'此'即是法身，是真实边际、如是性之最胜，由因位中善加修习而证悟通达，遍及生起而如是通达。以其本性清净之色身生起光明。此即法身般若波罗蜜多胜义，因为是其证悟之本性，且是境界般若波罗蜜多。虽是世俗本性，但因世俗本性也决定为胜义，故二种色身和本性最胜、极胜之菩提分等法蕴也是世俗，具般若波罗蜜多之本性。因此说彼为法身所摄。
如是真实性及证悟真实性之诠释者，般若波罗蜜多确实是极为恭敬之境，帝释天示现了解此义是下下品利他意乐。'然而'等词，'然而'表示差别义，即虽于彼等恭敬，然而之义。因为是说法之处故为善法，因是天众集会处故为天众集会处，即广大天城妙见离贪方。'欲'即帝释，是欲见彼大士宣说。以极具威力闻名故此处称为威德广大，即大愿之义。
此处即是圆满正等觉，是其智慧身之因性和缘性。此中所说'如来'等，其中一切智智于帝释天而言，如来种性于此非为因缘，如帝释座，因先前为法身所依故，色身亦说为身。此处即威德广大智慧身之座垫般之义。于此若以信心净信而上供养即是下中品。
放置等，此处对佛母所说大士若以信心净信而上供养即是下上品。然而等，一切智智应供养如来，能生故为种性，何况供养彼，此处即以信心等上供养之义是中下品。

།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམན་པར་བྱས་ནས་མི་འཕེལ་བར་བྱས་ཤིང་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱུང་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཟ་མ་ཏོག་དེ་ལ་སྙིང་དུ་ སྡུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཐུས་རིང་བསྲེལ་ཡང་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད པ་བླ་ལྷག་པའི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ལྷག་པའི་དད་པས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆོས་ སྐུ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་།།དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྡུས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་ལྷག་པར་ སྤྱོད་པ་སྟེ།ཐབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའི་ཤིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་མཉམ་དུ་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ལ།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་གྲངས་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་མོས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གང་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ ལྟར་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པར་མཛད་དེ།བསྟོད་པས་ན་བསྟོད་པའོ།

然而等词，以及'不应执取'等词，是按照顺序减少而不增长，并且应当明了具有根本的意思。就像取出珍宝时，对那珍宝的容器也会变得珍爱。同样，虽然佛陀以如是功德完全涅槃，但对世尊舍利的供养仍将继续，这一意义上的殊胜行为是中等中的中等。
如同'世尊'等词，正如从般若波罗蜜多所生故，其他显示的法也能教导，因此成为应供养的对象，同样因为从般若波罗蜜多所生，以其力量舍利也成为应供养的对象，这是具有信心等的殊胜行为中的中等上品。
然而等词，供养世尊即是供养三世如来，具有如是信心等的殊胜行为是上品中的下品。
又如等词，三世如来也以宣说此法的般若佛母的这一意义上以殊胜信心行殊胜行，法性即是法身，这也是般若波罗蜜多等。
关于明显显示佛母即是法身，帝释天的请问即'大般若波罗蜜多'等词，是以正确的了知和无戏论的智慧所知。正确的完全见到是以一切方式正确完全见到，这是上品中的中品。
其后又有帝释天等词，一切大乘都由诸波罗蜜多所摄，佛母是它们的主要和先导，因为是普遍摄持的缘故，对此以信心等殊胜行持。
方便等词是对教法中般若波罗蜜多和一切智性的完全回向等的解释。其中诸波罗蜜多的比喻树木的阴影平等一味，是未被方便善巧摄持者的比喻。
具有大功德的诸多利益是为圆满自利的胜解，具有不可量的功德即无数无量是境，为了契合自他的胜解。具有无边功德是为了无边众生界而生起利他的胜解，这是上品中的上品。
因为是自性故，宣说般若波罗蜜多的那些功德，这是第四品。
如是二十七种胜解的修行者菩萨们生起精进故，诸佛等按照次第对此宣说了二十七种赞颂等，因为是赞颂故称为赞颂。

 །བཀུར་བས་ན་བཀུར་བ་ལ། བསྔགས་པས་ན་བསྔགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གང་ཞིག་མོས་པ་སྔོན་དུ བཤད་པའི་མོས་པ་གསུམ་དགུར་བྱས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་སྙེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་པོ་ལ་དགུར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པར་འདོད་དེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལྷག་པར་མོས་ཞེས་པས་འབྲེལ་ ཏེ།ཇི་ལྟར་ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །མངོན་པར་དད་པས་ཞེས་པས་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་ལ་ལ་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་བསམ་པས་བསམ་པ་སྟེ། ཆུ་ཡི་ ཟམ་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་སྟེ། ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེས་སོ། །ཉན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དང་གཞུང་དག་གོ། །གཟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཀློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོན་ པར་བྱེད་པའོ།།ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་[(]བྱེ་[,]བྱེད་[)]པ་ནི་གཞུང་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ནོ། ། ལུང་འབོགས་པར་ནི་དོན་སྨྲ་བའོ། །ཁ་ཏོན་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་བཅས་པ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་བྱ་བ་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཏེ་གཞུང་གིས་སོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་རྒྱ ཆེན་པོས་སོ།།ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱས་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལས་མེད་པས་ན་ ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པའོ།།འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། འཇོག་པ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་ཏེ། བསྟོད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ། དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ཐུན་མོང་གིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་དང་པོའི་བསྟོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་ འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བསྟོད་པ་གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པ་འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་གསུམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདིར་དོན་ཆེན་པོ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་འདིས་ཏེ། འདི་ནི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ནི་བཤད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་གཏང་བར་མི་བྱ་བའོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བྱི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །སྦ་བར་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པའོ།

尊敬称为尊敬，赞叹称为赞叹的意思。论中说：'对于般若波罗蜜多，在信解阶段中，以三个九数来赞颂、尊敬和赞叹。'即是对般若波罗蜜多，某人先前所说的三种信解成九种，其功德生起数量的分类中的三种成九种，按顺序称为赞颂、尊敬和赞叹。
对此所说：'其次'等，与'某人殊胜信解'相连，直至'如何不离法'。'以胜解'的解释是'以通达'，意思是唯独对此生信。某些意乐中，此处以意乐思维其善法，意乐如水桥。此又是信心和欲求，以殊胜超胜的意乐，即殊胜意乐。
听闻是义理和经文。受持是诵读。执持是置于心中，读诵是诵读。通达是了知一切相，广为诵读是向他人广泛传播。此处详细解释：为他人宣说是以经文宣说，近说是义理。授予是说义理。诵持是为了极为熟练而反复诵读。
广说是向众多人普遍宣说。正确开示是经常性地开示，即以经文。解释是以广大。意识思维是以心观察后结合而观看，即生起止观。遍观察是以诸多观察而生起胜观。此说明行为，因为除此之外别无他法，故说'乃至'。
执持是使不毁坏，安置是在自己家等处。以三种赞颂等直至'不离法'。圣者们的道法即正法，使其长久住世，这是共同的。'正法'第一个赞颂是就一切乘而言。诸佛的法即证悟，是具大部分的般若波罗蜜多。
对此'愿佛法不断绝'，此处应安立的第二个赞颂是就佛陀而言。'不离法'此处应安立的是第三个赞颂，是就菩萨而言。此中'大义'和'大果'是希求者，此是教法，其他是解释。大利益是以所说诸利益。大果是从预流果等乃至正等正觉。大异熟是为了圣者一切圆满。
如是'众多'等是总结。应不舍弃是应当受持而不舍弃。应守护是对火和老鼠等。应隐藏是对盗贼等。为何如此？因为极难获得。胜解是如是这般思维。

 །བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ནི་མོས་པ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་གཉེར་བས་དོན་ཏེ་མཆོད་པ་འདོད་པས་དེར་གཉེར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དེར་སྦྱོར་བས་ན་འདུན་པའོ། །སྦྱིན པར་བྱེད་པ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ།།གཏོད་པ་ནི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལ། འབུལ་བ་ལ་ནི་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་སྟེ་བློ་ནི་འདོད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ ལ།ཡང་དག་པར་འབྱེད་པ་ནི་དྲན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། དེས་སྤྱོད་ཅེས་པས་ན་ཡངས་པ་ཅན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །རབ་ཏུ་གཞོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིམ་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །མངོན་པར་དད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་ལའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱིན་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། ། མངོན་པར་དད་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་ནི་རྟག་པར་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ངན་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། སྙོམ་ལས་མེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ པའི་ཐབས་ཉིད་པས་སོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱེད་ལ། རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ རྩོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དེ་ཡིས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་ནི་དད་པ་ཅན་ལ་དེས་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ ངན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཏང་སྙོམས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཚོན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པ་ལ་དོན་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སློབས་ཤིག་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསམ་པས་སྤྱད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །འབད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ས་ལ་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ།།ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ལ། ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལྷག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །བསྟོད་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞོག་ཅེས་པ་ལ སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་ཆ་ལ།དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་ཆ་སྟེ། འདི་རྣམས་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་བསྟན་ནས་བླ་ལྷག་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་ མོས་པས་གནས།།ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདི་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བསྟོད་པའོ།

由于趣入非真实，则信解不会坚固。为了所求之义利，即由于希求供养而追求彼义，以极为精进于彼故为欲乐。
给予即是承诺。赐予是令接近，供养则是令接受。遍舍是无执著，意即欲乐。
正确宣说是对功德与体性。给予是为了供养，正确分别是为了以正念品尝彼等殊胜。
广大即是宽广，由彼而行故称为具广。'以各自本性'是小小赞叹。'复次'等是中等赞叹。
'复次'等，令正受即是令正持。极为劝导是不违次第。胜解是对薄伽梵母功德。若非如此则不成为真实施主。
若离胜解则永不成为正受之器。懈怠是执著恶劣，无懈怠即是精进。此即令菩萨受持薄伽梵母是成就菩提之方便故。
正确宣说即是以诸正理。令正持即是令趣入读诵、供养等，趣入后赞叹即是令欢喜。
对于诸精进事业，以诸赞叹而令正欢喜。说'由世间颠倒故彼不能'，以言词表示是因对具信者已成为具力之自性故。
对背离者表示，即以诸正理损害诸恶见故。对舍者随顺表示，即为令生爱乐而宣说彼薄伽梵母功德故。
如是对已成为法器者说'义'。清净是为了损害诸恶见故。
如是令诸疑惑者无疑，即以其他诸正理。'当学'即是以三学而学，以意乐行即是以止，精进是在胜观地。
有情界即是有情蕴。因成为究竟故是无上，蕴即是五取蕴，即有漏者。令彼等无余尽即是为尽彼因缘所生执著之诸障故。
真实边际差别即是以法界极清净性及一味性，唯余无漏五蕴。'彼如是'即是安立于十善等，此是小大赞叹。
五种赞叹中'劝导'等是前分，'汝意云何'等是后分，此等从经中说，显示福德殊胜及信等力后，以殊胜缘分而行殊胜行故。
以差别即是以分类，是'以三事住于胜解'之义，此等依次是中小、中中、中大、大小、大中赞叹。

 །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་མདོ་ལས་བཤད་པས་བསོད་ནམས་ བླ་ལྷག་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་མ་ཚང་བ་ཡོད་ན་ཡང་བསྣན་པར་བྱ་བའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་།འདོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདོད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་སྟེ།ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱོན་ མཐོང་བས་དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་ནོ།།གསུམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་པས་དགའ་བའི་གོ་སྐབས་མི་ཕྱེད་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཡིད་དག་གིས་བདེ་བ་མྱ་ངན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་དང་བཅས་པའོ།། བཞི་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་ཀྱང་སྔ་ནས་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པས་བདེ་བ་ཡང་བཏང་སྙོམས་པར་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་དེ་དག་གིས་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ ཐོབ་པས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ནི་ ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ།།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་མཐུས་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། །ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། ལྷག་མའི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།།གསུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ།སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་མེད་པས་མྱོང་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒོམས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ དང་།ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་རྣམས་དང་ངོ་། །གསུམ་པས་ནི་དགེ་ཆུང་དང་། དགེ་ཆེན་དང་། ཚད་མེད་དགེ་རྣམས་སོ། །བཞི་པས་ནི་སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་ རྣམས་དང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་ནི་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་བསྣན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ལ། ཚད་མེད་ པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

另外，如经中所说的'其他'等五种和'放置'等九种，是殊胜福德等殊胜行为。如果前后的论典有不完整的部分也应当补充。
所说的'安置于四禅'，是指四禅远离欲界烦恼，不执著欲界事物，因此远离欲界。远离烦恼和欲界因素所导致的身语意恶行不善业，具有寻伺。
作为对治欲界，与寻伺相应，成就所欲，由身心轻安而与喜乐俱行，入定后将各别体验。
第二禅见到寻伺扰动心识的过患，心从彼等转离而等持，完全断除一切寻伺，以无寻无伺而相应于内心清净。
第三禅以舍为宜，如同远离寻伺一样远离喜和舍，以正念正知俱行不离喜的机会，由此二者多修智慧，以色身和意识相应于极其轻安的乐受。
第四禅既无乐也无苦，已先前断除乐苦所生的喜忧，由第四禅舍乐，正念清净，由此获得极其清净。
其中初禅有五支：寻伺是对治支，以此二者断除欲界、害心、损恼和有寻的分别；喜乐是功德支；心一境性是二者所依支，以三摩地力趣入善分别等。
第二禅有四支：内净是对治支，余支如前。第三禅有五支：舍、念、正知是对治支，乐是功德支，所依支如前。第四禅有四支：清净的舍和清净的念是对治支，不苦不乐受是功德支，所依支如前。
其中修习小、中、大品初禅，依次转生梵众天、梵辅天、大梵天同等果位。以第二禅生少光天、无量光天、光明天。以第三禅生少净天、无量净天、遍净天。以第四禅生无云天、福生天、广果天。
如是安置于四禅。其上有五净居天，唯圣者转生其中，这是最大的尊重。其他等，增上如前，无量已经解说完毕。

།གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཉིད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཅིང་ཐོགས་པ་ན། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་བདེ་བར་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པས་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་ནས་གནས་སོ།།དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ།།རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱོད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།།ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་ཡང་རྣམ་པར་ལོག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔ་ནས་ནུབ་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཕྲ་མོའི་འདུ་ཤེས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། གང་འདུ་ཤེས་ མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་སུ་ རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བཀུར་བ་དང་པོའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རེ་རེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ ཆེན་པོ་བཀུར་བའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རང་གིས་ཀྱང་ཀློག་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་བྲིས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ལས་མ་དད་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ལ། འདིར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་ལ་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཀློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་དེའི་དོན་མདོས་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་ནི་མགོ་སྨད་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ་འདྲི་བའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་བྱ་ ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་བློ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེས་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་གཞན་གྱི་ཚིག་དེ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་གཡོ་བའོ། །བཅོས་མ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་དེའི་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་སོ། །ཆུད་ཟོས་ན་མི་རུང་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ཕྱིར་ལུས རྣམས་སོ།།དེ་མ་བསྒོམས་པའི་ནི་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་བསྡུས་པའི་མི་གང་དག་དེ་རྣམས་སོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་མ་བྱས་པའོ།

四无色界即是在无色界中，当为青黄等色所障碍时，对于贪著种种想乐的人们，于一切处修习虚空想，使彼等一切相不现，即是'虚空无边'。如是缘于虚空无边处，如是从虚空无边处生起而住。
以其智慧于虚空无边处具足胜解，即以无边胜解，从一切虚空想转离，而趣入识无边处。
从识无边处转向后，以缘无所有处为所缘而观察，于'少许无'即缘于无所有性，是为无所有处。
于无所有想亦离贪著，从彼复转离，由先前已灭除微细想，而于无想中细微之想极为趣入，从彼无想，即是非想非非想处定，是为非想非非想处，将各别体验有顶等至。
支分建立即是除此等外无有其他支分建立，因为在止中是一味的，此是第一敬重。
从'且住'等以及'如是每一波罗蜜多于汝意云何'等，依次为小品中品、小品大品、中品小品、中品中品、中品大品敬重。
'复次'等，于此自己读诵并书写施予他人的殊胜行为，是为大品小品敬重。
'复次'等，分别此义等，如前已说。
其波罗蜜多等是从广大体性中，欲令不信者生起信心，此中三轮无所得等是依胜义谛而宣说，即'善解义理'等。
即是善解义理，忆持其义而读诵故。具文字者以彼等文字诠释其义即是诸字。开示即是由经决定其义故。圆满显明即是以诸正理，此称为殊胜行。
'于此'即是住于第八地，'尔时'是因为住于第七地。'此亦应当开示耶'即是低头请问或询问。'不应开示'即是意指因不圆满显明。
未证悟即是愚痴心，由此以教理如实摄持的他人言教不动摇故。'彼'即是所动摇处。造作即是于不相顺显现中，以彼即生起的解说，由彼三者显示故。'于彼'即是如是成就。若失坏则不应理即是未退失圆满菩提道。
五色根因为摄于身或积聚微尘故为诸身。未修习即是未串习所摄诸人。由未调伏诸根故即是未修习戒律。于彼未修心即是未串习三摩地。

 །དེ་ལས་ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། མཉམ་ པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེས་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅེས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི་དོན་ཞེས་པ་ སྟེ།དོན་དམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི་གཡང་ས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་ ཡང་དག་པའི་གསུང་རབ་མ་རྟོགས་ནས་དེའི་སྒྲ་དོན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ཅེས་པས་རང་ཉིད་ ཆུད་གསན་ཞིང་གཞན་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བསྔགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་རང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སངས་རྒྱས་ལ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ལའོ། །གཞན་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཞིག་རིག་ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །བརྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །ཡངས་པ་ནི་ ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལའོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དང་པོ་ནས་དང་གསུམ་པ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ ངུའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་སྔ་མའི་བསོད་ནམས་ལས་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བགྲང་བ་ནི་བཅུ་འགྱུར་བརྒྱ་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུར་ནི་ བཅུར་འགྱུར་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚད་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་དཔེའམ། རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་ན་མི་འདུག་པས་དེ་ཡང་བྱེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་ པོའི་བསྔགས་པའོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ།

未修习智慧，即以入定之心未如实了知。
其中智慧错乱即是恶见。
由此如同愚痴的羊一般，因为不听他人善说，也因为自己不说善语。
智慧完全退失是因为退失了正见。
说'色无常'是譬喻，也应观察苦等。
说'大乘无常'即是无常性，此中所说是义，胜义是以五蕴空性无自性为相。
另外，大乘唯识论师们对空性之语颠倒解释的方式，应当如同悬崖般完全舍弃。
由此未通达正确经典，以增上慢执著其文义，以颠倒执实有自性而显示真如，如同显示般若波罗蜜多。
如是世尊所说，自身毁坏也令他人毁坏。
说一切法无自性者即是不颠倒显示般若波罗蜜多，这是大中品赞叹。
其他等五及'且住'等九，即是预流果之分别，即是圆满，这是大上品赞叹。
其他等五及'且住'等五是小下品赞叹。
其他等五及'且住'等五是小中品。
其他等五及'且住'等五是小上品。
其他即是自证菩提故为佛，独自各别证悟故为独觉，这是中下品。
'且住'等五是中中品。
其他等，'某些'是第一，'内'是第二，'若了知'是第三。
'此等'即是增长等所成，增长是见道，稳固是修道，广大是殊胜道。
圆满成就是如来地。'此中'是第三。'何以故'即是从初及从第三，这是中上品。
'且住'等五是大下品。
其他等，前者福德较后者福德百倍千倍等，数量即是十倍百倍等。
譬如恒河沙数倍等，因即是十倍，如百恒河沙数等。
因为量极不可得故，为此若无譬喻或因缘相近，则非易作，这是大中品。
'且住'等是大上品赞叹。
福德之分类即是差别，显示此即是第五品。
法胜小品相是回向作意，依此论中说：'殊胜回向，其作用最胜，彼无所缘相，不颠倒为相。'

 །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ ཡིན་དང་།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་བསྔོ་བ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ས་ཞེས་པ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་དེ། ཁྱད་པར་དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དཔའ་འམ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའིའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་ བ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་འདིར་ཐོག་མར་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དེ། དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་སྟེ། མཆོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་གང་དུ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ས་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་སྟེ།རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཕྱིས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དག་ཇི་ ལྟར་མཉམ་སྟེ།མི་མཉམ་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ ཁྱད་པར་དུ་བསྔོ་བའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱོགས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ནི་དེས་ཁྱབ་པ་སྟེ་ ལྷུག་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་དོན་ལའོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཡང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་གཞལ་དུ་མེད་ པ་རྣམས་སོ།།གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང་དཔངས་ལ་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །རེ་རེ་ཞིང་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ སོན་པ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ སྟོང་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པའོ།།འོ་ན་སྟོང་གསུམ་པོ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཉིད་དམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ ཡང་དུས་མེད་དེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གི་ཡང་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྲིད་དུ་དེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མཆོད་པའི་གྲངས་མེད་ པའོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཆུ་དང་རྒྱར་ཡངས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།

寂静和佛陀福德资粮，自性念行境界，善巧无相，随喜诸佛，不属三界，小中大。如是他人回向，即是广大福德自性。也就是说，较之一切有情的布施、持戒、修行所生的福德，此更为殊胜，故为殊胜。此中与一切有情共同回向无上正等正觉，如《般若波罗蜜多经》中所说'无缘加行地'，以此殊胜而回向即是殊胜回向。
如经中所说'复次'等，'勇士'即是发菩提心者。由如是所说而成殊胜故为大菩萨，此中缘于回向故。'随喜大菩萨'所生即是随喜善业，此中首先广说无缘回向，与彼回向相应即是殊胜，因为是殊胜等果之因。如其次第，从初地欢喜地等乃至第十一地所摄，因为是自他利圆满之因。
不等即是诸佛，彼等不共而殊胜。后来平等与不平等即是遍光地与法云地如何平等，因为不平等法相顺故。十地自在菩萨应视为佛性，非是正等正觉佛陀，因为如是宣说故。如是，以殊胜等词说明殊胜回向之作用。
如是说已等，此中十方即是十方。虚空界殊胜即是器世间，一切即是遍及彼等一切方，即是周遍，此为'广大'之义。不可量等诸词，是表示遍及诸方各各明显相关之义。无边无际即是无边之又无边。其中方所极远且相续不断故不可量。数目无有穷尽故无数。方所广度高度无有限量故无量。各各不能思议故不可思议。
彼等自身不可思议且自身无有究竟故无边，如是于一一方无边三千大千世界，一一方三千世界中诸如来，如是相连。此亦各各与三千世界相关之义故周遍。若问三千世界中是否唯一如来？答曰：过去时等，其中一时一如来，非一切时。过去亦无时，因为无始故不可量。其一世界中过去时不可量诸如来，因为长时相续不断故。如是以种种供养故无数。意之广度深度无有边际故不可量。

 །གཅིག་ཅིག་བསམས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །གཅིག་ཅིག་སེམས་པ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་བས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །སྲིད་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ་ངར་འཛིན་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་ པ་ལ་སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བའོ།།དེ་དག་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་དག་ཟད་པས་ནི་ཆད་པའོ། །འཆིང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡང་འཆིང་བའི་མྱ་ངན་མེད་པས་འཆིང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་ པའོ།།ཚེར་མ་དང་འདྲ་བས་ཚེར་མ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་དེ་རྣམས་དཀྲུགས་པས་ན་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླེང་གཞིའི་ནང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནས་བརྩམས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་གོ་ རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གཟུང་ངོ་།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བདེ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ།སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ། དེས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟོབས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་ཚད་མེད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལའོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གཟིགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་ལེགས་པར་གང་བ་ནི་རྟོགས པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཤིང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ བསྐོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་རོ།།འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཡན་ལག་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔའོ། །དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ ཐོས་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ལ་དེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབུད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དུང་དེའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲིས་འདེབས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་དེས་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ།

由于思维一个而成为不可思议者们。由于思维无边而成为无边者们。由于降伏烦恼之敌而成为阿罗汉们。由于如实了知一切法而成为正等觉者们。为了轮回之道即是道，是我执。趣入是为了有与有处。戏论是对有无等分别，有即是轮回。
引导彼等即是引导，依次是法见和人见，由彼等灭尽即是断。系缚是指无有后有，即无系缚之涅槃故为无系缚，由此遍尽系缚。
如同荆棘故为荆棘，由于搅动彼等恶见故为摧毁荆棘。其余已在缘起中说明。初发心如同大地，从此开始无漏戒、定、慧，依次如戒蕴、定蕴、慧蕴，断除一切障碍的解脱蕴和现证解脱智见的解脱智见蕴。
菩萨虽有力等，但非到达彼岸，为遮遣彼故称为到彼岸。遍知即是无漏道，正等觉即是安乐，因为是寂静安乐故。
于一切法自在作主即是神通所作无碍，无障碍是因清净故。无著是因无所依故。无碍是于一切处一切种智所知皆能趣入。无喻是因无有殊胜譬喻可比故。
由于无限故为无量。具足一切殊胜无余自性即是现量，由此于彼不可测量。唯正智即是力，因为胜伏一切故。佛智力即是无量功能相续不断，于一切种利生事业中。
诸力中即是诸佛智见，由现证闻故。以四无畏善满即是由一切所证诸法。胜义即是圆满正智故。三转十二相即是出世间智慧法，即是法轮，因为于天人中转故。
彼之转即是于十方。此广说即是由九分，彼法之显明语即是法灯。持彼等即是安住意，彼二语即是法鼓。彼等正击即是令所化众生得闻。
即彼语即是法螺，彼由所化众等即是吹奏。缘于彼法螺之宣说，为求彼义而作意修习之心思与修习二者圆满。
由修习力所生即彼出世间智慧法剑斩断，即是摧毁诸烦恼。即由彼于众多众生趣入之法雨而降下。

 །དེ་ཉིད་སྒོ་ གླེགས་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ནོ།།ཆོས་དེའི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྟོབས་པའོ། །བཏུལ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་དབེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ། མོས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །ངེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེས་ནི་ཕན་པ་སྟེ་དང་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་པར གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།གཅིག་ཏུ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུའོ། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྡོམ་ཞེས་པའོ། །གཞལ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །མཆོག་ནི་རབ་ཏུ་ འཕགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ཅེ་ན། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ལ། དེ་རྣམས་ནི་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་དུ་ན་དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ ལའོ།།དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདྲི་བ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དམིགས་པ་གང་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་གོ། །རྣམ་པ་གང་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་དེའི་སེམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ་མོ།།མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ མར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ ཆགས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ།རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་སྒོ་བཏགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པར་དགོངས་པའོ། །འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གི་ཙམ་གཟུང་བས་ ནི་རྗེས་སུ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མོས་པའོ། །དང་བ་ནི་ཡིད་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་འདུད་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱས་པའོ། །འགོང་བ་ནི་ཞུམ་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སོ། །བག་ཚ་བ་ནི་ དུབ་པའོ།།འཁུམས་པར་གྱུར་པ་ནི་དུབ་པར་གྱུར་པས་སོ། །སྐྲག་པར་རྩོམ་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཚོགས་པའི་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ། །དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོའི་སེམས་ལ་ཟད་ ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། འགགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་མེད་པ་ནི་དུས་མཉམ་དུའོ།

为了无门扉的供养而进行供养。以此法布施使一切众生满足，即是正确引导并圆满布施。
调伏是为了令入四念住和远离。学习是在正断和神足地。
信解是在根力决定一向。决定是在涅槃。意之修习是在决定，此即是利益和净信之义。
无余一聚即与'无余随喜'相连。一聚即是蕴聚。对'一聚摄'的解释即是'总摄'。
衡量是以等持心了知。殊胜是最为超胜。
若问何以为十一句？是缘十一所缘。彼等是为最胜。
于何处？即是于中方及十方如来及其眷属所供养的善根之所缘。
其中'于此'等是须菩提的提问，即是何等事物是十方如来等，何等所缘是彼等善根。
何等行相是于戒蕴、定蕴等的随喜心所缘，此是否成为所缘？
执相即是分别，否则不能修习随喜和回向。想颠倒是于无所有中执为有相。
心颠倒是于无所有中取所缘。见颠倒是于非真实的有我等颠倒境中趣入。
为成立这些以贪欲为喻，分别即是增益。遍计即是相续中反复缘取。
如是思维是于回向心，'一切法'是此之广说。'一切界'是与事物等随喜心相应。
心是回向心，此亦无自性故。'于何处'是意指于何处不成回向。
'成'是以随喜和回向等增长，仅取即是遮遣随住。
信是确信。喜是胜解。净是离心垢。恭敬是礼敬。
近住是安住。怯弱是退缩。遍怯是由疑惑。畏惧是疲惫。
蜷缩是因疲惫。开始恐惧是惊恐。众恐惧是普遍恐惧。其相续是具有普遍恐惧。
如是即是无怯弱等。若是即是显示仅在随喜者心中。
余者是解释：已灭是因已坏故。离是因不住故。变异是不再生。
'何'即是此无任何，因无自性故。无和合是同时。

 །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། མི་ནུས་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ཚིག་མ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བ་ལ་ནི་ ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩམས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞིར་བྱས་པ་ནི་འདྲི་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ལན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཉི་ག་འདིའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་ནི་ལེགས་ པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལྟར་སེམས་ཞེས་པ་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཟད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།མི་ནུས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ ལའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདི་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། མ་འོངས་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་བསྟན་པས།དེ་དག་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་ནི་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་ལ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ བར་བྱེད་པས་བཞུགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གཉིས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དགོངས་ཞེས་པ་ནི་ ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ།ཆོས་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ པའོ།།ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་པ་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་དེས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ།

如果问心的法性是否恒常，回答说不能。因为那些胜义谛中无自性相的无为法，所以无法运用于回向。
善加摄持是指不以不善语言摄持，因为不能运用于善妙回向。
所说是指已掌握。所依是指在提问的时候。圣弥勒所说的答复是'如果'等等，这是两者。'如是'是为了善加摄持，回向是善妙回向。'如是正知'是指教示，'如是心'是解释，意思是不颠倒地作意。
灭尽是因为已过去，'灭尽'等词是以异门作意。不能是因为不存在，如兔角。'其法性'是指无自性，'法'是指诸心所。信是指心等。诸法是指佛法。
'如果'等是总结。'如是'是指无所缘，意思是一切处以空性一味作意。
此处圣弥勒依过去佛而说，依未来而说的是'复次'等。依现在而说的是'复次'等，即十方世界中诸佛世尊因无所化而示现涅槃，彼等不为他见即称为过去；已成就圆满菩提义者速当成就圆满菩提即称为未来；现为所化众生所见而住即称为现在，这是第二无所缘回向。
'复次'等，此处总之，是以随喜三世诸佛等的福德。'意'是指正作意，'彼法'是指所回向。法是指无尽无上正等正觉极清净法性证悟相非所回向，因为是不颠倒的意趣。
'法不以法回向'是因为诸法皆无自性。'如是'和'如是'说其他方式是以'若复'等，以'此'等是总结，这是第三不颠倒回向。
'若复'等，福德造作是指福德业，想是指无执著。远离和寂静依次是因为以自相和共相空的缘故。
又以'若复'等说彼即：智远离寂静故，若彼执著事物则不成其正回向。'如是'等是总结，这是第四远离回向即真实回向。

།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དྲན་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྟག་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་ བའིའོ།།གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ནི་དེ་གཉི་གའོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཏེ། གང་ཞིག་གི་སྤྱིའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དེའི་ཚོགས་ཅན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དོ།།གལ་ཏེ་གང་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་འདས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ།མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །གནས་པ་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་མེད་པས་ནའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ ནི་ཡུལ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པས་སོ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ནི་མིན་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་ ན་ཡང་ངོ་།།དེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པའོ། །སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ལ་གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་འདིར་དྲན་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆུ་བོའི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ བསྔོ་བ་ལྔ་པའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་མདོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ལའོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཉིད་ བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཏིང་དཔོག་པར་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དེ་ཡི་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་གང་དེ་ལའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ལུས་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་དེ་དག་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་དང་། འདི་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་རྣམས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ། ། འགགས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་དམིགས པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དུག་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྱིན་དཀའ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ།

以'任何'等词说明自性忆念的行境之念，以'如何'等词说明观察，如何是法界的自性，善根是从随喜而生。
由谁来回向是由心。那个也是彼二者。其种类是彼之种类，即某者之总相。其相是彼之总相之相。属于其种类是其聚合者。其自性者是其本体。
若是由此也。如是等真实性非真实执著时，如此则非正确回向。以'过去'等词说明除此之外非真实分别说，未得是未生。
说住不可得是因为自性坏灭故，及胜义中以本体空故。因此三者无故。其中无相是因为无因。行相是无境。
如是等尽等是真实性故。若作为有相是执著，如此则非正确作意。其中非是。如是也即如是不作无相也。
彼即是如是等相之无相性及无境性。相是由正确智所缘。思维是正确作意。不作相是不执著，如是此中等是摄略。
如是于佛福德之流中，由谁以本体法性此中忆念已，以随喜等，即是佛福德流之自性忆念行境之回向第五。
如是即于彼二者作真实性作意而不作相。此即是于经之本体。不具闻慧是于般若波罗蜜多。般若波罗蜜多即是所回向彼福德事业趣入，测量即是具方便之回向第六。
若问其何故等，此彼即是上说彼。我之事物是诸身。彼等行即是善根，此中亦彼等远离寂静无本体之义，及此离所得诸中不可得之义。
然而即是若不可得如是也。如实即是无颠倒故。灭即是身等。作相即是执取。观察即是执著。非如实即是于分别显现中如实是灭等想之执著自性此中无所缘而回向于无上正等正觉。
彼即其即是极其之义。其极作相故无加行故。彼亦有毒即是从法真实性理解退失相之死因故。
有刺即是难拔除，因为是轮回苦因故，即是无相回向第七。

 །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལ་ སོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །བསམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སོ། །རོ་མྱངས་པ་ནི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞུ་བ་ནི་ཐ་མར་རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལའོ།།ལོག་པར་གཟུང་བ་ནི་ལོག་པར་ཐོས་ནས་སོ། །ལོག་པར་རིག་པ་ནི་ལོག་པར་བརྟགས་པས་སོ། །ལོག་པར་ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ནི་ལོག་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་སོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དུག་དང་བཅས་པ་ནི་དོན་ མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེན་པས་འདིར་དུག་ཉིད་ལ།འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྐུར་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེས་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ དང་རྗེས་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར བྱེད་པའོ།།ཆོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །ཆུད་མ་ཟོས་པ་ནི་མ་ཉམས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་འདིར་ཞེས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ལ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་སྟེ། མ་གཏོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དགུ་པའོ།།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་པ་ནི་མ་གཏོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཤད་ལ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་དག་གིས་སོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་རབ་ཏུ་མཐར་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ལ་གང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་ཁྱད པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདིར་བཤད་པའི་བླ་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་འབྲིང་གི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ན་བ་ནི་ནད་པ་ལ། དེའི་རྐྱེན་ནི་ཆེད་དུ་སྨན་ནོ། ། ཡོ་བྱད་ནི་ཡོངས་སུ་གདིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་རྒྱུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་དེ་རྣམས་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་གང་གནས་པ་སྟེ་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་རེས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བཟུང་བ་སྟེ། རིམ་གྲོ་བྱ་བ ཉིད་དུ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱས་ལ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་པོའི་རེ་རེར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱས་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ།

比如说等等，'善'是指色等的最极致。'如是'、'若'、'然'、'复次'等是词的修饰语。'思维'是指对色等的执著。'尝味'是指品尝，即完全受用。'请求'是指最后成熟的果报。'邪执'是指错误地听闻。'邪解'是指错误地推测。'邪诵'是指错误地熟习。'善说'是指佛所说。'有毒'是指执著于无意义的事，此处即是毒性。'此'等是回答。'诽谤'是指责难，因为以不真实的言说而责难。'以佛智而知'与'以佛眼而见'，是指在圆满加行和后得位时广大，故称圆满；在正行位时正确趣入，这是佛随许的回向，即第八。
'复次'等，'戒'等是指不包含在如来戒等蕴中的无量，戒等诸蕴与空性一味，这是其密意。'回向'是指能回向。'法'是指正等觉佛的。'不失'是指不坏，不包含即是佛随许的回向。为显示法界回向性与平等性而说'于此'等。'若'与'正回向'相连，'以此'是指刚说的，即不包含的回向和佛随许的回向。'如是'是总结，这是不包含的回向，即第九。
'其次复'等，'若'是说明一切不包含，从'此是'到'应当回向'是广说佛随许的回向。'此是'是指这些法界回向。最胜等性是因为是欢喜地等十一地究竟的因。说此所生大福德中，信等为先是殊胜因，这是大福德生起小回向，即第十。
'且置'等，此处所说殊胜福德中信等为先是殊胜因，这是大福德生起中等回向，即第十一。'且置'等，'复次须菩提'等是显示，余下至'布施'是解释。'以此等'是指将要解说的。'病'是指病人，其缘是为了药。'资具'是指卧具等。'安乐'是指安乐因，以彼等力。'触乐'是指体验安乐而住，即行走等。'一一'是指观察执取，即各自安住于承事，对彼等菩萨承事者也一一观察而各自安住。

 །རིམ་གྲོར་གནས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་ བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ།།དེ་ནི་འདིར་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེའི་གཞི་ལ་ནི་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིམ་གྲོ་པ་སོ་སོར་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ལ།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ གིས།།དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་བྱས་པའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་བཞི་ནི་མཆོག་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ བཅུ་དང་།དབུས་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དབུས་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ། ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་བྱེད་པའི་དད་པ་ཤིན་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བྱེད་པས་སོ། །མི་འཛིན་པ་ནི་ གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ། མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལ། མི་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ མ་གྲུབ་པའོ།།འོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་མེད་པ་ལ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འགག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ བའི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་དང་པོའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་བཞིན་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནི་མ་བཅིངས་པ་ལ། དེ་ལ་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于谁处于供养中呢？由于是自性的缘故，是对一切众生。布施是为了那些众生。这是在此长时间积累的。在其基础上是长时间积累的。如是广大遍摄，直至生起广大。
所谓'住'等，即过去如恒河沙数世界中的菩萨供养者，各自如恒河沙数世界的众生对其供养，众生对其供养的菩萨是各自如恒河沙数世界的，如是差别即是生起大福德的广大回向，此为第十二。
依胜法中品差别随喜作意，论中说：'以方便及无所缘，于诸善根生随喜，随喜作意即是修，此中如是而宣说。'所说的是：'复次具寿'等。
无余即是无遗漏。十四种殊胜等即是殊胜，缘十方、中央及三时善法，即十四种。具有十三句者，由分十方及三时而成十三种。其中依中央微细而建立方位，因为说世界一方即称为世界。
随喜是以极为赞叹的净信，并且自己也极为发起成办一切的意乐。不执取是因为所取不显现。不起慢心是不缘实体，因为自性不显现；不分别是总相；不遍分别是别相；不见是因为无有见执。
不真实见是因为无有实有执，因为是由非真实分别遍计所生而见故。未生是因为无种子，决定未生是未成就。无来是无未来时，无去是过去时。如是乃至'亦不灭'是因为无自性的理由，即是以法性自性空性。
在随喜时也说'如是随喜，如是应当回向'，是为了决定应当回向。从随喜相生起的随喜者之心，称为具随喜福业事，这是无所缘随喜，为第一。
'复次'等，解脱即是涅槃，即是法界离一切障清净之胜义，如是胜义自性清净无戏论的布施等一切，此为其义。
贪著即是有，无彼即是无贪。由无有为因的生即是未系缚，是对未解脱者。以无回向方式，即是因为彼亦不可得。

།དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་འཕོ་བའི་སྟེ། གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། སྔ་མ་འཇིག་པས་སམ་གཞན་སྐྱེས་པས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་དག་ པར་ལེན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བླ་མ་ལ་སྟེ།དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་སྨོད་པ་དོར་བ་ལ་རྡེག་པ་ནི་གདུང་བའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོད་པ་ལས། ཐབས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ དང་འདྲ་བ་སྟེ།དེས་འདི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་རྣམས་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཅུང་ཞིག་འདིར་རབ་དང་བཅས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་།བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེའི་ དེ་དག་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང རྒྱལ་དང་།མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དྲུག་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བག་ ལ་ཉལ་ལས་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གནོད་པ་ཅན་ནི་མེད་དེ།སྔོན་ཉིད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་དང་། བག་ཆགས་སོ། །འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པའི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་བཤད་དེ། འདི་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཅིག་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་དང་།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོས་སྐྱོན་མེད་པར་རྩོམ་པར་བཅོམ་ཞིང་སྐྱོན་དང་འགལ་བ་ཅན་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་སྟེ།བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པས་ལམ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བས་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། འདིར་ དང་པོའི་བརྒྱད་ཅུ་ནི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཏེ།འདིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་སྐད་ ཅིག་ལ་ནུས་པ་མེད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ།སྔོན་དུ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་པས་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན། གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

那么这是如何呢？不迁移，即不往他处迁移的回向，不是因为前者灭尽或他者生起，因为在法界中没有迁往他处和灭尽。
正确领受是对真实上师，即带有时限地正确领受。愤怒是舍弃诽谤，打击是折磨。散乱是由已成过失和未成过失等。具有我慢是从有，方便是如解脱，由此随喜是无所缘，这是方便随喜，为第二。
这些回向和随喜虽然存在于欲等中，但此处稍带殊胜。虽然世尊在他处说随喜为先导，但有些人为使自己的善业不竭尽而欲求回向，以后心使之广大，令福德增长，为不执著于悭吝等心，故对他人的布施等生起随喜。
在某些处说，如是作随喜后，应当如是回向，因此这些次第并非确定。因此最后是随喜或回向，其所说的品即是随喜回向品，为第六。
出世间修道的修行和极清净分为两种。其中俱生贪欲、嗔恚、我慢、无明、萨迦耶见、邪见六种，欲界众生由断除嗔恚，色界无色界众生有十种，即十六烦恼将得以断除，从随眠中显现的过患已无，因为已在先前断除。
随眠也有两种：住处和习气。此中对缘起所生的蕴等增益有自性的邪见，并非无因果的诽谤见。
在《阿毗达磨集论》中说边执见，这也是邪见的差别。
其中一个烦恼以小、中、大的差别，以及大中之大的分类成九种，属于欲界和四禅及无色界的八十一种，以烦恼对治无过失而作，与过失相违者是修道，因为以修习而成道。
极修道的究竟是具有两种发心的自性，即于小中大中又分小等差别成八十一种，此中前八十是对治差别各别无间道和解脱道的自性，此中因为成为无间道故称为道的因即无间道，由此烦恼不生，在自刹那无力且不生起而得解脱即解脱，因先由道悟入故称为道即解脱道，因在解脱道中得解脱故，由对治以烦恼不生起的体性而断除。

 །དེ་ལྟར་ ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སྐྱེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་།བག་ཆགས་སུ་བསྒྲགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་བ་སྐྱེས་པས་མུན་པ་འགག་པ་བཞིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་འགགས་པས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེའི་དང་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་ལའོ། །དེ་ནས་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུན་ཅུ་རྩ་ གཉིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལམ་ཤེས་པར་མ་བཤད་དེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ལས།དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་ཏེ།མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པ་ལ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཏེ།སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དེར་བསྐྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ། དེ་ལ་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་དེས་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའི་རྗེས་ལ་ནི་བསྐོར་བ་ཡང་ངོ་། །འདི་ནི་སྤངས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། གོས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་རབ་རིབ་དེ་དང བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་དུ་དེས་དོན་དམ་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་གསུངས་པ་ནི།བརྟེན་པར་བགྱི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་གནས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། དེ་རྣམས་ ཀྱི་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

同样，在《阿毗达磨集论》中说道，由于对治的差别生起，烦恼不能生起，如同光明生起时黑暗同时消失一样，习气所说的随眠差别也随之灭尽。如是灭尽后，未来烦恼不生之法性中安住，对此也称为断除。
其中第一欲界的因相，是在修行道的本体中，第六发心等自性清净等九地。
其后色界和无色界的七十一种差别，是殊胜道的差别清净修道的本体极清净修道自性，之所以如此，是因为对于修行而言极为清净，以及是第七十二种的因缘。
第七十二种差别是修道果位极清净的本体，在道智中未说明，因为会导致成为圆满佛的清净。
关于这些，从修行的角度，论中说：'彼之本体即最胜，于一切中不造作，无缘诸法而，引导即大义。'
修行支分有五种，其修道般若波罗蜜多的殊胜本体，从一切智智圆满乃至转法轮等。最胜即是以六波罗蜜多现前成就一切法而不造作，由无所缘故不执著一切法即是引导，通达一切法无所缘故即是大义。
此处所说：'其后复次'等，此中修道即是见到色等无颠倒的本体自性般若波罗蜜多。
何等为一切智智圆满？即是断除一切障碍及习气相续的智慧，意即具足断德与智德圆满。
此中所生即是显现，由断除一切障碍黑暗故而显现。其中所作即是以断德圆满使一切法各别显现及普遍显现，此即是智德圆满。
应受礼敬之后即是围绕。此由两种断德语详细解说：无染即是因断尽一切障碍垢染故，一切世间不染即是因断尽三界障碍习气垢染故。
以三种语详细解说智慧：一切法胜义中各别显现即是显现及作用。翳即是无明，离彼翳即是智慧。三界一切即是其中胜义中三界烦恼和见解黑暗等。
以上这些是说明自利圆满，关于利他圆满而言所说：所依止即是一切欲求遍智果位者。最胜即是住处，是预流等彼等方便。菩提分即是三十七，为彼等作安乐即是为除障碍故。

།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྔ་ནས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ དམན་པ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་དེས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ལྔ་ནི་ཤ་དང་། ལྷ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ སྤྱན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ།།དབྱེར་མེད་པས་སྤྱན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་འཆིང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་མུན་པ་ནི་མུན་གནག་གོ། །རབ་རིབ་ནི་མུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ གཏི་མུག་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་མི་བྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་པས་མི་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་སྟེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ལམ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། །དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞུག་པའོ། །གང་གི་ལམ་ལ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལའོ། །གང་ཞིག་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ནི།ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དེའི་དེ་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ལ་འགག་པ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ།།གང་ཡང་སེང་གེ་བཟང་པོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་དོན་དམ་པར་གཞག་ པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་ལ། གང་ཡང་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའི་བཟོད་པ་ལ་རང་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་མཚར་བར་བྱེད་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པའི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་འདི་དང་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གསུང་རབ་ལ་རྣམ་པར་བཤད་ པའི་ཚུལ་ཉེས་པ་མང་པོ་རྣམས་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པས་བདག་ཅག་གིས་མ་སྤྲོས་ཏེ།ལེགས་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོར་བ་ཉིད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་གོང་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པས་སོ།

对于从前对出世间智慧愚昧的人们而言。远离一切恐惧和损害，显现即是出世间的修行道，这些是为小乘者宣说的内容。为菩萨们的利益而宣说的是五眼，这也是以利他为主而为成就此义所立的分类。五眼即是肉眼、天眼、慧眼、佛眼和法眼所环绕。因为无二故为眼，因为胜义中见一切法故。
见的束缚有三种，其中愚痴是无知，黑暗是漆黑。翳障是暗昧，其中以小中大的差别而有三种愚痴的意思。摧毁这些，简言之，在后来的阶段中远离翳障，因为翳障是普遍的。一切法即是五蕴，胜义中不作为彼，因为无自性故，彼等即是真如，
以彼等以自性空性为体性故不作为，因为无始无终故。若说是真实智慧，则因为具有无明习气等故，即使成立为真实智慧，胜义中也远离自性。
如是何为？邪道即是对诸法的分别，对于堕入彼等者为道，即是引导入法无我智。是何道？是一切智道。所说的一切智性，为利他而说的即是'一切'等，因为断除习气相续，此处一切智性的意思即是如此。无生即是清净者，无灭即是无烦恼者。
又如狮子贤所说的'显现'等文句，按顺序安立为暖等四个和见道十六刹那，以及有漏修道等胜义中是不合理的，说是无漏修道，其自性即是此般若波罗蜜多中所应成就的暖等阶段中如何合理。又如所说的苦法忍中以自见断除三界烦恼，远离三界一切翳障之说实在令人惊讶，
因为苦法忍只能断除欲界烦恼，色界和无色界则是以苦随忍断除，这与古代诸师所立如何不相违？如是前后对般若经典解释方式的诸多过失，因恐文繁我等未广说，智者当能了知而自行舍弃。无生和无灭即是胜义中因空性而离自性，如上所说，以'自相空性'而说。

 །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་འགལ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཡུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུམ་ནི་སྐྱེད པ་པོ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་དེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་པའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་དེའི་སྦྱིན་པས་སྐྱེད་པ་པོའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་གཟུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་དུ་དོན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་ མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལས་ལྡང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་མི་སྲིད་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ངན་དུ་སྤྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གནས་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ནི་གནས་ མ་ཡིན་ཞིང་།ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བའོ།།དབང་པོ་ནི་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ། དེ་རྣམས་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ ཉིད་དེ།འདི་ནི་དབང་པོ་དམན་པའོ། །འདི་ནི་འབྲིང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་ནི་འདིའོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ གསུམ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་པོ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་དགུ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ལྡང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པས་སམ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་སོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ནི་སྔོན་གྱི་ སྐྱེ་བ་སྟེ།དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའོ། །ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ། དེ་རྣམས་གང་དེ་ཟད་པ་དང་ལམ་གང་ཞིག་གིས་ཟད་པ་དེ་གཉི་གའི་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ ཡིན་པ་འདི་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྟོབས་ཏེ།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཐུབ་ཅེས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་པའོ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དོགས་པ་མེད་ཅིང་རིགས་པར་ སྨྲ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ།དེའི་མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་རང་གི་དོན་ཏོ།

世俗本性缘起诸法的世间和出世间诸法，对于作为能生者等并无相违。因此所说：'佛母'等，佛母即是能生者，因为是一切佛法本身珍宝的施予者。除此之外的资粮因位，是以其布施而作为菩萨们身体的能生者。以执持佛而应当以义理了知为佛母。
如来十力是：知处非处智力、业异熟智力、种种界智力、种种胜解智力、根胜劣智力、遍趣行智力、静虑解脱等持等至染净起智力、宿住随念智力、死生智力、漏尽智力。
其中，可能与不可能是处与非处，即如作恶者获得不悦意的异熟是处，获得悦意则为非处，业与异熟亦然。种种界是福德、非福德、不动及增上意乐，色界与无色界业相应的福德是不动。种种胜解是贪欲、嗔恚等住于其中者对贪欲、嗔恚等的喜好。
诸根是信、精进、念、定、慧，彼等胜与劣的小中大性，此是劣根，此是中等等。遍趣行道是此是贪欲对治道，此是嗔恚等。四禅、八解脱、三等持，即有寻有伺、无寻唯伺、无寻无伺等，四无色定，九次第定，及具烦恼等。
其中烦恼是以爱味等，清净是以无所缘等，出起是以狮子奋迅或超越。宿住是前世，即随念彼。死生是诸有情的死亡与出生。漏即诸烦恼，彼等何者灭尽及以何道灭尽，二者皆为漏尽。
于此等处非处一切处的正确智慧即是力，因为他者不能胜伏，因为能够降伏彼等。不能胜伏即是不能降伏。如狮子般极无怯懦而说正理无所畏惧，其无畏有四种：正等觉无畏、漏尽无畏、障碍法无畏、出离法无畏。正等觉是如来智慧圆满，漏尽是断除圆满，二者皆是自利。

 །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགེགས་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ ག་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ།གཞན་རྣམས་ལ་དེ་བཤད་པས་དེ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེའི་དམ་བཅས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མགོན་མེད་པ་ནི་སྐྱབས་མེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང་སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེའི་བགྱིད་པ་ནི་འདིས་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པས་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། འཁོར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ། དེའི་ གཉེན་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེའི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། ཐེར་ཟུག་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཐེར་ཟུག་པར་གནས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་རོ་གཅིག་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཉེན་པོར་གྱུར་ན་ནི་གདོད་ནས་དེ་ཉིད་པས་འཁོར་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཐོག་མར་བློ་དང་ལྡན་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། རང་དང་གཞན་རྣམས་ལའོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་ཀྱང་མ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ།གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྐོར་བ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་དེས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ནི་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ འབྱུང་བའོ།།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ངོ་བོའི་ལེའུ་དང་པོའོ། །དེ་ཉིད་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ནི་ལེའུ་གཉིས་པའོ།།དེའི་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཉིད་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མོ་གཤམ་གྱི་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་འགགས་པ་ནི་མེས་གྲང་བ་ འགགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཤེས་པ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྔོན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དེས་འགགས་པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ འགོག་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ།།མཆོག་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་པར་བགྱི་བ་ནི་གནས་པར་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡིད་ལ་བགྱི་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཕྱག་འཚལ་བར་བགྱི་ བ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གནས་སྐབས་ལ་འདྲི་བའི་རྒྱུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོག་ཉིད་དུའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །སྐལ་བ་མེད་པ་ནི་བསྐོར་བར་མི་ནུས་པ་ལ་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ།

障碍法即是涅槃法之障碍，出离法即是获得涅槃之法，这两者都是为了利他，向他人宣说此法使他们无所畏惧，这就是'誓言坚固'的含义。
无怙主即是无依怙，他们的怙主和依怙是佛世尊，其所作即是以此圆满一切智智，具足九种。
为表明此即一切智性具有威力而说'轮回'等，轮回即是有漏五蕴，其对治即是法界之对治，所说的'恒常'，即法界是恒常安住，因为始终一味的本性。
若成为对治，则本来即是彼性故不成轮回，即是具慧者于般若波罗蜜多中渐次增上进步之道，此即是其对治，此说明断德圆满，智德圆满则说'一切法'，
一切诸法之本性即是无自性，其殊胜即是开示者，为自他。为利他即是圆满，因为无一未圆满故。
三转十二相法轮即是说法，彼即是轮，因为于所化相续中运转故。其转动者即是诸佛，因为由彼转故。其中法轮于四谛三转即是'此是苦，此是苦集，此是苦灭，此是趣苦灭道'，这是四谛体性的第一品。
对此依次应遍知、应断除、应现证、应修习即是第二品。对此自己已遍知、已断除、已现证、已修习即是第三品，这就是十二相。
世俗中石女刹那生起即是相续灭，如火灭除寒冷般，由般若波罗蜜多令邪知灭除，即是先前所生正知之因彼所灭，世俗中不修一切皆空性，而是以菩提心如理抑制的正知即是修道之体性。
所说最胜即是'如何'等，安住即是以供养而安住。作意即是以功德随念。顶礼即是以身语意三业。
为何此是境界之问因即是世尊母最胜性。无引导即是离引导。无缘即是不能转，成为盲者即如盲人，这就是最胜性。
'复次'等，般若波罗蜜多即是修道。若于五蕴一切法乃至不造作、不执著，即是圆满此之修行。

།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་གཏོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཞེས་པའི་གཏོད་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།མིང་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བརྟགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཏོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།ཉེ་བར་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ ཉིད་ཀྱང་ངོ་།།རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གསོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོབ་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡོད་པ་ནི་ འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས་པའོ།།ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་གསལ་བར་མ་བྱས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་སྟེ། རིང་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ། ཆེན་པོར་མི་བགྱིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུད་པར་མི་བྱེད་གཡེང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་ཆེན་པོར་ཡང་ངོ་། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་གྱུར་པའི ངེས་པས་སོ།།སེམས་ཅན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ། གང་ཟག་གམ་རྫས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི། མཚན་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བར་ནི་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དམིགས་སུ་མེད་པའོ།།མངོན་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱ་བ་དེ་ལ་མེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དེས་མ་བཟུང་བས་སོ། །སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྟོབས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ།།སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་ཡང་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ ཡིན་པ།།འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང་། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མོས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མོས་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་མོས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་བཤད་པ་ནི་མི་བགྱིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནེམ་ནུར་ནི་གནོད་པ་ལ། ཐེ་ཚོམ་ནི་སོམ་ཉིའོ། །རྨོངས་པ་ནི་ སྒྲུབ་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སོ།།རྨོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དོན་དང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是说等，任何法即是无漏法。'不执著任何法'是说于诸法中执著也不可得的执著。'复次'等，名是对想的造作即是分别。'如何不执著'是说因为对诸法无执著的分别。'如是'是说因为无分别。'无有任何'是说意指于诸法中对生等也无分别。'近'是说无生亦无灭的意思。此中不住近是因为无有少许作为。'如是复'是说于一切智中能执著者自身也是。
'远离'是说因为无现证，'积集'是说因为无现证智慧的相，'虚妄'是说因为无其果。'不作'是说不令生起。'有'是说如你所说的这些同义词的意义。'未曾显明'是说开示，从'色未显明'乃至'直至佛性'是说'无有任何法'的意思。因此未见任何法，对于'远离'等，'不作大'等是因为一切诸法无自性。'不摄不散'是说因为无二。如是于大义亦然。
'随顺'是说由随顺的决定。'众生'是说具有五蕴的自性，补特伽罗或实体亦复如是。'自性'是说，生于相中即是生起，即是离彼等。此广说即是众生无自性等，'远离'是说由不可思议空性而无所缘。'未现等觉'是说因为彼中无现前的作用。'如实'是说因为未被彼真实义所执取。'圆满诸力'是说毫无圆满力量之事。如是'如来'是说此甚深般若波罗蜜多即是大义。
于第六和第七修行支分中亦有信解因和断除因，依此论中说：'亲近佛及布施等，及诸方便善巧者，是于此中信解因。法穷乏诸因即是：为魔军所压及不信解甚深法，执著诸蕴等及为恶友所摄。'信解即是修道，如是所说即是'复次'等。'信解'是说了知并信解除决定事物自身外无他，其解释即是'不作'等。'动摇'是说损害，'疑惑'是说怀疑。'愚痴'是说不具修行。
'将成愚痴'是说将令愚痴。'义'是说由八种现观。'义理'是说如自发心及教诫等彼等事物。'法性'是说由此等名句文，'法理'是说由摄略广说等。'随觉'是说随行故。

 །རྗེས་སུ་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ པས་སོ།།རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་རྟགས་ཀྱིས་ཏེ། རྟགས་གསུངས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ཅེས་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པ་ནི་འདིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་ སྤྱོད་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནུས་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་གང་ལའོ། །ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲ་ལའོ། །རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལའོ། །བསམ་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་དྲན་པར་རོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་ པའི་དུས་སུའོ།།ཉེ་བར་གཟུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་སེམས་པས་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་དང་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྟེན་རྣམས་ལའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པས་ལ། རྣམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ ན་བ་ལང་གི་ཨོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྟགས་ཀྱིས་ནི་བཅོས་མས་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ལ། མཚན་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པ་ནི་གཞན་ལའོ། །མཉན་པར་བྱེད་ པ་ནི་གཞན་ལས་སོ།།ཕུང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཞན་གང་ན་ཡང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབེན་པའོ། །འབྲས་བུའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ཞི་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །གང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ལ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ།དམིགས་པ་མེད་པ་ཙམ་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་ངན་འགྲོར་གནས་པས་དེས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཏེ།དེས་རྒྱུའི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པས་ན། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ།ཁ་ཅིག་ནི་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་གསུངས་པ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དྲིས་པ་ནི་དད་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །བྱས་པ་ནི་ལན་ཅིག་བྱས་པས་སོ། །བསགས་པ་ནི་ཡང་ཡང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་བསགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེར་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་ནི་ཉན་དུ་འོང་བའོ། ། སེམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ། །ངག་གིས་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་མི་སྨྲ་བའོ། །མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་ཉན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་གཞུང་ལ། མི་མཐོང་བ་ནི་དོན་ནོ། །ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལ། རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས པས་སོ།།སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བཏང་བས་སོ། །སྐུར་པ་ནི་ངག་གིས་སོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སྨོད་པ་ལ། ཉེ་བར་བཅོས་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ། །བསྲེགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་ལ། འདུན་པ་ནི་དབང་གི་དངོས་པོའོ། །ཕྱིར་བཟློག་པ་ནི་འདུན་པ་ ལས་སོ།།འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདིས་འདུན་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པས་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

随后将会追求的，是由于如是了知的缘故。随后将会了悟的，是如此的他性。为何如此呢，是由何种因相，所说的因相即是'直至'的意思，长期修行即是对诸波罗蜜多。守护戒律即是以此持戒，长期修行者即是亲近诸佛，以及布施等行为。
其后等等，'能'即是谁对何者。欲闻即是对声音。了悟即是对义理。思维即是在他时忆念。生起即是在思维之时。执持即是在修习之时以心坚固的缘故。此即是显现。'此与此'即是对各别显现的所依。'如此'即是由显现，相即是以特征，譬如牛的喉垂等性。以相即是人为的，譬如牛铃等，标志即是自然的标志，譬如白牛性等。
宣说即是对他人。听闻即是从他人。蕴即是以蕴等。由于一切法以蕴等自相皆空的缘故即是一切法空性，因果即是离于始终二者即是极空性。'无他'即是于任何他处。为何呢，由于离生因性故空，由于离自性故空，由于离果功能故寂。'如是'等即是总结。
'无所缘'即是胜义谛中，世俗谛中则是有所缘，'非仅无所缘'即是善巧方便。法贫乏即是离圆满，长期处于恶趣故无闻等，其因即是舍弃正法，此即是随顺法贫乏之业，由其作为因的作用故。
其状态即是如此长老等，于般若波罗蜜多即是此处修道。瑜伽即是正持，'分别'即是有些是长期修行者，有些则不是，其如何呢，以信等根的程度差别性，所说的是'不恭敬'相关。
未曾恭敬诸佛及未曾请问即是离信故。作即是一次所作。积即是再三所作。遍积即是圆满。近积即是获得能与异熟之力。身聚集即是来听闻。心即是无散乱。语即是不说无关话。不给予即是未正确听闻。不知即是对教法，不见即是对义理。
不通达即是以二谛自性，不了知即是颠倒了解。将舍弃即是意志放弃。诽谤即是以语言。忿怒即是呵责，近造作即是破斥性。烧即是以诸不善烧尽善根故，欲即是权势事。退转即是从欲。令离即是以此离欲故令离的缘故。令不趣入即是以意舍弃的缘故。

 །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སླར་མི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤོང་བར་སྨྲ་སྟེ། སྤོང་བར་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལ་བསླབ་ པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཁྲོ་བར་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དང་པོའི་སྟོབས་རྣམས་བཅོམ་པའི་སེམས་རྨོངས་པས་རྟོགས་ན་ཤ་ཁོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བ་ཆོས་ ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུལ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་བཤད་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ ཚོགས་མེད་པ་ཉིད་དེ།ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཆུའི་རྟེན་དུ་མ་གྱུར་ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་མང་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བྱོལ་སོང་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་དོན་ གཅིག་གོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ཡན་ལག་གིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཏེ། བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་བྱས་པའོ། །ཀུན་ནས་བསླང་བ་ ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའོ།།འཇིག་པ་ནི་བཤིག་པ་སྟེ། གང་གིས་མེས་ཟད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེས་འཇིག་པའོ། །འདོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཀྱིས་ཏེ། རྒྱུད་མཉམ་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་རྣམས་དེས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།།མ་བསད་པ་དང་། ཕ་བསད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་ཏེ། བར་མཚམས་མེད་པར་མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ རོ།།མཚམས་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཡང་ངམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ་ཚུལ་མཐུན་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་དོན་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ། ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ལྟ་བར་ཡང་ངོ་། །སོ་རྩིའི་ལོ་མའི་འདབ་མ་རུལ་བ་ནི། དེ་མ་བོར་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་རྩིའི་ལོ་མ་བཞིན་དུ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་འདི་རྣམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ནག་པོ་ནི་རྩཝའི་བྱེ་བྲག་ལ་སྲེད་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། ཞིང ལ་མ་བསལ་ན་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།།ནག་པོའང་སྲིན་བུ་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་སྟེ། ནག་པོ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནག་པོ་ལ་ནི་རེག་ནས་སོ་མ་བཏབ་ཀྱང་དུག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་དག་ལས་ཉན་པ་དང་། དད་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལམ་མ་ཡིན་པས་ཕོངས་ཤིང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཏེ།སྡུག་ཅིང་དྲག་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོས་སོ། །སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པར་རོ། །དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ནི་དགེ་བའི་སྐལ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པར་ནི་ཡང་དག་ པར་སྐྱེད་པའོ།།སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པས་སོ། །བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསུངས་ལ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་མོས་པས་དེ་ལ་དད་པ་དང་དང་བ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྣམ་པ་ བཞི་གསུངས་པ་ནི།བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉེས་པའི་སྐབས་ཚོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ། བསྟན་བཅོས་སུ་ནི་དེའི་འདིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དྲུག་གསུངས་པ་ལ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཞི་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་ པའི་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།

所谓'返回'是为了不再执取。这些说为断除，所谓断除是说'对此不应学习'等。所谓愤怒言说是说'这不是佛语'。如是，若以最初力被摧毁的迷惑心了知则成为怨恨，因为契入经藏、显现于律藏、不违法性者即是佛语，大乘般若波罗蜜多等是经藏，菩萨藏等是律藏，法性以殊胜解说，小乘中无大乘功德资粮，
如井等中无渡越故，因未入大海中故说非水所依，此中广说实无必要。弃舍畜生，与'成为外道'同义。一切中即如其所成，以一切支分。一切即如其所成一切，即以诸差别。造作业即是业行。安住即是已作。发起即是积集。
毁坏即是破坏，如以火灭尽者即是火毁。舍弃是以中有身。堕落是以生身，即是以相续平等亦将感受众多痛苦。杀母、杀父、杀阿罗汉、破和合僧、恶心出如来血，此为五无间业，因为无间即生无间地狱之因故。
与无间因果相似无有，如其次第即非影像，亦非随顺或相似，影像等三词是他人相同义理的认知。利养恭敬即从彼，为何故即是于彼观看。腐烂的槟榔叶，若不舍弃则会毁坏其他。如同槟榔叶般，此等生于种姓者亦复如是。黑者是根的差别，贪著即广为人知，若不除去则会毁坏田地。
有些说黑虫，此等从黑性种姓所生者亦复如是。触及黑者虽未下毒亦成有毒，以此即从彼等闻法、信心等非是道路而贫乏，以地狱等痛苦，以苦且猛烈大害。显现即是了知自性业的异熟。白分即是善分。具足彼即是正生。
所谓修习即是以法贫乏。所说'魔加持'等，说魔加持，说由于不信解甚深法故于彼无信心清净。其他所说四种因即是，赞叹自己诽谤他人寻求过失之机会，是为一蕴，论中说此处法贫乏因有六种，摄略为四，其余摄入执著蕴等中故，以赞叹自己等执著蕴等。

 །སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་འདིར་ཡན་ལག་བདུན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ངན་འགྲོའི་གཞུང་མང་བའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་ལེའུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ བདུན་པའོ།། །།དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་པས་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ནི་འདུན་པ་དམན་པས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་བགེགས་ཀྱིས་སོ། །ལེགས་པར་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས གཉེན་རྣམས་ལའོ།།ཇི་ཙམ་དུ་ཟབ་པ་ཞེས་པ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟབ་པས་མོས་པར་དཀའ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཆོག་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་འཆིང་བ་ལ་སྔ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པའི་ཐར་པ་སྟེ། དག་པ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །འདིར་ཡང་བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའོ། །རྣམ་པར དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང་། །བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་ཏེ། འབྲས་བུ་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དག་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་འདིས་གོང་དུ་མོས་པར་དཀའ་བའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལ། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་ཞེས་པའོ། །ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ དབྱེ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སུ།ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བཞེས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལམ་དང་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་ སྲིད་པ་མི་ཤེས་པའི་ལམ་གསུམ་དེས་སྤངས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ་དེ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐའི་མཚམས་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ཤིན་ཏུ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བ་ནི་སྲིད་པ་མཐར གྱུར་པ་སྟེ།བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཀུན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ། རྣམ་ཀུན་ཞེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ལ་སོགས་པའི་ལམ། །དག་པ་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ལ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། དྲི་མ་ཡི་ནི་གཉེན་པོ་ཉིད། །ཅེས་ཏེ་ས་རྣམས་ལ་དག་པ་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཏེ། ལམ་སོ་སོ་ལ་ས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་བས་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ བས་ས་རེ་རེ་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གི་གཉེན་པོས་སོ།།འདིར་རྣམ་པ་དགུའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆུང་ངུའི་ འབྲིང་ངོ་།།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་མོའི་གཏིང་དཔག་དཀའ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །གསལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་མུན་པ་སེལ་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།།སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །མཚམས་སྦྱོར་བ་མཆིས་པ་ནི་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ།

在此修行品中以七支分明地作修行故。如是，因恶趣的教法众多，故说地狱品第七。
应说清净，由于此难以信解，故说此。'其后'等，不求义利是由于意乐低劣。示现是由于魔障。不善听闻等是对善知识。
'如是甚深'是仅名甚深故难以信解，于色等前际等亦无缚无解，因为三时无自性故。最极难信解是因为最极甚深故。从先趣入是从先清净于束缚故，彼对治解脱，称为清净而广为人知。此中亦无丝毫束缚与解脱，所谓清净是最极甚深。
清净相在论中说：'果清净色等，清净性故，彼二无差别，不可分故说清净。'果清净是所修，彼即是色等清净性。'何以故'是于此上难以信解。无二是以彼自性，不可分二是因为互不错乱故。此即解释为'无差别且不可分'。
为分别《般若波罗蜜多》所说清净，论中说：'烦恼所知道，三种尽故声闻独觉及，菩萨清净佛极净。'即烦恼、所取分别、道三者，由不知有三道所断清净，如其次第是声闻、独觉、菩萨等，彼即是佛子，诸佛则远超彼边际故为极净，极净是至有边际，因断尽俱有习气障故。
'一切种'是一切种类，'一切种'广说于彼论中：'小小等诸道，清净九地中，大大等诸垢，即是对治性。'于诸地有九种清净，即欲界、色界、无色界八种，于各别道有九地，由小小等分类成八十一种，以大大等分类于每地各有九种过失，即八十一种对治。
此中说九种道，'复次'等，'一切智'与'一切相智'是小小道与小中道。'其后'等，甚深难测，因清净故，即真如无自性故是小大道。明照是除暗，因一切法清净故是中小道。有光明是见，因清净故是中中道。有相续是转生他有，因清净故是中大道。无烦恼，因清净故是自性一切法无烦恼故是大小道。

 །ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མེད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། ། མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །རྣམ་པ་འདི་དགུ་ནི་ལམ་སྟེ་ས་རེ་རེ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལམ་ཤེས་པ ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་གཉེན་པོ་ཉིད། །གཞལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་ཉིད་ལ། །ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། །ལམ་ཡང་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ ལམ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ལ་འདིར་ཡང་གཞལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་དུ་གསུངས་པ་ནི་ མ་འཚལ་བ་ནི་མི་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་འཚལ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ།།དེ་གསལ་བར་འདོད་ནས་འདྲི་བ་ནི། ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཀླན་ཀ་ནི་ འདིར་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་པའི་གང་དུ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ་འདིར་གསུངས་པ་ནི།ལམ་གང་དེ་ཡང་ཞེས་པའི་ཡང་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་ཐ་དད་པའི་རིམ་པ་སྟེ། ཀླན་ཀའི་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེད་པ་ལ་དང་པོའི་ཚིག་གོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ དུ་མི་འདོད་ལ་འདིར་ཀླན་ཀ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ནི་གོང་དུ་བཏབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དེ་ལྟར་ཞུམ་པར་འདྲི་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཀླན་ཀ་སྨོས་པ་སྟེ། ཀླན་ཀ་གཞན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། ། ཕན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ལ་གནོད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་གང་དུ་ཅུང་ཞིག་མི་བྱེད་ན་དེ་གང་དུ་ཇི་ལྟར་ན་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་དེའི་དེ་ལ་ནི་འདིར་ཅུང་ཟད་བྱེད་དུ་མེད་ལ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་ཟད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །མི་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ། གལ་ཏེ་བཟུང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ལ་དེ་ནས་མི་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་སྟེ།རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ། གང་དུ་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ན་མངོན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྣམ་པར་ དག་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གཏོང་བའོ། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དོན་ དམ་པར་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་ན། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད། དེའི་ ཕྱིར་ན་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་རོ་གཅིག་པས་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།

无所得亦无现证，由于清净的缘故，一切诸法无所得亦无现证，这是大品中品。
无现成，由于清净的缘故，一切诸法无现成，这是道大品上品。
此九种相是道，于每一地中应当了知。
宣说道：'极无生'等词说明道智圆满，如此处论中说：'三界对治性，所量能量等，永断诸诽谤，道亦许对治。'即三界无生清净之道。
所说'极'等词，由于清净故，欲界等体性无生，这是对三界的对治性。此中所说能量所量平等性，'不知'即不执著，'真实不知'即不分别。
为明显此义而问：'何者'等。'由于清净故'即由于极无故，是智与所知平等性。
诽谤即此处清净相在修道中不应理等，此中所说八种过失。'道亦'中的'亦'字表示与分别不同的次第，'诽谤'是生起的第一词。
不许为修道，此处对这些诽谤的回答已在上文说过。
对此宗义如是询问：'此'即说明依因的诽谤。对其余八种诽谤，宗义之因即八种道。
'既不利益亦不损害'是对宗义的诽谤。若于彼处毫无作用，如何称为道？这是诽谤。
答曰：'由于清净故'。一切智即法界清净性，彼亦本性清净故，于彼此中无所作为，唯说断除暂时障碍。
'不执'等是对宗义的诽谤。若执取则成分别，然后不执取即非智慧，这是诽谤。
'由于清净故'是回答。如是诸法无自性故，胜义中无现，因此以无见行相而见，正因如此即是般若波罗蜜清净。
由于清净故不执取是胜义谛，世俗谛则是舍弃。
说蕴清净、果清净及一切智清净，又由彼清净故我清净，如我极无胜义，这是宗义。
若蕴、果及一切智皆极无，'此非少许'是诽谤。
'由极清净故'是回答。胜义中一切诸法极无，因此彼空性自性法性，彼亦与世俗一味故说为有，此是其义。

།བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ་ཀླན་ཀ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ལ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ། གང་དུ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་ལ། དེའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་རོ་གཅིག་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྟེ། དེའི་ བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བས་ཐོབ་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།བདག་མེད་པས་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ། དེ་གང་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་མུ་མེད་ པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པས་རོ་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་དབྱེ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་དེ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ། དེ་གལ་ཏེ་ དེ་གང་དུ་རྟོགས་ན་དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འདི་ཉིད་འདིའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གང་གིས་འདིར་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་རང་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བའོ། ། གང་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོད་ཅིང་དོན་དམ་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་དེ་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཀླན་ཀ་དང་ལན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལ་དེ་རྣམས་བདེ་བར་རྟོགས་པའམ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད བརྗོད་པར་བྱ་ལ།དེ་ནི་དངོས་པོ་བརྒྱད་དེ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་ལ། འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་ཤིང་། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།།ཚུ་རོལ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཕ་རོལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བར་ནི་དབུས་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། གསུམ་ཆར་མི་དམིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ཡང་དག་པར་རིག་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་དང་གཉི་གའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས་གང་དུ་ཡང་སྟེ།ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གསུངས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་སྔོན་བཤད་ནས་འདིར་ནི་ཁྱད་ པར་གྱི་རང་བཞིན་ལའམ།ཡང་ན་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་གསུམ་གྱིས་མི་གནོད་པ་རྣམས་སོ།

关于'我既无所得亦无证悟'这一论点，'所得'是指无间道，'证悟'是指解脱道所得，这是前述质疑。'因为极其清净的缘故'是回答。如是，诸法以法性本质而言极其空无，以其真如与法性一味故世俗谛中存在。这也是自性清净，以其本性而言，一切智者不会如是转变，故无所得亦无证悟，此为其义。
'因无我故色受等无边际'是论点。'于何处见到蕴等边际，其如何无边际'是质疑。'因为极其清净的缘故'是回答。如是，我是极其空无，因此色等诸法于真如中本无，这些边际如何与法性一味而有一味性呢？由于以自性空性而极无边际是一切法的共同特征，其差别分类非胜义谛故。因此，色等清净即是果位清净、一切智清净及般若波罗蜜多清净，此为其义。
'如是于胜义中无有的一切诸法之证悟即是般若波罗蜜多'是论点。'若于彼处证悟，则非极清净'是质疑。'因为极其清净的缘故'是回答。此即是其极清净性，于此胜义中证知并见到自身与一切法极其空无。
于世俗谛中一切诸法存在，于胜义谛中极其空无，从有实无实的证悟而生，如是有质疑与回答。
道智之后，为令彼等善解或广说义理，当说一切智性。其有八事，如论中说：'以智不住有，以悲不住寂，非方便远离，方便不远离，违品对治品，修习彼平等，声闻等见道，许为遍智性。'
其广说为：'不住此岸彼岸边，亦不住于其中间，由知诸时皆平等，许为般若波罗蜜。'般若波罗蜜多即是一切智性。此岸是轮回，彼岸是涅槃，中间是中道亦不住，意为三者皆不执著。
以般若与悲正确了知，远离轮回、涅槃二者的执著，于任何处皆然。因为法性中三时平等，诸法本性不可得故。所说'具寿'等，此是共同已前说过，此处是别相自性，或者于任何处皆不住，即远离自性、不随执著三者无害者。

 །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཙམ་པོ་སྤང་བའི་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཙམ་པོ་ཚོལ་ཏེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྟགས་ཤིང་དེ་ཤིན་ཏུ་འདོད་ནས་འབད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་པས་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་མཚན་བཅས་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་ པར་རིང་བ་སྟེ།།ཞེས་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པས་ཐབས་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དག་གིས་ལ། གསོག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གསོབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་མིང་གིས་སོ། །རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མས་རྒྱང་རིང་དུ་ འགྱུར་བའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་དང་བདེན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སོ།།གང་དུ་ཡང་ཇི་ཙམ་དག་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །ངོ་མཚར་ནི་མིང་ལའོ། །ཆགས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆགས་པ་རྣམས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ ཕུང་པོ་ནི་སྤུངས་པའོ།།སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། མིང་ངམ་མཚན་མར་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ། ཆགས་པ་དང་བཅས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །ཡུམ་བར་མར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམས་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་པར་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཆགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་འདིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་ལྷག་མ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་ བྲག་གི་ལམ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པས་དང་པོར་ཆགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །འདིའི་ཆགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མི་རྟོག་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ་ནི་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ།ཆགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་འཛུད་པ་དང་། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པར། ། ཞེས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་མཐུས་ཏེ། སྔོན་དུ་བཤད་ནས། གཞན་དག་རློམ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འཛུད་པར་གསུངས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་མིང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དེའི་རྒྱུས་སོ། ། ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཉན་དུ་གཞུག་པའོ། །ཡང་དག་པར་དགོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པའོ།

所谓'极为清净的缘故'是指，因为诸法在胜义中并不存在，所以诸法恒时极为清净。
声闻们仅仅是为了断除烦恼无明、寻求灭尽自身痛苦而已，他们观察轮回而生起极大厌离，观想涅槃并且极其希求，以精进的方式迅速证入涅槃。
菩萨们则不是这样，因为他们为了一切众生而希求无上菩提，所以不住于轮回和涅槃。论中说：'由其有相缘门故，非为方便而远离。'意思是由于执著相而缘取，所以不是方便。
所谓'如是'是指通过名称和相状，积聚和虚妄是由名称造成的，远离是由相状造成的。
论中说：'由彼善巧方便故，说为真实近。'意思是无执著而趣入是善巧方便，执著、耽著、真实和其他的本性都是增益，对此所说的'如是'等等。
善说是通过见道十六刹那。善示是通过十二加行。究竟是由于不住于轮回和涅槃。极为清净是由于断除执著的边际。
'任何'和'多少'是词语的修饰。'稀有'是指名称。
'善巧断除执著的方便'是指趋近，这也是先总说执著后再详细解释。此处论中说：'色等蕴空性，三时所觉法，布施等菩提，分别行想对治。'意思是色等是诸法，蕴是积聚。
分别行想即是名或相的对治，因为是对治所以称为对治，意思是有执著。对此所说的'其后'等等。
在《中般若经》中说执著于布施等波罗蜜多和菩提分法的了知是执著，这些在此是为了表示而获得的。
其余执著的阐述是'生起如是'等等。'以何种方式'是指这个别道是初发菩提心，即通过证悟而最初执著。
'应当回向菩提'是指观察后回向是第二种。此处的执著是因为胜义中无自性，以及心无分别，因此所说'不能'是指心自性本无自性。
为了断除那些所说的执著而说：此处论中说：'布施等无我执，引导他人入，彼即断执边。'意思是对布施等无我执是由于没有实体的增上慢力，先说了之后，说引导其他人入于无增上慢中，因此说'为此'等等。
'彼名'是指由于自己断除执著的因缘。'为'是指在对他人如实开示等时。
应当如实开示是指令先前未闻法者听闻。如实安立是指为了随后修行而令其如实受持。

 །ཡང་དག་པར་གཟེངས བསྟོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྲོད་པ་བསྐྱེད་པའོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལེགས་སོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ནི་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་མཐའ་རགས་པ་རྣམས་བཀག་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དེ་ཡང་ཕྲ་མོ་སྟེ། སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་ དག་དང་གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་པས་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ན་མཚན་མར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ ཞིང་དམིགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུས་གསུམ་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་དང་། རྣ་བས་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིག་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་བྱང་མ་ཆུབ་ ཅེས་པ་ནི་གང་དུ་དེ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པའོ།།གང་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་ དུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར།།དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཟབ་མོའོ། །དབེན་པ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ལ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ཤེས། །ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གཅིག་ ཅེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་དེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཤད་དོ།།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཚུལ་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་ཏེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པས་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བསྟན བཅོས་ལས།གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་དང་། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང་། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་རྣམ་གསུམ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་ འདོད་དང་།།གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང་། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་ཏེ། དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྫོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་དེའི་སྒྲས་ནི་ཆགས་པ་བཟུང་ སྟེ།གཉི་གའི་མཉམ་པོར་ཟས་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དག་གིས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དགག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདིར་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་ ཏེ།འདིར་དེ་འདྲ་བ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བགྱི་ཞེས་པའོ། །མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ནའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ།

真正的赞叹是自己生起欢喜心。真正的随喜是以'精进努力很好'等来赞叹。真正的随觉是为了断除贪著。不损恼是不损恼诸佛。
同样,无我执,以二种加行断除粗大贪著边际后,论中说:'于佛等微细贪著。'即是说对佛等任何贪著也是微细的。'等'字是说对他们及其他善根随喜等任何有相缘执。
所说的'其后又'等,即'不能回向'是说因为落入三时故不能作相而不能缘执,因为无因及难以了解的缘故。'超越三时'是说依次为眼、耳、鼻、舌、身、意等不能了知。'不证菩提'是说于彼自性毫无所有。
这些的自性即是无实。无实即是这些的自性不可思议,因为超越思维,从色受乃至佛法皆无所有。此中论说:'法道以自性,空故即甚深。诸法同一性,了知即离贪。以遮见等故,说彼难了知。不知色等故,许彼不思议。'
'彼'即是般若波罗蜜多甚深。'空'是因为空性,'法道'是诸法聚,与'了知诸法同一性'相连。'一'即是彼等自性无自性性,于彼如是说。
此中论说:'如是遍知理,违品与对治,一切差别相,应知如所说。''此'即是所说的贪著与无贪著。因此,以贪著缘执分别是违品,无贪著无所缘是般若波罗蜜多,即对治分。
说修行即此论说:'色等无常等,不圆满圆满,遮止诸加行,于彼无贪性,无变无作者,三种难加行,随缘得果故,许彼有果报,不依他性者,七种能知现。''无常等'即色等无常性及常等。'圆满'即无贪违品故,'彼'字摄贪,意为二者等同如食般于色等贪著与无贪著。
'行'即是行持,遮止彼即是行持般若波罗蜜多之加行是于色等,此中说十二种加行。此中如是:'须菩提白言,世尊如是彼'等,'云何行'即是云何加行。'不行'即是不了知。'于彼行'即是为色等加行。

།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་པ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་ཞེས་མི་སྤྱོད་ན་སྟེ། དེ་ལ་མི་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །འདིར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་མ་བཅིངས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་མ་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སོ། །ཡང་དག་པར་མ་འདས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ལ། བསྔགས་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་ པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི། བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གནས་བརྟན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དགའ་བས་དེ་ལྟར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་གསུངས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ།།ཞུས་པ་ནི་དམན་པའོ། །ཡ་ཡ་པོ་ནི་རྒོད་པས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མི་ལྡོག་པའོ། །ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོ་ཆ་མེད་པ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིའོ། །ནམ་མཁའ་དང་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ། །དེ་མི་གཏོང་བས་དེའི་བགྱི་བ་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གོ་ཆའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། མཐོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་བགེགས་བཅོམ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐོན་ པོར་མིག་འདེགས་པ་སྟེ་འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ཡང་བྱ་བ་དཀའ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་བྱ་བར་དཀའ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དེ་དག་གིས་མཛད་པས་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་ལ་ཅི་ལ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྐར་མའི་ལམ་སྟེ། འདིར་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ནི་ས་སྟེང་དུ་མ་བཀག་པས་གནས་ཀྱི་ཚུལ་ མེད་པ་ཅན་ལ།འདིར་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ནི་གཉི་གའི་འབྲས་བུ་ལ་དེའི་སྐལ་བ་ཇི་བཞིན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་མི་སླུ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དག་དང་བཅས་པ་ནི་སྦེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ།དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེའི་བསྲུང་བ་སྟེ། དེ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མིན་པའི་སྦྱོར་བའོ།

关于'如果'等词，如果不对色等行持无常、乐、苦、空、不空、我、无我等，即不对色等行持无常性等之修行。'如果'等，'行持'即'于此'，是未圆满与圆满之修行。从'如是宣说'等至'应当行持'为止。此中无执著，因为无一切贪著。
于彼无束缚，即由三界烦恼。于彼无解脱，即从诸烦恼。未真实超越，即从三界。'如是'等为总结，即于色等有贪著与无贪著之修行。
须菩提启白等，无增无减而不变，如虚空，赞叹即功德，是不变之修行。'譬如'等，初不成烦恼即于声义不生嗔怒。第二不生随贪，即于诸教法不作衰减与增长，是无作者之修行。
'长老'等，以世尊母修习欢喜故，为如是安住者等作所作等事故而说此，行即由止。请问是下劣。散乱是掉举。不退转是不退。修习虚空是因为一相。
无铠甲即为一切众生利益故圆满菩提。'虚空'即由如虚空瑜伽。不舍彼故其所作难。因众生无所缘故，及世俗无边故。为利众生及菩提所作，即是所为之铠甲，是难所为之修行。
'虚空'等，高举及破除众生障碍而令解脱，及举目高望，具足此等是利益众生之修行。此亦难作，因如虚空众生蕴无自性及世俗无边故，是难修行之修行。
'复次'等，修行果即不作，断除烦恼法及生起清净法，此二者难作，以彼等作世尊母事，是难作之修行。
'复次'等，若如是作瑜伽，即在因位中，于何即在果位中。虚空即星道，此中与彼相顺即无上菩提。无遮蔽即地上无障碍而住之无处所相，此中与彼相顺即下劣菩提。彼即随其根器于二果，是得果不虚之修行。
'复次'等，具守护救护即隐藏。如是即于一切法无所缘，由随行及还灭故依止般若波罗蜜多即其守护，彼不依他即是不依他之修行。

 །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ ཆེན་མོར་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བསྒྲགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་། བྲག་ཅ་དང་མིག་ཡོར་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གང་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ བཤད་དེ།གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དཔེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་པ་ལས། གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་དཔེ་ཁ་ ཅིག་གང་གང་གྲགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་དཔེ་མང་པོ་གསུངས་ཏེ།དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་བྲག་ཅ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ཇི་སྙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་པའོ། །དེས་དེའི་ཅི་ཞིག་སྲུང་བར་བྱེད་དེ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །སྦྱོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་རློམ་པའི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས། གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ ཀྱིས་དང་བདག་གི་གཟུགས་དང་།གཟུགས་ལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ནས་ཏེ། འདིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཉམ་ པ་ཉིད་དེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ཡང་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལའོ། །གང་དུ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འདིར་དེས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེས་རློམ་སེམས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ རྣམས་སུའོ།།མི་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་བརྟགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་སྟེ། མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རློམ་པ་དེ་བརྟགས་ ནའོ།།ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞེས་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བར་གཟུང་དུ་མེད་ལ། ཡང་དག་པར་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་བྱར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞར་ལ་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་འདིར་བསྟན་ན་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་འདི་ཉིད་དེ་མི་མཇེད་ཀྱིའོ།།སངས་རྒྱས་སྟོང་ནི་གང་འདིར་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་བཞི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། འཁོར་བ་འཇིག་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི།འདི་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱམས་པས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ལ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཡང་འདི་ཉིད་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཙོ་བོར་གསུངས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་པོའི་ལེའུ་ནི་རྣམ་པར་ དག་པའི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།

然而等等，在《世尊佛母般若波罗蜜多》中宣说七种譬喻：'一切诸法如幻、如阳焰、如梦、如回声、如阳焰、如影像、如乾闼婆城。'所有这七种显现的一切，既非有亦非无。
一切诸法胜义中以自性空性为自性而住，缘起所生诸法的世俗本性称为胜义。虽然一个比喻就能说明，但为了调伏某些所化众生，随顺他们所熟知的情况而说多种比喻。由此譬喻，在此《世尊佛母》中说如回声。
就入定状态而言所说的是'虚空'等。就非入定状态而言所说的是'于此作何想'等，即'遍知已'。
由此，何所守护？因为诸显现胜义中无自性，这是七种能知的修行。
关于修行平等性，论中说：'于色等无执，四种彼平等。'即于色等安住的四种执著的修行平等性。如《般若波罗蜜多》中说：'不对色起执著，不以色，不执我的色，不于色。'同样对受等安住。由此譬喻所表示的是四种所取分别、四种能取分别，共八种分别。如是分别的修行即是平等性。
这些所说的是'因此'等。'假使'是某些经文中所说。此中于如回声的一切诸法，由此于事物的执著而无所执著。
不如实随见是对所见境。不知是由执著。不如实知是由分别。如是所说四种所取分别和四种能取分别即'彼等亦'。'无有'是对众生的执著若观察。'不如实显现'是无法执取为所见境。'如实无有'是由入定心所了知。'不缘'是非入定意识不成为所分别。
如是以彼八种分别于一切法不行。其中'假使'是修行平等性。
虽然此处也显示修行平等性的附带所显示的平等性，为令生起真实信解而说'尔时'等。世界即此娑婆世界。千佛即于此娑婆贤劫等成佛者。其中最初四位现证菩提：拘留孙佛、拘那含牟尼佛、迦叶佛、释迦牟尼佛。
为显示彼等所说平等而说'此等'等。弥勒亦随后五百亦即此，这是教法平等性。
主要宣说且清净的宣说品即清净品。
《八千颂般若波罗蜜多释·要义月光》由大班智达阿巴雅嘎热巴所造第八品。

། །།བཤད་མ་ཐག་པའི་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སློབ་པར་འདོད་ནས་ གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་མིང་གི་དོན་ཏེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདིའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་གོང་དུ་གོང་གིས་གང་དུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མཉམ་ཞིང་མིང་གིས་བརྗོད་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་པའི་བརྗོད་པ་པོ་རྣམས་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ་ནི་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་མི་དམིགས་ཏེ། གང་དུ་ཆོས་གཉིས་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའོ་ཞེས་པ་ལ དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེས་ན་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་གང་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ལ་ དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དག་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཤེས་པ་དག དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ།དེ་ནི་རིམ་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ ལས་གྲོལ་བ་དང་།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་པ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་ དང་།།དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་ཏེ། མཐའ་ལས་འདས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པས་ཡོངས་སུ་དག་ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་ཞེས་པ་དང་གྲོལ་བ་ དང་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་སྦྱར་བའི་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བའོ།།དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་གསུངས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་མ་ཡིན་བཅིངས་པ་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ལ་རང་ ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བས་ཞེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟག་ཅིང་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་ སུ་དག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་པ་དང་།མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ནམ་ མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་པའོ།

为了学习刚才所说的平等性教法而宣说：从'然后'等开始。'仅是名称'是指名称的含义，即并非真实存在。'此'是指如上所述，胜义中诸法的本性平等，而以名称表达的都是迷乱。这并非实有，世俗的能诠者如回声一般，那么所诠是否存在呢？如果说存在，此处不可得，因为二法胜义中不存在，因此无所缘，所诠能诠的言说是世俗谛，这是其密意。
如是般若波罗蜜多的非有性是所证，因此学习平等性教法。'为何'是指由何因而说'于一切处皆无'的意思，密意是说由于非有故不能现证菩提。'如是'是指如你见诸法空性，如是彼等证菩提后将宣说的意思。
此处依见道而论，论中说：'于苦等谛中，法智随智忍，及智刹那性，遍知道即见道。'此处法即无自性，对法境的了知即法智。法智、随智、忍、法智及其他刹那皆是此性。
论中次第说：'色非常非无常，超越边及清净，无生无灭等相，如空离贪著性，解脱遍执著及，自性不可说，由说此义故，他不可给予，作无所缘及，极清净无病，恶趣断及果，现证无分别，不系诸相及，于事名二者，智无生起性，是遍知刹那。'
'超越边'即清净，第二刹那清净故说'遍净'是第三。'由说'及'解脱'随后配'何故'是适宜的。
如是此为一切智性见道十六刹那，其中'如是'等说二刹那。色等非常非缚非解，自性非有，即不系无常性等，此是苦法智忍。
色等极清净，此是苦法智。'如是宣说'等，由清净色等清净故离空不空，此是苦随智忍。
色等清净故无生无灭、无染无净相，此是苦随智。一切法如虚空无生等，故'如虚空'等是集法智忍。
如虚空一切法无染故般若波罗蜜多清净，此是集法智。

།ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨྲར་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་རི་བོ་དང་ཆུ་དང་རླུང་གི་བྲག་ཅས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།གང་གིས་བརྗོད་པའི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་བརྗོད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བྲག་ཅས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་ལ།གང་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་བྲག་ཅས་སྨྲར་མེད་ཅིང་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་དེ་ཡིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཅུང་ཟད་དམིགས་ སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཏེ།འདིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེས་གོས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། གོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ནི་གོས་པ་མེད་ པ་ཉིད་དོ།།གཉི་ག་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཆི་བའི་དུས་ཞེས་པའི་བར་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་ ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་བསྲུངས་པས་ཀྱང་སྟེ་འོ་ན་འདི་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྲུང་བ་སྟེ་འདི་ལས་བསྲུང་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།གསུངས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགྲ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ། །ཅི་ཙམ་དུ་གཅེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཅི་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་ གྱུར་པའོ།།འདིར་བསོད་ནམས་ལ་བསྟོད་པ་གསུངས་པས་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་དོན་གྱིས་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞུགས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཞུམ་པ་ནི་མངོན་པར་མི་ཞེན་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་ འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །མ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་དམིགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་རྒྱུས་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ སྐྱེད་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ནི་དྲི་མ་རྣམས་སུ་གྱུར་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གོས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའི་དྲི་མ་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་པས་གོས་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡི་གེ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འདིར་དངོས་པོ་ དང་།ཡི་གེ་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅིང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྲོས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཉིད་པས་འདིར་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།

诸法如虚空般完全无所执取，般若波罗蜜多完全清净'这是对集谛随顺忍。'虚空'等，无法言说且不可表达，就如同虚空中的山岳、水、风的岩石皆无法言说一样。同样，一切诸法如虚空般不可言说，般若波罗蜜多完全清净'这是对集谛随顺智。所说的欲求义利由他人获得，以及获得者的言说，就如同虚空中的岩石丝毫不可言说一样，一切诸法如虚空般不可言说，般若波罗蜜多完全清净'这是对灭谛法忍无所缘。
凡是无所缘即是岩石不可说且不可表达'这是总结，其中不缘即是以彼体性，如同虚空中丝毫无所缘一样，诸法亦然。此处如虚空般无所缘故完全清净'这是对灭谛法智。一切处中，被染污的烦恼法和无染污的清净法，彼等诸法无染即是无染性。二者皆不可得故完全清净'这是对灭谛随顺忍。
如是宣说'等乃至'命终时'之间是对灭谛随顺智。'众多'等乃至'如何'是以无上珍宝守护，那么此即是对大珍宝的守护，除此之外的守护有何用？所说：'然而'等，敌即是无间。何等珍重即是何等殊胜。此处以赞叹福德而说，间接说明断除恶趣等'这是对道谛法忍。
'无上'等，趣入即是入，此处的解释是'一切'等。以无畏方式即是以恒常方式。若如是则是有分别，所说：'无生'等，不怯懦即是不执著。不生烦恼即是不住。不执取即是不了知，以三种方式亦不作分别故如是无分别'这是对道谛法智。
'未生'等，不见果生即是未生。以其因无染，因为产生果的相皆成为垢染。如是则为何无染？对此般若波罗蜜多是超越分别故。如何是无染性所说即是'如是亦'等，对于产生的诸果，一切法相的垢染皆息灭故无染'这是对道谛随顺忍。
'若亦'等，'如是亦'即是极微细事物亦是文字与人，此处事物、文字二者显现三者皆颠倒且无故应当断除。颠倒的戏论彼等即是无性故，此处如是不作戏论'这是对道谛随顺智。

 །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ ཉིད་འདི་རྣམས་ལ་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྲིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པོའི་བར་དུ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འབྲིང་པོ་ལས་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་ཀྱང་མཐོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འདོད་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར འགྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་མཐོང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཚིག་ནི་འཁྲུལ་པ་གཅོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྣམས་བསྒོམ་ལམ་དུ་མེད་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ། །ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་ ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་བཤད་ལ།དེའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ས་ བདུན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སེང་གེ་བཟང་པོའི་བཤད་པ་ནི་མི་འཐད་དོ།།གཞན་ཡང་དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བདག་ཅག་གི་དག་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅུང་ཞིག་བདག་ཅག་གིས་ནི་མི་བདེན་པར་ མཐོང་ནས་སྤང་བྱར་བྲི་བར་བྱའོ།།གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གོ་སླའོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཐོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བསྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་ཡང་བཤད་དེ།སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ པར་གྱུར་ཏེ།ཀུན་ཏུ་འདས་པར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཡུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་པའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་ བག་ལ་ཉལ་འདི་རྣམས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ནི་མེད་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྤོང་བའི་ ཐབས་ཙམ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་།གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མ་ལུས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ལ་ ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་མས་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ།

对于这些一切智性，由于在轮回和涅槃中不住等的修习，将成为菩萨们的，若非如此则成为声闻等。
通过法无我等反面之门，安住于有与寂等自性的一切智性，直至第五发心。
在《中般若经》中所说：'菩萨以一切智智见已，欲超越所见，欲圆满道智。'
其中智慧是菩萨见道的现观，在菩萨见道中圆满声闻等的证悟。以遮遣比量而见。智慧见的词语是断除迷惑，为了了知在菩萨修道中无声闻缘觉地的修道之义。
圣解脱军解释说：'超越后又趣入现证一切相现观。'因此论中说：'声闻等见道'，由此《摄颂释》中狮贤所说一切智性安立在第七地的解释是不合理的。
其他关于现观等差别的安立，以及我等的见解应由智者以理各别观察，我等稍见不实者当略去不书。
为利他而一再现前如所见义即是菩萨们的修道，此近说易解。
《圣十地经》亦说：'以发菩提心等极喜地超越声闻缘觉道的见而非修'，
又说：'第五发心时，菩萨超越一切凡夫及声闻缘觉地，超越已入无过失菩萨位，必定生如来种姓'，
又说：'远行地中，菩萨安住于自般若智慧大我性故，将超越声闻缘觉事业。'
因此当知声闻缘觉亦有诸法无自性智，若无此智，则如外道般不能断除三界现行及随眠，因执著色等自性而颠倒故。
圆满通达诸法无自性已，无修法无我，仅有断除三界烦恼现行的方便，
在圆满修习补特伽罗无我时，安立彼等的般若波罗蜜多等。此是月称论师等所许。
其他论师则认为：唯有补特伽罗无我智，而无法无我智，以刹那无我智亦能断除三界烦恼。

།དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདིར་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་།རྫོགས་པར་ཡོངས་ སུ་བསྟན་པ་ཡིན།།ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། འདིར་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཐམས་ ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་དང་ཞེས་པ་ནི་གོང་གི་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཏེ། ལེའུ་གཅིག་དང་། ལེའུ་ཕྱེད་དང་བདུན་དང་། ལེའུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་དག་གིས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུའོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་དེའི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ངེས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དེ་ཉིད་ལ་བཞག་པས་ཞི་གནས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ པས་སོ།།ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཕེན་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཅན་ནོ། །མེད་ཅེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་སོ།།འདིར་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ཀུ་ཆོ་དང་ག་ཞ་དག་བྱེད་དེ། ཉིད་ཀྱིས་འཐོར་ཞིང་གཏོར་ནས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཆོས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གཉི་ག་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མི་ཆགས་ཤིང་མ་ཆགས་པས་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལ། གང་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ ཞིག་མ་སྨོས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་རྣམ་ པར་བྱང་བ་རྣམས་སུ་བརྗོད་དོ།།བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བསྟན་པས་སོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བྱས་པ་མེད་པ་ནི་གང་ཟག་མེད་པས་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་པའོ།། །།ཀུན་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ ནས།སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ། དེའི་མཐའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ནི་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཞིང་རོ་གཅིག་པའི་ཞིང་དག་པའི་ ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་བཤད་དེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་བདེན་པ་མི་སློབ་པར་ འགྱུར་ཞེས་པ་དང་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་བ་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པས་ ན།སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ།

如此这个以及这个以及这个，是为三种，此中三种情况，完整宣说。如论中说，此处为摄略三种智而说'复次'等，般若波罗蜜多即是一切相智性、道智性及一切智性。'如此'是指前文略说发心等。'此'是指上文广说，即第一品、七品半及二品半，如其次第。
'于诸法皆无'是指彼心之加行。'趣入'是指安住所缘。'决定趣入'是指安住彼性而圆满止观。'正示'是指现证。'决定示'是指殊胜功德。'圆满获得'是指以所得果法引发。'决定获得'是指究竟彼性之理。'无'是指于一切中彼等皆于诸法无所缘故。
此处听闻教法后诸天如何作为，说道：'尔时'等，大众生喜发出欢呼赞叹，自行散撒供养赞颂。'此非转法轮'是因二者皆不可得。'于任何'是指于法轮外亦不执著，以无执著离所缘故。若有所缘则不能现证菩提，然而未说之处实无，故无任何可正说之清净法。
'未成立'是指未生。法是指杂染法，空性等诸三昧称为清净。'说'是指胜义说。'无施处'是指无补特伽罗之意。此为一切智性品终。
说明三种遍智相后，当说加行。彼即一切相现证，亦即一切相智性二十二种发心自性，其最后二种发心是轮涅平等一味清净方便善巧自性，即佛地无学果。如圣解脱军所说：'轮涅平等性'之释中说：'了知轮回涅槃平等性时即成无学谛'。解深密经中亦说：'断除烦恼所知障细分，于一切所知无碍无著，以一切相现证所摄为第十一佛地。'故狮子贤殊胜道中安立一切相现证不应理。

 །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐབས་ ལ་མཁས་པ་དང་མ་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྲིས་ཤིང་གཞན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ལ་འཇུག་གི་།དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། དབང་པོའི་དོན་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་དབང་པོ་འདི་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་པོ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་ནས་འདིར་ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ ཅེས་པ་རིགས་ལ།དེའི་ཡང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དང་པོའི་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཤད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བར་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་འབྱིན་པ་པོའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ལ། འདི་ཡང་ལྟུང་བ་འདི་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ གནས་པ་ནས་གཞན་པ་རྣམས་སུ་སྲིད་པར་འགྱུར།གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འོག་མ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཡང་དག་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དགོས་ཏེ་དེ་ལ་ལས་གཞན་དུ་ན་དགུ་པ་ལ་འགོག་པར་ལྟུང་ཞེས་བཤད་ཅིང་། གང་ཡང་སློབ་དཔོན་ དཔའ་བོས་ཀྱང་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོག་པ་ཀུན་ཏུ་སྲིད་ཅེས་བཤད་ལ།ས་མི་གཡོ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དགོངས་ཞེས་པ་དང་། བསྟན་པར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འགོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ལྟུང་བ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་ས་བཅུ་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ནི། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ས་བཅུ་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐ་མ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་མདོར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་།།ཞི་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པའི་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །རྣམ་པ་ ཞེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ།།ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ། གཞི་ལ་དམིགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཤེས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཏེ། གང་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་མིང་ལ།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ བཞི་སྟེ།མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་དབེན་པ་ཉིད་དང་མི་བརྫི་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།

如是，圣解脱军在《无相遍施等偈颂释》中说，从初发心开始，不离善巧方便而行布施，且不执著相。如所说'世尊未写，且自身仅入于信等解脱分，而非说信等根。因无根义'，此说是针对暖等诸根将生起而言，因为若殊胜道中无此诸根，则将导致法身诸根也无之过失。
了知前者差别后随入后者是合理的。其闻思本性一切亦应知为最初，因为是入圣教之因。所说不退转之相，亦与苦谛随知忍刹那随知相关，故可能堕入声闻等地，因为彼是三界对治之出离者。
此亦了知，如何从住于殊胜道之无相任运成就者外，其余诸位中可能有此堕落。若住于菩萨下地者，其正确集谛随知需要无量，否则如说将于第九地堕入灭中。
勇论师亦说'远行地中意识普遍退转皆可能'，并说'不动地中意欲入般涅槃'，此是圣解脱军所说。如是于正确证悟阶段中，为不入涅槃而起大悲。
其中，堕入灭定、退转及入般涅槃，即是于彼时不生起利益众生之事。如是《十地经》中说：'若此处入般涅槃，则一切众生利益将断绝。'
于何处以修道最胜差别而说具第十地者欲界最后将灭等之殊胜道时，非是一切相现前圆满证悟，彼是安住于二十二种发心，如论中略说：'诸相应行相，具德过之相，解脱及顺解脱分，学位不退众，有寂等性及，无上寂净等，现前圆满证，此具方便善巧。'即以十一事。
其中相之解释，如论中说：'基智差别等，名为相之相，三种遍智故，许彼有三相。'即于缘基之四谛等，其智慧之差别，由何遍知彼等之相为相之名称。
其中遍智之相有二十七，如此论中说：'从无相开始，乃至不动相，于各别谛四相，道中说十五。'其中苦谛有四相：无、平等性、空性及不压迫，因为是彼之相故为彼之波罗蜜多。虚空是无性，如虚空般色等亦是无性。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་ཏེ། མི་མཉམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ། དེ་ཡིས་མཉམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གནོད་པ་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་པ་ནི་བདག་ལ།བརྫི་བ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་བརྫི་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་བྱ་དང་གནོད་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་ལ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཡང་གནས་ནི་རྒྱུ་སྟེ།ཐ་མལ་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། བརྗོད་པ་ངག་གི་ལས་དང་། མིང་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདི་རྣམས་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བརྗོད་ དུ་མེད་པ་དང་།མིང་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་ལུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་དག་མེད་པ་ནི་མིང་མེད་པ་དང་། ལུས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་ལུས་ ཀྱི་ལས་ཏེ།དེ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པའོ། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འགོག་པའི་གཞི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། གཟུང་བའམ། ཟད་པའམ། སྐྱེ་བ་རྣམས་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ མཆིས་པ་དང་།མི་འཕྲོགས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་གཟུང་དུ་མེད་དེ་དོན་དམ་པར་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེས་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པས་མི་ཟད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མེད་པས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་ལ་བཅོ་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་དང་། མི་འཕོ་བ་དང་། དུལ་བ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རློམ་པ་མེད་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར ན་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ལམ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ལམ་ལ་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བ་མེད་དེ་དེས་ན་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་མི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ལ་དུལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དུས་གསུམ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་པས་དུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལམ་ནི་རྨི་ལམ་སྟེ། གདུལ་བྱ་ལྟ་བ་པོ་ལ་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་བྲག་ཅ་སྟེ། ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ལ་སྒྲར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་མིག་ཡོར་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་མཉམ་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནི་ཆུའི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་མེད་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་སྒྱུ་མ་སྟེ། རང་ གི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ།།གང་དུ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཅི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

一切法无所缘即是苦乐平等，在某些论典中说不平等与平等，不平等是指痛苦，由此平等是其含义。极空性即是人我和自性空性。能害者以苦害所害，故说我，无压迫即是无我，因其行相故是到达无压迫的彼岸，以一切法中无所害与能害不可得故无所缘。
集谛有四：如是处所即是因，即平凡的诸蕴。自性即是自体之事，身业和语业言说，名即是意，以业和烦恼中无此等，故依次为无处所、无自性、不可说和无名，因其行相故到达彼岸。名即是无色蕴，蕴即是身即色蕴。彼等无即是无名和无身。
来去即是身业，无彼即是无来去。言说因即是分别，无彼即是无分别。灭基即是如是此中将去或所取或尽或生等无，故依次为无去、不夺、不尽、不生，因其行相故到达彼岸。一切法无来去，一切法中无所取即是法于法中无所取，因胜义中无故。以尽故彼法于彼无所修，故具不尽法性。现前成就即是生，彼中无故即是无现前成就。
道谛有十五：无作者、无知者、无见者、不迁、无调伏、梦、回声、幻影、阳焰、幻术、无烦恼、无清净、无染、无戏论、无慢、无动，因无作者等行相故到达彼岸。
道无作者，故彼作无所缘。道中无知者见者，故知者见者无所缘。道中无普遍迁移，故示不系于死生。道无调伏，故以三时如幻自性故无调伏。因如梦等故为梦等，道如梦，因于所化见者显示所欲义故。
道如回声，因于非有声执为声故。道等同幻影影像，因缘取色影故。道如阳焰，因如水蕴无而现世间界故。道如幻，因以自性不现故即知无生。
于何处以此五者亦明显道无生，道无烦恼，故贪等无所缘。道无清净，故众生烦恼皆不可得故。

 །ལམ་ནི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེས་ན་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།ལམ་ནི་རློམ་པ་མེད་པ་སྟེ། རློམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་མི་གཡོ་བ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ ཉིད་ལ།ལམ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མཛོད་དུ་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་པས་ན་དེ་ལྟར་འདིར་འགལ་བ་མེད་དོ།།ལམ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནི་གོང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ ནི།།ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དག་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་དག་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བརྒྱད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་ འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་།ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པར་བརྗོད་དེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདིར་ཆགས་པར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་ཏེ། ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ།འདིར་འདོད་ཆགས་དེ་དང་བྲལ་ཞེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་ལ་འདི་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ ཉིད་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཟད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་ པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།ཀུན་འབྱུང་བར་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཉིད་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་ གྱི་བདུན་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་།མཐའ་གཉིས་རྗེས་སུ་རིག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། མ་ཆགས་པའོ། །ལམ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལ།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཉེ་བར་བཟུང་བའོ། །ལམ་ནི་མཐའ་གཉིས་རྗེས་སུ་རིག་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་རྗེས་སུ་རིག་པ་མེད་པས་སོ། །ལམ་ནི་ཀུན་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐ་དད་པ་ ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་སྟེ། དེས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པས་སོ། །ལམ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

道是无染著的，如同虚空一般无染著的法界，因此以无见之修行而见。道是无戏论的，因为是戏论的对治。道是无慢的，因为完全摧毁一切慢心。道是不动的，因为以法界自性恒常的缘故。
以果位自身而言，一切智的行相是声闻的，即无漏性。道智菩萨的是有漏的，因为未完全断除烦恼。圆满佛陀的一切种智行相是无漏性。在《俱舍论》中说'离垢十六外的行相'是仅为烦恼障的对治，因此在此处无有矛盾。
道智的三十六行相，如上论中说：'因及道苦灭，于彼依次第，彼等八七及，五与十六说。'即缘起和道是先说的因，苦和灭是果。其中缘起八种：离贪、无生起、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无众生。先前所说五蕴是缘起。
此中以执著故为贪，即于一切法增益自性。此中离彼贪故为离贪，即一切缘起法空无增益之自性。生起是烦恼因即分别，于此无彼即无生起，因为一切缘起法无分别性故无执取。寂静即一切缘起法相及法差别胜义中无所缘。
因此无贪波罗蜜多、无嗔波罗蜜多、无痴波罗蜜多，无过失即此处因三种功德：贪嗔痴尽。以一切烦恼无故无烦恼。无缘起遍计及无执取，故无众生性烦恼之苦，即无众生，于缘起实际中为法与补特伽罗空性。
道的七种：无量、了知二边、普遍无别、不依他、无分别、不可量、无著。道是无量，一切法生起是世俗生，无生起是胜义无生而摄持。道是了知二边，即无执著性中不随觉有无二边。道是普遍无别，因为不见差别。
道是不依他，因为不喜小乘。道是无分别，因为不见诸分别。道是不可量，因为缘不可量法性。道是无著，因为于一切法无著性故无所缘。

 །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྔ་ནི། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཟག་པ་ དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ།དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་ པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་གསུམ་དེ་ལ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །འགོག་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འགོག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་དབྱེར་ མེད་དེ།དབྱེ་བ་པོ་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ནི་མཐའ་མེད་པ་དང་། མུ་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འདིར་རོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། འདི་ནི་ ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།འདིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་སྟེ།གང་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་དུ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ དག་ཏུ་བཞེད།།ཅེས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་ཞིང་དམིགས་པས་མེད་པ་དེའི་རྣམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་།བདེན་པ་བཞི་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ལ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདིའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་སུམ་ ཅུ་རྩ་བཞིའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་སྟེ། འདིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་བར་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའོ།།བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་མི་འཇིགས་ པའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་རྣམས་མཁྱེན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ། དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་ཆོས་དང་། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྐད་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་རྣམས་སོ་སོར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

苦的五种是：无常、痛苦、空性、无我、无相。有漏的五蕴是苦，其中无常是指没有恒常性，即一切法无为无生。苦中的苦如同虚空，因远离自相故为空苦，无我苦，因无有有为相的生老无常三相故为无相苦。
灭谛有十六种，如是灭谛即是空性清净，于空性中无有差别，因无有能分别者，故如虚空般灭谛无边无际广大，三世亦不能穷尽，依次为此十六空性。此处所说一性，即从'此是内空波罗蜜多'乃至'无性自性空性'之义，此中有法无法自性他性空性，如理摄于十六空性中。
一切相智的行相有一百一十种，如论中说：'从念住开始，最后佛相为，声闻菩萨及，诸佛依次第，三十七三十，四及三十九。'依此所说，即念住等，菩提分法一一无所缘即其行相波罗蜜多，从身念住波罗蜜多乃至正定波罗蜜多，是依声闻道的三十七种一切相智。
三解脱门、八解脱、九次第定、四谛及布施等十度，一一无所缘波罗蜜多，从'此是空性波罗蜜多'乃至'此是智慧波罗蜜多'，是依菩萨道的三十四种。
一切相智的行相力波罗蜜多即十力，此中从处非处智力的力波罗蜜多乃至漏尽智力，即力波罗蜜多。不可摧伏是力的含义。
无畏波罗蜜多有四种：正等觉、漏尽、障碍法及出离法的无畏波罗蜜多，如是无怯懦是无畏的含义。
法、义、词、辩是四无碍解波罗蜜多，于一切法义词辩智故为一切智，超越贪著障碍，此是无碍解的含义。其中十二分教是法，所诠义是义，法之名句等的词义及六道语言是词，于彼等各别了知故。

 །ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྤོབས་པ་དེ་ཉིད་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་འདྲེས་པར་སྤྱོད་ཅེས་པས་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཅ་ཅོ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གསུམ་མོ། །སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ། དེའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ།།འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དྲུག་གོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་ ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གསུམ་མོ།།དུས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདྲ་བ་དང་བསམ་པ་དང་གཞལ་བ་ལ་དེས་སྦྱོར་བ་ དང་།འབྲེལ་པ་ནི་འདྲེས་པ་ལ། དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ལ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བས་འདིའི་ཁོངས་སུ་སྡུད་པའི་དོན་ ཏམ།རང་གི་འདོད་པས་འདིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རང་འབྱུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་འདིར་ནི་རྒྱུར་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའོ། །རང་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་སྟེ།མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་བའི་རྣམ་ པ་ནི་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ།

为了向他人宣说法等，对法等获得各别现证，即是获得无畏的各别证悟。由于'于一切佛法无杂染而行'，故称为不共，因为是与其他不共通的缘故。其相有十八种，故为到彼岸。即：无错乱、无喧哗、无忘失念的到彼岸为三种。无心不等持、无种种想、无不观察舍的到彼岸为三种。欲、精进、念、定、慧、解脱等无有衰退的到彼岸为六种。一切身语意业皆由智慧引导并随智慧而行的到彼岸为三种。于三世一切无著无碍智慧趣入的到彼岸为三种，此即为十八不共法的到彼岸。
相似、思维、度量的相应和关联为杂染，超越并完全超越彼等即为不共之义。如实通达诸法实相者为如来，其如是性即是如来性，因为是其相故为到彼岸。
于一切佛所说法之真实性，以自心本性修持安住一切法即是自然，因为是其相故，从到彼岸而来，是摄入其中之义，或由自愿而生起即是自然。因此，《般若波罗蜜多经》中说'从于一切法自在性开始'，此处说为因，'于一切法无自性性'即是一切法无自性，因此是如来之自在，此为密意。通达一切法无自性不依赖他缘，故于一切法得自在。自然之相，是其他论师所说。
一切智智与佛陀是同义。此处佛性最后相在《般若波罗蜜多经》中即是一切相智，其所说即是一切智，通达一切法之自性、一切相及彼等智慧之自性的佛道寻求者，依于果位而言，一切相智之相有三十九种，从无相直至所取相共一百七十三种。

།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པར་ལོག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོར་དེ་དང་དེའི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྟེ།སྦྱོར་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་བཤད་པ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་ པའི་སྐབས་ལ་གང་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ནི། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་བགྲོད་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པོ་ནི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་ལ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི།དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐ་ དད་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བཞི་པ་བཤད་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་ལ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ།།གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་སྟེ།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དག་གིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གསུངས་པ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་ལའོ། །སེམས་ བསྐྱེད་པ་ལྔ་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ལ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་དང་ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལྔ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལེགས་པར་བཞག་པས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་མཁྱེན་ པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་སྟོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཐོས་པར་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཞེས་པ་བསྟན་ པ་བསྟན་བཅོས་ལས།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བརྟེན་དང་ཀུན་དྲིན་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པའི།།སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ།

对于常与无常等一切遍计所执已完全断除的菩提心自性，针对所化众生意乐差别而言，依照彼等差别分类而建立。如是般若波罗蜜多于二十二种发心中，如理相应诸相，此即如理。
以'修行色等'等四颂所说，于一切相现证菩提品中，于遍智品中以'色等'等三个半偈颂宣说修行。彼从遮遣门中宣说，声闻从随顺门修持，菩萨从修习门修持。
其中前三种发心即：'无相布施等，善巧趣入者，于此遍知相，许为顺解脱。'
四种发心即暖等四种顺决择分，于暖等各分别以小中大三品分类成十二种。所缘无常等以七颂宣说遍智品。如是未作区分之所缘无常等以三颂说明第四，即如是于一切相现证菩提品中从遮遣门为声闻所说。
以'色等诸蕴'等三颂为缘觉所说。诸偈颂宣说暖等四种顺决择分自性，从随顺门于菩萨道智品中宣说。
第五发心即见道欢喜地，此为略说。于遍智品与道智品中以'忍'等六颂广说。声闻与缘觉见道略说之广说即道智品中法智等五偈颂，于遍智品中宣说。如是此义安立善立，非他。
以此三种遍智诸相，赞叹薄伽梵母之品即赞叹品第九。
当说诸相之修行。其中薄伽梵母闻亦难得，云何说修行？论中说：'应当亲近诸佛陀，由此生起善根本，善知识为所依怙，此为听闻之法器。依止佛及普恩惠，布施持戒等行持，领受受持等诸事，诸圣许为殊胜器。'

 །ཞེས་ཏེ། སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དང་། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གནས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་མལ་སྟན་དང་སྟོན་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ བསྐྱེད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་པ་དེ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་བསྙེན་བཀུར་ལ།གང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་ཡང་རིགས་པས། དེ་ལ་གསུངས་ པ་ནི།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ལ། སྒྲུབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་སོ། །དད་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའོ།།གཟུང་བར་འདོད་པ་ནི་བཟོད་པ་སྤོང་བར་མི་འདོད་པའི་ནི་འདོད་པའོ། །དོན་དང་གཞུང་དག་ལ་ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་འདུན་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། །དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་ མུག་དང་།ལེ་ལོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ལས་གཞན་དུ་མིན་ཞེས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། གང་གིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལས་ལ་ གཙོ་བོ་སྟེ།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་དྲིས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ལའོ། །ཆུང་ངུ་བ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། གང་གིས་དྲི་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ དག་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྐྱེད་པས་འདི་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་པོ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་གོ་སྐབས་ཏེ། དེ་ཡང་བསྡུས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཉིད་ལ་རྒྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་མི་གནས་ཕྱིར།།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིངས་རྟོགས་ཀྱི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་ དང་།།བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྣམ་མི་རྟོག་།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་པ་བྱེད། །དེ་ནི་དག་པ་ མཚམས་དང་བཅས།།ཞེས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མེད་པའི་བར་གྱི་དེ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དགག་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱས་ལ། དེ་རྣམས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། །ཚད་མེད་པའི་ ཕྱིར་ནི་དེ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའོ།།དེའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་མི་གནས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་གནས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དག་གིས་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། ཟབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་ བའི་ཕྱིར་རོ།

如是，先前以药物等供养诸佛的福德，以及对他们以住处、游园、卧具、斋饮等诸善根，具足戒律、闻法等，于此处听闻世尊之教法，这是圆满无缺的供养。
只要能受持并如实修持，以此理趣亦可成就佛果等。对此所说：'此后'等，如是修学即是止，修持即是观。成为瑜伽即是以止观双运。
所谓无信等，由如来所说故无颠倒，如是正确深信即是信心。欲求把握即是忍，不欲舍弃即是欲。欲闻义理和教法即是胜解，精进即是欢喜。
对治障碍善法的贪欲、嗔恨、愚痴、懈怠等的对治即是正知，由现量和比量所获得的言语，确定事物的真实性，了知此即是如此而非他者即是胜解。由此不被夺取而安住即是布施之业的主要，因为不被他方论敌所夺取。
未经询问即是对疑惑处。小即是已作，由此询问亦复如是。此等，如是般若波罗蜜多与一切智智互为因果，决定生起，故应礼敬此等之义。此即是难得修行者。
'此后'等即是修行的机会，其摄要即是修习菩提心，广说即如论中：'由不住色等故，遮止于彼修，由彼如是甚深故，彼等难测量故，彼等无量故，大艰难长时悟故，授记不退性，及定出无障，近菩提速疾，他利无增减，不见法非法，不见色等不可思，色等彼之相，彼体不分别，果报施珍宝，彼即具边际。'
由修行及解说等自性故修行，故乃至无量之间，遮止彼等修行，随顺而作。由彼等甚深故，难测量故，无量故，遮止彼等修行。
其修行所说：'憍尸迦，于此'等，行即是作意。不住色等是略说，'色等'不住是广说，即是无执著之义。不住即是不住色等之修行。'色'等，不修即是由名相，如是则不住即是不了知，住即是无分别故，即是无色等修行之修行。
'此后'等，'甚深'即是由色等如是性甚深故，即是甚深之修行。难测量即是由色等难测量故。

།འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནུས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་གཟུང་བར་དཀའ་བ་སྟེ། ངེས་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་གཏིང་ དཔོགས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ཟབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་གནས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་ པར་མི་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ།།མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏིང་དཔོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འདྲི་ བ་ལ་ལན་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་དྲན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ཡང་ཐོས་ནས་འདི་ལ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་སྤོང་བར་བྱེད་པས་དེས་ངན་འགྲོར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ནས་ཚེགས་ཆེན་པོ་དང་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིངས་ཀྱིས་མངོན་ པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་ནོར་བ་ཅན་ལ། གཅིག་ཅེས་པ་ནི་མ་ནོར་བའོ། །བརྙེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པར་ འགྱུར་བའོ།།ཐུགས་བྱུང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བརྟེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཐེག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་ནི་དཔེ་མང་དུའོ། །མིང་མཐུན་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའོ། ། ཡོངས་སུ་ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་རྩོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཉན་པ་ལ་ཞེས་པའི་བར་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི སྦྱོར་བའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཉན་པ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། སྡོང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སྡོང་པོ་དང་རི་དགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་ངེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྙིང་པ་རྣམས་ལྷགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙོམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངལ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ན་བའོ། །སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བའམ་སྨྲ་བར་བྱ་བའོ། ། ཉམས་ནི་སྟོབས་སོ། །གྲོགས་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཀུན་རྟོག་པས་ཀུན་བརྟན་པས་དེ་སྐྱེད་པས་སོ། །ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པས་སོ། །བསྒོམས པས་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བས་སོ།།མང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་སོ། །དགའ་ཞིང་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཞན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་ངོ་ མཚར་བའོ།།ཅི་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པའོ། །ལེགས་པར་ ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཏད་ནས་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ།

那么，不是想要能够决定般若波罗蜜多吗？所说的是难以把握的，即确定执取相，由此分别，而般若波罗蜜多中是无分别的。因此说难以测量深度，这是难测深度的修行。
由于色等无量的缘故，这是无量的修行。说'色深'等，不住即是不作执著修行，由于真实不知，这是深性。这是不修行的修行。如是难测深度性即是无修行的修行。如是无量即是无修行的修行。
如是禀白等，有何过失，对此提问的回答是忆念大般若中所说。其说明是：闻此后不生信而舍弃者，将长久住于恶趣，经过大艰难和长时间才能证悟菩提，这是以大艰难长时证悟的修行。
如是禀白等，从广大授记乃至现证为止，'非一'是指错误的文句，'一'是指无误的。'获得'即是得到。'不作意'即是将依止，这是获得授记的修行。
'长时乘'等，是真实趣入。'再三'是多次比喻。'名相同'是向外看。'完全退转'是将完全退转，而于殊胜证得则无退转的修行而修行，无浊而精进，这是不退转的修行。
从'譬如'等至'听闻'是决定出离的修行。从'如是禀白'等至'听闻'，树干即是蕴的树干，兽迹即是顶等。'如何'即是'假使'的意思。'究竟'即是决定，这是无间的修行。
'譬如'等，旧译作'风'，这是从现证菩提近修。'譬如'等，'疲惫'即是劳累。'苦'即是病。'说'即是说或所说。'力'即是力量。'伴'即是与人同卧。
由于'往昔'等，非如理作意即是依止贪欲因，由分别坚固而生起。'决定生起'即是贪欲生起。'修习'即是结使。'多作'即是如是再三而作。'欢喜'即是随喜，这是速疾证悟的修行。
从'如是禀白'等，于何处无能利他者性即是稀有。'假使'即是不仅是正说、正令受持、正令欢喜、正赞叹而已。云何？'善摄受'即是随摄受正许可。'善付嘱'即是正付嘱诸菩萨后令闻法修行，于彼等亦令学习故修行，这是利他的修行。

།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་ བའོ།།ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དག་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེར་བྲི་བ་ནི་བྲི་བར་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་ཡི་དམ་མ་ཉམས་པ་ ནི་དུམ་བུར་མ་གྱུར་པའོ།།མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྦྱོར་བའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དགོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དྲན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པར་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐུ་ནི་ནུས་པ་ལ་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་ནུས་པ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་ཁས་བླངས་པའོ། །མཁྱེན་པ་ནི་དེ་ལ་དགོངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་རང་གིས་བྱས་པའོ། ། གཟིགས་པ་ནི་ཤའི་མིག་གིས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་སྲིད་པ་དགའ་བར་ སྤྱོད་ཅེས་པ་སྟེ།རུས་དང་རིགས་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་རྗེས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པའོ། །འབད་པ་ནི་དུབ་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དུབ་པ་ནི་བྱ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །འདི་དག་ ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མདོ་སྡེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སོ། །བར་ཏ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །མངོན་པར་གསར་ལ་གསར་བས་སྙིང་པོར་བྱུང་བས་སྙིང་པོའོ། །དེ་ཐོབ་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ ལ་འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རོ།།ཆོས་ནི་ཆོས་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལ། འདུལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ནུབ་པའི་ཚེ་དེའི་དུས་དང་ཉེ་བ་ན་བྱང་ཞེས་པ་ནི་ཆ་གཞན་ རྣམ་པར་གཅད་པ་སྟེ།བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་དེར་རྒྱས་པ་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་བར་བྱས་པས་ན་ཡོངས་སུ་དྲིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པའོ།


'关于'须菩提问'等是无增无减的修行。'非法'等是如是不见法、非法以及无记等的修行。'须菩提问'等，是因诸法不可思议而不见的修行。'其后复'等，是无分别的修行。'宝聚'是为圆满菩提法轮转的珍宝果之因，是赐予珍宝果的修行。'净聚'等，是见彼等果如虚空般清净，是清净的修行。'希有'等，书写是能书写。不能成就是不能出现，誓言不坏是不成片段。不越界限是有界限的修行。
功德是宣说修行的赞叹，依此论中说：'摧伏魔力等，功德有十四种。'其中'其后复'等，忆念是能忆念。摄受是随顺而住等，是摧伏魔力的功德。'舍利子不能作障碍'等，是佛陀加持的功德。'如是宣说'等，力是能力，加持是增上能力。摄受是承诺。了知是具有意趣。加持是自作。见是肉眼见。遍见是佛眼见，是佛陀遍见的功德。
'若彼菩萨'等，真如是圆满菩提道，是近于圆满菩提的功德。'若复'等，大希求是从此开始诸菩萨地。大利益是诸菩萨圆满。大果是乐于生存，以种姓、种族、相好等圆满。大异熟是后得无上菩提。精进是劳累，遍劳累是作业，是大义等功德。'此等'等，经是般若波罗蜜多等。'过'是般涅槃后。跋陀是东方地区。显现新而新生故为精要。得此后于所化众生此即如是。
法是为显示此法，调伏即调伏烦恼等。世尊涅槃后五千年住世间，当灭时近彼时分北方即断除他分，即西藏方等。教法广大后当趣入，是教法广大的功德。'长时于乘'等，因问故遍问。为遍知故是遍请。因此遍问故遍问。

 །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་འཕོས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ བྱང་གི་ཚེ་རབས་དེ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལས་ཡང་ངོ་།།ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུན་པའམ་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པས་ སམ་བརྗོད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞག་པར་བྱའོ་ནི་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་ པ་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པས་སོ།།ཡང་དག་པར་དགོད་པར་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མོས་ པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ཉིད་དང་གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་ཡང་དག་པར་འཕོ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དོན་དང་ཕན་པ་ལའོ། །ཚོལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཁ་ཅིག་དག་གིས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། བཙལ་ཞིང་ནི་འདི་ནས་དེར་སོང་ནས་སོ། །རྗེས་སུ་བཙལ་བ་ནི་འདིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐོས་ནས་སོ། ། ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རོ། །ཉེ་བར་འོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེ་བར་ནའོ། །ཉེ་བར་གཞོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འབད་པར་གྱུར་པས་རྙེད་པའོ། །ཉེ་བར་ཕྱོགས་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པས་ཐོས་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི སྦྱོར་བ་རྣམས་སེམས་ལ་བཞག་ཅིང་འཛིན་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་པའོ།། །།སྦྱོར་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞི་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། བཞི་བཅུ་རྩ དྲུག་པོ་འདིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་ནས་དེས་ཡུན་རིང་མོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ ནི་སྤོབས་པ་ཡུན་རིང་མོའི་སྐྱོན་ནོ།།དེ་སྐྱེས་ན་ཡང་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ལ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་ནས་ང་རྒྱལ་གྱིས་དམན་པའི་རིགས་སུ་ སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་པོས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སྤོབས་པ་མྱུར་བའི་སྐྱོན་ནོ།།གླལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དྲེགས་པ་དང་བཅས་པས་ལུས་བརྐྱང་བ་དང་རྒོད་པ་སྟེ། གད་རྒྱངས་བྱེད་པ་དང་བཏེག་པ་སྟེ་དྲེགས་པས་ལྡང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་ བས་སོ།།རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་དང་ལྡན་པས་ཞེས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པར་བྱས་པའོ། །རང་གི་ནི་དྲན་པ་མི་འཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གནས་པས་བརྗོད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་ སྐྱོན་ནོ།།ཕན་ཚུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཞད་གད་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟ་བར་བྱེད་པའོ།

戒律即是戒律等，是指护持白法的功德。为何如此等，即使转生他世，是指从其北方的前世等中。正确行持是指诸修行。欢喜是指希求，这是说明士夫言说的功德。于彼等贪著等，以欲或以咒，是指以意乐或言说，这是不退转的功德。
以彼等等，是指生起众生的善根功德。为何如此等，安置是仅仅趣入。应当正确宣说是以殊胜修行而正确成就。应当正确安置是应当令稳固，这是说明履行誓言事义的功德。如是等，即如是如前所说成办他人利益。具大胜解，即于色等境布施广大，以及其他善根所集的广大异熟，摄持众生利益的广大异熟，这是说明摄持广大果的功德。
若是等，殊胜所缘及正确转变，这是说明正确成就他利广大的功德。如是宣说等，乃至于是指于彼等清净义利。寻求将成者，有些人将获得，寻求即从此往彼。随寻是闻已将于此获得。遍寻是正确。将近来是在近处。将趣近是以精进而获得。趋近是无需精进而闻，这是说明决定获得六波罗蜜多的功德。
如前所说的诸修行安住于心并受持，故此功德品为第十品。对修行造障碍过患的内容，论中说：'过患四十及六种，应当决定了知。'此处所说四十六种，即其后等。以遍说等言词是显示一切行相。长久是经长时圆满诸波罗蜜多，以其长久性而证菩提，这是说明信心长久的过患。
彼生已等，散乱是放逸，以不善巧方便而极快从彼生起我慢，以此轻蔑其他菩萨，以我慢转生低劣种姓，经长时获得菩提，这是说明信心迅速的过患。打呵欠，即以傲慢伸展身体，放逸即大笑，抬举即以傲慢而起身，这是说明离身业功德。
散乱等，以诸识互相系属，这是说明他人所忆念。自己即不得忆念，以随意而住的言说，这是说明离心功德的过患。互相等，嬉笑是互相观看。

 །ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གླེགས་བམ་ཀུན་འཕྲོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྲིད་དུ་ཚོགས་པ་མིན་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མི་ཕན་པའི་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་ པའི་སྐྱོན་ནོ།།བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ངེས་པར་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གནས་པར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་མཚན་མ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤངས་ པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ།།བོར་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བསླབ་པ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟན་ནི་ཟས་སོ། །བོར་བ་ནི་བཏང་བའོ། །ཁམ་ནི་ཁ་ཟས་སོ། །ཀུན་ཆུབ་ པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་རོ།།ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལའོ། །དུལ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །ཞི་བ་ནི་སེམས་པ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བསླབ་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ དམིགས་པས་ཞེས་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་དང་བཅས་པར་རོ། །དེར་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་ནས་སོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་གི་དབྱིབས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བཞག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པའོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དུས་རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་པར་མ་གྱུར་པའི་ རྟག་པར་དེའི་སོ་སོར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུན་དུ་ནི་སོ་སོར་བདག་གི་དངོས་པོས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤིང་མཁན་ནི་ཤིང་བཟོ་བའོ། །རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གསེར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་དེའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་པའི་ཁང་བཟངས་ཏེ།ལོ་གས་རེ་རེར་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་དཔག་ཚད་སྟོང་ལ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱི་ཐད་ཀའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཤེལ་གྱི་ཁང་པ་ཟླུམ་པོ་སྟེ། གོ་ རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པའི་སྟེང་།དེའི་དབུས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་ཚད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་སྟེ། ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཚད་ཆེ་ཆུང་དེས་འདིར་དེ་དག་གི་ཁང་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཚད་ཆུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ པའི་སྐྱོན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྟེ། དེའི་འཁོར་ལོ་ནི་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་རྩིབས་སྟོང་པ་མུ་ཁྱུད་དང་ལྟེ་བར་བཅས་པ་སྟེ། ལྕགས་དང་ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་གྱི་རྣམས་ཇི་ལྟར་ རིགས་པའོ།།ཁ་དོག་ནི་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ལ་དབྱིབས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །མཐུ་ནི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ དང་ལྡན་པ་སྟེ།འཁོར་ལོ་དང་། གླང་པོ་དང་། རྟ་དང་། བུད་མེད་དང་། བློན་པོ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། ནོར་བུ་རྣམས་སོ། །རིབ་རིབ་པོར་བྱེད་པ་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུང་བའི་ཕྱིར་རི་བོ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞེས་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ལྡོག་ཅིང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་ སྐྱོན་ནོ།

所谓'不具足众'是指只要在僧众中夺取一切经典，只要是非众，就是对瑜伽无益的诵经等过失。
'我'等，'如是如是'是指前面所说的内容。'不会确定'即不会安住，这是执著向外相的过失。
'又'等，'舍'是以心，'弃'是以身语，'出离'是学处究竟，这是从因退失的过失。
'譬如'等，'饭'是食物，'弃'是放弃，'食'是饮食，'遍满'是完全投入。'枝叶'是指诸经，'调伏'是诸根，'寂静'是为调伏心，'造作'是完全圆满。'不应学'是说由于这些自性也不可得，这是因贪著胜妙味而退失的过失。
'譬如'等，'显现'是具光明，'了知'是见到，'色相形状'是色的形状，这是从无上乘退失的过失。
'譬如'等，'内正安住'是在三摩地中，'此生'是指现法获得。'无取'是完全不执著，因为永远未证悟故无各别生。'恒常'是以各自体性，这是从所为退失的过失，这是第一个十过失。
'譬如'等，'木匠'是木工。'须弥山顶悦意'是指帝释天的金城，其中央有胜殿，每边长二百五十由旬，总计一千由旬。日月在须弥山一半高度的外部虚空中运行，是圆形水晶宫殿，按次序分别是五十一由旬和五十由旬高。以其中央的尺寸来说，以宫殿大小来此说明它们的宫殿，它们比胜殿要小得多，这是对方便愚痴的过失。
'譬如'等，世间转轮王称为转轮王，其轮无需人力在空中行走，有千辐，具轮圈和轮毂，按次第是铁、铜、银、金所成。
颜色如瞻部河等，形状以大士三十二相庄严的威德胜过一切人。威力是具光轮者，神通圆满是具七宝，即轮宝、象宝、马宝、女宝、大臣宝、居士宝和如意宝。
'迷乱'是令愚痴且不明了故，以及渺小故，彼山于菩萨将出现，即菩萨将出现。'获得'仅是得到，以略说等闻法等而退转向外，这是从与转轮王相应的化身退失的过失。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རོ་ནི་དྲུག་སྟེ་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕན་ཚུན་སྦྱར་བ་ལས་ནི་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རོ་བརྒྱ་པའི་ཁ་ཟས་སྤངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ལ་བོར་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ཆོས་ མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་དང་འོད་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་དེ་ལ་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྲིར་མེད་དེ། གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་པའི་དོན་དེས་མཚོན་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བྲིས་ནས་ཡི་གེ་དང་ཡི་གེ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་བཞིའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་ ནི་མ་ག་དྷཱ་ལ་སོགས་པའོ།།གྲོང་ནི་ཕྱུག་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གནས་པའོ། །ཕྱུག་པོ་རྣམས་གནས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཀྱི་ཚོང་པ་མང་པོ་གནས་པ་ནི་གྲོང་རྡལ་ལོ། །ལྗོངས་ནི་ཡུལ་གྱི་མིང་ཀཱ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེའི་ཚོགས་ནི་ཡུལ་འཁོར་རོ། །རྒྱལ་ པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་རོ།།ཀུན་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་རྐྱང་པའི་སྙན་དངགས་སོ། །ལ་གཅན་ནི་ཤོ་གམ་གྱི་གཅོད་པའོ། །བི་ཤི་ཀ་ནི་སྲང་བར་རོ། །ཤི་བི་ཀ་ནི་ཤིང་གི་ཁྱོགས་ཁྲིའོ། །འཚོ་བའི་དོན་གྱི་ཡོ་བྱད་ནི་ འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དོ།།དེ་ལྟར་བཞད་གད་དང་སྔོན་གྱི་བྱུང་ཚུལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བལྟ་བར་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །ལ་གཅན་གྱི་ཆོ་ལོ་ལྟ་བ་ནི་ཤོ་གམ་གྱི་གནས་སུ་ཤོ་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བའོ། །ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ སོགས་པ་སྟེ།བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གུས་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གྲགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའོ། །སེམས་ལ་གདུང་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་གདུང་བ་དང་རོ་མྱང་བའི་སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་མཁས་པ་ནི་གང་གིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་གིས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་དག་ལས་དེའི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ནོ། །འདིར་ གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་གཞན་ཚིག་གཉིས་ཏེ།ཆོས་ཉན་པ་ནི་སློབ་མ་ལ། ཆོས་སྟོན་པ་ནི་བླ་མའོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ལེ་ལོ་ལ། བྱ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་ལེ་ལོའོ་ཞེས་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་བཅོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་གི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། ཐ་ན་ཞེས་པ་ནི་ ལྷག་པ་མེད་པའོ།།རྙོག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་ཞེས་པའོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་ཤེས་པས་སོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་འཛིན་པའོ།

世尊开示道：'如是譬如'等，味有六种，以物质差别相互结合则成百味。舍弃百味饮食，心舍弃，身舍弃，这是与百味饮食相应的圆满受用身退失之过。
'如是譬如'等，深奥是为了利他之究竟，光明清净无垢，这是与如意宝相应的法身退失之过。
'复次'等，从色等乃至一切种智，于世尊母无有辩才，故令心散乱，这是于彼彼生起辩才之过。
'如是宣说'等，如是般若波罗蜜多不可书写，因离色香等，以及与无法界同味而有故。无文字是因一切法无文字故。非无文字是因这些文字与彼相顺故，以此等能显明彼等故。彼等以他义不可表故。即书写后执著文字与无文字之四过。
'复次'等，地方是摩揭陀等。村是贫人所居。富人所居是城。城中多商人居住是镇。境是迦尸等地区中心。其聚集是地区。有王宫之城是王宫城。遍说是单句诗歌。罗睺是税关。毗尸迦是街道。尸毗迦是木轿。生活资具是生活用品。如是笑谈和往事，这是对行走等作意的散乱过失，是第二个十过。
'复次'等，所见之王等作意，是散乱过失。观看罗睺戏论是观看税关处赌博等。
'复又'等，作意火等是所得，以作意散乱之过。
'复次'等，障碍是破坏。利养是得到衣服等。恭敬是尊重。偈颂是名声。品尝彼等味是极喜。心中忧恼是由衣服等退失者，这是忧恼与品味之过。
'复次'等，方便善巧是不堕入小乘菩提者，这是离方便善巧。彼等于甚深经中是其道之过。
此中'复次'二词，闻法是对弟子，说法是上师。懈怠是懒惰，多事是在家人，那也是懒惰，这是被欲乐和懈怠所害。
'复次'二词，'乃至'是无余。'具有混浊声'等。具慧是了知义。具念是持二者。

 །སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ལས་བྱེད་པ་པོས་ཏེ། འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་འདུན་པ་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་ཉམས་པ་དང་། མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཉམས་པའོ་ཞེས་པའི་གཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟང ཟིང་ནི་རྫས་ལ་དེ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་རིན་ཆེ་བར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པའོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་འཚོ་བ་དེ་ཙམ་འདོད་ཅེས་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་ པ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་མི་འབྲེལ་པའོ།།དེ་ལྟར་ནོར་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་འདོད་པ་ལ་སོགས་མི་སྦྱིན་པས་ཉམས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉམས་པ་ གསུམ་སྟེ།དད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་། ལེན་པར་མི་འདོད་པས་ཉམས་པ་དང་། ཉན་པར་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣས་ཉམས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡོད་པས་དེའི་དེས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའོ།།འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །སོ་སོའི་ཚིག་དང་སོ་སོའི་ཀུན་ཏུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་མེད་པ་དེས་འདོད་པ་ཉམས་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ནི་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྟེ། ལས་ཀ་གཞན་གྱི་བྲེལ་བས་སོ། །འདིར་འདོད་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། གཞན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པས་ཉམས་པའོ། །དེ་ནས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས ཀྱིས་ནི་གཉིད་ལྷུར་ལེན་པ་དང་འདོད་པ་གཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པའོ།།གཞན་ཡང་གི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་གཅིག་ཏུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་པས་ཉམས་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པས་འདོད་པ་དང་། གོ་སྐབས་མི་ཕྱེད་པས་ཉམས་པ་དང་། མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འགྲོ་བས་ཉམས་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བས་ཉམས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བ དང་བྱ་བ་མང་པོའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ་སོར་སྤོང་བའི་སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཅན་དུ་འོངས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱི་བདུད་ཀྱིས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ནོ།།དེ་ལྟར་རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞིའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་མང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་བློ་ཆུང་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་དེ་ རྣམས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་བསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།

所谓'将舍弃'是指行为的作者，意思是'将前往'。此处由于欲望和前往他处而退失，由于头部受伤而理解，由于另一方面而退失，由于广泛宣说而理解，由于另一方面而退失，由于神通，由于另一方面而退失，这些是基础。如是为第三个十法。
其他等，资具即是物品，专注于此即是珍视，这是专注资具。同样地，专注利养等。少欲是指仅希求维持自身生存所需，这是少欲。知足是指不贪求过多。极为寂静是指不与在家人往来。如是不愿布施财物，是由于贪求资具等而不布施的退失。
其他等，欲听闻是指声音。欲遍舍是指无所顾虑地布施。如是也有三种退失：由于信心与另一方面而退失，由于欲施与不欲受而退失，由于欲闻法与吝法而退失。
其他等，'彼'是指某人欲闻法，由于前世舍弃正法等法而贫乏，彼以此成为闻法障碍。不趣入是指不往他处。各别语言和各别遍舍是指无其他经典而欲望退失。
其他等，不欲是指不欲听闻，因为忙于其他事务。此处由于欲望和懈怠而退失，由于他欲与不欲而退失。其后'其他'等两句话是指专注睡眠和欲望为睡眠所退失。
一句'其他'是指因畏苦而背离轮回的过失。另一句'其他'是指因善趣的安乐也是苦而背离轮回的过失。一句'其他'是指专注独处和眷属而退失。由于贪著欲望和不辨别机会而退失，由于前往或不前往饥荒等处而退失。其中从专注独处和眷属为第四个十法。
其他等，由于前往或不前往有恐怖之处而退失。其他等，观察俗家和说示诸多事务法的各别舍弃过失。其他等，现为沙门相而来是魔生疑惑的过失。
其他等，幻化比丘僧众和自现佛陀相的魔对修习甚深法者授记小乘菩提的过失。如是'须菩提'等所说基础的意义是：魔业众多，信受彼等即是智慧浅薄。如魔于彼等明显加持，如是一切诸佛将摄受诸菩萨。
这是除魔业品第十一。

། །།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚོན་བྱ་གང་ གིས་ཤེས་བྱ་བ།།དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཤེས་དང་ཁྱད་པར་དང་བྱེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་མཚོན་པར་བྱེད། །ཅེས་ཏེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་ བསྡུས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་སོན།།མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དག་།ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང་། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས།།ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་དང་། །གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཏེ། དེའི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སོན་ པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པ་དང་ཚངས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་བས་གཟུགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚད་མེད་པ་ ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལའོ།།འདིར་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ཏེ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ ཞེས་པ་ནི་ཡུམ་མོ།།རེག་པར་མི་གནས་པ་ནི་བདེ་བར་མི་གནས་པའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཟུང་བ་ནི་ལེགས་པར་རྒྱས་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦ་བ་ནི་བསྲུང་བའོ། །བཅོས་པ་ནི་སྦྱོང་བ་སྟེ། ནད་སེལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡེ་འདྲོག་ལ། ཀུན་ཏུ་བབ་པ་ནི་ཐོག་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིར་བྱེད་པ་ནི་རང་གིར་འགྱུར་ བར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །བཞུགས་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སོ། །འཚོ་བ་ཉིད་བཞུགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སྐུ་ཚེ་བཞུགས་པའི་བར་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མས་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ། འཇིག་ པར་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུད་འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ངོ་། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཡི་གེ་རྣམ་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེས་འདིར་ཅི་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ངེས་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པས་སེམས་ཅན་ གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་ཟད་ པར་བྱེད་པས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ།གནས་དེ་ནི་འདིར་ཟད་པ་ལ། དེ་ཡང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མི་ཟད་པས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于相的定义，论中说：'所诠表示所知，其相有三种，即了知、差别和作用，本性即是所诠表。'相有四种，其中如来出现、世间不灭自性、有情心行、摄集及外显。
无尽之相，有贪等及广大、成为广大、无量、识不可示、心不可见、了知彼、分别等，以及其他彼等，即是如是性之识。佛陀证悟如是性，并向他人宣说，此是一切智分中，摄集了知之相。应当应用于这些了知。
其心所摄即是同时，而外显即是散乱。广大即是宽广，缘取整个欲界及梵住等。成为广大即是缘取色界，因为色界胜过欲界。无量即是缘取无色界的所缘及无所缘。
此中分别与合集彼等即是如是性之识。思维即是如是性等，并向他人宣说。其中所说：'复次'等，'母'即是佛母。不住于触即是不住于乐。不悦意即是悦意，因为是苦因。善持即是善圆满而得圆满。隐藏即是守护。调治即是清净，因为是为了除病。
所谓苦受，即是从境、根、识和合而生的心所触，因为是苦因故为苦。非人即是鬼魅，遍及即是雷等。执为己有即是成为自己的。
如来即是释迦牟尼。安住即是以法身。住世即是以受用身，所谓住世寿命即是以化身。导师即是令得。'于此'即是以能生者，遍示即是以空性等体性遍知故，即是世尊母开显机会，即是如来出现智。
复次等，坏即是毁坏，将坏且将极坏，因为是刹那及相续灭故，即是世间及作者。语义即是文字相。'如何'即是思考此中何为极为决定。'如是'等即是摄略，即是世间智。
复次等，由于诸有情实无及无自性，故无量无数。说有情无事物即是因为无有情故亦无有情行。'世间'即是因为诸有情亦是世间，即是不可量有情心行智。
复次等二句，所谓摄集即是灭尽此处一切增益故心自性所摄，彼处即是此中尽，而彼心自性亦不尽故为无尽。散乱即是向外看故。

 །མཚན་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདིར་ མི་ཟད་པ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱང་མེད་པས་ན་མི་ཟད་པ་དང་མ་བསྡུས་པ་དང་མ་གཡེངས་པའི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པའི་ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་དེའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་སོ། །གནས་པ་མེད་པ་ནི་ ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ།དོན་དམ་པར་ན་འདིར་དོན་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་མེད་པ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་ དུ་མེད་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ན་འཇིག་པ་མི་འཐད་པས་ཟད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མི་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པའི་ཤེས་པའོ། །མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་པའི་དང་ནི་རྗེས་སུ་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་།ཞུམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བཟུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ ཡིན་ཞེས་པ་ནི།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་མེད་དེ་དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་གང་དུ་ཀུན་ཏུ་མི་གནས་པ་སྟེ། ཀེ་ཏའི་སྒྲ་ནི་ གནས་མ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མེད་དེ་དེ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྟག་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ མེད་པའི་ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་གནས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། གནས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། སེམས་གནས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་གཟུང་བའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་ པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ།ཟག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་ལ། དེ་དང་སྦྱོར་བས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པས་ཡོད་པ་མིན་པའི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྟོང་ པ་ཉིད་གཞོལ་བ་ལ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཉིས་སེམས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་པས་དེ་ལྟར་ འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པའོ།

所谓'无相'是因为以自相而空，在此'不尽'是因为连部分也没有而称为不尽，'不摄'与'不散'是指心的摄与散的了知。
'复次'等，加持是由其心的自性空性与悲心所致。'无住'是无始无终，胜义中此处实际上是因无自性的缘故。
因此，由无为相而无灭等。'无依'是因为六根对其亦无作用。因无量故'不可量'。
如法界般，胜义中不应坏灭故为'无尽'。由何如是不住等，是了知心不尽之相。
'不尽相'之'与'字是总结后说之义，因此当摄受烦恼与无烦恼的了知，怯弱与执取的了知，有漏与无漏的了知。
其中首先所说的是，以两个'复次'说明，'非烦恼所烦恼'是指，由烦恼而烦恼，即由烦恼与随烦恼等所染，无烦恼是指无彼等烦恼，因此由无烦恼而于何处皆不住。
'所谓'之词是指于心法性中实无安住，因为彼等是客尘的缘故。'自性'是指心的法性即自性本来光明无垢常恒，'烦恼'是指烦恼与无烦恼的了知。
两个'复次'之词，此'无住'是普遍安住，以无住性而住，心的安住非心之自性，是了知心住与执取。
两个'复次'之词，'漏'是非真实分别，与彼相应故有漏，于何处以无实分别而执著欲界、色界、无色界之体性故。'无实'是趣入空性，'由此等'是趣入无自性。
因此任运成就，因显现为欲界、色界、无色界之体性故。其中'无漏'是了知有漏与无漏之心。
两个'复次'等之词，'何'等，心有贪性非心之自性，因此离贪与有贪二者离心，由空性故如是唯有贪即是离贪之义，是了知心有贪与离贪。
以两个'复次'之词是了知心有嗔与离嗔。
以两个'复次'之词是了知心有痴与离痴。

 །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་སེམས་མྱོང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅན་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་རང་གི་བག་ཆགས ཀྱི་མཐུ་ལས་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི།གཞན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་པོར་ཉེ་བར་གཞག་པར་མི་འགྲུབ་པའོ། །ཚད་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་རྗེས་སུ་དང་བཤད་ པ་ནི།དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྟེ། ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་གཞན་ཡང་ཚིག་གཉིས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་བཀག་པས་ ཀུན་སློང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ།ཤིན་ཏུ་འཕྲོ་ཞིང་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་བཀག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པ་དང་མི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་འབྲི་བ་ནི་བསལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འཕེལ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ནི་ ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྣམས་ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། །རྒྱང་ རིང་པོ་ནས་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་དྲུང་ནས་རྒྱང་རིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲོ་བས་ན་མ་རྟོགས་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་མེད་པས་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པས་མཉམ་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ནི་དེ་རྣམས་དང་རང་ བཞིན་གྱིས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ ཤེས་པ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བཟུང་སྟེ། འདིར་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་རྟེན་མེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་རྣམ་ཤེས་དང་ཞེས་པའི་ངང་གིས་ནི་སེམས་ བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་།ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་བཟུང་སྟེ།འདིར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། མཉམ་པ་ནི་བལྟར་མེད་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། གང་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པའི་དབུས་ ཀྱི་ཚིག་ཕྱིས་པས་སོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་གང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱན་གསུམ་ནི་ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་།བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་ལས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། གང་དོན་དམ་པ་སྟོང་ པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ན་དམིགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྟོང་པའོ།

对于具有贪欲等他人之心的体验，世尊绝不会成为具有贪欲等的人，因为只有从自己习气力量而来的贪欲才会使人成为具有贪欲等的人，而不是从他人习气力量而来，所以世尊不能被安立为体验者。
论中所说的'无量'等，是为了总摄非广大和广大的智，非广大和广大的智。此外还有两个词，即遍行是广大和生起，但在真实义中，由于分别遮止与彼相应，于无遍行的相应中，极为散乱且分别遮止生起，无遍行且不相应，此乃法性。
不减即无遮，因此非广大。不增故非广大。无解脱即无殊胜，因为无离系且无变异。'诸心'即心性，是广大和非广大的智。
另外等两个词，从远处来去和从近处来去以及完全不去故未了知，由于无彼等故非广大。彼等心平等性即以无自性平等而平等，平等即彼等自性，故自性平等，即非广大和广大心的智。
另外等，由于无所依故是心的法性，即未入定和未入定的智，解脱的和识等，此处所说即'又'的两个词，即彼亦无所依和'无量'即了知无量心。
论中'识'等自然是了知可见和不可见的心，有碍和无碍的智，有上和无上的智，入定和未入定的智，未解脱和解脱的智等，此处所说即'另外'的两个词，平等即于不可见中见彼等如是不可见，其中心的自性即无心自性。唯此即是彼等的自性，由于去除中间词故。
由于无相故，即当真实了知心相时，胜义中彼于何处皆无，且由于离于实体性上颠倒增益义故。三眼即肉眼、天眼和慧眼。
'一切'即法和佛亦即了知可见和不可见的心。另外两个词，'无'即无且非有而于有性中从无始轮回中分别，即胜义空性，因此成为所缘之力即空。

།ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གཉིས་དང་ཡང་དག་པ་དང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནི་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་གཞན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡང་བླ་ན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དེ་ལ་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེན པ་མྱོང་བ་ཡོད་ཅེས་པ་གང་བརྟགས་པ་དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིར་གསུངས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་ཅེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ནི་བླ་མའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དབུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྱིས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་ བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ་མཉམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེས་མཉམ་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་མིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་མི་མཉམ་པ་ནི་མི་མཉམ་པར་འགྲོ་ཞིང་རོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་ མ་བཞག་པའོ་ཞེས་པ་ནི།མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་འཆིང་བ་ཡོད་པས་ལ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། གང་དུ་དངོས་པོ་མེད་ པ་དང་།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་དག་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བལྟར་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་ རང་གིས་རིག་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གཉི་གས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནའོ་ཞེས་པ་ནི་བལྟར་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་ པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ། ཕྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མི་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིའོ། །བཙུམས་པ་ནི་དགག་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་དེ་ དག་འདུས་པ་སྟེ།འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་བ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་དད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཅེར་བུ་པའིའོ། །རབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་དེ་དག་དགག་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་གང་ཟག་སྨྲ་ བའོ།།དེ་ལྟར་ན་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེའི་ བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པའི་ཕྱེ་བ་དང་།བཙུམས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། འདི་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་སྟེ། དངོས་ པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དུ་མ་དང་གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

由于有障碍为量所破，因为生与未生、有与无、所取与能取二者的相状、常与断等，以及二元、真实、谛实等增益皆不存在，故为无二真实。因为胜义中无生无起，缘起依他起则为世俗。如是，由于诸量不违害故无障碍，此为有障碍与无障碍之智。
复次有二语：所谓'有上'者亦非有上，因为于彼无执著故。'微尘许'者，即离所取能取二取之无二谛实体验所言，于彼观察中微尘许亦不可得，因为无自性故。此处所说即是无戏论。如是不可得故为无上，即是除去中间语，此为有上与无上之智。
复次有二语：平等即法界，由彼平等而入于彼性。'非如是'者，不平等与平等之不平等为不平等趣，因为种种味故，故非等持，此为非等持与等持之心智。
复次有二语：未解脱即世俗中有暂时障蔽之束缚，而以事物自性则为解脱，于何处无事物及离有事物性之自性，彼等如是不存在故，由离自性故解脱，此为未解脱与解脱之心智。
复次等者：不可见即胜义中不可自证故。非所了知即非他所了知。不可取即自他二者皆然。'世间'者即有情自性之世间，此为不可见之心智。
复次有二语：开显即于有而不见之方式中普遍安住，此分别即数论派之见。闭合即否定，以一切自性之世间，此即顺世外道。普遍开显即彼等和合，因为生与不生一处安住故及差别安住故，此即裸形外道。善说即破除彼等，非生亦非不生，不可说一性与他性，此即补特伽罗论者。如是，应如理了知增益等，彼一切皆依五蕴，此为开显与闭合之智。
复次等者：色等诸蕴以真如及其自性而了知，即以真如相之开显与闭合智。如是等者：善知真如及安立为一真如性，此以广大行相所说，即离事物、无事物、多、一性、多性等，彼等即事物法故。

།ཐ་དད་པ་དགག་པ་ཙམ་ནི་དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། གང་དུ་དུ་མའི་ཕྱིར་དང་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ གཅིག་ཉིད་དང་།དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟད་པ་ནི་ཕྲི་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཐ་དད་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་དེ་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིག་པ་གཅིག་བཅད་ཀྱང་དུ་མར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ ན།གསུངས་པ་ནི་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མོ།།སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་ མཚན་མ་མེད་ཉིད་ལ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ། ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་འདུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །འདིར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་དམིགས་བྱ་གཞན་བརྗོད་དེ། དེ་བཤད་པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་པའི་ཚིག་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་མང་བའི་ཚིག་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཕྱེ་བས་སོ། །གཞག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་ལས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་གཅིག ཏུ་བྱས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། འགག་པར་འགྱུར་བའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྲིད་པ་མེད་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པར་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཇི་ལྟར་མིན་ཞེས་པ་ནི་ འབྲི་བ་ལ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་ཤིང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་བསྡུས་ཀྱང་མ་བཞག་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་པས་གཟུང་ དུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ།།འདི་དག་མ་བཞག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྐྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པའམ་གནོད་པར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །འདི་དག་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ལག་གིས་མ་བཞག་ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མ་བྱས་པའོ།

仅仅否定差别就是'一性'的含义。'因为无有多性和差别'是指在真实中未生起，因为离一性和多性，因为无有减损。减损是指减少。具有这些的人、象、马等的差别，不同于虚空，如是真如也不会因为不同状态而有差别，因为无有变化。在无自性的特征中，没有实法的差别，因为无二。
如果说，就像一根棍子被切断也会变成多个一样，蕴等的真如也会有差别，回答说：因为无二。因为无自性，所以没有切断的作用，这是其意趣。'于世间中示现'是指了知向他人显示，是指了知向他人显示真如现证，这是二十三种了知的特征。
空性及无相，远离诸愿求，无生及无灭，法性无扰乱，无为无分别，差别无相性，以此道智分，摄诸智特征。如论中说：道智的了知是因，依于了知是欲求。关于这点所说：'尔时天帝释'等。'法'是指了知。
此处以诸了知说明其所缘境，通过解说而了悟。对于空性等用单数词，是因为所缘是一。'诸特征'用复数词，是因为区分不同特征。'安立'是指建立，是指依世俗名言而非胜义有。这是空性、无相、无愿三解脱门的了知。
无生等八种合为一类，因为仅是空性。空性即是无自性，在无自性中，空性不会生起、不会灭尽、不会染污、不会清净，涅槃即是无有轮回。空性是法界，因为是圣法之因，'常如是'即是真如，因为无有变化。
对于'为何非无常、苦、空性等'的问题，其原因是：因为不住且如虚空，即使摄集也未安立。不是以色等数量，不是以色等特征，因为色等本身不存在，所以它们也无有色等特征。
无常、苦等不是依于色等的自性，因此不是如此存在，是凡夫的遍计所执，所以说'不可得'，这是无生无灭的了知。'这些未安立'等，'扰动'是指搅动或损害，这是法性无扰动的了知。'这些不被任何手所安立'等是无为的了知。'尔时具寿'等，圆满证悟是无分别。

 །དེའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པའི་ཆགས་ པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཤེས་པའོ། །ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། ། དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང་། །ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་མཛད། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ གྱིས་ནི།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ།མི་གནས་པས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་བླ་མའི་ཤེས་པའོ། །རྗེད་པར་ཞེས་པ་ནི་མཉེས་པའི་ཤེས་ པའོ།།མཆོད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པའི་ ཤེས་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཉིས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་སྔོན་དུའོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །མི་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། འདིར་ཤེས་པ་ དང་གནས་མེད་པས་ཤེས་པ་པོ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ།།འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྟོགས་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་སྟོན་པའི་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་ རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་ད་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་གསལ་བར་བྱེད།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ།།དབང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའམ་ཁ་ཅིག་སྟེ། དབང་རྟེན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ སྟོན་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ནི་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་དེའི་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འགགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ལ་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་གཟུང་བ་འདི་ རྣམས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ནི།འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བྱས་ཞེས་ཏེ། བཅུ་གཉིས་པའོ།

因此'甚深'是指无分别智。'诸如来'是指无执著智慧和无碍智慧，其中般若波罗蜜多本身是世俗相的分别，这是分别智。
'无执著智慧'等，无执著智慧是无所缘境界，住于其中者，胜义中色等诸相亦无所缘，这是无相智。
彼依自法住，恭敬及尊重，上师与欢喜，供养及无作，普入智慧者，显示未见者，世间空性相，说知与现证，不可思议寂，遮止世间想，以一切智理，说为智慧相。如论中说，'智'字贯通一切。
其中所说：'须菩提如何'等，'法'是略说，'般若波罗蜜多'是广说。'不住'即是无执著，这是依自法而住的智慧。'于法'是恭敬法的智慧。'无上'是尊上智慧。'得'是欢喜智慧。
'供养'等，由修习而圆满，这是供养智慧。'复次'等是无作者智慧。'般若波罗蜜多是'等是普入智慧。
'如是言已，具寿'等二语如前。一切法空故无知者亦无见者。不住是不住于有无之理，此中无智亦无住故无知者亦无见者。
此中真实义中了悟真实法而不见世间即是见。世俗中即如所显现之事，这是显示未见的智慧。
'如何'等，世间是五蕴相，空性与无自性，如是显明于现世间。如是令知如是令见，是对所化众生随其次第以闻思修所生智慧而生起，这是以空性相明显智慧现见智慧。
'成为根依'或一些，因住于根依故是见者之义。'如是世间不可思议'是显示不可思议的智慧。
'如是'是显示寂静的智慧。'如是世间远离'即空中世间，此中世间想之清净与灭，如是于空中此等世间差别所取不存在。
显示此世间与他世间平等，这是遮止世间想的智慧，如是智慧相有十二种。
般若波罗蜜多于诸如来显示一切世间，于显示世间品中亦如是说，是第十二。

། །།ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བརྗོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཅན།།སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ་ལམ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་གྲངས་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད།།ཤེས་མྱུར་བྲི་མེད་གང་མེད་དང་། །བསྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་འདི་གཞན་དག་ལས། ། ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གོ་རིམས་ཇི ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་།མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་དེ། །དེ་རྣམས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཞེས་པ་གང་དུ་བྱེད་པ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་དུ་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ལྔ་ཀའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །རང་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དག་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ ཅེ་ན་གསུངས་པ་ནི།མི་ནུས་པ་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཡང་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པས་ཡུལ་གཞན་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་ ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ།ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་མིན་ཏེ། གང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སེམས་རྣམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་མེད་ལ། གང་བསམ་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ ཏུ་ཡང་གཞལ་བར་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།བསམ་པའམ་སྙན་པར་ཞེས་ཏེ། དེའི་དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་སུ་གསུངས་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ།།གནས་བརྟན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་གོ་སྐབས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་དབྱེ་བ་མེད་པར་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་སོ།།འདིས་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བསམ་ པའོ།།མི་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་དང་འདི་དང་འདི་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་མཉམ་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་འགྱུར་བ་ལས་ཏེ། མཉམ་པར་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་མི་མཉམ་པའོ།

论中说明特殊本性的相状：'以不可思议等殊胜，入胜谛行境，十六刹那，说为殊胜相。'即诸道有其他殊胜，即：'不可思议及无等，超越可量及数量，圣者总集诸智者，应知不共智慧性，速知无减及无缺，修成及正成就等，所缘及与所依止，一切摄持无味着，十六自性应了知，由此道胜余道故，是为殊胜之道也。'
其中，缘苦谛的见道四刹那，即：苦法智忍、法智、随顺智忍、随顺智。这些的殊胜依次为不可思议性、无等性、不可量性、无数性。
所说'其后'等，以大作用而住，故称甚深。于如是不可思议等作用中，即是无等与等之作用，此处并非显示五种殊胜作用。'如来性'即如法而来。'佛性'即自证菩提。'自生性'即于一切法得自在性。于一切法一切相清净无著无碍智即是一切智性。
若问此作用何以不可思议？所说'不能'等，'心'即言说亦依心故，思维境为具心之思维。心即识，有二种：现量与比量。其中，世间无如来性等，若是比量，亦不能取其本性。若无心的对境，则无心所及诸心正相应。所说'不能思维或称'等，即其不可思议等果故，以不可思议等性说为见道诸刹那，缘不可思议故亦当说。
'长老'等即是其机会。'须菩提，一切法无量故'即是各别色受等之义。否则，所立能立无差别而成立故。'等同虚空故'即因不等性亦说不可思议等。'何以故'及'譬如'即唯色等。'非也'意在究竟无自性故。'以此'即如来法性等，意为极清净法界自性故，无自性如虚空是一切如来之法。'不等行'及'此与此等'即二者平等趣近所成，虽无等性亦是不等。

 །ནམ་མཁའ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ནམ་མཁའ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་བློ་ལ་ཡོན་ཏན་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་མེད་པའོ། ། ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་སྟེ། ཆོས་འདི་ནི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྟག་པར་དག་པའོ། ། ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ས་བརྒྱད་པ་ལའོ། །ཡང་བྱ་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་འདི་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་སོ་སོར འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ།།གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དག་གིས། ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་སྐལ་བ་མེད་པ་གསུངས་ལ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་ནི་རིགས་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་གིས་ནི་ཟབ་པས་སོ། །བལྟ་བར་དཀའ་བ་ནི་བྱང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ནི་མཁས་པས་ རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ། །དེའི་ས་ལ་བསྐལ་པ་དང་དེ་བས་ལྷག་པ་ནི་བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ ངེས་པར་གཞོལ་བའི་བཟོད་པའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། སྲིད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཞེས་པས་སོ། །སེམས་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཇལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལའོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པས་སོ། །ཉེ་བར་ སེམས་པ་ནི་མང་དུ་བྱེད་པས་སོ།།འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་ནི་ཤེས་པ་ལ། མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་སོ། །དང་པོ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ནི་ ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མི་སྣང་ནས་རང་གི་གནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འབྲི་བའམ་གང་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མི་སྣང་བའི་དམན་པ་མཆོག་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་འབྲི་བ་དང་གང་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ཏེ།འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།

从'虚空不可思议'等是总结。'成为识'的意思是，胜义谛中无自性的识不可思议等说的是世俗谛的意思。
虚空无所取是因为未种下烦恼种子,故而身语意上无有功德相的习气。
于诸法即是于四谛。此法是道故,眼是见故,是法眼即见道。由其忍刹那远离尘垢,由智刹那无垢而永净。
于诸法即是于一切法。忍是无漏智慧,获得此者即是在第八地。又欲说广大事业差别而开启机会说:'其次'等,此中与此相应即是相互关联,是苦谛第四刹那。
不执著色等,执著即是执著想。执着即是执实有,彼等相的阿罗汉性。
如是于遍智等无所执著及无执着,由正执圣者一切遍执的差别即是集谛法智忍。
须菩提启问等,此等说示无缘于教法,然而等说示有缘者。因是种姓,所作即是殊胜福德。善根即是听闻世尊母等。
由何即是甚深故。难见是因难悟故。此亦即是正见难解,因愚者难解故。因难行故,此应由智者了知即是法智。
若等,随信行即是资粮道位,决定分位随顺即是他人的。其位于劫及过劫即是过于劫数。忍是决定趋入法的忍。
无漏智慧。有即是希求。寻求即是如何彼故。思即是以理。度量即是遍知后如是成就。证知即是各别证知。思维即是多作故。
此即是了知不共后为显示不共之差别故。令知即是于智,因见故即是由不共智之差别,即是随智忍。
如是启问等,此中行即是涅槃,即自觉故即是速疾证知即是随智。
其次等,大波罗蜜即是等同虚空。初即是两句。此说明如同虚空中不显现而得自处,虚空中无有减少或充满。
如是由般若波罗蜜不显现下劣而得无上菩提,其中无有减少与充满即是以无减少与充满的差别,即是灭谛法智忍。

 །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཐོས་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འགོང་ བ་ནི་སྤྲོ་བ་དམན་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་ནི་མི་སྤྲོ་བ་མིན་པའོ། །རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ནི་མི་ལྡོག་པའོ། །སོམ་ཉི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིའོ། །རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པས་ན་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། ། མི་སྤོང་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་རྒྱབ་ཏུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུན་པས་རྗེས་སུ་གནས་པ་སྟེ་རྒྱུན་དུའོ། །ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ལ་མི་གཏོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། ལུས་ལ ཐོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མདུན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བློ་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །རས་བལ་གྱི་འདབ་ མ་བཞིན་དུ་ནི་འཕྲོག་པར་འགྱུར་བའོ།།འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །ཞུགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་ལ། རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ས་གསུམ་གྱིས་ ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ནི་འཆི་བའིའོ། །བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པར་རོ། །བར་ཆད་ནི་གེགས་བྱེད་པའི་དངོས་པོའོ། །མ་སྨས་པ་ནི་མ་སྣད་པའོ། །ཉེ་བར་འཚེ་ བ་མེད་པ་སྟེ་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་ཞེས་པ་ནི་དབུས་སུའོ། །ཡ་ང་བའི་ལས་ནི་ལོག་པའི་ལམ་མོ། །འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡ་ང་བར་ལྟུང་བའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ ནུས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།།བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་རྩོམ་པ་ཉིད་ལའོ། །སྲེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལའོ། །འདུན་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་གི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའོ། །བརྩོན་ འགྲུས་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སྤྲོ་བའོ།།བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པ་དང་མི་བརྟེན་པའོ། །མོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་ཨུ0f37པས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པར་གཞོལ་བའོ། །སྟོང་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་ག ཅོད་པ་རྣམས་སོ།།གུས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྟོང་པའོ། །དགའ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །མགུ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པས་གུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ།།དགའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་དམ་བཅའ་བའི་ཁུར་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁུར་མི་འདོར་བའོ། །གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ།རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། ལམ་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ནི་མ་ལུས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ལྡན་ནས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ། །ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པའི་སྣོད་དུའོ།

不可思议等品即是不可思议品第十三。
从'其次'等开始，与闻同时，并非仅是对闻法的信解。不退转是指不懈怠。完全不怯懦是指不消极。不住于相是指不退转。疑惑是指颠倒。因无愚痴等，故说'不愚痴'等。
欢喜是指希求。不舍弃是指不舍置不管。背离是指背向后方。随顺是指如意愿随行，即持续。'随行'是略说，'不舍'是广说，'执著身'是指在前。如是，菩萨三种种姓住于修行而成殊胜，这是法智。
'何者'等，心散乱是指放逸。如棉絮是指易被夺走。执持是指了知。趣入是指随住。周遍围绕是指被五波罗蜜所围绕。对于三者，'随'字是表示随顺之义，这是为了三地正修的果故，是随顺智忍。
'譬如'等，时是指死亡时。安乐是指无畏。障碍是指妨碍事物。未受损是指未受伤害。无害即是因无害障碍。'何处'是指中间。可怖业是指邪道。趣向是指堕入可怖处。由具信等而修习般若波罗蜜多。
具信即是于功德及能力确实深信。忍是对无生等法具有忍耐及精进修习。渴爱是指欲求修习。意乐是对更高境界。精进是对修行的欢喜。正知是对善恶如理取舍。胜解是对所修之修持。
'如是'是确定显示。增上意乐是殊胜趣向。空是修行障碍。恭敬是对佛等修行不违背而永不空无。欢喜是对修行。满足是通过证成一切法空性而现证。极为清净是如所说修行功德具足的殊胜恭敬。
欢喜是因能修持。不舍精进是为一切众生利益获得一切种智而发愿修行的誓愿担负和精进担负不舍弃。'安住'是以所缘殊胜，是随顺智。
'譬如'等，善巧方便是五波罗蜜多。如是由六波罗蜜多摄持，乃至'安住'是以所依殊胜，是道法智忍。
'譬如'等，平等是对一切事业皆无余修习。具足是随顺。乘是乘之器。

 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ དང་སྙིང་རྗེ་དག་མ་ལུས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཤམས་པ་ནི་མཐའ་དག་ལ་སྦྱར་བ་ནི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ། །ཐེག་པ་ནི་བཞོན་པ་སྟེ་སྣོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ དག་གིས་སྟོང་པ་དང་།སྙིང་རྗེ་དག་དང་མ་བྲལ་བས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ཁྲི་ནི་མལ་ཁྲིའོ། །འཇིག་པ་ནི་ཟད་པར་རོ། །གང་གིས་ནི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་ རིང་པོར་རོ།།གནས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་དཔེ་སྟེ། རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དེའི་དཔེའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་པར་ བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པས་སོ།།བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལའོ། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་སོ། །བསྙེན་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་མངོན་པར་སྦྱོར་བའོ། །མ་བསྙེམས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པའོ། །མི་བསྙེམས་ པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་གོམས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རློམ་པ་མེད་པ་དང་རོ་མྱང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཕན་དང་བདེ་བ་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་བདག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན ཉིད་ཡིན།།ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོ་སྐབས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བྱས་ནས་དེ་ རྣམས་མི་འཇིགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀོད་ཅིང་ཞེས་པའི་ཕན་པ་ནི་བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ནས་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ནི་ སྒྲ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་དེ།དོན་དུ་གཉེར་ཞེས་པ་ནི་གོ་ཆ་བགོ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྦྱོར་བ་ལའོ། །སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱབས་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པའོ།།གང་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །གང་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་གདོད་མ་ཉིད་ ནས་མ་སྐྱེས་པའོ།།འགག་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་ གནས་པར་བྱས་པས་གནས་ཏེ།དེ་བསྟན་པས་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་ཕ་རོལ་ཐོབ་པ་པོ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以智慧到彼岸和善巧方便，即以空性和悲心无余，这是了知法。如是等譬如等，布置即是对一切的运用是以一切作用。随顺即是相随顺。乘即是乘具，是器。
以智慧到彼岸和善巧方便，不离空性和悲心，这是了知法。如是等譬如等，一百二十即是寿命一百二十。遍摄即是由他人。座即是床座。坏即是尽。由何即是于何方向多久时间。住即是城市，这是由遍摄，是随顺忍。
譬喻即是比喻，如海船等。这是说明品即是譬喻品第十四。其后等，所住即是修行。当学即是遍知。当依即是遍舍。当亲近即是普依。瑜伽即是极相应或现前相应。无慢即是不执著为实有。
无慢即是一切诸法无分别。遍净即是熟习。正等菩提正回向即是无慢无味著，这是以无味著差别而随顺道。
十一种作用，即论中说：'利益与安乐救护，以及人之皈依，住处与助伴洲渚，及称为引导，任运成就与三乘，不作现前果之我，最后依止之事业，此即作用之相'。
对此所说即是'须菩提白'等，'作难'等即是机会。'利益世间'即是现前圆满证悟菩提后，解脱五道众生，安置彼等于无畏涅槃中，这利益即是作用。'世间安乐'即是安置众生于涅槃安乐中，这是安乐作用。
世间救护等是略说，'云何'即是以八种声广说。'希求'即是披甲。精进即是加行。成为皈依即是作皈依，这是皈依作用。以生等法本身相应于彼法，即能救护具有生等法者，这是救护作用。
于何无系缚即是无加行。于何无加行即是无系缚，如是说明二者互异。无系缚相即是无生，即本来未生。无灭即是因无生。因此以生灭二者无加行，无系缚亦以彼二者，因唯是法性，此是密意。如是知见则成无加行。
此中以安住而住，由显示彼而成住处，这是住处作用。助伴即是于到达彼岸者，色之彼岸即是空性，于彼无色，世俗分别是为名言故。

 །དོན་དམ་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ ལྟར་གཟུགས་སོ་ཞེས་པས་སོ།།དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །འོ་ན་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བདག་ཅག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་ནི་ཕ་རོལ་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡིས་བསྟན་པས་དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པས་སོ།།སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་འགག་པའོ། །འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཡང་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་འདི་རྣམས་ཞི་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་མི་གཙང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ཉིད་གླིང་དང་ཆོས་མཐུན་པས་གླིང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེས་སྟོན་པས་ན་གླིང་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གླིང་གི་བྱེད་པའོ། །སྒོ་ངའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ནི་སྦུབས་ཏེ། གཡོགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བ་ མེད་པས་སྒོ་ང་ལས་འདིར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལིང་ཏོག་ནི་མཐོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནས་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དང་ལིང་ཏོག་གིས་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏི་མུག་གི་མུན་པར་བྱས་པའོ། །སྣང་བར་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པས་མུན་པ་བཅོམ་ཞིང་སེལ་ བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་གླིང་དང་སྣང་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་ཏེ། ལུང་ལའོ། །འོན་ཀྱང་གླིང་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གླིང་ལ་དེད་དཔོན་དང་དེའི་ལས་ཀྱི་གླིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ གླིང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ།འདིར་ཡུམ་བར་མ་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གླིང་གི་བྱེད་པས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་སྟེ། འདི་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་པོ་དང་དོན་ དམ་པར་རྟོགས་པ་པོའི་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་བྱེད་པའོ།།ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགྲོད་བྱ་དང་བགྲོད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་བཀག་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་བྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའི་རྟེན་ ཅན་ནི་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ནི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ལ། མ་བྱས་པ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་ དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་འཇིག་པའོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་མི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།

在胜义谛中，如同色法的彼岸是空性，色法也是如此。这就是色法的本性，因为缘起和空性是不可分的。同样，对于受等诸法以及一切诸法也是如此。
那么，如此了知即是证悟，这样便成为圆满正觉佛陀，因为于法性无分别。对此回答说：'这又如何能了知'，如是说道：'如是我等'等等。殊胜即是对他人，由此所生的智慧法，以此教示而成为助伴，这是助伴的作用。
前际是生，后际是灭。对这些的完全断除即是完全舍弃，因为一切诸法胜义中无自性。由于彼等断除这些，故此等寂静，因为苦得以息灭。殊胜是因为不净烦恼得以息灭。涅槃是因为后有穷尽。如实是因为是胜义谛。无颠倒是因为无颠倒所缘。
此即与洲相应故为洲，由于以无自性相的法界显示，故成为洲，这是洲的作用。蛋壳外部即是壳，由于覆盖且无结合，故称为从蛋中生。茧是因为违背见，故从无明的蛋壳和茧所遍覆，因此即是由愚痴所造成的黑暗。
光明即是以光明破除并驱散黑暗，如是于此等显现故成为光明，这是光明的作用。此中洲与光明是相应的，在经典中。然而说到获得洲，洲中的商主及其事业的洲是如此：以涅槃宝洲的方式，此处在中般若中以三种洲的作用而说。
自性中一切法空性，因此对彼等宣说无生无灭法即是引导，此是度脱者与胜义中证悟者，这是引导的作用。以三乘自然成办众生利益是自然成办的作用。以三乘现证果的事业本性，即是对杂染法和清净法，如其次第，遮止所行道与能行道果的现证作用，这是三乘决定出离彼果不现证的作用。
虚空所依即是虚空边际。如同虚空，虚空仅是无实，无作即是未生故。不变异是因为无有生于其他状态故。无为是因为诸因缘故。住是生不灭。正住是周遍而住。别住是于某处而住，与此相反即是不住等三种，一切无分别且自然成就的本性故，此是密意。

ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་རྟེན་ནོ་ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་སྟེ། རྟེན་དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་བྱེད་པའོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ རྟེན་ངོ་བོ་གང་དག་དེ་བཞིན་ཏེ།འདིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བྱེ་བྲག་གཞན་གསུངས་པ་ ནི།བདག་ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་ལ། བདག་གིས་རྟེན་བྱས་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དེ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །འདི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ན་མུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མུ་ལ་ངེས་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་ཆད་པ་མེད་དེ། མུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ། །དོན་དམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞི་བས་ཞི་བ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ཁོ་ནར་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དབྱུང་དུ མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དབྱུང་དུ་མེད་དེ།བར་མཚམས་མེད་པས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆད་པ་མེད་པས་སོ་སོར་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གང་རྣམས་ལ་གང་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དབྱུང་དུ་མེད་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲིབ་པ་ལས་འབྱིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། འཕགས་པས་མྱ་ངན་འདས་དང་སྲིད་པ་ཉིད། །གཉིས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པ་ལ།།མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་འདའ་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དུ་རྟེན་པ་བཀག་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པའོ། །རྟེན་དུ་ འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་།།དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་བདག་།མཚན་ཉིད་ཅན་ལྟར་མཚོན་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ ཡིན།།ཞེས་ཏེ་མཚོན་བྱ་དང་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའོ། །མཚོན་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཡང་མཚོན་བྱ་ལ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འདིའི་གོ་སྐབས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལའོ། །བསྲུང་ བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་པོའོ།།འདུལ་བ་ནི་བསལ་བར་རིགས་ཞེས་པའོ། །གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་དབེན་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་དེ། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་རྟགས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ དང་།ཞེ་སྡང་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་མེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་ནས་གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ།

如同虚空作为依处那样，空性等即是依处。于彼依处无有依处即是依处，如是宣说一切诸法皆成为依处，此即是依处之作用，即是获得彼依处之作用。
无生之依处其本性如是，此广说即是'无生所依'。因此'无有实体性'即是真实无实体。如是世俗谛与胜义谛一味，故为梦之本性。
其他差别所说即是'我'，如同无我般不存在，如我所作依处般彼等依处。此离常断二边故无边际。
于真实世俗本性诸边际决定无灭故无断，无边际之本性，此是他人所说。胜义中烦恼障寂灭为寂，所知障寂灭即是涅槃，即是彼所依。
二障皆是世俗暂时故，就真实而言是无生，此是密意。
不可出离即是诸法真实世俗之本性不可出离，因无间断而存在故，于彼无断故不可各别出离所依，即使在有垢之时分亦自性清净之真如无障涅槃本性，于何处不可出离即是不可出离。世俗中说从障碍中出离，胜义中则不然。
因此，圣者说：'涅槃与轮回，二者实非有，遍知于轮回，即说为涅槃。'此即离去来。
不动即是法界真如之本性不超越，即是遮止他处所依，以无缘加行而获得，此是依处之作用。
所说成为依处之摄略即是成为依处。就本性而言，论中说：'烦恼相与标志，违品及对治，远离及艰难，决定及所为，无缘及遮止，执著所缘及，违品及无有，彼无基无行，无生及如是，真如不可得，本性十六我，具相如所表，四相所许也。'即是有此所表相合之相，称为相。
表示即是于所表中，此是其广说。此处机会即是'须菩提白言'等，行即是于六波罗蜜多。'当护持'即是行者。调伏即是应当断除。
所调伏诸法远离即是此等之本性即法界，以此说为真如。此等说明四种本性：彼等烦恼即是贪等。烦恼之相即是烦恼所作之身等习气，烦恼之标志即是非理作意等。
违品与对治品即是贪与无贪、嗔与无嗔、痴与无痴。了知此本性已，现前圆满证悟后当宣说故成为依处。

 །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོས སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གསུམ་མེད་ཅིང་གཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་དོན་གྱི་དབང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ མཐའ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ།།གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་མོ་ནི་སྒོམ་པ་དང་སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པའི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ།།འདིར་ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་སྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པ་མེད་པར་སྒོམ་པ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་སྒོམ་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ དམིགས་པ་ལ་གེགས་མེད་པ་དེ་ཆོས་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་སྒོམ་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལའང་མ་ཡིན། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའང་སྒོམ་པ་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟག་ པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་མེད་དོ། །གཞོལ་བ་དང་བབ་པ་དང་འབབ་ པ་ནི་སྒྲའི་རྟེན་གྱི་དོན་ལ་སྟེ།སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟར་ ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་གང་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཚད་དང་བྲལ་བས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་རོ། །ཐོབ་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཆུང་ངུའི ལམ་མོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲིང་གི་ལམ་མོ།།སྐྱེ་བ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཆེན་པོའི་ལམ་མོ། །འཇིག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ།།འགྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །འགགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ།།སྒོམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་འཇོམས་པར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇོམས་པ་པོའོ། །རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཐུན་མོང་ལའོ། །ཕྱོགས་ནི་བྱེ་བྲག་གོ།

对于'如是禀白'等，'不与色相关联'是指不是为了自己证悟色等的本性，也不是为了众生利益而证悟色等的本性，也不是为了自己证悟三地的本性，也不是以三种菩提本性为众生利益，应当观察为无三且住于一性，这是指难行的本性。
'如是禀白'等，所欲求的义理是义理之力，'即于佛地'是指一向的本性。'由他'等是为所作的本性。
'如是禀白'等，甚深是指修行、修行者和所修的般若波罗蜜事物，以及缘于彼等皆不可得为圆成实事。此中修习虚空是指不修习一切诸法，因为一切诸法与空性是一味的。因此，无执著的这些修行也是修习无边。一切诸法于所缘无碍，因为不异于诸法。
'非有非修，亦非修有，亦非有无，亦非非二者之修'是指无所执取的修行。'应当观察'即应当了知，这是指无所缘的本性。
'若复'等，无执著是就本性而言。
'如是禀白'等，分别性即是无所缘。'趣入、入、正入'是依据语言根本义，以加行、正行、后行差别而分。'相续'是指心相续。'趣入虚空'是指趣入如虚空般的一切智性。'如是'等，'于般若波罗蜜多'是余义。
如是，因为如虚空性无法执取处所和时间的量度，故不可测量。彼即离量故无量，此即从色乃至'亦非不住'为止。
'获得'是资粮道，'现证'是加行道。'通达'是见道。'道'是世间禅定和缘无色的世间修道。'道果'是出世间修道。'智'是小小等本性的小道。'识'是小中等相的中道。'生'是大小等本性的大道。'灭'是修道断除烦恼方便的加行道。'起'是由断烦恼获得解脱的无间道。
'衰'是现证离烦恼智慧的解脱道。'灭'是断除带有习气障碍的加行、无间、解脱道自性的殊胜道。'修'是金刚喻定，即是能摧破一切所破障碍者。'遍修'是究竟道之无生及尽智。'境'是共同境。'方'是差别。

 འདི་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་ དུས་ཀྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལ།གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་དང་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ། གཞན་དུ་ནི་འདི་དང་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགལ་ བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་མོ་ཞེས་པ་ནི་མོས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏིང་དཔག་པར་དཀའ་བ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །བལྟ་བར་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །དོན་གྱི་དབང་དུ་ནི་དེའི་རྒྱུས་བརྩོན་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ནི་དམན་པས་ཀུན་ཏུ་སྤངས་པའོ། །གང་དུ་སུས་ཀྱང་མིན་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་དགག་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་པས་ནི་ལས་སོ། །བདག་ཅེས་པས་ནི་བྱེད་པ པོའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འོང་བ་མེད་པས་སོ། །འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྤང་བྱ་རྣམས་ལའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། གང་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ་ཞེས་པ་ ནི་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།ལྷ་རྣམས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དེའི་ལེའུ་ནི་ལྷའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོགས་པ་ མེད་པའི་ངོ་བོའོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་འདྲ་བའི་སོ་སོར་འགྲན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པས་འགལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དོ།།གནས་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་མེད་པས་ན་གནས་མེད་པའོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་ཡང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ འདིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ནི་ཕ་དང་བུ་དག་མ་ སྐྱེས་པས་དོན་དམ་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལ།གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཕ་དང་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འོང་བ་ནི་རྣམ་པར་གཞིག་པའོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །འགྲོ་བར་ འགྱུར་བས་འགྲོ་བ་སྟེ།དེ་བཀག་པ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་ཉིད་གནས་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྐྱེད་དུ་མེད་པས་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇུག་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་གང་དུ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ ཡོད་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཐོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།ལན་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བ་ལས་གང་དུ་གཉིས་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于这些不被地域和时间所限制，故无法衡量，这是与其本质不相应的相应。所谓'若是其他'是指色等诸法的本质，意思是色等是有量度的。
色等即是一切智性，因为瑜伽师在世俗谛中了悟色等即是空性一味而成佛，若是其他，则以'此'和'色'之声词表达色等诸法性，因此无有相违，这是如是所缘的本质。
其次等，所谓甚深是因难以信解。难以测量其深度是指即便以思维智慧也不能。难以观察是指即便以世间修行也不能。难以通达是指出世间。就义理而言，由此因缘使精进微弱，即是被劣者所舍弃。
'何处任谁皆不'是遮止作为。'虚空'是业。'我'是作者。一切法是对所得诸法无来。无去是对所断诸法。'不相顺'是不颠倒，因为于无所取处起分别。如是世间信受颠倒，这是不相顺的本质。
诸天是以帝释等为代表，其品即是天品，为第十五品。
其次等，无碍是因为无有障碍。此中特征是无碍的本质。'一切事物'是因为于一切事物随不所缘。'第二相似个别竞争者的特征'是因为各别特征中无有彼故离违背，这是无碍的本质。
处所是安住处，由于善趣、恶趣和涅槃中皆无，故无处所。'无有成就'是指不住于任何处，即无有任何成就亦无生。'一切道'是此中不相应于有无等的生起，以及无有善趣、恶趣和涅槃诸道故无道，这是无基的本质。
其次等，'随生'是因为父子二者未生故胜义中相似，若问若未生时彼等如何成为父子，意指在世俗谛中。未来是对未生而来的破除。'随生'是从随觉而生。'将去故为去'，遮止此即是无去的本质。
如来等，由于一切法不离如是性而住，故即是住性。因无有先前不存在的本质可生，故无变异。因本质上不趣入，故无变化。因无分别的本质，故无分别。因非分别境，故无分别。于一切无碍是因遍一切故。
对此若问无碍是若于何处有此如是性则于彼处外即是碍性，答曰'如何'等，由一性故于何处无二，因为彼中无有二分故。

 །གཅིག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་ཕྱི་མའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཡང་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་ནི གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་མེད་ཅེས་པ་སྟེ།གང་གང་ལ་རྟེན་པའམ། རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་ངེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནས་ཀྱི་ལྗང་བུ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་གང་གི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་ན་གང་དུ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་གྲུབ་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་སྟེ། མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་ཡང་མ་ བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལའོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་ཅིང་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ།།བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་བཅད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པས་ནི་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་པོ་མ་དམིགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་མེད་པས་འདི་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བགྲོད་ཅིང་ཉེ་བར་སོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་པ་སྟེ།འདིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སོང་བ་ལ་སོང་བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་མཐོང་བས་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་དབྱེ་བ་དགག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི བདག་ཉིད་གསུངས་པ་ནི།འདི་བསྟན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཤེགས་ཤིང་མཁྱེན་པ་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ། སྡུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདིར་ཁམས་གསུམ་གཡོ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་དང་སྒྲའི་དོན་ལ་སྟེ། སྡུག་ལ་ཆུང་ངུ་དང་ འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་བྱ་བའི་དབྱེ་བས་ཏེ་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་འགུལ་བ་ནི་མཐའ་དག་གོ། །གཡོ་བ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་འགུལ་བ་ནི་འཁྲུགས་འཁྲུགས་པའོ། །ཆེམ་ཆེམ་ནི་སྒྲའོ། །འུར་འུར་ནི་དབྱིག་པས་བརྡུངས་པའི་ཁར་རྔ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་ འུར་འུར་ནི་འབྲུག་སྒྲ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ།།རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ས་གཞིའི་ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ་ལ། ཤར་ཕྱོགས་དམའ་ན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་མཐོ་བའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནི་བྱང་ཕྱོགས་དམའ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་དམའ་བའོ། །དབུས་མཐོ་ན་ ནི་མཐའ་དམའ་ལ།།མཐའ་མཐོ་ན་ནི་དབུས་དམའོ་ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དགའ་ཞིང་རངས་ནས་སྤྲོ་བ་འདི་ནས་དེ་རུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱོད་པ་དང་། བསྟན་པ་སྤང་བ་བསྐྱོད་པ་ནི། ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐས་སོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདིར་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ།

即便是一个也会因关联的差别而有所不同，比如前际虚空和后际虚空那样，如是色之真如和受之真如等也是如此。对此所说的是'无二'，此处也是恒常如是，无二即自性不可分，真如即他者也不可分，这无二真如的理由所说即是'无'，凡是依托或成为因的，必定为其所决定，比如井水中的青苗一样，真如不从任何处来也不属于任何，因此由于无有任何关联故不属于任何。
因此须菩提如来随生的成立，另说理由即是'是故'，无为真如即此处因为是常故。永不离真如即因为是常恒真如之事故，无二即因为也不会因时间差别而有所不同。'一切种'即是一切世界。'一切法'即是一切事物。'不分别'即是于彼等一切皆不分别故，'无分别'即是于真如断除一切分别故。'如是'即是于一切无有了知及无分别故。
由非时即是未断。由无差别即是未见能分别者故。由无二即是此非他真如，随行趣近故为如来，即是世俗而非胜义，此处即是如是于无所去之去、法无我及人无我见而言，即是无生体性。如来真如等，此处于真如一切遍分别皆无而说无差别，遮遣差别即是于色等诸法之真如无所缘故，此真如不可得即是十六体性。
说此等真如之大体性即是'此示'等，以真如行及了知故为如来。'震'等即是事业差别，此处为三界动摇义而说声义，震有小中大业差别成为十八大相。其中'动'即是全部。'摇'即是部分。'极动'即是剧烈震动。'吼'即是声音。'涌'即是如击鼓。'极涌'即是如大雷声。
六种震动即是如地面东方高则西方低，东方低则西方高。南方高则北方低，北方高则南方低。中央高则边缘低，边缘高则中央低。这些震动等，诸天对世尊具足听闻者欢喜踊跃从此处往彼处游行，宣说教法游行即是了知大法宝体性及法性边际。'无有'即是此处不可得。

 །གང་གིས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཇི་ ལྟར་སྤྱད་དེ།དེ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཡིན་པས་འདབ་ཆགས་ལ་ལུས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ན་བྱ་ཆེན་ནོ། །བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སའི་དབུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱས་པས་ན་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ནས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྟག་པར་མི་གཏང་ཞིང་། བསོད་ ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་ འདོད།།ཅེས་པ་སྟེ་མཚན་མ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་མར་མ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མཁས་པ་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐར་པའི་ཆ་ནི་སྣོད་དེ། དེ་ཐོབ་པ་ལ་ཕན་པའོ། །དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་ལྔ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་ སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་།།སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་དྲན་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་ཏེ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་གསུངས་ པ་ནི།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་བླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཚོགས་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པས་ན་འབྱུང་བར་ དཀའ་བའོ།།ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟུལ་པོའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱུང་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་པའོ། ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སོ། །བདག་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གདོད་མ་ཉིད་ནས་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ། རབ་འབྱོར་ལ་དེ་མ་བསྒྲུབས་པར་ཐོབ་པའི་གང་དག་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་དེ་ནི་དེ རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདིར་ཐོབ་པར་མི་སྲིད་པས་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ།།དེ་ཡང་བྱིས་པས་ནི་ཀུན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་བྱང་ཆུབ་པར་རློམ་ལ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་སམ།གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཆར་གྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་མིན་ཏེ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་རིགས་པས། དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་། ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

'所谓由何'是指由自己的诸法，即作者以及随顺如来法而生起的业的如是性，如是而行，由于安住于彼等，故为种姓，因为飞禽身体巨大故为大鸟。
'中间'是指乃至于地之中央的想，由于宣说随顺解脱分，为了使其明了，舍利子请问等。
'应当修习般若波罗蜜多'是指了知一切法胜义后而行持，为了使布施波罗蜜多等无相而恒常不舍一切种智之心方便，并将一切福德回向菩提，随喜。
其方便善巧，如此论中说：'无相布施等，善巧于正行，此悟一切相，许为解脱分。'即无共相之体性自相，及无执著相之相，以及无缘相之智相，以布施等一切佛法从自相续中生起而正行即为善巧，般若波罗蜜多是方便相。
解脱分是器，有益于获得彼。其分类于《大般若经》中说五种，如论中说：'缘佛等信心，布施等行境精进，意乐圆满念，无分别等持，及诸法一切，智慧五种相。'即解脱分。
其所说：'如是请问'，如此论中说：'圆满菩提利根者，钝根难悟许可知。'此等之机会即'尔时'等，此中由大众集会故称难生。
以慧邪等词显示钝根解脱分之差别。利根解脱分者即'自己现前而成正等觉是不可得'。
'以此法门'即一切法平等性故。'自身现等觉'等，有情本来如是即对论者，未修证而获得的任何小解脱分，彼等非有且此中不可能获得故难生。
复次凡夫以遍计所执之事物而执著觉悟，彼亦非真实故不能获得，此是密意。如是菩提非是分别或异分别所现事物二者皆不应理，因为菩提无分别故，因为分别未生故。
'如是'即与虚空等故。'彼非'即非彼，为欲成就不退而说'由何退法彼'等，以一切法无住性之理趣，彼住于法性，唯法性即是清净菩提，彼亦是自性清净，此为密意。

།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི། བརྟག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་སོ།།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་སོ། །ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་ནས་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྒྱ་ཆེན་པོས་ནི་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་བདག་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བཤད་པའོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་དྲོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དྲོ་བ་རྣམས་ ཀྱི་དམིགས་པ་ནི།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ལ་ནི་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བས་སོ། །བསླབ་པར་བགྱི་བ་ནི་གོམས་པས་སོ། །སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་གཞན་བཅུ་གསུངས་ཏེ།དགེ་བ་ནི་གཡོ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །མ་དང་ཕའི་སེམས་དང་བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ ལྡོག་ཅིང་།།སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་འགྱུར་ཞེས་པར་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་པའོ། །དེ་གསུངས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།སྡིག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བ་ནི་གོམས་པའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་རིག་པའོ། །དེས་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་ན་ཀུན་ ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་།དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལས་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གྱུར་པའི་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་མ་སོན་པའི་ཐོགས་པ་མེད་པས་ བར་དུ་ཡུལ་དེར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ།མའི་ལྟོ་བར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་མ་ཞིག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་བྱས་པས་སྐྱེ་བ་འཛིན་པའི་ནུར་ནུར་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཏེ། ཡན་ལག་ གསུམ་པའོ།།དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཏེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁྱེར་ཞེས་པས་ནི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་ནུར་ནུར་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་གོ།།དེ་ལས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འདུས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་རིག་ནས་ཚོར་བ་དང་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རིག་པའོ། །དེ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ ཡང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ནི་སྲིད་པའོ།།དེ་ལས་འདོད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལེན་པའི་དབྱེ་བ་དགའ་བའི་ངོ་བོའི་ངོ་བོ་དེ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་གྱི་སྲིད་པ་ལ་མངོན་ པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ།།དེ་ལས་འདུ་བྱེད་པའི་ས་བོན་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པས་མི་སླུ་བས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའོ།

对于诸法生起方式的真实性差别的如是性称为如是性，因为在真实性中并未生起所以并不存在。'对于诸分别者'是指对于诸所观察者。其中'无差别'是因为不见菩萨三种差别。'无差异性'是完全通达与如是性同味。'不可分别'是因为远离如前所说的差别而不能分别。'此大菩萨必定出离'之间的广大内容，是说利根者以解脱分相应而自身出离于圆满菩提。
顺决择分有四种，其中就暖位而言，论中说：'暖位所缘，称赞一切有情，对彼等平等心等，诸行相说为十种。'对此所说：'其后'等，所住即欢喜。所学即串习。'对诸有情平等心'等说其余十种心：善即无动摇心，无害即悲心。如母心、父心、子心、女心，为无怙者作怙护故。
自身远离罪业，住于布施等，令他人安住彼等，称赞随顺，论中说'成为顶'，即不离彼等而住。对此所说：'自身'等。罪业即串习断除十不善。'无明缘行'等是顺序。其中未证二谛的知、颠倒知及怀疑即是无明。由此于欲界造作不善行为，及有漏善业三界诸行。
由此生起意识，具有死生之相，死生之间的中有境界生起，以未到彼有无碍故，中间趣向彼境，于母胎结生刹那未坏，具贪嗔者由造作，取生为羯罗蓝位五蕴所摄即意识，此为第三支。由此识缘名色，其中受、想、行、识称为'取'，是为再生故。色即羯罗蓝位。由此眼等为六处。
由此根境识和合，住于因果事相，互相了知而显现受等，即是触。由此有乐等受。由此对后有相具有欲求本性即是有。由此欲取、见取、戒禁取、我语取等事相的欲乐本性，未离彼等等四种差别，对特殊有的欲求本性即是取。由此以无明、爱、取的不虚妄种子趣向生起即是有。由此而生，以名色次第而生。

 །དེས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུན་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ།དེ་ནི་གང་ཞིག་འཆི་བའི་བར་མ་དོར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་དང་པོ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའིའོ། །བར་གྱི་བརྒྱད་པོ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་སྐྱེ་བའིའོ།།སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའིའོ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་བར་མ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པ་ནི་མི་འཇུག་གོ། །དང་པོ་དང་གཞན་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །གཉིས་པ་དང་བཅུ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་འཕེན་ལ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པས་ལས་དང་ཡང་སྲིད་པ་མི་འཕན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་དང་སྐྱེ་བའི རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོའི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་དེ།ཐོག་མ་ཡོད་ན་ཐོག་མ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་ནི་རྒྱུ་ཟད་པས་རིགས་ཏེ། ས་བོན་ཟད་པས་མྱུ་གུ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ་སོར་བསྐྱེད་པའི་སྟོང་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མ་རིག་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་ནས་འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་ཏེ།འདིར་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྒས་པའོ། ། ཕུང་པོ་རྙིང་པ་ཞིག་པ་ཤི་བའོ། །ཤི་བར་གྱུར་པ་ལས་རྨོངས་པས་མངོན་པར་ཆགས་པས་སྙིང་མི་བདེ་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ངག་ཏུ་འདོན་པ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་སོ། །དབང་པོ་རྣམས་མི་གསལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ནི ཡིད་མི་བདེ་བའོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁྲུག་པ་སྟེ། གང་དུ་འཕགས་པས། མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། །མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ཤེས་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པས་སོ། །མདོ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་འགག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལའོ། །བསྔགས་པ་བརྗོད་ པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ།།མཐུན་པར་དཀའ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །རང་བཞིན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པའི། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤོང་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་བྱ་བ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བར་དུའོ།།དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ གསུངས་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུའོ།

所谓'由此而有老死等'，是指互为因果的十二缘起支。这些既不会在死亡中阴时发生变化，也不会在化生时发生变化，也不属于色界和无色界。其中，前两支属于前世。中间八支属于现世。生和老死属于未来世。所谓前、后、中的安立，对于无愚痴者是不适用的。第一支和第八、第九支是烦恼。第二支和第十支是业的烦恼。其余诸支是生的烦恼。由烦恼的烦恼力而引发业和生，见到真理者因真理而不引发业和再有，这就是十二缘起支。
烦恼、业和生相续本性的轮回是无始的，因为若有开始，则开始将成无因，这是不合理的。终结是由于因的灭尽而合理，如同种子灭尽则芽不生，因为生是依赖因的。因此，通过修习佛陀各别所生的空性和大悲一味的菩提自性般若波罗蜜多的特征，作为无明的对治，渐次灭尽无明，使无量轮回众生得以涅槃，一切将成为断灭，如经中所说'这一切众生都将成佛'。
此处从'无明灭则行'开始，直至'生、老死、忧、悲、苦、忧恼、烦乱等灭'。其中，蕴的成熟是衰老。蕴的破坏是死亡。因死亡而愚痴执著所生的心不安是忧。由忧所引发的语言表达是悲。诸根不明是苦。意的执著是忧恼。由苦和忧恼所生是烦乱。如圣者所说：'无明得以灭，诸行不复生，无明得以灭，此由修智得。'
大多数经典也说逆序，即从'生灭则老死等灭'直至'无明灭则行灭'等是逆序。正确的劝导是对正确的执持。赞叹是说明功德。随顺难行是随顺的究竟。如论中说：'依自性谛智，法胜如是诸，众生成熟等，应当如是知。'此处所说，即'如是真理'等，对于苦等谛境，如其次第遍知、断除、证得、修习，直至预流果等现证之事，从正确劝导乃至菩萨无过入住为止。
如是'众生'等，即是如是忍位和法胜位。以'如是欲'等说明了顺决择分的果位。以真如为主要阐述的品即是真如品。

 །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ཚོགས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་ཏེ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པ་སྟེ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ནོ། །འདིར་དབང་པོ་རབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱར་ནས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟག་པར་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་དགའ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ། ། དབང་པོ་འབྲིང་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་སྔོན་དུ་དེའི་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོས་ནི་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྔོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་བརྟན་པོ་མེད་པའི་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག ནས་བཟུང་ཞེས་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་པའི་ངེས་པ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པས་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་སྟེ།སོགས་ཞེས་པ་མཐར་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མཐར་གནས་པ་ཉིད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རིགས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཅན་དེ་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དེ་ལ་སྲིད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ལ། བསྟན་བཅོས་སུ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཞེས་ཏེ་འདིར་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་རྟགས་རྣམས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་འཛུད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། ། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། ། ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་འདོད་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་འདུད་ལ། །འདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། ། རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ པར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ལ།འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་རྟགས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་བརྟག་པར་བྱེད་ཅེ་ན་མཚན་མ་སྟེ། དོན་གཅིག་ཀྱང་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་དག་གཞན་གྱི་དོགས་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུའམ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཉིས་དང་མང་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པས་དབྱེར་མེད་པ་ དང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས་མ་བཅད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུའོ།

《圣般若波罗蜜多八千颂释·要义月光论》大班智达无畏生藏所造第十六品。
关于资粮，论中说道：'从决择分开始，于见道和修道中，诸菩萨安住其中，此即为不退转众。'所谓退转者是退转，不如是者即是不退转，即不退转僧伽。此中利根菩萨从资粮位开始，即已确定般若波罗蜜多并与大悲相应，精进圆满二资粮，恒常乐于修习，故为不退转者。中根者于初地之前无如是决定等，故非不退转。钝根者乃至第八地之前，于无上真实现证之事无决定坚固，故有退转之虑。
'从决择分开始'是就资粮道中极为坚定决定者而言，显示所欲即是资粮位，虽无'等'字之终点，但就事相观察而住于终点，故不退转种性不退转者有四种。如'圆满菩提心生起极为可能'等所说。
论中说：'从色等退转等相，由生二十种，安住决择分，不退转之相。'此中为知不退转相之诸标志：'从色等退转，及断除疑惑，自住于善法，令他入善法，依他施等行，于甚深义无疑，慈身等五种，不与诸障俱，摧毁诸随眠，正念与正知，衣等保清净，身无诸虫生，无谄心调柔，无取无悭吝，如法而行走，为众寻地狱，不为他所引，不近示他道，了知彼敬礼，行佛所喜行。以此二十相，安住于暖位，及顶忍法胜，不退大菩提。'此为论中所说。
以相表征，此中所说：'其次'等，由此等分别显示故为'相'，由此等表征故为'标志'。此等显示观察故为'特征'。虽是一义，以三者说之是为断除他义疑虑，或为异门而说。
因为是无二，色等诸法皆无胜义故即是真如。于真如中无一性、二性及多性，故真如以无二故不可分，以无二故无间断。离分别体性故无分别。非分别行境故无分别。'如是'即是安住真如相，与真如一味故。无分别是就真实而言，无妄分别是就颠倒而言。

 །ཐོས་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པའི་རྗེས་ལའོ། །སོང་ནས་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་སྟེ། ནེམ་ནུར་མི་བྱེད་པ་ནི་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡིད་གཉིས་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བློ་ནི་ཡིད་གཉིས ཏེ།དེ་ཉིད་མི་བྱེད་ཅེས་པའོ། །འདི་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཐེ་ཚོམ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་དང་། རྨོངས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པས་ནི་མི་བསྒྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་ཤིང་སྟེ་དད་པས་སོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །འདི་རྣམས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་གཙོ་ཆེ་བའི་རྟགས་ཏེ། འདིའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གསུངས་པ་ནི། མི་ལྟ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཅེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཞན་དག་སྟེ་ཆོས་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ངོར་བལྟ་བ་ནི་གུས་པར་བལྟ་བའོ། །ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །སྦྱིན་པ་ནི་གུས་པར་སྦྱིན་པའོ། །མི་རྟེན་པ་ནི་རྟེན་ནམ་ སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།དེའི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པར་གྱུར་པས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པའི་རྟགས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངན་སོང་སྟེ་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་ འགྲོ་ནི་ངན་སོང་གིས་གཟུང་ལ།ཀླ་ཀློ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་ཐོས་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཁོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་བུད་མེད་ཉིད་ཕལ་ཆེར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ལས་ལ་མཐུ་མེད་པས་མི་ཁོམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་ཁོམ་པ་ཟད་པའི་རྟགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་གཞན་དང་སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལ་གསོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བསད་པའོ་ ཞེས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔས་སོ།།རྫས་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བྱས་པ་ལ། བལྟས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་བཟུང་ན་མཐུས་རྐུ་བས། དེའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་། དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་དེ་འཕྲོག་པར་འདོད་པ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བླངས་ པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔས་སོ།།བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་། གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལ་མངོན་པར་བགྲོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཉེ་བར་རྩོམ་པ་ དང་བགྲོད་པའོ་ཞེས་པའི་ཡན་ལག་ལྔས་སོ།།གཞན་ལ་ངག་གམ་ལུས་ཀྱིས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པས་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་འདུ་ཤེས་དང་བསླུ་བར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དང་སྨྲ་བ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་པ་དང་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པ་སྨྲས་པ་ནི་ཡན་ ལག་ལྔའོ།།ལུས་ཀྱི་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་ནི་ངག་གི་ལས་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ངག་གི་ལས་ཏེ། འདུལ་བ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་མདོར་བསྟན་དུ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པའི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་ཕྲ་མའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་སྙན་པ་སྨྲ་བ་སྐྱོན་སྒྲོགས་པ་ནི་ཚིག་རྩུབ་མོའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ངག་འཁྱལ་པའོ། །གང་གཞན་དག་གི་ལ་དེ་བདག་གིར་གྱུར་ན་ཞེས་པའི་སྤྲོ་བས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་བརྣབ་སེམས་སོ། །སེམས་ཅན གཞན་ལ་གནོད་པའི་དོན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་ནི་གནོད་སེམས་སོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །འདིར་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པར་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བགྱིས་པ་དང་། བགྱིད་དུ་སྩལ་བར་ འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པས་ནི་བཅུ་གར་ཡང་འགྱུར་བའོ།

'听闻之后'是指听闻之后的意思。'去了'是指后来也是，不做暗中伤害是指不造作危害。'不做疑惑'是指，种种分别念头是疑惑，即是说不做那个。这些广说为，'不做怀疑'以及'不做愚痴'是遮止不修行。'如实'是指一切胜义，世俗中对色等如是增上信解即是信心。以通达是以智慧。如是了知这些是主要标志，此中所说的遍知即是，'不见'等，如是于彼等，即是了知色等的还灭标志。
'其他'等，其他即是此法外道出家众的。'面见'是恭敬而见。'了知'是以世间智慧。'见'是以出世间。'布施'是恭敬布施。'不依止'是不作依止或皈依。由于对其谛实和三宝的疑惑穷尽，故不做这一切，这是疑惑穷尽的标志。
'复次须菩提'等，恶趣即是地狱、饿鬼、旁生以恶趣摄持，以边地、长寿天、不闻佛语、邪见、根不具足的特征所表示的无暇，以女身即是女性多为他所控制而于善业无力故为无暇，这是无暇穷尽的标志。
'其他'等，杀生是以其他有情及认知为有情，欲杀彼，趋入彼，杀彼，这是以五支。
对他人所有物，观察后意识执取而以力量偷盗，其因心夺取他人财物即是不与取，他人财物、认知为彼、欲夺取彼、加行、取得彼，这是以五支。
非应行、非支分、非处所时间行为即是邪淫，他人女性、认知为他人、欲与彼交合、开始、交合，这是以五支。
以语言或身体对他人作不利之事即是妄语，事物、认知、欲欺诳而说、趋入说、令他信受而说是五支。
身体各别行为与语业相顺故为语业，如别解脱经总说中说'默然亦成妄语'。其他以烦恼心分裂语即是离间语。以烦恼心说不悦耳宣说过失即是粗语。除妄语等三种之外的烦恼即是绮语。
对他人所有希望'若成为我所有'而决定执著即是贪心。欲害其他有情而嗔恨即是害心。诽谤无因果事物即是邪见。此中以贪心等欲邪淫及害他等，作、令作、随喜故成为十种。

།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟེ། དེ་ལས་ལྡང་བའི་རྣམ་པ་བདུན་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་གང་ཡང་ལས་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་དང་ བྲལ་བས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ།འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་དགེ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བརྩེ་བ་ཅན་གྱིས་ནི། །གཞན་ལ་ཕན་ན་ཐམས་ཅད་བྱ། །ལས་དེ་དགེ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས།།རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་གསུངས། །ཆང་འཐུང་བ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་ཆང་འཐུང་བ་གཅིག་པུ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱ་ཞེ་ན་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་ཆང་འཐུངས་པས་སྔོན་དུ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་རབ་ཏུ་ཟད་པས་བཅུ་གའི་ཉེས་པ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གཞན་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ།གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆང་འཐུངས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་གསུངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པར་ ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་འཐུང་བས་ལྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་བཏུང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ན་ལེགས་འོངས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆང་འཐུངས་ཤིང་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་ལོག་པར་བཅས་པར་འདུལ་བ་ལས་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ན་ལས་ ཀྱི་ལམ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏོ།།འདིར་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་སུན་བྱུང་བས་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡོམ་ པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་སོར་ཆུད་པའི་སྟོབས་དེས་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ།དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་ཏུ་སྦྱོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བསྐལ་པའི་མེ་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།གང་དུ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་རུ་ཡང་། །ལས་རྣམས་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཚོགས་པའི་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ནི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་འབྱིན་ འགྱུར།།ཅེས་ཏེ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བཞིན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བ་དང་།སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལས་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་ཀུན་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ལས་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

关于贪欲、嗔恨和愚痴，由此而生起的七种形态，即身语的不善行为十不善业，因此称为业道。远离这些则是十善业道。由无贪、无嗔、无痴所引发的一切都是善行。因为，'凡是具有慈悲心的人，若能利益他人则应做一切。这些行为即是善业'，是诸佛如是宣说。
饮酒是制罪，为何要从制罪中单独戒除饮酒呢？虽是制罪，但因饮酒会随顺以前的习气，导致造作十种恶业，因此要戒除。有些人因为饮酒会成为自性罪的因，所以在戒律中也说明要戒除饮酒。
若以烦恼心行事，只会给自己带来不悦的果报，这就是自性罪，如杀生等十种恶业。同样，如果饮酒是为了救助饥饿等，以利他之心饮用，则不会成为过失。因此，善来比丘虽已证得阿罗汉果，仍饮酒，之后才制定戒律，这在律藏中有说明。在大乘中也不是所有人都要戒酒，这是针对非法而言，所以未列入十一种业道。
此处不善业并非善行。通过追悔'不应再做'而减轻业力；为了无漏善业而修行对治法也能减轻业力；受持清净戒律后不再造作，以此恢复力而减轻业力；以皈依三宝和发菩提心的依止力，因为菩提心是执著实有的对治，能对治无明等烦恼的根本，能清净一切业。胜义菩提心即无漏智慧，能以无所缘相完全清净一切业。如经中广说：'善男子，如同劫火般的菩提心能焚烧一切恶行。'
'即使经过百亿劫，诸业也不会消失，当因缘和合时，必将于众生显现果报。'业不会消失且会产生果报，是由于相续转变的特殊性，如稻谷等种子，而非由其他自相安立。所谓现法受报、生报、后报等，这些都称为业。如是转变应当从修习对治中了知。

 །གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་མཐེ་བོའི་རྩེ་མོ་ལ་བདུད་ཀྱིས་རྡོ་སྦྱར་བས་རྨ་ བྱུང་བར་བསྟན་ཏེ།བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ་ཡིན་ཡང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་དེའི་རིགས་མཐུན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་ནི་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་ཆས་བ་སྤུ་གཅིག་ཀྱང་མི་ལྡང་ཞིང་རྨ་མ་བཏོད་པ་ལ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མི་ཙམ་གྱི་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རྨ་བཏོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།མང་དུ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་དང་བསྟན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་སོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་དང་གང་དུ་ཆོས་མདོ་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་ནི་གང་ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་སྨོས་པའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ནི་མདོ་གང་དག་གི་དབུས་དང་མཐའ་དག་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་དབྱངས་སུ་བསྙད་པ་སྟེ་གང་ཡང་ དྲང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལུང་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན་རིགས་པ་དག་ལ་ལུང་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། གང་ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་སྟེ། དེས་ན་དོན་དམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གང་ དང་གང་གསུངས་ཏེ།ཚིག་གཉིས་པ་དང་། ཚིག་གསུམ་པ་དང་། ཚིག་བཞི་པ་དང་། ཚིག་ལྔ་པ་དང་། ཚིག་དྲུག་པས་སོ། །གླེང་གཞི་ནི་གང་ཡིན་ལ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའི་གླེང་གཞིས་གང་བསྟན་ཅིང་གསུངས་ཏེ། འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བསླབ་པའམ་བཅས་པར་གསུངས་པའོ། ། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་དཔེ་དང་ལྡན་པས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས ཅད་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་གང་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་ བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སོ།།སྦྱིན་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ལྟར་གཞན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟབ་ མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པའི་རྟགས་སོ།།ཕན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱམས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སོ། །ཆུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་པ་ནི་ སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པའི་རྟགས་སོ།།དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་ཐིབས་པ་སྟེ་ལུས་དང་སེམས་བླུན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །གཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ཡིད་ཀྱང་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བར་བྱ་སྟེ། ཟས་མ་སྙོམས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། གཡེལ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་གླལ་བ་དང་སེམས་བྱིང་བ་ཉིད་ཅེས་པས་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །རྒོད་པ་ནི་ཆགས་པའི་ཡུལ་དྲན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བའོ། །འགྱོད་པ་ནི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པས་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བའོ། །དེའི ཕྱིར་ན་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་ཆོས་མཐུན་པས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ།

在世尊示现化身拇指尖被魔王以石头击伤之处，所示现的一切教法都是为了趋入或远离善业与不善业。虽然如来金刚藏身，但为了与众生相应而示现种种，为所化众生示现苦行，并非仅以戒律和禁行而清净，而是以真实智慧得以清净，此为所显示的意义。
因此，即便对于菩萨，世尊面对欲界自在天王的八千亿万亿眷属的兵器，连一根毫毛也不能动摇且未能伤害，而在圆满菩提时却被凡夫提婆达多所伤，更何须多说。'真实引导与教示'是标志。
又如经典、应颂等法，其中经典是指纯以偈颂阐述义理者。应颂是指经中首尾皆以偈颂宣说者，这是为了理解了义之故。授记是指对声闻众圆寂时机成熟时，对其种姓作出授记，这是了义经，因为是依胜义谛而说故。
所说偈颂有二句、三句、四句、五句、六句等。因缘是指依何因缘而说及所显示的缘起，以及合理的学处或制戒。本生是以譬喻而说。如是本事是与往昔因缘相应。本生是与菩萨行相应。方广是与菩萨藏相应，为令一切众生获得利益安乐故。
未曾有法是显示声闻、菩萨、诸佛稀有希奇之法。论议是显示无颠倒法相，这些是十二分教法。布施与利他等，即是以此等。如法布施，其他布施、持戒等亦然，这是其他所依的布施等之标志。
其他等是对甚深义无疑惑的标志。利益等是慈心等之标志。减少等是譬喻，即不与贪欲、嗔恚、昏沉、睡眠、掉举、后悔、疑惑等五盖相应的标志。
其中昏沉是指迷蒙，以身心愚钝而失去专注所缘。睡眠是摄收五识，令意识也迷惑的因，二者合为一数，以不调饮食、懈怠、不悦、疲倦、心沉没等而增长这二者。掉举是由忆念贪著境而起贪欲分别的心不寂静。后悔是做不应做事而心不寂静。因此以不寂静相同而合为一数。

།བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའམ་བདེན་ནམ་མི་བདེན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་གཉི་གའི་ཆ་ལ་འཇུག་པའི་སོམ་ཉིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ མོ།།མི་འཛིན་ཅེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་ལྟར་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་བཅོམ་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཀུན་འཇོམས་པའི་རྟགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་འགྲེལ་པར་འཕགས་པས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་ཞེས་བཤད་དོ།།དེས་ཞེས་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་ནི་འགྲོད་པའོ། །ལོག་པ་ནི་འོང་བའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །བུལ་བ་མི་བྱེད་པའི་བུལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་སོ། །མཐོང་བ་ བཞིན་ཞེས་པ་ནི་བལྟས་ན་ལའོ།།འདི་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། འཆག་པ་དང་གནས་པ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིག་དང་མི་སྦྱོར་བས་ ཤིག་མེད་པ་ལ་གཟོབ་པ་དང་ནི་གཙང་སྦྲའོ།།གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ནད་ཀྱིའོ། །སྐྱོན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བའི་རྟགས་སོ། །གང་དག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྲིན་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ རྟགས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ལ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གང་ཞིག་གྱ་གྱུ་ནས་རང་གི་སྐྱོན་འཆབ་པའི་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་གཡོའོ། །གང་དུ་གཞན་སླུ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་སྒྱུའོ།།འཁྱོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྱ་གྱུ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་པོ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་བཀག་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉེ་བར་ མཚོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་རྟགས་སོ།།ཕྲག་དོག་ཅེས་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དེ་སྲིད་དུ་ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་མི་འཛིན་པས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེར་སྣ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སོ། ། ཆོས་ཟབ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སླར་ཡང་གཤེགས་པར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི དེ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོ་སོར་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བར་གྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཟེར་བ་ནའོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་བ་ཁས་ ལེན་པ་སྟེ་དམྱལ་བ་ཚོལ་བའི་རྟགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །གང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་པའོ། ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྙན་དངགས་མཁན་ལ་དེའི་ལས་ནི་སྙན་དངགས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབྱིངས་ཏེ་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་འདོད་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལམ་གཞན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་བདུད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་རྟགས་སོ།

对于真理和三宝等是存在还是不存在，或者是真还是不真等这样的形式，在两者之间都有疑虑的心态就是怀疑。
所谓'不执取'，是指完全如实地摧毁了一切随眠烦恼的束缚，这是摧毁一切随眠的标志。
因此，在一切种智的章节中，在解释中等忍时，圣者说道：'由于对一切能生烦恼的事物心不生起，所以能通达身等完全清净'。
'彼'是指行走是前进，返回是回来，混乱是散乱，不迟缓的迟缓是由于散乱的缘故。'如见'是指观察时。
这些是近似表示，即在行走、停留、坐卧等一切威仪中都不散乱，这是具有正念正知的标志。
'复次须菩提'等，由于不与虱结合故无虱，谨慎即是清洁。无害即是无病。'无过患逼恼'是指法衣等清净的标志。
'若诸'等，'显著'是指特别殊胜，这是不生虫的标志。
'须菩提白言'等，心少事务是因为少欲和无散乱的缘故。心有诡诈而隐藏自己过失的方便是'谄'。为了欺骗他人而显示虚假功德是'诳'。
由于弯曲性质故称为'诡诈'，为了欺骗他人而歪曲，无此即是无诡诈的标志。
'复次'等，遮止对利养等的执著，是以头陀功德为近似表示，这是真实受持头陀功德的标志。
'嫉妒'即是对他人功德生起嫉妒，由于不执著悭吝，是以六波罗蜜的违品为近似表示，这是无悭等的标志。
'深法'等，'正'是指正确修行。与法性相应是普遍趣入一切，这是与法性相应而行的标志。
'复次'等，'请再来'即是'彼是'，'各别'是指确定性和究竟性地断除。'如是'是指若舍弃菩提心。'如是复'是指说这样的话时。'为世间利益'是指为众生愿意承受地狱，这是寻求地狱的标志。
'复次'等，'汝所闻'是指别别解说般若波罗蜜多等。'汝所受持'是指舍弃菩提心和波罗蜜多行。
以种种不如实的方式说话是诗人，其事业即是诗歌。不退转界即是自性，这是不愿被他人引导的标志。
'复次'等，'于此汝'等是指引导趣入声闻等道，说'不成就而将穷尽'，这是对魔所示其他道路能觉知为魔的标志。

།གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་ཏེ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཚིག་ལ།ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཆོས་འདི་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པའོ། །དེའི་ཡིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་རིན་ཆེ་བར་ མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཚིག་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྟགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་ཉི་ཤུའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། མཐོང་བའི་ལམ་ ལ་བཟོད་པ་དང་།།ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་།།ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་པ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་མེད་ཉིད་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ ལ་སོགས་ལ།།སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ ལམ་གནས་ཀྱི།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཅེས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའོ།།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་འདིས་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ལྡོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་ པར་འགྱུར་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།།དོན་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངེས་པ་བརྟན་པས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་ སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་རྣམ་པར་ལོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ། །དེ་དག་འདོད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་སྟེ། འདོད་པ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་ པར་འཆིང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པས་སྟོབས་ཆུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མིང་ལ་ཆེད་ཆེར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་པས་སོ། །དེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཅན་ནི་ལུས་ཡང་བ་ཉིད་དོ།།དེ་གཉི་གས་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐབས་ཀྱིས་དེས་ལྡོག་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ། ། དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་ཡིད་བདེ་བ་བསྐྱེད་པས་དགའ་བ་རྣམས་ལའོ། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བ་རྣམས་ལ་སྟེ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ནི་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་ནི་གནོད་པའོ། །ཐར་པའི ཆ་དང་མཐུན་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་དང་།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བདུན་པོ་རྣམས་ལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་དེར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

所谓'如果'等，从他者即魔等处，为了使其脱离大乘而说的话是离开之语，完全不退失即是不动。此法即是法性，是大乘之行。其心不退转即是不会回头。不会改变即是不退转后不会珍视小乘之意。
'彼等'是指离开之语，'如是'即是如何为佛所赞叹，即是对修行佛随喜之相。如是二十相。
论中说：'见道之忍与，十六刹那智，菩萨不退转，应知是其相。色等想转变，心坚小乘中，转变禅定等，支分悉穷尽。身心轻安性，善巧行欲乐，常行于梵行，活命极清净。蕴等无障碍，具众及根等，战胜悭等中，相应随相应。住处各遮止，法尘许不得，自地决定性，安住于三地。为法舍身命，如是十六刹，智者住见道，不退转之相。'
如是次第宣说十六种特征之相，即'复次'等。遮止意乐即是意乐，自相即是自性。法即是色等。以此无生法忍如是者，即是从色等想中转变的苦谛法智忍之相。
'复次'等，遮止意乐即是令离意乐。'将知'即是以出世间智。无义烦恼即是令离菩提心的结缚。'于此'等即是以正等正觉决定坚固，即是苦谛法智之相。
'复次'等，如是即是从小乘中转变的苦谛随智忍之相。'彼等若欲'等，如是即是禅定等支分穷尽，即是获得离欲生的系缚贪等，以得微弱力即是苦谛随智之相。
'复次'等，此中'不过分执著名字'等即是由心轻安性。'其行走'等即是身轻安性。以此二者即是集谛法智忍之相。
'如果'等，即如所说之识以方便转变即是欲行与善巧方便，此即是法智之相。'不追求'即是于决定生喜者。极生乐即是于自然喜者，即以空性自性。平等与不平等即是合理与不合理。摧毁即是损害。
于顺解脱分的信等五法，及顺抉择分四法，见道七刹那中，应配合圣者等十六句。

 །གང་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་ མ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད་དེ།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བདུན་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། ལྷ་ཕོའི་རྣམས་སོ། །རྩི་ནི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའི་ནང་རྣམས་སོ། །ལྷ་མོའི་སྔགས་ནི་རིགས་པའོ། །སྨན་ནི་རྩིའོ། །སྩོགས་པས་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཅན་བཟུང་ངོ་། །འཐབ་པ ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ།།རྩོད་པ་ནི་ངག་གིའོ་ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེས་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདིའི་འཐད་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་དེ་ ལྟར་ཡང་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དམན་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་རྣམས་འདིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འདུ་འཛིའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདུ་འཛི་ལ་ དགའ་བ་སྟེ།དེ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གཏམ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏམ་མོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པའི་དེ་ཉིད་གཏམ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏམ་གྱི་དོན་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་ སོ་ཞེས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ།།རྐུན་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དགེ་བའི་ནོར་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ། །དམག་མི་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ།།འཐབ་མོ་ནི་དེའི་སྡེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྟེ་འཐབས་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེའི་ཡང་གནས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པས་གྲོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གྲོང་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་སྟེ། ལུས་ལ་དབང་པོ་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གྲོང་ཁྱེར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་དབང་པོས་ངེས་པར་ བགྲོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལྔ་རྣམས་སོ།།ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐར་པའོ་ཞེས་པ་གསུངས་པ་ནི། བདག་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དབང་ པོ་ལ་སོགས་པའི་འཐབ་མོའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ།།ཡུམ་ཆེན་མོར་ནི་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། མ་བྲལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིར་འཐབ་མོ་སྟེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱིར་མཚང་འདྲུ་བ་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ དག་གཉི་ག་སེམས་ལ་རྒྱུ་བའི་སྟོབས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་རྩོད་པའོ།།གང་དུ་གཉེན་པོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྟོབས་ཆུང་བར་བྱས་པ་ནི་རྒོལ་བའོ། །མི་འབྱེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །འབྱེད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་ པའོ།

在善狮子见到道之十六刹那时，依次序对应殊胜士夫等十六词语，如是所说。此非合理，因为直至第七刹那时是觉悟的阶段。
恒时梵行即是随顺忍之标志。
其他等，咒语之理即是咒语之差别，即男性天神等。药草即是结果赐予之内容等。女性天神咒语即是理趣。药即是药草。等字即是包括机关和续部等。打斗即是身体的。争论即是语言的，此即是清净生活之随顺知之标志。
其他等，瑜伽与随瑜伽即是随瑜伽，由此同时瑜伽。此之道理即如《大般若经》中所说：'如是住于空性者，于任何法亦不见有下劣或殊胜'，此等于此处以二语宣说。
烦恼方面所生即是聚集之境，因为喜好聚集，彼即无有之时连言谈也无，故为言谈。因为特别殊胜故为王者的，烦恼灭除之本质言谈，因为未现前故仅为言谈。
如是言谈之义于此如何合理，即是远离蕴等瑜伽与随瑜伽住著，故为灭谛法忍之标志。
盗贼即是五种障，因为夺取善法财故，此即是法智之标志。
军人即是善法之聚，即是随顺知之标志。
战斗即是彼类之违品所作损害，战斗而获得即是灭谛涅槃之解脱。
彼亦不入余处，因此于眼等无有分别，故说城镇等。城镇即是眼等五者，因为身体积聚诸根故，即是有情世间之义。城市因为是有情之所依故为器世间。乡村因为是诸根所行境故为五境。地方等即是器世间之差别。
我与我所分别穷尽即是解脱，如是所说即是无我等。此亦是如上所说诸差别之分别。
远离诸根等战斗言谈之瑜伽与随瑜伽住著即是随顺知之标志。
于《大般若经》中说：'彼行布施等波罗蜜多时，不住于随瑜伽等'。对此所说即是：未离等，即般若波罗蜜多之言谈即是各别证悟，一切智性即是菩提心。
违品故为战斗，即是悭吝等。对治故为诽谤，即是布施等。彼二者于心中力量平等即是争论。于何处对治令违品力弱即是论争。不分别即是了知平等性。分别即是种种性之分别，此即是道法忍。

།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་སྔ་ནས་ཏེ། འདིར་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པའམ་མིན་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞུམ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་དམན་པ་ཉིད་དོ། །ནེམ་ནུར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པའོ། །རྣམ་པར་སེལ་བ་ནི་དམན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་བརྟན ཞིང་ངེས་པ་སྟེ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ། །གཞན་དུ་མ་གསུངས་པ་ནི་མཁས་པ་ནི་རིག་པ་སྟེ། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ཆ་རྣམས་དང་རྒྱུ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐར་མའི་ཤེས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ རྟོགས་པ་སྟེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་ཏེ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་གསུངས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། གནས་གསུམ་ནི་ས་གསུམ་ལ། དེར་མི་གནས་པའི་ཤིན་ཏུ་བ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་ པར་ངེས་པར་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཚོང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཆི་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རང་ དང་གཞན་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་དང་།དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཆོས་ལ་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་ པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་སོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་བཅུ་དྲུག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་ བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་དག་གི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་གྲངས་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་བཤད་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ་དེ་ལ་གཉི་གས་ཀྱང་ཇི་ལྟར བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས།བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་དེ་ལ་གསུངས་པ་སྟེ། གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཏེ། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་སྟེ་གང་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་བར་མ་ཆད་པར་འབད་པས་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་དུ་ ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མེད་པའོ།།ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །གྲངས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་མཐའ་ཡས་པའོ། །མཆོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་མུ་མེད་པའོ། །མི་འཕགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་གྱི་ཟབ་པ་ཉིད་པས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་དེ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པར་ནུས་ཀྱང་ཅུང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཏོ། །གནས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ ལའོ།།བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ནི་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བརྩམས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལའོ།

此外等等，若是者，此处从前即，此处对此所说即，于此为何退转或非退转之法，连微尘许亦不能真实见到，如是虽然，自己对不退转地不会生起怀疑。
怯懦即是信心低劣。犹豫即是一切相皆空。遣除即是贬低。不退转即是心确定自己为不退转。
不为他所引导者，即是自己于不退转地坚定确信，此为了知法之标志。
若是等等，此即者，即是此生。未说其他者，智者即是明智，即六十四分及因明等，以及星相诸学。了知义理者，即是将成就无上正等正觉。
佛加持即是化现。无二即是真如。如是即是魔业。无生法即是如来所说大乘中，非他即具修习自性者将成正等觉。
三处即是三地，于彼不住最极者，魔亦不能分离确定，即是随顺忍之标志。
此外等等，舍弃自身即是贩卖等。舍弃生命即是死亡。诸佛所示法即是一切法空性，于此为自他执持而舍生命，
又如实对诸佛生欢喜恭敬于法，了知是如来法身，自己若欲见佛亦然。声闻亦者，即是比喻，菩萨及天等亦为法而舍生命，此为随顺知之标志。
不退转即十六种相、标志及征相明示品，于圣八千颂般若波罗蜜多释论月光精要中，是大班智达阿毗耶迦罗笈多所造第十七品释。
说明了决择分及见道之不退转标志数量与差别后，修道甚深，于此二者皆不能如何宣说，此论中：'修道甚深'，对此所说：
启白者，即是大功德聚，最极甚深，即经无数劫二者无间精进所得，因此及殊胜了知不能故为无量。
不能尽说故为无边。远超数量故为无际。最极广大故为无限。不退即是不能真实执取。不能真实了知者，即是因修道甚深性故。
须菩提启白等等，行持者，即是虽能宣说，稍许不成众生利益之意。一切甚深即是遍及义。处者，即是修道所缘。
请说即是请明示之义。开始即是将说。

 །ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་ མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད།།ཅེས་ཏེ། ལམ་གྱི་ཟབ་པ་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཟབ་མོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རིག་པས་མཚན་མའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ འགག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་རིག་པས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མ་བྱུང་སྟེ་དེ་རྣམས་སུ་ལས་ཀྱིས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་རིགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་སྲིད་ པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་མཆོག་ཏུ་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའིའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་ འདྲི་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བྱིས་པ་ལ་གཟུང་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཟབ་པ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ལ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་ནི་ཞིབ་མོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལས་ཀྱང་བཟློག་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་ ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ།དོན་དམ་པར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པས། རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་པས་སོ་ཞེས་པས་ནི། སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཟབ་པའོ། །དེའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི་ བསྟན་བཅོས་ལས།ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་ཏེ་མྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་ལའོ། །རྒྱུན་དང་ལྡན་པས་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དམིགས་པས།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ན། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞེད་དོ་ཞེས་ཏེ། རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ནི་ བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་སྔ་ནས་རེག་པས་ཡུལ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་པས་འགལ་བ་མེད་པའོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ།མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དེའི་དོན་དུ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་རྣམས་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་འཛིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ པས་སོ།།བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་འཇལ་བས་ཞི་གནས་སྐྱེད་པའོ།

想要了知是想要修习道路，如此处论中说：'深奥空性等，彼深离增益，及离损减边。'意为道之深奥是缘空性等为深奥之意，对此所说：深奥是指一切法无自性空性即无相，由通达彼故遮止相之增益。彼即无愿，由通达彼故于三界无所愿求。彼即无为，由不造作彼等后有之业故。彼即无生，由不从业生起彼等故。彼即无生，由通达彼等自性无生故。彼即无实，由无实体故。彼即离贪，由通达彼故摧毁一切烦恼随眠故。彼即灭，由灭尽彼等后有故。彼即涅槃，由彼等习气完全摧毁故。彼即离，由彼等最极远离有漏蕴故，此即空性等。
须菩提请问是关于诸法即空性等。一切法即蕴界处等。对凡夫而言所取色等如何深奥，此自问即'如何'，'于何'即于何处色等真如，色等缘起所生是世俗谛，彼于胜义谛则非有。此中色等深奥性即细微应为智者所知，即远离色等，如同幻化人等，由无增益为实有故，此即离增益边。涅槃亦说者，如同彼等缘起所生，于正世俗谛自性中有，于胜义谛则与空性一味，故为不住涅槃，此即离损减边，此即空性深奥。
其道所说，论中云：'决择分及见道，修道自性中，数数思维及，度量决定观修道。'速疾即相续。由具相续故思维等自性修道之空性等所缘，依止空性等决择分等如何是修道自性境，此处论中说：'彼由相续故许'，具相续即修道，于彼先前触及故为境，后为有境，故无相违。此处世尊开示等，'此'即空性等智慧，即超越分别之般若即般若波罗蜜多，见道修道决择分亦为彼义故为般若波罗蜜多。彼有三种关联，即所谓执持之义。应住即由思维一向决定故。应学即由度量生止观故。

 །བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པས་སོ། །གཞག་པ་ནི་གཞུང་མཉན་ནས་སོ། །བཤད་པ་ནི་དོན་ཤེས་པས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་སྙིང་པོ་བསྒྲགས་པས་སོ། །རིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ལྟོས་པའི་ རིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རིགས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པས་སོ། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི། ཚད་མ་གང་གིས་དོན་གང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། མེས་སྲེག་པར་བྱེད་ལ་དེ་བཞིན་ཆུས་གཤེར་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པས་ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་དབེན་པར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ལ་གུས་པས་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དགུས་སེམས་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇལ་བའོ། ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་བཞིས་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་འདི་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །འདི་འདིར་རོ་ཞེས་པས་དཔྱོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། །ཆུང་ངུ་སོགས་སུ་ཡང་ཕྱེ་བས། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལུགས་ལས་བཟློག་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགུ་ཟད་པར་བྱེད་དེ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་རགས་པ་སྔོན་དུ་བཀྲུས་ནས་རྗེས་ལ་ཕྲ་བ་འཁྲུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཏེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ།།ཉེ་བར་སེམས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ནི་གཉི་གས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་གཉི་གའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ ཏུ་དང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ།།དབང་མེད་པ་ནི་མི་ནུས་པས་སོ། །འཁོར་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ནོ། །བོར་བ་ནི་བཏང་བའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ནི་མི་བགྲོད་པའོ། །འདོར་བ་ནི་གཏོང་བའོ། ། མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་མཐའ་དང་སྔོན་གྱི་མཐའ་སེལ་བས་སོ། །བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་བསམ་པས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའོ། །སློབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཉེ བར་སེམས་པ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ།།དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྒོམ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གཅིག་བཤད་ནས་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤོང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

所谓'修持'是由于通过确实了悟而生起胜观。'安立'是由于听闻教法。'解说'是由于了知义理。'开示'是由于宣说精要。
理由有四种：观待理由是依靠因而生果。因果理由是由于它们各自产生殊胜果。正理成立理由是以任何量成立任何义。法性理由是本性决定的诸法，如火能烧、水能湿等。
以殊胜意乐增上所缘是在寂静处结跏趺坐，以恭敬心常行即是思维。以九种止的差别于如是性中令心平等即是度量。
以分别法、详细分别、遍思维、遍观察四种行相即是胜观，即确实思维。其中，了知有多少性的智慧是分别，如五蕴等。以如实了知性的智慧是详细分别，如'一切皆空'等。以无分别意与智慧相应而作标记是遍思维。以'此是此'而观察即是观察，这是修道的本体。
它有九种：小、中、大。如论中说'复分为小等'，'复'字表示有九种对治分：小的小、小的中、小的大，中的小、中的中、中的大，大的小、大的中、大的大。以这些逆序断除九种违品，即从大的大到小的小。
又如先洗衣服上粗垢后洗细垢一样，对于以分别修所断的烦恼分别，随其所应以心了知。对此所说'如是'等，即如所说次第。'修持'是以止。'思维'是以观。'通达'是以二者。'善加行'是以止的精进。'勤作'是以观的精进。'希求'是以二者的精进。
'极为清净而出离'是令成为极为清净的功德。'无自在'是由于无能力。'轮回'是未来生命相续。'舍弃'是放弃。'背离'是不趣向未来。'断除'是舍离。'究竟'是由于断除未来边际和过去边际。'显示和解说'是由于以显示和解说而开示。'安住'是以思维断除疑惑。'学习'是以止。'修持'是以观。'思维'是以二者。
如是作瑜伽是以修而证悟。以这些说一遍后说第二遍即'彼等'等。'断'是修道小的小。'如是善现'等，'殊胜'是由于福德众多。

 །རབ་ཏུ་འཕགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲེགས་པ་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པར་ རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆེན་ པོའི་ཆུང་ངུའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །གང་ཞིག་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་དོན་གཅིག་གོ། །བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ གསོག་གོ།།གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོབ་བོ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ལ་རྒོལ་བའི་ལན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ནི་ཐ་དད་པའོ། །གཅོད་པ་ནི་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་ སྟེ།དེ་དག་རྣམ་པར་སྤྱད་པ་དང་དོན་དེ་གཉི་གའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། ཚད་ནི་རགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །གྲངས་ནི་བགྲང་བས་ཟད་པར་མི་ནུས་པས་མི་ཟད་པའོ། །བླ་ལྷག་པར་བརྗོད་པ་ནི་བླ་དགས་ཏེ། གཙོ་བོ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཀྱང་མི་ཟད་ཅེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ ནོ།།ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་མི་ཟད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བསྟན་པས་སོ། །འདི་དག་གིས་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེས་བསྟན་པས་ཏེ་དེའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ཡང་ འདིར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས།གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པ་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། བཟོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་རིགས་ཞེས་པ་སྟེ། བརྒལ་བ་དང་ལྡན་ པའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་ རིགས།།བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཅིང་ཅི་ཞིག་ཉམས། །ཞེས་ཏེ། རྟོགས་ཞེས་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ནི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པས་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པས་སོ།།དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཉུང་ངུ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལ། མང་དུ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་ དོན་སྒྲུབ་བྱེད།།བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་ཏེ་འདི་དག་དང་ཞེས་པ་དང་། དེ་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་བླ་ན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པ་པོའོ།

所谓'极为殊胜'是小乘的中等。'其他'等等，布施是无傲慢。极为安住是无执著，这是小乘的大等。'其他'等等，以作意而住是中等的小。'其他'等等是中等的中等。'其他'等等是中等的大。'其他'等等是大乘的小。'其他'等等是大乘的中等。凡是内心安住而不离瑜伽修持的，是在般若波罗蜜多中，这是其修道大乘中的大。
如须菩提所问等等，福德是由福德造作的分别。此中在修道时，胜义中无故为空性，凡夫们不知的空性即是不知义一致。无主故积聚，无所取故虚幻，无能取故无实质。如是等及以空性等，是对福德增长的诘难的回答。
如须菩提所问等等，差别是区分，截断是使之差别，即是彼等行相及二者之所依。如是等，量是遍计粗相。数是以计数无法穷尽故无尽。最胜说即最胜，是说为主要之义。亦无尽是如虚空。又不可量是如虚空性。
这些法是以无尽、无量、空性等之言说显示。'以此等'是以大悲显示，其言说是随顺因。其广说即如此论中：'所说无数等，胜义中非忍，世俗彼等是，佛许悲随顺。'若非忍即不应理，是有诘难。
如须菩提所问等等，因非语言行境故不可说。波罗蜜多义即空性相。如此论中：'不可说事物，损减与增长，皆不应道理，修道得何失？'了知即于不可说中无损减与增长，故如何成佛等所说，然而等等。
彼作是念即由布施而施。彼等即是发心者及具足者们。少即反复，多即恒常。如此论中：'如是菩提性，彼亦成所愿，菩提真如相，彼亦许彼相。'此等及彼即是修道。如何以大悲力而无上正觉，为所化众生以福德智慧方便，世俗中成就所欲义者。

།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བའི་རིམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་ མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟར་དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཉུང་བ་དང་མང་པས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དག་ལའོ། །དངོས་པོ་ བཞིའི་སྐབས་སུ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་གནས་པ་མི་འཐད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བའི་ལེའུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་བར། ། རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཁོར་དང་བཅས པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཟབ་པ་སྟེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་པ། །ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ ནི་གཉིས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཟབ་པའི་གོ་སྐབས་ཏེ། གཞན་པས་ཞེས་པས་ནི་མེད་པར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་པ་ནི། སེམས་གང་ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ། འགག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་རྒྱུད་ལ་ཟད་པས་ཟད་པའོ། །མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་མིན་པ་ཉིད་དེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་མ་དང ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་སྐྱེད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པའོ།།སེམས་གང་ཞེས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་ བ་སྟེ་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་རེ་རེའི་མཐར་གཡོ་བའི་ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་གཡོ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལ།དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི། མ་ལགས་ཞེས་པ་སྟེ། ལན་ལ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མས་ཟད་ ཅེས་པའི་དོན་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུད་འགགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་མི་ཟད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།།མ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ། མ་འགགས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མི་འཇུག་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །གང་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་དེས་ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་སུ་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ།སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་ཀྱང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །མེད་ཅེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྨོན་ལམ་དག་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་དེས་ན་འགག་པར་མི་འགྱུར་བའོ།

如是修习之道，以胜义谛如幻般，在世俗谛中对治违品和对治品的减少与增长次第而作用。如是体性如幻无戏论之五蕴本性的法身等自性，如来体性之菩提，如是修习之道即是如是体性之义。'少与多'是指加行和后得位。在四事时，因为是其自性故不应住。以空性为主的品即是空性品，为第十八品。
'其次'等是问，'如是启白'等是答。此中论说：'前心非菩提，后心亦非是，如灯喻之理，甚深法性八。'此中'菩提'应后加。第十八品中说菩提唯是如是性相，具眷属之菩提相有八种甚深。此中论说：'生灭及如是，所知与能知，行及无二性，方便善巧深。'无二性和方便善巧是二种。
'如是启白'等是甚深之机会，'其他'是指无。'如是启白已，世尊'等宣说八种甚深：'何心'是指迷乱，灭是二障及习气相续尽故尽。'非'即非是，远离迷乱因之实有、无实等执著，无安立因故，前后刹那亦非，不依彼之殊胜义亦不能生起，此是生甚深。
'何心'是指非迷乱，世俗中如影像。'有灭法'是问，如动水中月般刹那刹那动摇是世俗谛，胜义中自性空，故说'非'是答。有些典籍中'有灭法'是世俗刹那灭义。世俗中亦是刹那刹那灭法，将灭即相续灭故。此是依任运而生大悲发愿等不令其尽之义。
'未生'是指未来，'未灭'是因无实性故坏灭。'有灭法'指断灭，即于无量劫中如何令一切有情皆成佛，然一有情亦不成正等菩提。'无'是指大悲及愿无境故无实，故不灭。

 །མིན་ ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་བསོད་ནམས་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ།མཛད་པ་མེད་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་ རྒྱུན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་འགག་འགྱུར་ནི་བཤད་ཟིན་ཀྱང་འདིར་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་དོ།།གང་དུ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པའི་ཚིག་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོའི་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དམ་ ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ།།སེམས་གང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་མི་འཇུག་པ་ཙམ་ནི་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་འགག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགག་པ་ཟབ་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་རོ། །གནས་ན་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པ་ནི་དུས་གསུམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་ ཉིད་བཞིན་ནོ།།མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་ཀྱང་ གཏིང་དཔག་པར་དཀའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཞེས་པ་ནི་དེས་རིག་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཤེས་པས་ཐ་དད་པའི་རིག་བྱ་ལ་མི་སྦྱོར་བས་སོ། །སེམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དབྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ སེམས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་སོ། །མ་ལགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ ཐ་དད་པ་ནི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའི་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཟབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་སྟེ།འདི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལའོ། །ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལའོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པའོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་འམ་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །མཚན་མ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་མའི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ མ་ཞིག་པའོ།།མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་སྤངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་གོ། །མཚན་མ་སྤངས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ ལའོ།།མཚན་ཉིད་གང་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གང་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ནི་གོམས་པ་ཙམ་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཟབ་པའོ།

所谓'不是'，是指如同对于无福德的所化众生处于舍位的情况一样，虽无所作，但大悲和愿力等功德资粮不与分别混杂，自然成就的状态中趣入极为清净的证悟相续，瑜伽士世俗的本性如同虚空般恒常不灭，虽已说过，但此处以其他理由来说明。
对于'所破的法'这一词的解释与狮子贤的解释有何差别，应当观察。
所谓'现在心生起时无生无灭的法'，是指因无自性故无始无终。法即涅槃，有障碍的五蕴自性的所依不入即是无。法性即空性，世俗中生起如幻化人般灭去，这是深奥的灭。
所谓'住于彼性'，是指如虚空般恒常。住而非恒常，是指三世菩萨们胜义的本性如真如般。
'非是'是指世俗刹那的色等蕴的本性是相续出现所假立故。
所谓'真如甚深'，是指色等诸法遍计，由于与彼无别故难以测量，这是真如甚深。
'真如于心'是指由彼了知故，'非所依'是指不与知识所别的所知相应故。'心于真如'是指无差别，这是所密意。
'非是'是指心与真如二者胜义中无自性故无差别，世俗中则不然，缘起所生的心性即称为真如。'异于真如'是指相异故。'非是'是指相异仅是反体的差别故。
于彼性中真如无别与无差别由心了知，这是所知甚深。
关于'真实'等，'非是'是指因为是真如的本性故，真如于真如中不真实随见，此无所见性即是见，这是智慧甚深。
'甚深'是指般若波罗蜜多的义理。'真实行'是指所缘因相。'不入'是指不生起。'成无真实行'是指不显现。因此，彼法于一切处的行即是行为甚深。
'相'是指二相或无二相。相即二与无二之相的生起未破。'非是'是指此即已断之义，这是无二甚深。
'如何'是指少许。'断相'是指未圆满佛法，这是所密意。'于此'是指于此生。
'何相'是指了知一切法相与法性相。'于无相亦'是指于法界。'遍习'是指仅作熟习，这是方便善巧甚深。

 ། དེ་ལ་ཟབ་པ་བརྒྱད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་ལ། །ཞེས་ཏེ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་བཤད་དེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ ལ་ལངས་པའི་ཚེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་རྨི་ལམ་སྟེ།འདི་ཉིད་ཉིན་མོའི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བྱེ་བྲག་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་མ་གོས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་ནི་གྲགས་པ་ཁོ་ན་གསུངས་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་ སྦྱིན་པ་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པ་ན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྒལ་བ་ལ་གལ་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་ན་ནི་སད་པ ལ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ་ངས་ལེགས་པར་སད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པའི་ལན་ནོ།།སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་དུ་ དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་ཅུང་ཞིག་གཉིད་ལོག་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གསལ་ཞེས་འཁྲུལ་པས་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་བསྒྲུབས་ལ།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་བདེན་པ་ནི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པ་མེད་ པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ།བསླབ་པ་བྱིན་པ་ཅན་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། དེའི་འདུ་ཤེས་ནི་འཛིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ དོན་དུ་བརྟགས་པ་ནི་བརྟགས་པའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུའོ། །སེམས་དང་སེམས་པ་དང་བློ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དབེན་པ་ཞེས་པ་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བློས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མཚན་མར་བྱས་ཤིང་དམིགས་པར་བྱས་ནས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་དེས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་ནས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མོ། །དོན་འདི་ ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིའོ།།ལན་འདོན་པ་ནི་ལན་བཏབ་པའོ། །ཆོས་གང་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པའི་འདྲི་བར་བྱ་བ་ལ་ལན་ལྡོན་པར་བྱ་བའོ། །ཆོས་གང་གིས་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །ཆོས་གང་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའིའོ། །འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྡང་བའོ། །ཀུན་ཏུ་བྱུང་ནས་སྐྲག་པ་ནི་ ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ།།དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ།

其中第八深义是远离菩提，其余则是接近。如论中说：'诸法如梦故，不分别有寂。'为了完全阐明无学僧伽的特征，圣解脱军说这是轮回与涅槃平等性。
关于这点所说的是'然后'等。修道之中无分别的正智因与烦恼相似，故在烦恼生起时，智慧如梦。若于白日深入修习此义，则于梦中也能增长般若波罗蜜多。在有分别时有差别，在无分别时则无差别。
'于般若波罗蜜多无染'是指通过修道熟习，即是轮回与涅槃平等性。'舍利子'等，此处应当只说梦与醒的显现。
诸法如梦的含义是：如同在梦中布施或伤害等不会产生福德或罪业，醒时也是如此。对此质疑：如果睡梦中的行为有所缘，则醒来后说'我已清醒'等觉知分别，醒时也会有果报；以'我已清醒'等觉知分别本身作为所缘，更会有果报。这是回答。
在醒时状态中，对如梦的事物，随顺其义而执著事物等的人们，建立善等差别。稍有睡眠因迷乱而不清晰，以迷乱故成就小果。梦中业果事物若为真实，则会有无比丘等过失，如同已舍学处者，戒与非戒是依佛陀制定而建立的。
'尽想'即是涅槃之想，即是执取。如实观察即是观察。颠倒观察即是分别。'如是'即如虚空或如来。心、思、觉、分别等是同义词。
'远离'是以无自性故。颠倒是心将非有执为相而缘取。'身证'是以身安住彼境而不入他处的身证者。'此义'是指这些论辩者的。'作答'即是回答。'何法'是对弥勒所问作答。'以何法'是以言语。'何法'是舍利子的。'生怖畏'是嗔恨。'普生恐惧'是普遍恐惧。其相续是具有普遍恐惧。

 །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་པས་བག་ཆགས་རྒྱས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བརྒལ་བ་དང་ལན་རྣམས་ཏེ།དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་ཇི་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་ཏེ་བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་གཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པའོ། །དེའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། མ་དག་པ་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་། མཐོ་དམན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལ། དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྒྲུབ པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ཅེས་པ་ནི། བགྲོད་དཀའ་བའི་སའི་དགོན་པ་དང་། གཅན་གཟན་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པ་དང་། ཆུས་སྤངས་པས་ཆུའི་དགོན་པ་དང་། གལ་ཏེ་འདོད་པའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་དོན་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།།དྲི་ཞིམ་པ་དང་རོ་ཞིམ་དང་། །བསིལ་དང་ཡང་དང་དངས་པ་དང་། །གཙང་དང་མགྲིན་པ་བདེ་བ་དང་། །ལྟོ་བར་ནད་མི་བྱེད་ཅེས་པའི། །ཆུ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྲིད་པའོ། །བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྦྱོར་བས་སོ། ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཕན་པས་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཀུན་ལའོ། །ནད་ཀྱི་དགོན་པ་ལ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚེ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཞལ་ན་སྔོན་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་མཐའ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མང་ཞེས་པ་ནི་གང་དག་གིས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་མེད་པས་གང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེན་པ་ནི་མ་རིག་པར་རོ། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་པ་ནི་ཚད་ཆད་པས་སོ། །མ་ལེགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོའི་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།ཐབས་ལ་མཁས་པ་བརྒྱད་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་། ། མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མཚན་མ་སྨོན་དང་ཟད་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདིའི་ཡུལ་དང་། དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་དང་པོ་གོམས་པ་ལ་དགྲ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བཅུ་སྟེ། གང དག་གི་མཚན་མ་དང་སྨོན་ལམ་ཟད་པར་བྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ།མཚན་མ་ཟད་པ་དང་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའོ། །རྒྱུད་ལ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །དེ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ། །ཆོས་ཉིད་ ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་དྲི་མ་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཉིད་ཅེས་ པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་དེས་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་དོ།།དམིགས་པ་ལས་ནི་དེ་ཉིད་ལའོ། །བར་སྐབས་དེར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་བར་དུའོ། །བསྟེན་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །སྤོབས་པ་ནི་མངོན་པར་སེམས་པའོ།

增长力量是指修习，即增广习气。如此论中说：'无业等诽谤，答复如所说。'这是关于轮回和涅槃平等性的问难与答复。
如此论中说：'如同众生世界，器世界不清净，于彼成就清净，即是佛净土。'即一教法中出现一佛，其佛土即众生和器世界清净。
其清净是什么呢？不清净是指野兽荒野等，以及高低等特征，为成就自己的佛净土而清净这些。
'愿我佛土中一切不如是'是指难行的荒野、野兽的荒野、缺水的水荒野，如果欲声是为何。'世间'是指器世界。
'香美且味美，清凉轻澄净，清洁喉悦适，腹中无病患，水具八功德。'与乐相遇是与乐相应。具乐是由于普遍利益'于此等'是具乐。'一切'是对一切。病荒野是被病所害。
'如是'是指若测量心的刹那，前际不生故无边际，究竟无自性无分的刹那际是不存在的。
'多'是指那些将成无义者。由无前际而将于何处现证菩提是指佛土清净。
'其后'等，无执著执着是无明。'于虚空中'是仅指此虚空。圆满是如同圆满而得自在。决定是由限定。不善是苦。
姊妹恒河天女普示品第十九。
在善巧方便八中所说论中：'其境及加行，超越诸怨敌，如实无住力，不共之性相，无著及无缘，尽除相愿及，其相无量度，方便善巧十。'即此善巧方便的境界，其加行初习于超越怨敌等十种差别，对于灭尽相愿者如是说。
关于灭尽相和愿，所说'其后'等，'于空性'是指空性三摩地。'相续'是恒常。'于彼'是于空性。法性是法之自性。由法性是以法性。唯空性无障故无垢即真实际，这是善巧方便的境界。
'如是宣说已'等，'非等持'是指于无所缘得自在。'从所缘'是于彼自身。'其间'是指直至此未成熟佛法之间。'依止'是以修习，这是善巧方便的加行。
'譬如'等，勇猛是无畏。精进是欢喜。坚固是安住。辩才是思维。

 །སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནས་པའོ། །གང་གི་དུས་ལ་སོགས་པ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ཤེས་པས་དུས་ལ་སོགས པ་ཤེས་པའོ།།རྟོགས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སྦྱངས་པ་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེས་སོང་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཚོན་ཆ་ནི་སྒྲིབ་ཡོལ་དང་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་མངོན་པར་འཇལ་བའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །མོས་པ་ནི་འཛིན་པ་ལ། ཆོས་ལུགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ ཤེས་པའོ།།འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་མཁས་པའོ། །དེ་ལྟར་དགྲ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བར་ཆད་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ལས་འདས་པ་ནི་ཚད་མེད་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །གནས་པ་ནི་འདུག་ པའོ།།དེ་ལ་ཡང་མི་རྟེན་མི་གནས་པ་ནི་དེར་ཡང་མི་གནས་པའོ། །དེར་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་གནས་དེར་མི་གནས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མི་ལྟུང་ཞིང་མི་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཐབས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདའ་སྟེང་དུ་འཕངས་ པ་ཉིད་ལ་མདའ་གཞན་དག་གིས་ཕུལ་བས་ཡུན་རིང་དུ་མི་ལྟུང་སྟེ།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་བར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ། སེམས་ལ་སེམས་གཞན་གྱི་ཤུགས་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་འཕེལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤུགས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སྤྱོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་པ་ནི་གཉི་གས་སོ། །བདག་གིས་ཞེས་པ་ནི་ང་ཡིས་སོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་རྣམ་ པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟེ།གྲོལ་བའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེས་འདི་ལྟར་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་པོའོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོད་ པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུའོ།།དེའི་འདུ་ཤེས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཏེ། ཡོད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་པའོ། །དེ་སྤོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཀུན་ཏུ་སེམས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་འོ།།དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ཐབས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ལ་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཐབས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མཚན་ མ་མེད་པ་སྟེ།དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགའ་བ་ནི་སྨོན་པ་ལ། དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་སོ། །གང་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་བརྗོད་ནས་རིགས་པས་འདི་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དོན་ ཡོད་པར་བྱེད་པས་དེ་བརྗོད་པར་རིགས་ཞེས་པའོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ལྷུང་ཞེས་པ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ཏུའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་འཁོར་བར་རོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདྲི་བར་བྱས་ཞེས་པ་ནི་མཁས་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་དྲིས་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཅན་ཁོ་ན་བསྒོམ་པའོ།

修持即是随顺而住。知晓任何时等所具之事，即是了知时等。通达即是身语意清净性。由此远离即是获得。兵器即是遮蔽物和铠甲等。正念即是不忘失。智慧即是明确衡量。通达即是了知。胜解即是执持，法轨即是了知法轨。无畏即是善巧。如是敌对即是对方作障碍者，超越彼等即是以四无量，此即是第一善巧方便。
如是譬如等，行走即是前进。安住即是停驻。于彼亦不依不住即是于彼亦不住。于彼亦不住即是不住于彼处，即是不堕不住于空性等之义，此即是无住方便。
如是譬如等，如向上射箭，以其他箭推动而长时不坠，如是未圆满佛法之前不现证，心以其他心之力不离彼而增长，即是如何以力之方便。
如是宣说等，行为即是以止，安住即是以观。等持于三昧即是以二者。'我'即是'吾'。现前成就即是决定圆满。此等持即是解脱门，因为是解脱之门。发心即是心的现前成就。由此如是即是行苦行者。此即是声闻缘觉一切不共之方便。
复次等，有即是一切法胜义中实有性。彼想即是增益，即是增益有而言。彼断即是众生现前圆满成佛。应说法等之增益。彼即是缘空性等遍思惟入定无执著。与彼相应即是无著方便。
复次等，法想即是蕴界等增益。彼即是于所缘空性等入定即是无所缘，与彼相应即是无缘方便。
复次等，女人、男人、色声即是如是于相想无相入定即是无相，与彼相应即是无相方便。
复次等，当成天、帝释、转轮王等喜爱有之受用即是愿求，于彼根本颠倒无愿入定即是无愿，与彼相应即是无愿方便。
如是等，以无缘等方便说三解脱门境后，若以理趣无功用等增上作意此等，则以有义作故应说此义。无功用堕即是于下劣菩提。于三界轮回。
如是等，请问即是向智者。若问则唯修空性等。

།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐབས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་དེའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟགས་འདིས་ཞེས་པ་ནི་ དེའི་རྟགས་ཀྱི་ཐབས་སོ།།རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་ལན་ལྡོན་པ་ཉུང་བ་ནི་འདིར་ཆེས་ཉུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་སོ། །ལེའུ་དགུ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱེད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་རྟོགས་པའོ།། །།འདི་ལས་གོང་དུ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ས་བཅུ་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོའི་ལྔ་ལ རེ་རེ་བཞིན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་སོ།།དེའི་དངོས་གཞི་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དབྱེ་བ་སྟེ། ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ གནས་བདུན་དུ་སོ་སོར་དགུ་དགུ་ལ་བརྒྱད་པར་བདུན་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཅུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དག་དང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གཉིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དུས་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་།ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་མེད་ཅེས་པ་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་གསུམ་དང་། རྟགས་དང་རྣམ་པར་ འཕེལ་བ་དང་བསྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ངེས་པར་བྱས་ལ།རེ་རེ་བཞིན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་སོ། །མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གཉིས་དང་།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་གཉིས་སོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡང་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གཉིས་དང་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་དགུ་ཞེས་པས་བྱེ་བྲག་སུམ་ཅུའོ། །འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་དག་ལས་གཟུང་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ།དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་གཉིས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་དངོས་གཞིའི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་ནི་འཛིན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།སོ་སོར་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་གཉིས་སྤོང་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་ནི་དགུ་རེ་རེ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་གཞོམ་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལ་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ དངོས་གཞིའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་ཞེས་བཤད་པས་སོ།།འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དྲུངས་བྱུང་བ་ལ་ ཤིན་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ལ་དགོངས་པས།མངོན་དུ་རྒྱུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།

而且从全面询问中不直接显现，其中方便是不舍弃一切众生之心等，这些是说明彼不退转之标志。因此'以其标志'是指其标志之方便。'须菩提'等，如是回答稀少者，此处更为稀少，这是无量方便。从第九品之半开始至第二十品之半的十一品，是一切相现前圆满证悟。
在此之上，将宣说胜解现观、殊胜道。如是，在十地阶位差别中，从第十五等的六种发心是殊胜道。其中前五各有加行、正行、后行。其正行又分小、中、大三品。复次小等各分小小等三类，十四种于色界无色界七处，各九，第八七种，成为七十种。
其中初发心及发心差别二者是胜解现观。虽是任运成就之道，但为了在此期间无间断成办众生利益，以及遮遣顿生而宣说，以此间接理解'无有无解脱分及决择分'。解脱分自性有三，标相、增长、所依三摩地等之决择分四者，以遍智所说之理而决定。各以小中大分类，如是成十二。
见道加行阶位中二种，正行阶位中二种。修道中亦有加行阶位二种及正行阶位九种，差别共三十。此中见道加行差别中断除二种所取分别，正行阶位差别中断能取分别。修道中亦于加行差别中断二种所取分别，于正行差别中断二种能取分别。
各以一一对治差别断除二种分别，即九发心各有二种违品，共十八所断之分类。所谓'彼是修道正行'即八种对治，如说'称为八种对治'。此等中以诸分别修习故说分别。因果假立之故，'应当极为精进断除细微习气'是针对有学者而言，应知无动等位中不可能有现行分别。

 །འོ་ན་འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བཤད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་སྡེས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སྤོང་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་གང་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་སྤོང་ བ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་མ་རིག་པ་སྤོང་བར་ནི་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཅོ་ལྔ་གདུལ་བྱའི་ ངོར་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་མ་བཤད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་གཞན་པའི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ།དེ་ཡང་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་ལ། དེ་ཡི་རྟགས་ དང་རྣམ་འཕེལ་དང་།།བསྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་སྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ ཞེས་ཏེ།དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་ཏེ་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ པ་སྟེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྟགས་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ ལྔ་པའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐོང་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟིན་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའོ།།བབས་པ་ནི་ཞུགས་པའོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སོང་བར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ ཉི་ཤུ་པའོ།། །།ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་བ་འདིར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི། ཡང་དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་བདེན་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །སྤྲོ་བ་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་སྟེ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བའོ།།སྟོབས་ནི་སྤྲོ་བའི་ནུས་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མཐུའི་ནུས་པའོ། །མདངས་ནི་གསལ་བར་གྱུར་པས་གཟི་བརྗིད་དུ་གྱུར་པའོ། །བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ང་རྒྱལ་བའོ། །བརྙས་པ་ནི་མ་གུས་པའོ། །རྔན་ཆེན་བྱེད་པ་ནི་ནང་དུ་བཞད་གད་ བྱེད་པའོ།།སྟིང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །འཕྱ་བ་ནི་སྐྱོན་སྒྲོགས་པའོ། །སྨོད་པ་ནི་སྐྱོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ།

那么，在此处断除八种分别是色界的解说，而圣解脱部说是断除三界所摄诸法，对此如何不相违呢？三界所摄是指世间顺决择分位时具有系缚的诸分别，此在色界中如理断除，故实际上无相违。
如同四种分别的差别中三界所摄诸法，在欢喜地中如前所说，包含在无明中的诸法是由断除无明而断除，而不是从无明中分离出来而断除无明。
修道中欲界的九种由无垢等对治差别而断除，色界诸法中十五种无明习气差别，以及为所化而建立的真如等分别习气差别七十二种由十五种对治差别而断除，其余未说明的无明习气差别所摄的能取所取分别习气差别由其他对治差别断除，因此第四禅和无色界的建立与圣者意趣无违。
其中，顶现观由论典略说：'彼之相及增长，教示与心住，见道与修道，各别道中有，四种分别之，四种对治及，无间三摩地，及与邪行执，是为顶现观。'
其广说于论中：'梦中亦见诸法皆如梦等相，至顶瑜伽相，许有十二种。'即获得顶位是三种遍智加行至极。
其中所说：'复次若'等是第一相。'复次'等是第二。'复次'等是第三。'复次'等是第四。'复次'等是第五。'复次'等是第六。'复次'等即见是自身。'若得寂'是第七。'复次'等即摄受是加持。趣入是进入。加持是谛加持。'若以谛加持而去'是第八。由方便善巧等行即是遍知，此为第二十品。
新入大乘者生起邪慢时魔将近前，此处魔业时分：'复次于彼'等，其中谛是加持。勇悦是获得自业机会而欲作。力是勇悦的能力。威严是力量的能力。光泽是明显而成威严。精进即是自我傲慢。轻蔑是不恭敬。大赏赐是内心讥笑。轻视是以意。嘲讽是宣扬过失。诽谤是显示过失。生起是使之生起。增长是引导。

 །རྟོན་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱས་པར་ནི་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ དམིགས་མཐོན་པོར་བལྟ་བའོ།།གཞན་རྣམས་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཐུན་མོང་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་ཟིན་ལ་འདིར་ནི་དམན་པ་ལས་མཐོ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། །མ་ཐོབ་པར་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་སྙམ་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །མིང་སྟོན་པ་ནི་མིང་བརྗོད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་དབང་པོ་ རྟུལ་བའོ།།དགོན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གྲོང་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱང་གྲགས་ནི་མཆོག་ཏུ་དགོན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་དགོན་པ་ལའོ། །བསོད་སྙོམས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བསོད་སྙོམས་པའོ། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་ལ་དགོན་པས་ ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ།།གཅིག་པར་དུ་མ་ལུས་པར་ཟན་ལ་སོགས་པ་བླངས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །སྟན་གཅིག་ལ་ཟ་བ་ནི་སྟན་གཅིག་པའོ། །ལན་གཅིག་བཏིང་བ་ལ་རྟག་ཏུ་ཉལ་བ་ནི་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ལྷག་པ་ཐམས་ཅད་ གཏོང་བས་ཆོས་གོས་གསུམ་པའོ།།དུར་ཁྲོད་ལ་ཉེ་བར་གནས་པས་དུར་ཁྲོད་པའོ། །ཤིང་རྩ་ཉིད་དུ་གནས་པས་ཤིང་དྲུང་བའོ། །ཅོག་པུས་མཚན་མོ་འདས་པར་བྱེད་པས་ཅོག་པུའོ། །སྟེང་དུ་མ་བཀབ་པས་ནི་བླ་གབ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གནས་པས་བླ་གབ་མེད་པའོ། །བལ་ གྱི་དང་གསོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གོན་པས་ཕྱིང་པ་པའོ།།ཉུང་དུ་ཚོལ་བས་འདོད་པ་ཉུང་བའོ། །དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་མྱོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའོ། ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྡོམ་པའི་བསྔགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ང་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །མིང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྒྲ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲའོ། །ཁེངས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། འདིའི་རྒྱས་པར བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མའི་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ།རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་བདག་གི་མིང་ཇི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་ནི་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་སོ། །ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འདོད་པའི་འོ། །བསྟན་ པ་ནི་སྨྲས་པའོ།།གང་ཅི་མྱོང་བ་ནི་མིང་ལ། ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིང་བར་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའོ། །ཕྲ་མོ་ཕྲ་བ་ནི་མཚོན་པར་དཀའ་བའོ། །དབེན་པའི་གནས་ནི་དབེན་པར་གནས་པའོ། །དབེན་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དབེན་པ་ དང་བྲལ་བ་ནི་གྲོང་གི་ནང་ངམ་དེ་དང་ཉེ་བའི་ས་ཕྱོགས་སོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབེན་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཆུང་ངུས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པས་གནས་པའོ། །འབྲིང་ནི་གནས་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ་དམིགས་པའོ། ། དེས་དེ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་བདག་བསྟོད་པའི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདྲེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཁྱིམ་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་པ་ནི་དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་གྱི་སྡེ་རྣམས སུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ལུས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅོས་བུ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀ་ན་ད་བ་ནི་ངང་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་ནག་པོའི་ཕྱིར་རོ། །རྐུན་པོ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྦེད་པའི་ ཕྱིར་རྐུན་པོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོམ་རྐུན་ནི་ལོག་པའི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་ནི་སྟོབས་སོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་འཇིགས་པས་སོ།

依止是使之坚固。广大是使之圆满充盈。生起是观察高远目标。超胜他人的心高气傲是慢的共相，前已说过，此处所说的胜于劣者是慢。等同是大慢。特别超胜是慢过慢。
未得不退转而认为自己已得是增上慢。具足非不退转的真实功德而认为具足功德是邪慢。魔的束缚是慢。显示名是说出名字。钝根是根器迟钝。
阿兰若等是头陀功德。距离村落一俱卢舍是最胜阿兰若，住于其中是阿兰若行者。乞食是以此为受用而成为乞食者。粪扫衣是以阿兰若行持粪扫衣。
一次性完全取用饮食等而受用故为不重复受食。一座食是一座食者。常卧于一次铺设之处是随处卧。舍弃三衣以外一切故为持三衣者。
近住尸林故为住尸林者。住于树下故为树下住。以跏趺度过夜晚故为常坐不卧。上无遮盖是露地，住于其中故为露地住。穿着毛毡等故为着粗衣者。
少欲求故为少欲。以此为足故为知足。为独处故为远离。现法是于此生中所经验是现法。加持是不变。
这是对头陀功德戒的赞叹，意思是以心对他人生起慢心。名是不退转之声及其功德之声。傲慢是对上师不恭敬。随行是随后了知，此处广说是由后二者，即随观察是'我的名字将如何'，随思维是'我的名字将是这个'。
授记是由魔所为。随行是普遍希求。宣说是说出。所经历的是关于名字、授记等，长远出生是由彼等而生于善趣。微细极微是难以表达。寂静处是寂静住处。寂静是空性。
远离寂静是村中或其附近地方。意作寂静是由作意而寂静。小是以执著而住。中是住。贪著是大即所缘。以彼量是具有自赞所缘。
杂居是出家人与在家人。不杂居是唯出家人。旃陀罗菩萨是不应与之为伴故。诽谤菩萨是因诽谤自己过失部分故。
菩萨影像是因身相似故。伪装菩萨是因不相顺故。迦那陀婆菩萨是因比鹅群更黑故。盗贼是因隐藏非法故为盗贼，因非彼等所欲故。
强盗是因为邪施处故。威力是力量。诽谤是因恐惧故。

 །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་པོའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་ བྱ་བའི་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་ལྟར་དེ་གཅིག་པུ་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་པ་དྲུག་པོ་སྟེ།འདིར་གསུངས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་དུ་དྲུག་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་ཉིད་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི་སྟོན་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ལ་དེའི་སྔོན་གྱི་མཐར་ཉིད་ནི་ ལམ་མོ།།སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལའོ། །སྒྲོན་མ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པའི་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དྲུག་པ་རྣམས་ལའོ། །འོད་ནི་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འབད་པ་མེད་པས་བགྲོད་པའི་ལམ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། ། མ་ནི་གཟུང་ཞིང་གསོས་པས་སོ། །ཕ་ནི་ས་བོན་བཞག་པས་སོ། །ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ལའོ། །རྟོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ལའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྫོགས་པའོ། །ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྟེ་རྟགས་དགུ་པའོ། །འདི ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་འདྲེན་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་ནི་མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་བརྫི་བ་ནི་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་བརྫི་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་བཅོས་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ རྙེད།།སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་གང་ཞིག་ཐོག་མ་གང་དུ་དཔེར་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་པ་ཡང་ ཞོག་པའོ།།མང་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་མེད་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཚོལ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་དུ་གནས་པའིའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཞོག་པ་ནི་སྤོངས་ཞེས་པའོ། །གནོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྐྱེད།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །སྦྱིན་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་པོའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཉིན་མཚན་གྱི་ཚུལ་ གྱིས་ཏེ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་པོའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུང་བསྟན་པ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།

其中'也'是指对于如是。'如何'是指对一切众生。'此也'是指具有'也'等。神通是各别了知后降伏他人，是士夫之作为。魔业行者品第二十一。
其次'复次'等，此般若波罗蜜多是指为主要所证，如其唯一，如是六种俱行，此中所说：'一切'等，及'何处六种'等，即是究竟之教示，某果之前际即是道。
光明是出世间智慧，在极喜地。灯是精进行道之无垢等六地。光是日光，即无功用行道，在不动地等。母是摄持养育故。父是置入种子故。知是见道位。觉是修道位。出离是圆满。内摄是如理。此是授记与依止善知识之第九相。
'于此'等，由于此即是引导故，因此'不依他'等是不依他，为第十。
须菩提白等，无著相即是无所缘相。正因如此，色等亦是离故、空故。执著是相的执著，即是事物的执著，世尊母法即是无著相，如是亦有染污与清净，是第十一。
须菩提白等，不可夺是不能被夺取，即是获得不可夺性，为第十二。
其后论中说：'阎浮提众生，供佛善业等，作为譬喻已，广大十六性。'阎浮提众生数量，以及供佛善业，初始作为譬喻亦且置之。'多'是说无可譬喻。
'其中若'等，寻求时际是住所有时。以作意即是以增长所摄诸法。置之即是舍弃。成为无害是生起无害处，如未得离贪，令无果。施者是令正受。施主是施者。与般若波罗蜜多相应作意是昼夜方式，为第一增长。
'譬如'等，以般若波罗蜜多相应作意住于刹那，为第二。
'须菩提'等，以获得无生法忍得授记，为第三。
'须菩提'等，授记与现等觉因无增上慢故，为第四。
善知识等品第二十二。

། །།ཡང་ དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་ པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ནི་དྲུག་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཞུམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ནི་དྲུག་པའོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་གཞན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་རིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འདི་ལ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཏིང་དཔོག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་འོ། ། རོ་མྱང་བ་ནི་འདོད་པའིའོ། །མིང་དང་རུས་ནི་འཛིན་པར་རོ། །སྤྲོ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །གང་འདིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མངོན་པར་རློམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་དོན་མེད་པར་བྱེད་པའི རྒྱུ་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གོང་མ་ལའོ། །གང་འདི་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཐད་པའོ། །ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་ཅེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །སངས རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལའོ།།བདུད་རྩིའི་ཁམས་ནི་ཐར་པའོ། །མགོན་དུ་གྱུར་པ་འདོད་པ་ནི་མགོན་ཉིད་འདོད་པའོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །བྱ་བ་ནི་བྱ་གསོད་པས་སོ། །གདོལ་པ་ནི་འཛེམ་པ་མེད་པར་གསོད་པས་སོ། །ཉ་པ་ནི་ཉ་གསོད་ པའོ།།ཤན་པ་ནི་མ་ཧེ་གསོད་པར་བྱེད་པས་ཤན་པའོ། །ལོང་བ་ནི་མིག་མེད་པའོ། །འོན་པ་ནི་རྣ་བ་མེད་པའོ། །ཞར་བ་ནི་མིག་གཅིག་པའོ། །རྡུམ་པོ་ནི་དཔུང་པ་འཁྱོག་པའོ། །སྒུར་པོ་ནི་རྒྱབ་སྒུར་བའོ། །ལག་རྡུམ་ནི་ལག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞ་བོ་ནི་རྗེ་ངར་ཆག་པའོ། །གྲུམ་ པོ་ནི་འགྲོ་མི་ཤེས་པའོ།།ལྐུགས་པ་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །དིག་པ་ནི་ཚིག་མི་བརྟན་པའོ། །སྨྲ་བ་མི་གསལ་བ་ནི་ལྕེ་མི་བདེ་བའོ། །ཀུ་ཅོ་ཅན་ནི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པའོ། །ཡན་ལག་ཉམས་པ་ནི་ཡན་ལག་དམན་པའོ། །ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཆོག་པའོ། །ཡན་ལག་ མི་སྡུག་པ་ནི་མི་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡན་ལག་གོ།།ངེས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །མཐོང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དགུ་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།ས་ལེ་སྦྲམ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་གསེར་རོ། །བ་ཚ་བ་ཅན་ནི་བ་ཚ་ཅན་དང་བཅས་པའི་སའོ། །གྲམ་པ་ནི་ཆུ་མེད་པའོ། །རྩཝ་ནི་ནེའུ་རྩཝ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡོང་དུམ་ནི་ཤིང་སྐམས་པའི་ཕུར་པའོ། །ཚེར་མ་འཛིན་པ་ནི་ཚེར་མ་ཅན་དེ་མྱོས་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གང་དག་དེ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་གནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ནི་ཐ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་སོ། །ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཁོང་ནས འཁྲུགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པའོ།

又说'在那个时候'等等，世间是指声闻等乘中不善巧方便者，菩萨胜过他们而不被他们胜过，这是第五。关于不毁坏戒律等，将在渐次住的现观中解说。
如是'应当学习'等等，是说护世者前来等的功德，这是第六。这是帝释天所说品第二十三。
'其后又'等等，'怯懦'是随顺。'是与非'等的功德是第六，意思是如同在其他经中所说，此处无如来所说的道理。安住于测量深度。品味是欲望的。名与姓是执取。喜悦是积聚，'身与心'是第七。'如何'等等是第八。
由此增上慢而自认为不退转，使许多菩萨无义利的原因，显示这些的品是增上慢品第二十四。
'其后'等等，'学习'是指前面的。'若有如是说'等是合理的。'学习般若波罗蜜多'是指道的本质。'学习佛地'是指果。甘露界是解脱。欲作怙主是希求怙主性。殊胜是极为超越。
'猎人'是因杀鸟。'旃陀罗'是因无忌惮地杀生。'渔夫'是杀鱼者。'屠夫'是因宰杀水牛而为屠夫。'盲人'是无眼者。'聋人'是无耳者。'独眼'是一目者。'残臂'是臂弯曲者。'驼背'是背弯曲者。'断手'是失去手者。'跛子'是小腿断者。'瘫痪'是不能行走者。
'哑巴'是不能言语者。'口吃'是语言不稳者。'语不清'是舌不适者。'喧闹者'是发大声者。'肢体损坏'是肢体缺陷者。'肢体不全'是肢体不足者。'肢体丑陋'是与人不相称的肢体。
'必定趣向'是必定圆满。'彼等'是指力等清净。'应知''应见'是第九增长。
'譬如'等等，'阎浮檀金'是极为殊胜的金。'碱地'是含碱的土地。'荒地'是无水之地。'草'是指青草等。'木桩'是干枯木桩。'荆棘'是有刺的，如毒草等。'种种'是指那些等，这是第十。
'复次'等等，'获得转轮王位而住'等等，以及'如是'等是第十一。'复次'等等是第十二。'复次'是第十三。
'复次'等等，由违背善法生起，贪欲、嗔恨、愚痴是恶。疑是对真谛和三宝的犹豫。嫉妒是对他人圆满从内心生起扰乱，这是第十四。
'譬如'等等，'不知'是指般若波罗蜜多的违品。福德之最是福德的最上。佛境是佛陀一切法。

།ཁྱུ་མཆོག་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་རོལ་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གཉི་གའི་དབང་ ཕྱུག་གོ།།རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སོ། །གནས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །བསླབ་པའི་བརྗོད་པ་པོའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །།བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་ པ་འདི་བསྟན་བཅོས་ལས།ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པས། །སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ངེས་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་གྱིས། སྒྲོལ་བ་དང་སྨིན་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སེམས་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བའོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདི་རྣམས་རྟོགས་པར་བགྱི་ཞེས་པའོ། །བསམ་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ལའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རོ། །འདོད་ པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ བའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པ་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་རང་ཉིད་ལས་བྱུང་བས་ཞེས་པ་ནི་རང་བྱུང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་རྣམས་རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པས་འདི་ལ་འཕྲོག་པ་ མེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ།བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བཤད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་ གཏོང་བ་གསུངས་པ་ནི།བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ལུང་གི་ཚིག་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་། གླིང་བཞི་པ་ནི་སྟོང་ དག་དང་།།སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སྟོང་དང་སྟོང་གཉིས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔེས་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་དུ་གསུངས་ ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། གང་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སམ། ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སྲང་གྲངས་ནི་སྲང་གི་ཚད་ཀྱིས་སོ། །ཚད་ནི་སྲང་འདི་ཙམ་ཞེས་པའོ། །འདིར་ འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ནི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དཔེ་ལ།བསྟན་བཅོས་སུ་ནི་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བྱས་པ་སྟེ། འོ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཙམ་ལ་འདི་ཙམ་ཡིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ ཀྱང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་མེད་པར་བྱས་པའོ། །མི་ཉན་པ་ནི་སྒྲ་ལའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་གུས་པས་སོ།

殊胜者即是掌控其本性。游戏即是以神变神通。狮子吼即是以随说神通。诸佛圆满即是二种圣僧众之自在。行为即是遍知后。不住即是不住于彼等，此为第十五。若也等，为第十六。说学品为第二十五品。
此广说教法出自论典：'三种遍智诸法之，无上圆满究竟故，不舍众生诸利益，即说名为决定义。'即是，无分别智证悟阶段之三种遍智诸法之无上佛法圆满即是教法，以见道、修道、殊胜道及无学道证悟之次第，解脱、成熟、安慰及究竟涅槃即是众生利益。
对此所说：'其后'等，心入即是极为清净。发心即是'啊！我当证悟此等'。思维即是作意。等持即是于无过失。彼岸即是涅槃。欲即是为欢喜故。摄持即是以不舍加行。
此'佛'之广说即是'一切智'，以三种遍智之一切智事，于何处成为一切智。其中，正知一切法之一切相，于此一切智中此法自生故，即是'自生主宰一切法'之义。其诸法以自生摄集于此无所夺，即是如是不夺，即是从具习气之障碍中决定解脱之义。其诸法亦以不夺摄集而成圆满，即是圆满之释义。
所说不舍众生利益：'我'等，'此等'即是经文故。'如何'即是'如我'，彼即是教法，以及心住三摩地。论中亦云：'以四洲千界，二千三千喻，以诸多福德，宣说诸等持。'即以四洲世界、小千、中千、大千世界为喻说诸多福德，非为现前。
对此所说：'彼等'等，'其'即是以不相顺故。法性即是法聚或本性。秤数即是以秤量。量即是此许秤。此中阎浮提等量即是回向福德之喻，于论中是假立而作，若谓仅随喜尚且如此，于回向福德三摩地则不然耶？随喜福德亦不可量且众多故，意趣如是则无过。
魔加持即是魔所作不欢喜。不闻即是于声。不知即是义。不见即是恭敬。

 །མི་སེམས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མི་ བྱེད་པའོ།།བདུད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལས་རྣམ་པར་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྔགས་པའོ། །གང་དག་ གིས་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གང་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོར་བཤད་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འབའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་གཞན་ གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྣམ་པར་སེམས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།སུ་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། འཇུག་པ་དང་ ནི་ལྡོག་པ་ཡི།།དེ་དག་སོ་སོར་དགུ་དག་ཉིད། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དག་ཤེས་བྱ། །ཇི་བཞིན་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པའི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་འཛིན་པར་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སོ་སོ་དེ་དག་དགུ་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུང་ དོན་དེ་བཞིན་མེད།།དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་སྟེ། གཟུང་བ་ནི་གཟུང་བྱར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །ཞེས་ པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ལས་འཛིན་ཅིང་རྣམ་པར་བཏགས་པས་སོ།།འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་དང་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱིས་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་དགུ་དགུའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ བསྟན་བཅོས་ལས།ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང་གི་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །བྱེད་པོ་དེས་བྱེད་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་ རྣམ་དགུར་འདོད།།ཅེས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་དེའི་བྱེད་པ་དང་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དགུ་པོ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྱུ་ མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་གང་དུ་ཡང་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་།དེའི་གཟུང་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ལ།མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དེའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

不思维即是不现前。如同魔障般使众生利益衰损，故为魔障之方。现前成就即是圆满。'如是禀白'等文表示帝释赞叹。
'何者'是指正住于大乘者。'何者'等是指初发心等，不仅仅是随喜于大般若经中所说，也要对自相续所生及他人现前成就的善根随喜，并回向于圆满菩提。
即是与随喜相应的善根为所缘的三摩地，其本质是心住于回向圆满菩提的行相。'谁能安住，因为一切法皆空性'是指心遍住。
关于见所断分别及其对治，论中说：'趣入与还灭，彼等各有九，应知所取分别，如实境自性。众生实有假有之分别，即许为能取。凡夫圣者分，各自有九性。若所取境非如是，彼等何者为能取？如是彼等能取之，自性空为其相。'
趣入方面和还灭方面各分九种。所取是因被执为所取境，'彼等自性如实境'是指分别，因颠倒分别故为分别。对凡夫是实有，对圣者是假有。
众生的能取分别即是执取，因执著并分别非有。'以能取自性'是指能取众生的自性。能取分别有四种相，此中也由分别境的差别，每一种又各分九种。
其中关于第一种，论中说：'自性以及种性，道之真实成就，智慧所缘无乱，违品以及对治，自证及作用，作者所作果，趣入方分所依，分别许为九种。'即作者之作用与作业果的自性等九种是趣入方面，因是菩萨所应取，依此而说。
'善现禀白'等，如幻师所化的象等是幻化，同样，其他缘起所生的世俗本质虽被宣说，但胜义中并不存在，故亦如幻化。
如心如幻化，因此心于胜义中不是任何能取者，其所取事物也毫无所有，世俗中则如幻化般假立能取所取，胜义中二者皆不存在。因此说如幻化。
'无有故如何能现前证悟'是问题，'非也'是指因为无有而言。'异处'是指彼法之自性。

 །མ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མཆིས་པ་དང་མ་མཆིས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། ། མེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་ནི་འགག་པ་དག་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་འཛིན་པ་པོའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་པོ་མེད་པའོ།།དེ་བས་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཅན་ཡང་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་འདི་ཉིད་ ནི་དམིགས་པས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་ནི་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བློ་མི་གཞུག་པའོ། །ཆོས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བགྲོད་པ་པོ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །དབེན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དབེན་པ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ནི་མིན་པ་ཉིད་དེ། ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་གསུམ་འདི་ལ་མེད་ལ།དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཟབ་མོ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གང་འདིའི་དོན་གཞན་གྱིས་དཔྱོད་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པ་ ནི་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཞུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་སོ།།གསུངས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ནོ། །དཀའ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་བ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡང་ཐབས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ་འདི་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། གང་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ཏོ། །གང་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲགས་པས་སོ། །མི་ཞུམ་པ་ནི་གཞོལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དྲུག་སྟེ། མི་འགོང་ བ་ནི་འདི་ལ་མོས་པ་འབྲིང་དུ་མི་འགྱུར་བའོ།།ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་པ་ནི་འདི་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མོས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །མི་དངང་བ་ནི་འདི་རྣམས་གཏོང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པ་ནི་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པའོ། ། ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་གང་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བས། དེས་འདི་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་རྟོགས་ཏེ། འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དགུ་རྣམས་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ཀྱིས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་རང་གིས་བསམ་པ་སྟེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་ལམ་གྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདག་གིས་དང་བྱང་ཆུབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པས་གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དེའི་ཤེས་པའོ།

'无'是指完全没有，因此不是存在也不是不存在的意思。'无'是指对于识的本性之无，有和灭是无关联的意思。'因此'是指由于自性空，无能取者的加行之故。对此所说的完全无执著，即如此处由于自性空故无能取者。因此具有遍行者也非能取者，因为彼等也是自性空的缘故。对一切所缘之法也无所取，因为彼等也是无自性的缘故，而此即是所缘所取相的缘故。
非所修即如驴角般不应反复作意。法即是遍知等。遍行者即是所生。远离即是因为无少许所作。'如何'是指于远离中无所得的意思。'如何'即是非性，因为于极远离中无修行加行的缘故。'即此故'是指果随顺因的缘故。有的了知即是彼分别，故非般若波罗蜜多。
'如是'等是总结。'无现证正等觉'是指于现等觉无分别的缘故。'现证正等觉'是指此三者无增益事，而由彼空性的世俗方式而有的意思。此等是世俗，空性是胜义。'于甚深'是指此义他人不能观察的缘故。'作难'是指虽入现证但因顾及有情而不现证的缘故。
'所说义'即是密意。'难'是对其他者而言，对菩萨则易，因为善巧方便的缘故，其方便即是般若波罗蜜多，此即所说'如是'等。'某'即是菩萨，'何'即是甚深义。'由此'即是由宣说般若波罗蜜多。'不怯'即是不退。
此有六种所为：'不屈'即是于此不成中等胜解。'遍不怯'即是于此不成小等胜解。'心不背'即是不成无胜解。'不惊'即是不欲舍此等。'遍不惧'即是不舍。'不具遍惧'即是不恒时舍。
即于彼中，由此现前极为欢喜，故于此行持，应知。此中自性等九义是趣入分，为菩萨所应取故，彼等分别聚是非真实智。其中自性是自己的意乐，即'我当趣入无上正等菩提'是由其道，即是菩提心的意思。其分别即是我与菩提及般若波罗蜜多，即是了知空性与非等持的其智。

 །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་པས་ནི་གསུམ་དུ་རློམ་པ་སྟེ། བདག་གིས་སྤྱོད་པས་ བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་ཉེ་བའམ།བདག་གིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ནི་བསྲིངས་སོ་ཞེས་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྔོན་གྱི་རྣམས་སོ། །འདི་ ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཉེ་ཞེས་པ་དང་རིང་ཞེས་པ་དང་གང་དུ་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཀྱང་དོན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ པའོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ལ་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་འདུས་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣང་བརྙན་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཏེ། རྩོམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྣང་བརྙན་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྩོམ་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ ཤེས་པ་གང་ཞིག་ལ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་པས་དེ་འདིར་ཤེས་པས་དམིགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་ཡོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་ནི་འཇོམས་པ་པོ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཇོམས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྨོངས་པ་སྟེ། འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ དག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟགས་པས་རྟོགས་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པར་རིག་ནས་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རིག་ཅིང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ཉེ་བ་དང་རིང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་པོ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་ བུའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པས་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་ རྟོག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེའི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིང་གི་སྐྱེས་བུས་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་རྣམ་ པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།

等持的智慧有三种增上慢：'我以修行而接近大菩提'，'我已超越了小菩提'等，这是本性的分别念。对此的对治是世尊所说'如何是幻化般的心'等，乃至'譬如'之间的前面部分。
'譬如'等，'近'与'远'以及'我于何处是佛种姓'等是分别念的愚痴。对此的对治是因与虚空平等，其种姓也如实无分别，即是般若波罗蜜多，这是种姓的分别念。
'譬如'等，'我有道'是道圆满的分别念。对愚痴的对治是因如幻化士夫的聚合，如是无分别的般若波罗蜜多。
'譬如'等，影像即是映像，由造作映像的差别而显现影像的认知成为其境，其造作是不了知映像本性的某物，因为是无所缘故，此处以认知所缘是迷乱，于此未生者说'彼是近与远'，是以近远圆满存在的愚痴，其对治是如影像般无分别的般若波罗蜜多。
'譬如'等，对治是能破者，所对治是所破，这是对治分别念的愚痴。其对治是如同如来无有可爱与不可爱，如是虽行于无分别的般若波罗蜜多。
'如何'等，于非真实的遍计所起的了知，以其了知相而遍计即是分别念，如同断除彼等的如来，如是行于无分别的般若波罗蜜多，而于此以分别念了知及遍计是自证分别念的自证愚痴，其对治是断除了知与分别的般若波罗蜜多。
'譬如'等，应当修习般若波罗蜜多，'以此成为近与远'是作者分别念的作者愚痴，其对治是因作者如同如来的化现，如是无有作者分别念即是般若波罗蜜多。
'譬如'等，如同化现作业而不作分别，如是菩萨修习般若波罗蜜多而不作分别，这是对治分别念即其作业的分别念。
'譬如'等，如同木人作业而不作分别，如是菩萨修习菩提而得，于此不作分别，是对治菩提分别念即作业果的分别念。
如幻心譬喻品第二十六。

། །།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་ བའི་ཕྱིར།།རྟོག་པ་མིན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་ བདག་ཉིད་ནི།།ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་ཏེ་རྟོགས་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བས་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལས་བྱུང་བས་དེ་རྣམས་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྙིང་ པོའོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་འདི་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དོན་དུ་གཉི་ག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔས་ནི་འཁོར་བར་ལྟུང་བའམ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བསྒྲགས་པ་ནི་མི་འཐོབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྐྱབས་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ་ལས་དང་ཆོས་དང་བགྲོད་བྱ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བཟློག་པས་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་མི་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ནུས་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་སྤྱང་པོས་ལམ་དུ་ལག་པར་མཚོན་ཆ་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ། གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་མཐའ་དག་སྟེ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་མི་ལྡོག་པས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་ཆར་གྱིས་བདག་མེད་པར་རིག་པ་ལའོ། །དེའི ཕྱིར་ན་ཟབ་མོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན།དེའི་དེ་ལ་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་འགྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གོ་ཆ་མ་བྱས་པའི་འཐབ་མོ་པ་ལ་ཕ་རོལ་འཐབ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་དེས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་ལ། དེ་ ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ནས།གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ན་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ན། ཆེད་དུ་བྱ་བས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྔས་མི་ལྡོག་ན་གང་དེ་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དེ། དེའི་དོན་ཉིད་དུ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于所取分别的第二种，论中说：'由于堕入轮回和涅槃，以及无分别性，无执取，道的行相不圆满，为他缘所转，颠倒所为，片面性和种种性，对住处和趣入愚痴，以及随行等，这九种分别的自性，是以违背方面为所依的声闻等心所生。'
证悟低劣等过失是菩萨应当断除的事物，以违背方面为所依的声闻等人的心所生，因此应当断除。
所说'其次'等，此处将宣说对治方面，与此相反则成为分别。殊胜果位无上正等正觉是心要。由具其因缘而赞叹，般若波罗蜜多二者皆以无我智而行持，以不缘轮回厌离和涅槃二者的缘故。
此中'将趣向圆满菩提'是对治，否则以五度会堕入轮回，或以补特伽罗无我智证得涅槃。因此若无般若波罗蜜多，虽称为菩萨也不能获得，这是证悟低劣的分别。
皈依是心要，即对业、法和所趣极为欢喜。相反则是非心要，即不欢喜。此中对波罗蜜多等的欢喜行持，以具足般若波罗蜜多而能执持，如同熟练者在路上手持兵器。这是对治，否则不会极为欢喜，这是无执取的分别。
'其次'等，所礼敬者是一切修行，因为不依赖他缘，以及对所为不退而现前修行，即五波罗蜜多。'彼等'是指以二无我智。因此'甚深'是对治，若离彼入定之道，则为魔等所扰，如同未着铠甲的战士为敌军所扰，这是道的行相不圆满的分别。
'如是'等，如是般若波罗蜜多是诸波罗蜜多中最胜，彼最胜者以不缘轮回和涅槃故。如是波罗蜜多行者不堕轮回，如是以补特伽罗无我力而不现证实际。若非最胜，则会以下劣菩提而现证实际，这是为他缘所转的分别。
'此亦'等，将解说。如何不现证？以所为而不趣入，所为是希求正等正觉。如何以五度不退？只要有般若波罗蜜多则不退失，因为以彼义而行持故。

 །ཅིག་ ཤོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་ལྡོག་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་ཆ་བགོས་ པ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྟེ།མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་གོ་ཆར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་གཞན་པས་རང་དང་གཞན་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གང་གིས་ཀྱང་མི་བྱེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་འདོད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ ནི།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདུལ་བར་རིགས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་གིས་དཀའ་བ་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །ནམ་མཁས་ནམ་མཁའ་ ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཇི་ལྟར་རྩོད་ན།གསུངས་པ་ནི། འདི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་གིས་གདུལ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །འཐབ་པ་སྟེ་རྩོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ གདུལ་བ་ཡང་དེའི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ནས་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ནི་གང་གིས་གང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལན་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དབེན་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་གཉེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དང་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ལ་ མེད་པའི་རོ་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ལྟར་ལྷའི་བུ་དག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་དག་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ལ། གང་གིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང་གང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་དེས་ཀུན་ཏུ་མི་རྨོངས་པས་གང་གི་བྱང་ཆུབ་པས་དེས་བགྲོད་པ་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་རང་ལ་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ།དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ནི་གཉེན་པོའོ། །མི་མཁས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་དང་དྲུག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དེའི་ གནས་པ་དང་འཇུག་པ་དག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྟོག་པ་ལ།གང་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྔོན་དུ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ལ་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཡུལ་ཞིབ་མོའི་ཕྱིར་ རྗེས་ལ་དྲུག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

其他那些人也随顺于此，他们也不会退转。就像所有的小溪都汇入大河后流向大海而不会返回一样。这是对于所作之事颠倒分别的对治。
其次，关于'穿上铠甲'的说法，这表明了难行性，因为无法成办无量众生的利益。即便如此，也唯有这个才是铠甲所为，因为除了这样的广大发心之外，无法成办自他二利。这是对治。
认为'因为没有任何人能成办一切众生的利益，所以我要为所调伏的众生披上铠甲'，这是局部的分别。
为对治种种分别，以平等性为对治，使他们获得最上欢喜。如经中所说：'其次'等，应当调伏具有所调伏根机的众生。即便如此，也说明了其难行性，如'如是'等。'为何如此'是指如何契合于法。
如何与如虚空般的众生相争？如经中所说：'此亦'等。想要调伏的众生也因无有众生性而成为远离。争即是诤讼。
正如无有所调伏，调伏者也极为困难。如是应当观察一切众生与自身平等。能成办自他二利者不会怯懦、不会懈怠，而会生起极大欢喜。修行般若波罗蜜多者于一切处皆不执著，因为见到诸法无我。
对此的回答是：'众生'等。一切法空性平等性的广大是对治。
'于种种众生和种种法中，无有差别一味的般若波罗蜜多'，这是种种性的分别。
如是对天子等，不怯懦是指于住处和趣入不迷惑。'所应趣入和所应安住'是指应当如实了知一切法平等性。
由于对般若波罗蜜多完全不迷惑，以何等菩提而行，则安住于菩提。其行与住的因果阶段是自主的。
由其回向，五波罗蜜多也将趣入并安住于此，这是对治。
不善巧者对五波罗蜜多和第六无戏论波罗蜜多的住处和趣入不确定，这是对住处和趣入迷惑的分别。'于何'等，'先行般若波罗蜜多'是对治。
因境广大故先入五波罗蜜多，因境细微故后入第六波罗蜜多，这是随后趣入的分别。

།དེའི་རྗེས་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། འཛིན་དང་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་དང་། ། ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་པ། །འཛིན་པ་པོ་དང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་པོ་གཞན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཅུང་ཟད་མོས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པ་དང་སོ་སོར་ཐར་པའི རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་ཡང་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཐར་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཆོས་དེ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཁམས་ གསུམ་དང་འབྲེལ་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།འདིར་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འདིར་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་ སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དེ་ཡང་འདིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱིར་ ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །སྦྱིན་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྲོ་བ་དེ་ལས་ཉམས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྲོ་བ་ལས་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཡང་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།དབྱེ་བ་དགུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་ཐུན་མོང་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་འཛིན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།མཁྱེན་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་མེད་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ན་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ པ་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་རང་ཡང་མེད་ན་གང་དུ་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་དང་ལམ་ མིན་ངེས་འཛིན་དང་།།འགོག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དག་།ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ།

其后论中说：'执著与各别摄持，作意与诸界，三者互相关联，住处与执著，法之实体分别，贪著以及对治，如欲而行之损失，执著者应当了知。'即是说实有我执者与他人及般若波罗蜜多彼亦稍有执著且稍有信解，此乃执著与各别解脱之分别，对此不执著及不解脱即是对治。
于诸法作意成为执著之分别，对此不作意于彼等诸法即是对治。作意之诸法与三界相关联，此乃与三界相关联之分别，于此不与三界相关联即是对治。三界中住处如何不相关联，此乃住处之分别，于此无有任何住处即是对治。
于实执著如何非住，此乃执著之分别，于此丝毫亦不执著即是对治。菩萨以所分别之事物行布施波罗蜜多乃至一切相智，此乃分别事物之分别，于此亦非有即是对治。
以贪著于正等菩提而彼现前圆满成佛，否则即是退转，此乃贪著之分别。一切法无贪无执，于无贪中无有少许现前圆满成佛，如是行持即是行持般若波罗蜜多，此即是对治。
所谓布施波罗蜜多空等，此乃对治分之分别，彼于菩萨亦非有，此即是对治。一切诸法一切相中无所缘如欲而行，退失于彼即菩萨有，此乃如欲而行退失之分别，彼于其中亦无，此即是对治。
此九种分别于《大般若经》中宣说，于此则共同说明实有执著者之分别，宣说其对治即是'尔时'等。'已知'即是世尊无有少许不知之法。菩萨即是世间广为人知之实有补特伽罗体性，彼以何因而生怯懦，此乃执实有之分别。
其对治即是无所缘，宣说彼即是'因远离'，即是因无故。彼自亦无则于何处生怯懦。如是论中：'如是决定不出离，道与非道决定执，及有灭之生，有事与无事，住处与种性坏，所求及无因，论敌之所缘，执著分别异。'

 །ཞེས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་པོ་པ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དགུ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དྲུག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཁྱེར་ནས་ཇི་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཁྱེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ དྲུག་པས་ལྔ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་དྲུག་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཁྱེར་བ་པོ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ། དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་མིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་དྲུག་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་ལ། དེ་མེད་པ་ལ་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན་འདི་རྣམས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་པོ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འགག་པ་པོ་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་པའི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པས་ཆོས་རྣམས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ།གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ། དེ་ལ་བསླབས་པས་ཀྱང་དེར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དྲུག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་བཞིན་ལ། དེ་ ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ།དྲུག་པ་མེད་ན་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར་བ་ ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མེད་ལ།འོན་ཀྱང་གང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ། དྲུག་པ་མེད་ན་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་འདིར་ནི་སྤྱིའི་བརྟགས་པར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། ཡང་མི་བགྱིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ གང་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་བརྟགས་པའི་ཡང་ལ་ཡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ།།ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ལ། གང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །འདི་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་གསུངས་པའོ། །མ་མཆིས་ཞེས་ པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའོ།།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ནི་གཞུང་ངོ་། །བཤད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བསྟན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་སྙིང་པོར་གསུངས་པའོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །བག་མི་ཚ་བ་ནི་དུབ་པས་སོ། །བག་ཚ་བ་དང་མི་ལྡན་པས་ནི་རྒྱུད་ལ་དུབ་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་མི ཞུམ་པ་ནི་སེམས་སྨད་ནས་སོ།

所谓凡夫和声闻以及独觉圣者们有这九种分别，因为他们不应当断除这些，他们的对治第六如经中所说，譬如车辆载着正确道路上，如何载着所要做的事情，如是第六对治五种，若无第六对治，则如无载运者，这是出离分别。
一切相智道是菩萨们的道路，小乘菩提道不是他们的道路，执著非彼等为决定，即是第六对治，无彼则无执著道与非道为决定的分别。
若以法性为量，则此等于任何处都无生灭，这是对治，生者是佛法，灭者是其障碍，这是生灭分别。
一切诸法既非相应也非离，这是对治，相应与不相应即是相应不相应分别。
从色等乃至一切相智皆不应住，以瑜伽行故于诸法皆不住，这是对治，从色至一切相智皆应住的想法是住处分别。
欲求大菩提应当学习诸波罗蜜多，这是对治，虽学习彼亦不能成就的无所求是分别。
第六是一切佛法之因，如大海中的一切珍宝，由修习彼而生起白法即佛法，这是对治，若无第六则不成为因的无因是分别。
彼行般若波罗蜜多时，诸佛所观察的是色等无相，然而于无色等乃至一切相智如是观察，这是对治，若无第六则不成为因，从色等乃至一切相智将成为所观察的所缘是分别。
此等差别在《大般若经》中所说，此处是说为总的执著为真实的分别之对治，即所说'亦不作'等，于任何法即是我与所执以及境的蕴等。
'无有怯弱'是因为彼等自身不存在。由何即是由心，何者即是菩萨。此即是所说的对治。'无有'是随后存在的众生我执的对境蕴等，菩萨是所执为有的四种分别。
此中说明如何了知行般若波罗蜜多，即所说'然而'等，诠说即是文句。解说即是义理。显示即是无差别的诠说。开示即是说为精要。不怯弱即是不下劣。不畏惧即是由疲惫。不具畏惧即是相续疲惫。完全不怯弱即是心意低落。

།ཡང་དག་པར་མི་ཞུམ་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་དམན་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པར་རོ། །བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་དངང་བ་ནི་སྐྲག་པ་ལ་ཉེ་བར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་སྐྲག་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་དྲན་པས་སོ། །མིང་ནི་འདུ་ཤེས་ པའོ།།རུས་ནི་དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོབས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་སོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་འབྱུང་བས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ།།ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་གནས་སྐབས་འདོད་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དང་ཡང་བྲལ་བ་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། འོན་གྱི་རིགས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལ།ཀུན་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་འདི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅུང་ཟད་གཟུང་དུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །བརྩམས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཆོས་གསུངས་པ་ནི་རིགས་པར་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའིའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དབེན་པ་ནི་དབེན་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཐོབ་པ་པོར་ རིགས་པས་དེས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་ཀུན་སྟོན་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཏེ་དེས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ན་གནས་པས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་གཏད་པས་བསོད་ནམས་མང་པོའི་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་མོད་ལས་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ལུང་བསྟན་པས་གཞན་དུ་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་པ་མཚོན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། ཚེ་དང་དམ་པའི་ཆོས་དག་ནི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་དེས་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །གང་ ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོའོ། །གང་ཡང་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། གང་འདི་ཐོས་པ་ཉིད་ན་སོ་སོར་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི། སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྨོད་པར་རོ། །འགལ་ བར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གཏོང་བར་རོ།།འཁྲུག་པར་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འཁྲུགས་པར་རོ། །འཇིགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྦས་ནས་གཞག་པའོ།

正确不退缩是指不因心续低劣而退却，不背离。击败后不退却是指再次也不退却。不惊慌是指接近恐惧。完全不恐惧是因为真实不恐惧。不具有完全恐惧是因为那个本身。
'如果'等等是说非常大的利益，'摄受'是指产生殊胜。'意'是念。'名'是想。'种姓'是指仙人等。'力'是身体的力量和神通的力量。'称赞'是完全超胜的功德。'色'是颜色和形状。'自说'是因为生起对功德的欢喜。'自说'即是自说。
'一切执著'是指一切不真实的所缘。为了希求与本性般若波罗蜜无差别的状态，须菩提请问'世尊于何处'等。'真如即是解脱'是说真如即是空性，远离识等任何法而不可缘取，但是道理是以其本性，一切法如幻象等，世俗本性与无自性为一味的缘故，遍计所执法于一切方面都不可得。
其中'由何了知'等是说真如暂时不可得，因为其中少许自性都不可得。'某'是指菩萨，'无'是摧毁。'开始'是掌控。'说法'是说正理。'法'是佛陀涅槃的。'随法'是随顺道。
'一切法远离'是远离即空性，住于其中是三摩地。'一切法'是无所缘，住于其中的精要等品即是第二十七品。
住于见道等般若波罗蜜必定能获得菩提，因此以如是三种因缘而论典中说：'向他显示菩提，及其因遍付与，获得无碍因缘，具足多福德相。'即是说菩提如前所说由住于中而获得。
其后无不生起的了知之因有三种：正确教示他人、授记菩提、以及遍付为菩提因缘的诸生起的多福德等。此处经中说'其时'等，由授记为'散花'而于此处特别殊胜的世界等为标示。广说世界后，寿命和正法是决定的缘故。'安住'是说以彼自性而住即得菩提，这是第一因。
'于任何'等是说修行般若波罗蜜者的三种功德。由'若于此等'等说明仅仅听闻就不舍弃者的功德：不诽谤是意的诽谤，不违背是意的舍弃，不扰乱是对此扰乱，不畏惧是隐藏安置。

 །སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲགས་པས་སོ། །འགོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པའི་ཚིག་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་ པ་ནི་བདུན་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་གཉེར་གཏད་པའོ། །རྗེས་སུ་གཏད་པ་ནི་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱིས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ། །ཡི་གེ་ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གླེང་བསླང་བའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏད་ པ་གཉིས་པའོ།།ཆུད་གཟན་པར་བྱས་པ་ནི་སྟོར་བར་བྱས་པའོ། །མྱུར་དུ་དྲན་པ་མེད་པ་ནི་བཏང་བའོ། །དྲན་པར་མ་ནུས་པ་ནི་ཕྱིར་བརྗེད་པའོ། །ཉེས་པ་ནི་ཉེས་པར་བྱེད་པར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་པ་ནི་མགུ་བའོ། །ཡུན་ནི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ས་བོན་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་སོ། །འབྱིན་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གླེང་བསླང་བ་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏད་པ་གསུམ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་ནི་ལེགས་པར་བཏོན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་འདི་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དགེ་བར་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་འདོད་པས་སོ། །རེག་པར་གནས་པ་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།བསྐལ་པའམ། དེ་བས་ལྷག་པ་ནི་གལ་ཏེ་མང་བར་འདོད་པར་གྱུར་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གླེང་བསླང་བ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏད་པ་བཞི་པ་སྟེ། ལན་བཞིར་ཞེས་པས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་ལ་གསུངས་ པ་རྣམས་ནི་གསུངས་པ་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏད་པར་བྱ་བ་དང་ཀུན་ཏུ་གཏད་པ་དག་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་གཏད་པར་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ལ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གླེང་བསླང་བ་ལ། དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་ མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་གོ།།སྐད་ཅིག་མ་དེ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་གོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་དང་ཆུ་ཚོད་དང་དབྱུ་གུས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་མོ་ཉིད་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའོ།།མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དམ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །ཉེས་པ་ཟད་པ་ནི་དུས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཟད་པའོ། །མཐའ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཚད་ཆད་པ་ནི་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་ སུ་བཅད་པའོ།།གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ། །ཟད་པ་ནི་ཕྲི་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་དངོས་པོའོ། །ནམ་མཁའ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ ན་དེ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།།མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།མཐའ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །བར་དུ་སྐྱེས་ནས་གནས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སོ། ། རྟག་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་གནས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་ཐ་མ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་ནས་ཡོད་པའོ།

不舍弃是宣说为无实义。不遮止是说不正确的损害语。其所缘是第七。
完全付嘱是委托付嘱。随付嘱是随顺而付嘱，即随顺完全付嘱。文字总集是文字的聚集。'假如'等是引言。'因此'等是第二付嘱。
损耗是丢失。迅速无念是放弃。不能忆念是遗忘。过失是造作过失。承事供养和令欢喜是满意。时间是为了生起种子。
生起是使种子增长。出生是为了生起。'应当受持'等是引言，'因此'等是第三付嘱。极为合理是善巧抉择。法身即是般若波罗蜜多即法身，对此等承事供养等。
应当布施是花等。应当显示是对教法等。应当行善是希求福德。安住触证是现前证得。具足功德是指善等诸法。
劫或更多是若欲更多。'若有'等是引言，'因此'等是第四付嘱。'四次'是说有两种所说，诸说是共同合为一说。
令成熟、应付嘱和总付嘱是同义。如是四种付嘱是第二因。'阿难，此等'等是引言。时际边际百二十刹那是其刹那。
六十刹那为一须臾。三十须臾为一瞬间、一时辰、一杖量，如是生起众多福德是第三因。'其后'等，如海是因为广大行故。
甚深性是禅定圆满。不动性是智慧圆满。无著即是无所缘或无碍智。无量是广大。过失尽是时过失尽。边际是数量决定。
限量是以量度所限。因不可量是无所缘故。尽是减少。遍尽是事物。因虚空无尽是说无所缘如虚空故无尽。
'于何一切'是说一切法无生，故彼等以无所缘为相，般若波罗蜜多亦如虚空无尽。
应当现证是应当现前。色等诸法无尽性是因无生故。'如是'等。
二边是生灭。中间是生已住。不杂是不与他共。'无有少法'是蕴所摄诸法。'如何'是以见缘起故。
常是无始无终。坚是安住，因为不生且永不灭故。常是无终且生已有。

 །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཉིད་ཅེས པ་ནི་འཛིན་པ་པོའི་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་བརྗོད་དོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། །དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། ཟད་པ་ ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཏན་དུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞན་མི་སྲིད་པས་འདི་ཉིད་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཟད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་ མཐོང་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། འགག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གང་ལ་ཡང་ཟད་པའམ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བ་མེད་ལ།རིགས་ཉིད་ནི་རིགས་ཏེ་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་འདིར་མེད་པས་ཅི་ཞིག་ཟད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ཟད་ཅིང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ།།གང་ཞིག་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །རང་རིག་དོན་དམ་པ་པ་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་པ་དེའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།ཆོས་རྣམས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འདོད་པ་ཡི། །སྟོན་པས་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་གང་། །འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །འདི་ལ་བསལ་བ་གང་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་ དག་ལྟ།།ཡང་དག་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྒྲ་ཡིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གཞག་པ་ཅུང་ཟད་ མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསལ་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བའི་ཡང་དག་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་དག་པ་མཐོང་ ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་གླང་པོས་གཞན་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞིན་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་བཟློག་ནས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཅན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཞར་ལ་བཤད་ལ། རང་བཞིན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྤོང་ལ། དེའི་ཕྱིར་ནི་མཐོང་བའི་དུས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཏེ། བདེན་པ་རེ་རེས་ཀྱང་དྲུག་པོ་ཡང་དག་ པར་བསྡུས་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ།

无有任何变化是因为有法显现与不显现的自性无有差别的缘故。所谓作者与受者即是因为无有能执者的执著的缘故。以上这些是宣说菩提。此处论中说：'尽除垢染与不生，智慧即是所谓菩提，因无尽灭无生故，依次第而应了知。'垢染即是烦恼分别，尽除即是完全无有，智慧即是了知尽除。不生智慧即是因永恒性而不生之智慧，菩提之相即是因无有其他可能而说此即为相，以见道断除分别时见到尽除与不生之义。
如是论中又说：'无灭之自性中，以所谓见道者，何种分别尽，何种无生得？'以诸分别于自性真如中于任何处皆无尽除或生起，种性即是种类即差别。于彼中分别生起丝毫无有等，如是一切法自性本无自性。于此中无有真实存在故何有尽除，世俗中则示现有障碍之因尽除且不再生起。
以何者无有所取能取之相之无二。于胜义中有自证知执著者，及任何执著五蕴胜义中存在者，依此而论中说：'说诸法有及，于所知示现，欲尽除障碍，导师所说者，于此我感奇，此中无所除，无少许可立，于真实正见，正见得解脱。'即是以'所谓'等言词而行。
未断除实有执著而说能断所知障实为稀有，因无有违品与对治之相应故。此中无少许可立者因一切法自性本空故。无少许可除者因彼等无自性故空性无始无终故。以彼等无自性故如实正见于真实中，若见真实则从烦恼障与所知障中得解脱。
因此见非真实诸法即是违品。见彼等无自性即是对治。如是如幻象之象战胜其他幻象之象般，遣除颠倒而成为见真实者。因此等，菩提与获得彼之因亦顺便解说，自性即以见道之见所断诸分别而断，因此于见道时般若波罗蜜多即是修习见道自性。
于般若波罗蜜多等，以修习六波罗蜜多而圆满成就之义相连。一切即是各各聚集，因各别谛实亦摄持六者故而如是密意。

།འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཉིད་ནི་དྲུག་ཅར་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། འདིའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་བཤད་ལ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་། ། གང་ཞིག་དེ་རྣམས་གཅིག་བསྡུས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ནི་གཅིག་ཅིག་སྟེ། དོན་དེའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། རང་ཉིད་ལས་གཞན པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཅིག་གིས་བསྡུས་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་འདིར་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྟེ།བཅུ་དྲུག་རྣམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡུམ་བར་མ་ལས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་བསྡུས་པ་པོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་བཟང་པོ་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདིར་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ཞིག་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་སྔ་ནས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པར་ འགྱུར་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ།བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དེ་དག་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཏེ་སེང་ གེའི་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ།།མཁས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ལུགས་ལས་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ལས་རྣམ་པར་བལྟ་བ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་ དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ལུགས་ལས་འབྱུང་བ་ལ།མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་གྱི་དགུ་ལ་ལུགས་ལས་འབྱུང་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་དགུ་ལ་ལུགས་ལས་བཟློག་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་ པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ།ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་ མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ། དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་དང་། བསམ་གཏན་ བཞི་པ་དང་།འགོག་པ་ལ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པ་ལ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པ་ལ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པ་ལ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་ ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལའོ།།དེ་ལས་འགོག་པ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཟད་མེད་ པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ།།དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ།

此处六波罗蜜多即是见道，此处仅说其性相，而《般若波罗蜜多》以广大摄一切。如此论中说：'布施等每一度，若摄彼等为一，以一刹那忍，摄此即见道。'一即是一个，彼义之布施等六法之事一者，以布施等六度，即以自身之外五度互相摄一而安住，此处顶现观见道之道中以法智忍所摄即是一刹那，非十六，如《中般若》中说：'住于布施波罗蜜多'乃至'住于般若波罗蜜多'等。
因此，说'苦法智忍所摄'之狮子贤有大过失，此处非法智忍位欲界烦恼差别，因其习气早已断除。此无分别位中，大悲等现前而真实成办有情利益之见道证悟，即狮子奋迅三摩地，修道中为超越三摩地，欲说彼等而说'一切'等。方便善巧即方便，依彼故为方便，即狮子奋迅与超越三摩地。
善巧缘起顺逆观察，即'无明缘行'乃至'生缘老死、愁、苦、忧、恼'为顺观，'无明灭则行灭'乃至'生等灭'为逆观。其中从初禅乃至灭尽定九种顺入，从灭尽定出定后从非想非非想处乃至初禅九种逆入，此为狮子奋迅三摩地。
超越三摩地即入初禅，二禅、三禅、四禅、空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处、灭尽定。从彼出定后入初禅，从彼出定后入灭尽定与第二禅，灭定与第三禅，灭定与第四禅，灭定与空无边处，灭定与识无边处，灭定与无所有处，灭定与非想非非想处，灭定。
从彼出定后入不等引心，从彼入灭定。从彼出定后住不等引心。从彼出定后入非想非非想处。从彼入不等引。从彼入无所有处。从彼入不等引。

 །དེ་ལས་ལངས་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་ བཞི་པ་ལའོ།།དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གསུམ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་ བཞག་པ་ལའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནས་འགྲོ་བ་ནས་གནས་རྒྱུ་ལ་གཉིས་པ་ལ་བཅུ་བདུན་འོང་བ་ལ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འདི་ལས་གཞན་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང་། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་ནས། ། ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པས། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་མཉམ་འགྲོ། །ཞེས་ཏེ། དང་པོ་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་རིམ་གྱིས་སོང་ནས། ཡང་གཅིག་ལ་སོགས་པར་རིམ་པ་ལས བཟློག་ནས་འགོག་པ་དང་བཅས་པར་བྱས་ཤིང་།ཅིག་ཤོས་བརྒྱད་པོ་ལ་བགྲོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའོ། །དེ་རྗེས་ལ་འདོད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་མཚམས་སུ་བགྲོད་བྱར་བྱས་ནས་འོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ ལས་མཉམ་པར་བཞག་ལ།མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཇི་ལྟར་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་འཕོས་པས་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཞེས་ པས་འགལ་བ་མེད་དོ།།གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཅུང་ཞིག་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་ བས་ང་རྒྱལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་ལ།གཟུགས་མེད་པར་ནི་ཐར་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཅན་གྱིའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་བཞི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་ནི། འདིར་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེར་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས།།བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།།རྒྱས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐོག་མའི་ཤེས་བྱ་ལ་འཇུག་པའི་ངོར་ཡིན་པས་གཞན་དུ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྟོབས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའོ།།མདོར་བསྡུས་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམ་རྟོག་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།

从此起来进入识无边处。从此进入不等持。从此进入空无边处。从此进入不等持。从此进入第四禅。从此进入不等持。从此进入第三禅。从此进入不等持。从此进入第二禅。从此进入不等持。从此进入初禅。从此进入不等持。
其中从初始而行至住因中第二有十七来处有十八。除此圣者密意外，狮子贤所作安立不应理。对此论中说：'从此入于狮子奋迅三昧已，思维缘起顺逆理，入九等至灭尽定，二种往返而趣入，欲界所摄诸分别，不等持位为界限，超越等至而趣入，超越一二三四五，六七八种诸等至，乃至灭定不等行。'
即从初始次第趣入九种等至，复次第逆转从一等开始，包括灭尽定，趣入其余八种，是为二种趣入。此后以欲界遍行不等持为界限而来去，称为不等行，即从不等持入等持，从等持入不等持之义。
超越等至三昧如何从不等持心入定时，由等至转起而观察，故无相违。又菩萨入禅定及无色定时，彼非贪著之处，故无其烦恼，少许以禅定乐而调伏慢心众生，无色定则为调伏执著解脱者，此为顶位现观修道。
其圆满即是若修断九组四种分别，彼等对治大般若经中所说，此中以理可知，彼处所说略说之。其中依初九种分别，论中说：'略广佛所说，未摄三世德，善妙三种道，此一所取分别，行相瑜伽境。'即般若波罗蜜多瑜伽差别境之分别即愚痴。
所说广者是就初入所知而言，他处所说广大即于广大愚痴分别，其对治即菩萨不应学众多，即从布施乃至力等。略摄愚痴即略摄分别，其对治即于任何皆无所学，众多亦即彼等分别，以与空性一味故自性即一。

 །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟང་བས་བདག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་སྟེ།རང་གི་ཡུམ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བསྔགས་པ་ལ། དེ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གསུམ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་གསུངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེགས་པའི་ལམ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་སྟོང་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེད་དང་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི།།སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་ཇི་ཙམ་དུ་སྤྱོད་པས་ འདིར་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་འདྲི་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།ལམ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་བ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་སྤྱོད་པར་བྱ། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད ལ་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིན་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་དེ་ཅི་དམིགས་པ་མེད་པས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མིན་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒོམ་པ་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།དེ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ ན་དེས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི། གཉེན་པོ་ལ་གང་གིས་གཞན་དུ་ཐོབ་པར་རློམ་ཞིང་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

诸佛所说法，于未完全执取者，彼即是分别，其对治即是以学习般若波罗蜜多而修习布施波罗蜜多乃至获得一切种智，应当如是了知：十方诸佛所说皆未执取，于自己的佛母应当报答彼等恩德。
功德即是赞叹，彼之无即是在修行、见道与修道时所生起，是具三时之彼三种分别，彼等之对治即是无随赞而随说。
彼之随赞即是于般若波罗蜜多之行持、修行、现证与修习，依次为善妙之道，即涅槃道之修行等差别分为三种分别，彼等之对治依次为色受等寂静、自在、空无自性而于彼等应当修行，以虚空空性现证而应当现证，以虚空空性修习而应当修习。
依第二而论典中说：'第二心与心所法，是趣入境者所许，不生心与菩提心，不作意及小乘作意，圆满菩提不作意，修习与无修习等，从彼等返即是，如实义非分别，应知修道。'即是问于此长时修行将成何等，是菩萨不生分别，道即从初发心而执持。
乃至菩提心之作意即是此之违品，如何于此修行、现证、修习即是乃至菩提心作意之分别。不开小乘作意等之机会即是对治，于小乘作意是分别，一切种智作意完全不安立即是于此修行如是应当修行，如何令心与心所不趣入即是对治。
如是则是完全不趣入即是圆满菩提不作意之分别。如何修习而获得一切种智即是修习分别。非即是对治，彼若无所缘则如是无实物而得，即是无修习之分别。
如是以无所缘与非无所缘修习亦非，不修习亦不能获得，即是非修习亦非无修习之分别，彼等非即是对治。
彼如何而得彼随得，以真如、实际、法界故，即是对治，若执著以他而得则颠倒，是非如实义之分别。

 །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་གསུམ་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་པར་ནི། །གསུམ་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲགས་པ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ། ། འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བཀག་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ འཇིག་པའོ་ཞེས་པ་ནི།འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་དག་ལ་འདིར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ།འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་ པའི་སྦྱོར་བས་ཏེ།འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པས་འདིའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་བྱས་ལ་དེ་ལ་འདིར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་མ་བྱས་པ་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ། འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ལམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་པ་ནི།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ཡོན་ ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་མི་ཟད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡང་སྟེ། གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་ཡང་སྟེ། འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡོན་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་འབྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ རྣམས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

关于三组九种分别念的论述中说：
'众生假立境界和，法假立及非空性，贪著及分别自性，作为事物及乘中，如是宣说为三种，功德非清净以及，行为散乱执著等，应知为第一执著。'
由于不见众生而不应假立，这里的违品是随后存在的众生应当假立，这是众生假立的分别念。
从色等乃至一切相智之间应当修学，这是法假立的分别念，对此以自相空故遮遣一切法的执著，以不造作而修学是对治。
由自相空故一切法皆坏，这里的违品是一切法非自相空，这是非空性的分别念。
诸法及缘诸法者，于此行持亦无所缘无所得，是般若波罗蜜多。其违品是以缘诸法故诸法不可得，这是贪著自性的贪著分别念。
应当遍分别诸法，且以无所得之体性相应，其违品是以体性执著，从'此是色'乃至'此是一切相智'，这是分别自性的分别念。
作为无实，于此应当行持，其中一切法皆非所作、非所造、非所集是对治。其违品是作为色等事物而行持佛母，这是作为事物的分别念。
虽然一切法皆非所作，然如来化身现证菩提后转三乘法轮，成熟世俗名言众生，胜义中如是如来亦不存在，这是对治道。其违品是三乘在胜义中安立，这是三乘的分别念。
如来安住性中功德涅槃亦不尽，如是于化身亦然，即法性如来之性即是化身之性。其违品是若如来如化身，其功德如何清净，这是功德非清净的分别念。
行为是趣入布施波罗蜜多等法性，其散乱是从法性中分离，其对治是世尊所说化身法，彼等之体性不令散乱，这是行为散乱的分别念。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་བའི། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་པ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡི། །མི་མཐུན་ ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གིས། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་ བཞེད།།ཅེས་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དག་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་དུ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་འདིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱ་ལ།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེས་ན་ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དེས་ཀྱང་ ཤེས་ལ་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །གང་ལ་གནས་ནས་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་ཀུན་དུ་ རྨོངས་པ་ལ།གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ནི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་པ་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་གཞན་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་གཉེན་པོ་ལ། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་དང་ཐེག་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྟོག་པའོ།།སྤྱོད་པ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་ སུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་གཉེན་པོ་ལ་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པ་གཉིས། དེ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

关于四组九种分别念的论典中说：'对于有情假立和其因，所缘修行道相关，对此造成妨害的，其他违品共九种。以三种遍智，如实了知三种障，寂静道如是性等，相应与不相应，不平等苦等，以及于无二愚痴，许为最后分别念。'
即是对有情的假立，以及对佛和菩萨等的假立，以及其因的一切种智等修行道的所缘境上，违品三种障碍即是三种愚痴分别。
由于以一切行相了知诸法，故如来是一切种智者，这是对一切种智的愚痴分别。
菩萨应圆满声闻、缘觉和菩萨诸道，并且应做这些道的事业，但不现证真实际，因此说道智是菩萨道智，这是对道智的愚痴。
某者虽然了知一切内外诸法，但并非以一切道和一切行相了知，因此称声闻缘觉为一切智者，这是对一切智的愚痴。
安住于何处而现证寂静，即是寂静道，这是对寂静的愚痴。不住于任何处而不现证真实际，这是对治。
正因为此，如同般若波罗蜜多一样，说是于寂静中不住于任何处，这是对道的愚痴分别。
此非与真如相应或不相应，如是此乃无自性、不可说示、无障碍之一相，即是无相故，其违品是与真如等相应与不相应的般若波罗蜜多，这是与真如等相应与不相应的分别。般若波罗蜜多与其他道不平等，这是其对治。
魔、外道和其他乘都无法障碍，因此是不共的，这是对不平等的愚痴分别。
以此行为应行于苦、集、灭、道等义，这是其违品，即不应行，这是对苦等的愚痴分别。
不与贪等义相应，彼等自性即是真如，以真如于贪等中不作任何利益或损害，这是对此的愚痴分别。
如何能见到二与不二之法，如是则将随得二与不二之法，这是其对治。二与非二，彼等之无，是愚痴分别。

 །འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་ ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྔ་ནས་སྤངས་པས་ཇི་ལྟར་ན་འདིར་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐྱོན་མེད་དེ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་གཏིང་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་གེགས་བྱེད་པ་པོའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ས་བོན་ནི་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པས་སོ།།ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྟོབས་ཆུང་ནས་བག་ལ་ཉལ་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལས་ ཉོན་མོངས་པའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཙམ་ཉིད་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་དང་།གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ས་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོའི་མ་རིག་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པའི་ཤེས་པས་སྤོང་ཞིང་དེའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་གིས་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་གཞན་དུ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་འདུན་པ་ནས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པོ་རྣམས་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ ཞིང་སྦྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས།སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཉི་ཤུ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་གོ་རིམས་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལམ་གྱི་རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་མངོན་པར་རྒྱུ་རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་ངོ་བོར་ལྡོག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་ཡང་བཤད་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འདིར་བཤད་ཅེ་ན་དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ཡང་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བསྡུ་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ན་འདིའི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་སྤང་བྱར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ བསྟན་ཞེ་ན།དེ་དང་དེར་འདུལ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་མེད་པས་ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆེར་སྤོང་བའི་དགོས་པ་མེད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ནི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་ ཞེས་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ལ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་རྣམས་དང་གཞན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལྷག་མ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་ བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ།

那么，如此这般的分别念既然早已断除，为何此处又说在证悟最究竟的阶段中断除呢？
这并无过失，因为《解深密经》等经中说道：'为大神通造成障碍的微细深入的愚痴种子，将在第十地中彻底断除'。
又《解深密经》中说：'从第六地和第七地开始，烦恼现行力微弱而成为种子，到第八地时，烦恼现行仅仅是以所知障的形式存在。'
论释中也说：'第八地的菩萨已经没有极其微细的烦恼现行。'
因此，无始以来的执著无实之体性的无明，将被与之相违的智慧所断除，由此而起的所取分别等也将断除。
为什么呢？因为这是为了显示菩萨们应当修习与无明直接相违的菩提心。
有些人对上述安立另作别解，对于具有圆满现观一切相之特征的修行，从发心开始的十九种发心，每一种发心都有修行究竟的阶段，这是加行现观；修行次第的阶段是渐次现观。
第二十发心是修行究竟和次第圆满的阶段，即一刹那现证菩提。
由加行现观的差别而有道相、增长、稳固、心住，这依次是暖位、顶位、忍位和世第一法的体性，以及欢喜地见道中苦法忍的特征，在一刹那中断除四种分别念的现行，以此差别分为四种。
就在这一刹那中，断除欲界如是见苦所断的诸分别念，而上二界则随应由其他刹那断除，如是在其他现观中解说。
既然如此，在第一刹那也已说过，为何此处又说呢？虽然在最初已见真如，但因为想要修习布施等诸法互不相违且极为摄略，所以此说非无意义。
那么，为何不像在一切相智品中所说的四种分别那样，说明见道一刹那所断的诸分别呢？
因为在彼处不欲说明所化众生的证悟，即广说无必要。修道中有八十一种证悟差别，其中以无垢等六种差别断除四种分别念的现行。
这些也以返体分类为四种，以不动等差别断除八种分别念，其余习气也如是断除。第八十种差别是无间三昧，即金刚喻定和无间道。

།བྱེ་བྲག་གི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་བསྒོམས་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདིར་ ཇི་ལྟར་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པའི་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེའི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ཚུ་རོལ་པ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེས་བཤད་དེ། བཞི་པའི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་ བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་དང་རྟོགས་པས་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ལྟུང་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པས་སོ་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། གཉེན་པོ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་རྣམ་པ་བཞི་རྟོགས་པ་པོར་རྣམ་པར་བཤད་པས་ཀྱང་དེ་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ཅིག་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ ན་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བཟོད་པ་སྐྱེས་པས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པར་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྡུས་པའི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་དེའི་འདིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ།རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤོང་བ་ལ།རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་ཁམས་གོང་མའི་འོ་ཞེས་པས་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་གིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤོང་སྟེ་ཞོག་ཅིག་།སྐབས་སུ་བབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་པ་འདིའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྒྱུན་ གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་གཞན་དུ་ནི་ཅི་ཞིག་འདིས་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟུང་བ་ནི་ དོགས་པ་ཡང་མེད་ལ།ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པ་པོ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་གང་གིས་དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་མེད་ལ།དེ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་གཞན་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ལྟོས་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ།དེའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་སྔ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

第八十一种差别是通过修行所趋入的道，如是安立修道、解脱道、异熟和法身。其他现观的解说安立，在此应当如理了知。
此处所说初始阶段的诸位，并非圣解脱部的所需，乃是此岸者所作的安立。如是彼亦说道：'第四胜解现观的增长即是无分别，是般若波罗蜜多'。若了知此，为何不舍弃有情利益？为阻止如是正觉阶段的菩萨堕入涅槃，是以大悲现前而作意。
如何了知四种有关轮回的分别以及对治，即见道和修道的四种行相，由解说能证者的四种行相而作阐释。所谓'某一'等，即是远离障碍。
此处由见道生起忍时，断除欲界、色界、无色界所摄的一百零八种烦恼，见道所断的分别所摄，即是所谓欲界等所摄的一百零八种世间决择分相应的结使，于此如理断除。
此解说的广义，于胜解现观等中，由他人解说，法智忍断除欲界所属，类智忍断除上界所属。如何以一断除一百零八？且止。
论及当前所说，即胜解现观的增长阶段是相续无分别，此是所许。否则，于一切地中皆无分别又是何义？
如是，分别的证悟于世间忍的阶段绝不可能具足一切行相。因此，既无堕入涅槃的忧虑，三种遍智的诸法亦非圆满无上。
又如何于一刹那见道中有四种能证者而成为四种对治，以法智忍于色界、无色界烦恼亦不存在。若以圆满此的现观另作安立则成相违。
于何处道类智刹那即是此处见道，以法智忍诸刹那断除欲界烦恼，对应三界分别的断除之语是合理的，其破斥已如前所述。

 །འདིར་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ ངུའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ཆེན་པོ་དགུ་ལན་ཅིག་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་ པོ་རྣམས་ཀྱི་ས་དགུའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པས་སྤངས་པའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུར་མི་འགྱུར་ཏེ།སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དགུ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་བསྒྲུབས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དགྲ་བཅོམ་ པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ན། སྔོན་བཤད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་དོགས་པ་མེད་ དོ།།དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ། ཡམས་ནད་འདི་དག་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་ གིས་སྤ་བ་ཡི།།སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་བགྲོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་སྐྱོན་ཟད་པར་རབ་ཏུ་རྟེན་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ སྤང་བའོ།།ཆུ་བོ་ནི་ཚོགས་སོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཐ་མ་སྟེ། བྱེ་བྲག་དེ་གོང་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ རྟོགས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུ་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཐོབ་བར་མེད་དེ།།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་དེ། བར་མ་ཆོད་པའི་དགུའོ། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་ཞིག་བསོད་ནམས་བྱིན་པ་བས།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེ་གོལ་དང་ཡུད་ཙམ་དུ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་ནི་ཀྱང་གིས་བརྗོད་དོ། །དོན་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་གསུངས་ལ། དེ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། འདི་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་དངོས་མེད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དྲན་པ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ། རྣམ་པ་ཞི་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལའོ།

这里有些人认为，在修行道中有九种证悟的差别，即在欲界等九地中，想要证悟小小品等差别时，一次性断除九种大烦恼差别。直至以大大品证悟断除小小品等九种烦恼差别。如是以九种证悟差别断除九地中八十一种烦恼差别。
这种说法是不合理的。因为如果这样，已断除三界一切烦恼及习气的九种证悟差别就成为法身，就不会成为菩萨十地，也就没有十五种发心等。
修行道的第九种证悟差别中，已成就不还果的菩萨将受到损害，也将没有阿罗汉果位的安立，其他补特伽罗等的安立也将崩溃。因此，应当依前所说安立诸法，对如是论述欢喜者无有疑虑。
如是于色等分别念的自性诸地中，'如同瘟疫消除后，经久得以喘息般，为利益一切众生，圆满功德诸善法，如江河入大海般，以最胜果庄严者，于彼大菩萨之前，一切时中当亲近。'如论中所说。
自性成就的功德唯一趣入无过失蕴，长时断尽过失而依止，如是依止后断除一切过失即是断除。江河即是资粮。'彼'等词是利益。
此处是指修行道差别的最后，其上品差别是金刚喻和无间道。从无间三昧直至证悟佛果之间的安立。依此而论中说：'三千世界诸众生，声闻独觉圆满智，无垢菩萨众安住，以此善业为譬喻，纵以众多诸福德，无间得证佛果位，无间三昧于此中，即是一切种智性。'
无间即是于证得佛果时无有间断，是第九无间。众多福德如《大般若经》中所说，此处是指有所缘的菩萨，较布施福德，即使在弹指刹那入定的福德更多，偈颂中以'亦'字表示。为摄一切义故而说此，'彼'即是佛果，具一切种智相。
'此中所缘无实性，意为正念所认许，寂静相为此体性，诸说法者相续诤。'如论中所说。这些是一切种智性。所缘无实性即是诸法无自性空性。正念是增上缘。寂静相即是一切分别念息灭的自性。'于此'即是于一切种智性。

 །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོད་པ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལས་འབྱུང་བས་ཐབས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ། དེའི་མཁས་པ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་སེལ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ།།སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་སོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བསྒོམས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། ། མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཀློང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་པ་སྟེ་གང་གིས་ནི་མཚམས་སོ། །སྐལ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ཀྱི། བར་ཆད་མེད་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་ངན་འགྲོ་འམ་བདེ་འགྲོ་མེད་དེ་བར་ཆད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ པའི་ཚུལ་དང་ནི།།དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་པ། །རྣམ་པ་ ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཅུ་དྲུག་ན་གང་དུ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ ཏེ།ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གཉེན་པོ་གསུངས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་དེ་ལ་དང་པོའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་པས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་ཇི་ ལྟར་དམིགས་པ་གང་གིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པས་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་ལན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་འཐད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ལས་དང་པོ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལན་ནི་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་བདག་དང་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ འདྲིས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།བདེན་པ་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཀུན་དུ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་ སོར་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ནམ་ཞེས་པ་ནི་འདྲི་བ་ལ།ལན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ། །གང་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་ དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ།

诸多善辩者相继论难是为了彻底夺取而断除。对此所说：'欲全面掌握一切善巧方便'等。方便是从方便而生，即一切种智，其善巧是因为能遣除诸多错误修行。'于般若波罗蜜多'是指无间三昧的特征。'应当修行'是通过加行和现前成就。现前成就后应当修习。对于诸多修习者，其后获得一切种智，由此一切错误修行皆尽，此为其密意。
现前成就是现前造作。应当现前成就是应当融入。'由何'即由何为界限。'无缘'等说明如来所说的密意利益，而非入无间三昧者的利益，因为对他们而言既无恶趣也无善趣，无间得菩提，其余易解。
依据错误修行，论中说：'所缘正理及其体性之决定，一切种智之理，胜义及世俗，加行与三宝，具方便佛智，颠倒及其道，对治违品等，相及修习中，诸欲者邪执，一切种智依，十六种说者。'云何为十六？彼等十六即是自利，即所缘正理等。
云何依于一切种智？以此等所缘等为境，由境之关联而计度为一切种智之境，此即错误修行。大多可由所说对治而了知。如《大般若经》中说：'其中最初的有为法和无为法也是自性空'，于毫无所有中如何有所缘而能诠说？'须菩提，一切种智缘于无事'，此是对错误修行的回答：'世俗中一切法皆可缘'，此即所缘正理。
若一切法皆无实事，初学者如何能行布施等？答：以善巧方便决定布施、施主、施者诸法无实体性，于世俗中行持并熟习，此即其体性决定。
见谛者如是于有无不可得中，云何能知无实事？此为错误修行。答：于世俗中观察布施等，了知布施等各别皆无，然非胜义。此中布施等一切道之差别及一切行相，以智慧于智中不得有无，此即一切种智之自性。世俗是一事，胜义是他事耶？此为问。答：世俗即是胜义，彼等之真如唯一。如圣龙树说：'世俗即空性，空性即世俗，因定无离故，如所作无常。'

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞེས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལའོ།།སྦྱོར་བ་དང་སྤྱོད་པས་འདིའི་ཚུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གང་གིས་གང་ལ་སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ལན་ནི། སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལའོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་སངས་རྒྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ནས་རྟོགས་བྱ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཏེ། འདིའི་ལན་ནི་རྟོགས་ བྱ་དང་རྟོགས་བྱེད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལའོ།།ཡང་གསུངས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་ པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་གིས་མངོན་སུམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་དེ་བརྗོད་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པས་དེ་ལྟར་སངས་ རྒྱས་ཞེས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ དེ་ལྟ་བ་ལའོ།།འདིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་གཟུང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལའོ། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟེ།གཙོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་ བརྗོད་དེ།གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ། གཙོ་བོའི་ཆོས་འདིའི་ཡུལ་ཉིད་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལ་ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོའི་ ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

如是所说，然而幻化的蕴体们并没有胜义实在的想法，这是从世俗谛而说的。世俗谛中也无实在的想法之实在的意思。胜义谛中非实在也非无实在，这是关于二谛的。
由修行和行持而缘于此法，否则'谁向谁布施'这一问题的答案是：如同幻化一般，一切法空性中的布施等，皆是三轮无所缘执，这是关于修行的。
若说由证悟而成佛，则一切智者不能成立，因为有所取和能取。若无所证，则如何能说由证悟而成佛？对此的答案是：所证和能证完全通达的真实智慧中极无所有，这是关于证悟的。
又说：真实义即是佛。如是，世俗五蕴的本性即是胜义无自性，这是说二谛的本质即是真实义的境界。
与空性融为一味者即是现前，故不可言说。另外对此的说明是：如实现证一切诸法故称为佛。如实与真如融为一味，以遍一切无余且离障碍的智慧，此佛性极为具足故称为佛。
由证悟而成佛，是关于能作者和如是见的。
此中一切诸法胜义无自性故，能取所取一切相皆不可得，世俗谛中未经观察则如其所现，这是关于佛宝的。
法即法性无自性，五蕴自性是胜义故，断除二障及习气后，成为无上菩提清净所依故称为珍宝，这是关于法宝。
由证悟主要而称为菩提。于何处证悟无自性，即是其如来智慧，超胜一切世俗诸法故为法宝。因为是主要法的境界，故也观察为无上菩提。
其中从法性方面而言所说：菩提即是空性、真如、实际、法性和法界。空性是本性，真如是不变故。实际是真实的究竟故。法性是诸法自性故。法界是圣法之因故。
从智慧方面而言所说：菩提即是真如、无颠倒真如、非他真如、不与他相应之事即是菩提。菩提是所证真如，其胜义无自性，世俗本性的事物中无实在的本性故。颠倒即是有无等颠倒，真如即是无迷乱性。

།གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དུ་མ་རིག་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པས་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་སྟེ། བདེན་པ་ཉིད་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་སྤྲོས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཟད་པས་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་ལ་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་དུ་མེད་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་དེ་རྣམས་དང་རང་རང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གང་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང་དབྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། བདེན་པས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་གི་།དོན་དམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཐ་དད་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་པའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡང་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ནས་ རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།མ་རིག་པ་དང་བཅས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ཚད་མས་ངེས་པས་མ་བརྟགས་ཉམས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཅུང་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་གཞན་དུ་འདིར་ཅུང་ཞིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་ཅུང་ཞིག་ནི་དངོས་པོའོ་ཞེས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ།།འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ།ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འབྲལ་བ་དང་མི་བྱེད་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ་བདུད་དང་བཅས་པའི་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་གཞོམ་དུ་མེད་ཅིང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལའོ།

非他性的真如，在世俗谛中远离不了知为他性的本体增益，因此不是他性，唯世俗的本性即是其真如和胜义，是空于真实性和非真实性等戏论。
所谓'非具他性的事物'，是指菩提的自性在胜义中无有自性，于彼处真实事物和了知真实事物的无明习气所造作是具他性事物，由无明习气灭尽而远离彼者是非具他性事物，意即远离一切迷乱的世俗谛和胜义谛一味的智慧即是菩提。
又说：诸佛所证即是菩提。又从法性方面而言：由诸佛现证故称为菩提，是指将证得的菩提之业，究竟圆满者应执为如来，彼唯是五蕴的空性。
那么，由于五蕴无自性故，其空性亦不可执取，菩提是彼等诸法及各自皆为空性故非能取，于无有任何所取能取之分别且无分别性中，差别与无差别二者是事物之法性故。
因此非无相亦非有相，如是所说相即是菩提，于善成就中，以真实断除具无明习气，胜义中远离五蕴等诸法的所取能取差别无差别等一切戏论的邪分别，于未观察时悦意的世俗谛中证悟真如即是菩提。
在世俗谛中也是对某些所化根机以返体分别而安立。具无明而生的一切诸法，由于胜义中以自性空故，以所取等返体及自证等返体由量决定，未观察时愉悦的所取等及自证等是于世俗谛中安立。
于未证悟者，具有稍许通达事物的量者，此处另说稍许是世俗，稍许是事物，广说无有必要。因此以空性一味的空性对境清净的智慧证悟空性即是法宝。
此处菩萨僧即是僧宝，彼亦一切发心菩萨皆归属其中之说不应理。由于真实降伏故，以及不相离、不造作、不夺取故之义。
所谓何故何者证悟，是对邪行的回答：正等正觉菩提是天魔世间所不能摧毁，不被下劣菩提法及不善法夺取，如所说从决择分开始等是对僧宝而言。

 །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ ཐབས་སུ་བཤད་པ་ནི།ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བཤད་ནས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་སྲིད་དུ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་ མེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་།དོན་དམ་པར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལའོ།།རྟོགས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། ཐུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་།གཉི་གའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་བཀག་པས་དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ། ལན་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། གང་དུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལན་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྤྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་དེ།གཉི་ག་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ལམ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་ཅིང་།དེའི་ལམ་དེའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ལན་ནི། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་གང་གིས་འབྲས་བུ་ལ་ རྣམ་པར་དགོད་པར་བྱ་བ་དེ་དེའི་ལ་རྣམ་པར་དགོད་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྟེ།རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་མི་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལའོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ། དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྡན་པ་འམ་མི་ལྡན་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མིན་ལ་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདུལ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་འདུལ་བས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་སྟེ།ཆོས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལ། དོན་དམ་ པར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་ཞིང་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལའོ།

从偈颂中对方便善巧的解说：以境显示有境，即使已说明见到真谛与未见真谛者的方便善巧，然而如此仍未从下劣菩提中退转。布施等诸法以无所缘而无之，对此邪执的回答是：以一切智心行持布施等诸法是世俗谛，胜义谛中不执著三轮，为使一切众生解脱而将布施等诸法之果报回向于圆满菩提等，这就是方便善巧。
关于证悟，即现证：'能仁'是指趣向能仁自身证悟的正确证悟。以遮遣实有、无实有及二者自性的证悟，故无现证之说是邪解。回答是：有现证，即于无戏论之中，非是实有亦非无实有，这就是现证。
若谓般若波罗蜜离四颠倒戏论，故是声闻道而非佛道，对此回答：只要有分别戏论即是颠倒，其对治即是无戏论法界，因无分别故不起戏论分别，无实有无实有之戏论，因二者皆无自性，这是颠倒。
此中菩萨道智使一切道及其果实现，圆满其道而现前其果，由此将成为第八地、第九地、预流等之过失。对此回答：应当安置何等众生于何等果位，即安置于彼道直至成佛，自性即以智慧见一切下乘地位而不住，安住于无过失菩萨位，这是关于道的。
若有调伏烦恼对治法，则众生应无烦恼，不应承认其相应或不相应。对此回答：如是一切圣者与烦恼及随烦恼等非相应非不相应亦非远离，具有同一特征，即无相。此即是调伏法，因调伏相应与远离的分别。这是关于对治与所对治。
法无实有是法的特征，对此邪执的回答：世尊宣说诸法各别特征是为引导众生故是世俗谛，胜义谛中因一切法相不可得故不应学习特征，亦非无相。如来出世与否，此相之界如是安住，这是关于特征的。

 ། གལ་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ལན་ནི་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་བསྒོམ་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་ པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་ བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ལེའུ་ཕྱེད་དང་དགུ་རྣམས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།མེ་ཏོག་བཀྲམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ལེའུ་འདིར་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།བསྟན་བཅོས་སུ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་མཐར་གྱིས་པ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར རྟོགས་པ་སྟེ།རྩེ་མོར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གསུམ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས། མཐོང་བའི་ ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་དགུའོ་ཞེས་པས་ན་བྱེ་བྲག་བཞི་བཅུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གསུམ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔས་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་།མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཤེས་ལ། བསླབ་པར་སྨོས་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་སྨོས་པས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ གིས་ཏེ་གསུམ་སྨོས་པས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བཤད་དོ།།དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །བྱ་བ་དང་བསླབ་པ་དང་སྒྲུབ་ པའོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏོ།།འདིར་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ནི་འདི་ལྟར་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་གེགས་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་བྱ་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་སྟེ།སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ བྱ་བ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ།

如果由于无有自相和共相而一切法无相，那么怎样修习这些呢？须菩提，以无实体性对诸法起实有想而修习般若波罗蜜多是不对的，因为这是颠倒的。同样，以无实体想也是不对的。
答案是：远离以法想修习的修习，才是修习般若波罗蜜多。见到真理就是以一切法无实体性而修习，不是以实有想，也不是以无实体想，因为完全遮遣了一切实有和无实体的想，想是戏论，般若波罗蜜多是无戏论。这是关于修习的。从第二十品后半开始直到二十九品半都是顶现观，是第五。
散花如来在菩萨阶位时在此品中得授记，此品以彼为表征。《八千颂般若波罗蜜多要义月光释》由大班智达阿巴雅嘎尔巴所造，第二十八品。
论中说：'三种十种渐次'，是渐次现观。顶现观之后的三十一种差别开始，遮止顿时生起而宣说的内容中：顺解脱分有三种，如前所说顺抉择分有十二种差别，见道有十六种差别，修道有九种差别，故有四十种差别。其中每一种差别又各有布施等十三种差别应当了知。
如圣解脱军所说：'世尊，菩萨如何了知渐次所作、渐次学处、渐次成就'的注释中，说'所作'表示发心，说'学处'表示顺抉择分，说'成就'表示见道和修道二者，以说三者表示渐次现观。
其广说为：'布施乃至智慧，以及念佛等法，以无实体性，是为渐次所作'，即所作、学处、成就的意义。
此处所说：'复次'等，如是应知所将宣说的般若波罗蜜多渐次所作。一切法即是六波罗蜜多。法即是道，菩提即是彼性。无执著即是无障碍性。菩萨们渐次所作是从初发心等开始，即是菩萨从初发心开始行持布施波罗蜜多，也令他人趣入彼中。
以彼布施获得广大受用蕴后而行布施，并清净佛土，安立众生于三乘而解脱轮回，这一切都是无所缘的行为，因为无自性的缘故。这是以布施波罗蜜多的渐次所作。

 །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་དྲུག་ཅར་མཐར་གྱིས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཕྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་རྣམས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ལྷག་པར་མོས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་།གཞན་ཡང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ།དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ ཇི་སྲིད་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ།དེ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་ འདུན་དང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ན། མ་ཉམས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་ལྷད་མ་ཞུགས་པ། གཞན་དུ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་ཅིང་འདྲ་འདྲེར་མ་སོང་བ་ལ་སྨད་པའི་མཁས་པས་བསྔགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན པའོ།།དེ་ལ་མ་ཉམས་པ་ནི་མི་འཕྲ་བ་སྟེ། བསླབ་པ་མང་པོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་ལ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འདའ་བའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་སྲིད་པའི་སྤྱོད་པ་ཕྱིར་མ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷད་མ་ཞུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཉིད་དང་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་དེ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། སྲེད་པ་ལེན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཏེ་བདག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཀྱང་གཏོང་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མང་དུ་བྱུང་བར་ཤེས་པས་ནི་མཐར་ གྱིས་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ།

如是持戒等六波罗蜜多亦皆次第而行。'一切法不分'即是六种随念。因为一切法为心所持，彼等不可分故，以无实性为体性故。如是，从菩萨初发心开始，以具一切种智作意，修习一切法无实性体性增上胜解之法随念，并令他人安住其中。彼亦以无实性为体性，现证一切法已，以说法度化众生亦无所有。
其中，诸佛世尊于色等诸蕴缘起作意，就胜义而言，以无实性为体性故，于彼等无念无作意，是为佛随念。彼于修行般若波罗蜜多时，乃至不作意有为无为诸善法，以彼等无实性为体性故如是不作意，是为法随念。
此中世尊之不退转菩萨僧伽及声闻僧伽八大丈夫补特伽罗，彼之体性亦非有，于此不作意，是为僧随念。其次，于修行般若波罗蜜多时，住于不毁无垢、不杂无染、不浊不混，为智者所赞叹、极为清净三昧中之戒，于彼戒及无实性体性不作意，如是不作意即是戒随念。
其中不毁即不破，谓不违诸多学处。无垢即如所受不违一学处。不杂即不回向有为行故。无染即不与不善相杂故。具足不毁等功德者即是不浊，为令众生解脱贪取故。是故不退转于诸圣者所赞叹三昧中，以具戒心等持故。
彼于修行般若波罗蜜多时，舍施资具及法，乃至自身支节，彼一切以无实性为体性作意，如是不作意即是舍随念。凡预流果及四大王天乃至他化自在天所生诸天，彼等一切皆无实性体性，无念无作意，是为天随念。
如是六种随念即是六种次第行。'一切法无生故'即是持自相故为法，从五蕴等乃至一切种智，如是于一切诸法，以彼等无生无实性体性多所了知，即应知为次第行。

།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྨོས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ གསུམ་མོ།།འདིའི་གང་གི་ཀླན་ཀ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་། ལན་ནི། རྒྱུས་ཀྱིས་བཏབ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། དེ་ན་ནི་དེ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་དོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེ་མཉམ་པ་སྟེ་རོ་གཅིག་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་རྟག་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་ངེས་ ལ།འདིར་འཛིན་པ་པོ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པ་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཡོད་པས་གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། མིང་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ནི་མིང་ཙམ་ལ། དེས་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་ རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།མིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། དོན་མེད་པས་གང་དུ་ཡང་རྗོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། ལུས་ཀྱི་འམ། སེམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་བྱེད་དག་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།ཐ་སྙད་མེད་པར་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །འོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ལ།ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚད་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་ལ། དེས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

再者，从初发心修行般若波罗蜜多开始，由于特别宣说一切法无实体性，从修习念住乃至一切相智之间，虽然修习，但由于是无实体性，一切法无有现前证悟，而转法轮并以三乘使众生从轮回中得到解脱，这就是一切法无实体性的渐次第十三。
对此的诘难是从自性上思维的，答复是从因上安立的。如果修习空性等般若波罗蜜多，那么修习它就没有意义，如同修习兔角一样，这是诘难。
第三个答复是：一切法无变化平等性。无变化即法界，由于自性无实体性而平等，即一味，对于世俗本性的一切法，以及其本性的胜义法性，虽无所修，却能成为圣法之因，这怎么会变成无意义呢？
那么，既有各别自证的本性和能取的识，由此也有所取，说一切法无实体性不合理，这是诘难。
答复是：一切法无我且无识。常一自性的我，即使在世俗谛中也不存在，而分别识在胜义谛中不存在，这是由智慧随觉的量所决定的。此中无有能取者，故无所取和能取，因为是从缘起而生，远离一多，所以一切法成立为无实体性。
色等声音所诠的即是色等，这些既然存在，怎么会是无实体性呢？这是诘难。
答复是：仅是名称等。空无实义的名是仅有的名称，以此遍诠那些法，因此它们在言说中存在。不是这样的，因为它在任何处都不存在，由于无实义故，任何处都无有能诠者，能诠也在任何处都不存在，因为身体或心中都无有所诠和能诠。'一切法'等是总结。
无有言说即无有表述，因为这些中没有那些。因此是不可言说的。
那么，由于色等具有量，空性也具有量，如是缘于彼的般若波罗蜜多应成为具量，这是不应理的，这是诘难。
所说的答复是：一切法无量。一切诸法皆无量，因为无实体性故如虚空，因此其空性等也无量，由于缘于般若波罗蜜多而无差别的缘故。

།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་གང་གིས་འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་མས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་གི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་ནུབ་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ལ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོས་པ་དང་བསྒོམ་པས་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྟོགས་པའོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སུ་ཞིག་དག་ པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པས་དེའི་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མེད་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཡང་མི་དག་པའམ། དག་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེ་ལ་དག་པར་མེད་དེ། སོལ་བ་བདར་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ན་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་དེ་ཡོངས་སུ་ དག་པར་བྱ་བ་དགོས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱ་བའོ།།འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་མ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ལ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ན།མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སྨོས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་དམ་པར་མཐོང་བས་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་སུ་ཞིག་འདི་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་ ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ན།དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཚེའི་བར་དུ་གནས་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ། ལན་ནི། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས། སྤངས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ།

对于'如果没有蕴等，那么谁来说这些'这个质疑，回答说：'一切法无相'，即没有由相所增益的自相，相息灭，一切法如幻无自性。在此，那就是般若波罗蜜多，由此缘起的蕴等如同幻化人一般无戏论而显现。
对于'此处舍弃分别相的法界真实作意，而非般若波罗蜜多'这个质疑，回答说：'一切法无决定'，即一切法自性现证即为决定，因此即是般若波罗蜜多。如是，闻思修习其真实作意后，自然成就一切法空性无戏论智慧的生起，那就是其证悟。
对于'般若波罗蜜多谁能清净，因为无我故无其意愿，心无分别刹那差异，如此则心相续不清净，或清净也不成自性'这个质疑。如第一种情况则无法清净，如同擦拭炭黑一样。如第二种情况则无意义。当其心性清净时，非是无有改变的回答说：'一切法自性清净'，一切法无自性，其清净所需，因此应随顺般若波罗蜜多。
对于'无改变'的不定，法性自性本来清净，暂时障垢所染并非其自性，如同虚空中的云雾等，后来由般若波罗蜜多遣除这些而成清净，如同风等除去云等的虚空一样。
对于'世尊宣说般若波罗蜜多时，会生起有相智慧，因此其般若波罗蜜多应当是无相'这个论难，回答说：'一切法不可言说'等，因为一切法不可言说，故无法以言词自性表示其本质，仅是言说而已，胜义见则随之了知。
对于'谁是这些，如果烦恼尽则如是转生，此处因尽则生尽，其想的余习直至寿尽而住，自然灭尽，如是成为声闻菩提'的问题，回答有三句：'一切法无灭'即无漏法无尽故，如何能灭，以住于戏论平等性、无过性、一味性，断除无差别故。一切法从烦恼得涅槃，如是彼等真如即是智慧真如平等性。

།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ།།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་བ་ནི་འདས་ པའི་དུས་མེད་པ་སྟེ།གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། གང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དུས་མེད་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་ལ་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་ ཞེས་པའོ།།གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ན་ནི་འདིར་འདི་རྣམས་རང་གི་དོན་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་དཀའ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་མཆོག་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོག་ པར་སྒྲུབ་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ།ལན་ནི། བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་གོང་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་ ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པས་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲས་སོ།།དེ་ལ་ཚུ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འཕགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ།གང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་པར་རིགས་པའོ། །ཁུར་རྣམས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཁུར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པས། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱོགས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ཚིམ་པ་ཉིད་དང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་དེ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ མི་རྟག་།སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དགའ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་མྱ ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ།།ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ དང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ས་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

如同真如平等性中所说的，'一切法'是指由于无来无去故无有时间。一切法从一切烦恼中获得涅槃，如同那些的真如一样，以此智慧的真如平等性。
如同真如平等性中所说的，'一切法'是指由于无来无去故无有时间。无去是指无过去时，因为无有所去之处及所去之事。由于无有任何生起，故彼等无生之时，无有时间，因为无有认知，而来去则是以认知为先导，因此说'不生且极不生'。
若菩萨们圆满成就自利，则于此处由于他们喜爱自利而有所缘之喜，然究竟而言是困难的，因为众生无量无边且邪行众多，这是对难题的回答。'我'等是指由于不见自他差别，意即见一切众生与自身平等。
此前对治欢喜想，如何各别了知，对此以海之声说明。对此，凡夫众生对阿罗汉等的欢喜想的遮除说明为：'一切'是指一切法超越众生言说境界故为阿罗汉，由于与自性清净法性同味，故应修习。无有担负执著，如是担负亦无自性故。
为了遮除为调伏众生而往十方佛土的艰难想而说：'一切'是指色等诸法的自性真如无有自性，故无有彼境界之法，方位亦非，因为无有部分故如虚空。
为了遮除对轮回谛的欢喜想而说，对一切法中轮回的灭除极为满足及生起安乐想，'呜呼诸行无常，是生灭法，生已归灭，寂灭为乐'，这是声闻律。
依菩萨律而说：'无喜'是指喜即是速疾涅槃，菩萨们无有彼故为无喜。无离喜是指对轮回极生厌离，无有彼即是他们无有离喜，因为般若波罗蜜多于轮回涅槃皆不住故各别观察。
'无著'等是为离贪欲故各别观察。'于一切法无著'是指无有诸执著，因为无有所缘之贪著、无贪著及离彼等贪著故，这是为断除故各别观察。
一切法即一切道，于七现观地中，菩提已如前说。

 །དེའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསླང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་དོན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་སྨོས་པ་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི། དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒོམས་ན་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས ཅད་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་སྨན་ཏེ།ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ནད་ཆེན་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་བྱམས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་ཚངས་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།ཚངས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་དེའི་སྐྱོན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་དགའ་བ་མེད་པ་དང་ ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ།།སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། སྐད་ཅིག་ གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ།།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཅེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ།ཅིག་ཅར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་མ་འོངས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སློབ་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པར་བྱེད་ལ་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་སྔ་ནས་བཤད་པའོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡིས། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་ བསྡུས་པའི་ཕྱིར།།ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའི་ཐུབ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་འཕགས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྔོན་དུ་བྱེད་དེ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་མཐུས་དྲངས་ནས་ཟོ་ཆུན་ལ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ།

因此所说：为了通达佛陀智慧而说，由于获得通达而如是获得菩提，为了引导故而分别观察其义。一切法即是空性、无相、无愿，远离自性、一切相寂灭、三界无所愿求，如是次第即是略说道。
若离解脱门外的其他道，如是修习则会堕入小乘菩提。'一切无'即是一切诸法，这一切是菩萨道之药，能除去倾向小乘的大病，即是慈爱，以此为前导。然而对于一切，安住于慈等四无量，即成梵行，因为与梵天相似而不生其过失，此是广说。
'一切'即是一切过失，是慈等的违品，依次为害心、损恼、不喜、忿怒随眠。无愿是因为远离对涅槃的欣求。无忿怒是因为对轮回无有极度厌离，这是第十三渐次证悟及其附带内容。
论中说：'刹那圆满菩提，以相而分四种。'这是略说。此即是十六殊胜道发心的七十一种差别自性，为断除一切随眠，如金刚般修习真实义至究竟位，由顿时成熟而如梦般悟入二谛一味的无间道与佛地解脱发心之体性。
由此于未来发心不再学习，从诸障得解脱。其所生障碍得以遮止，现在所起则由道断除，此相已如前说。此处广说刹那现证菩提：'由布施等一一，摄一切无漏法，应知此即是，佛刹那一证悟。如人推磨时，一推动之力，令一切同时转，刹那智亦如是。'
即修习般若波罗蜜多的圣者与菩萨，以布施等一一心刹那缘空性体性，摄集一切无漏法而超越，以一心刹那证悟。即以缘一无漏布施等心，亦能同时引发无漏法聚，由往昔愿力牵引，如推动磨轮。

།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་མུ་མེད་པ་ནི་མུ་མེད་པའི་ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་དྲངས་པ་ཉིད་ལ།དེ་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཅིག་ཅར་གཞོལ་བར་འགྲོ་བའི་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་ པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་དཔེས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་འདིའི་འོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་གཡོ་ བའི་གནས་སྐབས་ནས་བརྩམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་གང་འདིས་སྔོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས་གང་ཡང་ཕྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ལུས་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ སྨིན་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ།དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ ཞེས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་དང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་ མུ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མུ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ས་ལ་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།གཉིས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟར་གནས་པའི། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་བློས་ཏེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་དྲི་ཟའི་ གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ།བསྟན་བཅོས་སུ་ཚིག་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་དོན་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་ བར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ།འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། རི་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁ་དོག་བཞིའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

对此所说：'无边大海'，由于为般若波罗蜜多所摄持，以及不离一切种智作意，故与空性一味的深广布施等心刹那，称为般若波罗蜜多。其无边即是引生无边无漏法，彼等法相互关联长期熟习的缘故。如何了知此义？深广无边大海本性即是同时流入诸水的牵引，由其本性彼等也相互关联。如是以无边大海为喻的意义，即是一切无漏法由心刹那现证，此为第一。
论中说：'若时一切白法，本性般若波罗蜜，异熟法性住位生，彼时一刹那智慧。'异熟所生法即异熟法，其住位即是此处所说。彼般若波罗蜜多从不动位开始，即一切善法，有漏无漏诸法，由此先修无自性，后离一切违品，圆满清净分位异熟所生无漏诸法，于彼等法通达无自性的一切白法本性，于一心刹那中于彼等法任运成就。
此处所说：'虚空'，般若波罗蜜多即异熟法性住位及一切白法本性，故为无边，彼等法与无自性一味任运成就的异熟所生故。其无边如何？以虚空无边为喻，如虚空无边际，无自性与任运成就无有变异，即是异熟所生白法于一心刹那位现证，此为第二。
论中说：'诸法如梦住，行布施等行，无相性诸法，一刹那了知。'了知即是以智慧了解之义。如梦、如乾闼婆城、如影像等，此于《大般若经》中所说，论中则为一句，此等皆是同一义故。彼复以种种相各别显现诸法，此等由无相无自性故为无相性。彼五蕴法由如幻如梦等本性故，住于无相性中圆满六波罗蜜多，于一切法染净本性无相性于一刹那了知。
对此所说：'须弥'等，须弥差别性即是由四宝所成本性故。

 །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི།།སྟོང་པ་ཉིད་པས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། རྨི་ལམ་ན་ ནི་དེ་མཐོང་ཉིད།།གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་མི་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་རྨི་ལམ་སྟེ། དེས་དེ་མཐོང་བ་དང་། སད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། དོན་ དམ་པར་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་སྟེ།དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མུ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་མཐའ་ལ། དག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ མཐའ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་མཐར་ནི་རྣམ་པར་སྤང་བ་ཉིད་བྱས་ཤིང་། མཁས་པས་དབུས་ལ་ཡང་ནི། གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕུང་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ངོར་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་སྣོད་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད་དེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ ཉིད་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ རྟོགས་པ་བདུན་པའོ།

同样地，对于般若波罗蜜多，应当了知以空性为幻化自性的诸法是一味性，以及其种种差别相。这是说明一切无相法在心的一刹那中现前证悟，这是第三。
论中说：'如同梦中所见，不见为二相，诸法无二性，一刹那即见。'这是说，如同梦中所见的人、象、马等是梦境，见到这些时，醒来后并不见其差别，因为胜义中这些都未生起。
如是一切诸法亦然，即诸法，色等诸法中能取所取、常断、始终二者皆空，以空性故无自性，在一刹那中见到。
对此所说：'色'等，'无边'即常等。如是解释：有与无二者皆是边，净与不净这也是边。因此应当远离二边，智者于中亦不住。由离彼等故说无边。
对于色等诸法与般若波罗蜜多蕴所摄诸法，即是说一切法无二真如在心的一刹那中现前证悟，这是第四。虽然依所化众生的根基差别分为四种，但都是在一刹那中现前。
譬如虽有不同容器，但其中的虚空并无差别，因为无障碍故平等。同样，虽有色、受等诸法差别，但其所显真如无生之相中并无差别，故应知真如唯一，这也是在智慧一刹那中现前证悟，是为第七现观。

།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ། གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་ངོ་ བོའི་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བསྒྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་སྐུ་གསུམ་དང་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་ལས།ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཆོས་སྐུ་མཛད་དང་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་ པ།ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། སྐུ་ནི་ལུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་རང་ བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་ བ་དང་མགུ་བ་དང་སེམས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་སྐུ་མདོར་བསྡུས་ནས། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རྟེན་དང་རང་གཞན་དོན་དུ་འདིར། །སྐུ་གསུམ་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་ དུ་བསྟན་ཏེ།གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཞན་ དུ་མི་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ། གཞན་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དེའི་ལུང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ ཡང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཉེ་བར་བཏགས་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྐུ་བཞི་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་རང་བཟོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་ པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དམ་སྲིད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གཞན་དུ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཟད་ཅིང་སྒྲིབ་པའི་འཆིང་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡང་བརྗོད་དེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ། བཅོས་མ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

第八现观即是法身，在无想非无想的小小违品差别上，以二十一心和二十二心的本体之大大对治差别正行与后得，名为普光佛地，住于彼处的实物三身及事业，如前略说：'自性圆满俱，化身如是三，法身及事业，如是说四种。'
以七现观本体之法所应得之身即是法身。身即是体，诸佛之身有三种。如《般若佛母》中说：'应知一切种清净无漏诸法之自性即是如来，为证悟彼等诸法故，以三十二相及八十随好庄严之如来身，为诸菩萨宣说大乘最胜无上之法，令生欢喜、适意、思维及安乐受用。由证悟彼等一切诸法故，如来于十方无边无际世界中，恒时以种种化身云作诸有情利益。'
《经庄严论》中亦云：'诸佛身略摄，应知有三种，依及自他利，此中说三身。'圣龙树亦说三身：'非一亦非多'等。圣解脱军亦说：'法身有三：自性身、受用身及化身。'
凡是不入他五蕴之一切种清净世俗本体无戏论证悟之自性菩提分等佛法，彼等即是自性身所摄，因为法与法性无有差别，且世俗诸法是法性之境故。
其性相差别是随顺彼等因位，于世俗中，有人说此等法聚是诸佛受用圆满身，此非其教证，因为在密法中亦未曾说证悟自性之法聚是受用圆满身，而是因为是法身境之主要故假立为法身。
狮贤于波罗蜜多乘中自创安立彼等法聚为第四身者应当舍弃。其中自性即是以自性体性本身，遍及所化等。自性或清净轮回究竟圆满之自性身，以离一切戏论之无自性故而涅槃。
此中一切分别如是尽除，永断障碍束缚后，解脱身与法性身亦称为法身，因为是无边法之处故。于彼中无有以道所得与能得者，因为非造作故。

།འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་མེད་ཆོས་རྣམས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་གང་དག་ཡིན། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ། དེ་ཉིད་ནི་འདིར་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་འདིར་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ ཉི་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་ནི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་བཞིན་ཏེ།དེས་གང་ཞིག་གི་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་རབ་དུ་བྱུང་བས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བས་ཀྱང་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐུ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ན། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ ཞེས་པས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོན་པས་བསྟན་པ་ལ་ཉན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ལ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྗོད་དོ། །གང་ ཡང་དེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཡིད་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དང་རབ་ཏུ་སིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །གང་དུ་དེ་དག་ལ་སྟོན་ པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་དང་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྒྲ་དང་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ནི་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་ པ་ནི་ཐ་མ་མེད་པའི་སྐུས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ།གང་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ། འདིར་བསྟན་བཅོས་སུ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་ དང་མཐར་གྱིས་ནི།།སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མེད་མཁྱེན། །མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་ སྟོབས་བཅུ་དང་།།མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ ཡིན་དང་།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐར་གྱིས་ནི་མཐར་གྱིས་ཏེ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་མེད་པའོ།

在论典中说：'能仁的法身性，是无漏诸法于一切相，成为清净者，即是自性之相。'自性是指未生的法性法界，此处即是果位时的法界清净，以极其清净的法界，所谓极其清净和诸法的法性在意义上无有差别，此处所说如同日轮光明等，诸佛法的极其清净法界犹如日轮，其自性般若波罗蜜无边智慧的本体遍及十方如同光明聚，由此显现无边所知，如同其光轮显现无边所知一切，这就是法身。
遍受用故为受用，即是体验。从受用中出生故，以及由受用者与所受用故，于身受用故，此身即是圆满受用身。由诸菩萨领受所说法故，应当受用，故亦为圆满受用身。关于此，所说的是'一切声'等，由听闻导师所说，诸菩萨通达大乘殊胜法，此处称为受用般若波罗蜜多。
又于诸生中小中大喜悦相的欢喜、满足、极其安乐等乐受，也是受用。其无边即是一切声无边性，成为其因故。于彼等中，导师对菩萨诸证悟如其次第无边智及生起宣说之声、所生能生等。如何是一切呢？即随顺种种事业，以一切相明显故。无边即以无尽身示现故无边，如来正觉亦无边。于何处？所说即'一切佛'等，如前所说导师即是此处大乘法正觉般若波罗蜜多。其无边性即是一切佛法正修无边故。
这些法在世尊般若波罗蜜多母中宣说，此论中则说：'菩提分、无量、解脱、次第九等至自性、十遍处自性、胜处分别八种、无烦恼、无愿智、神通、正解、一切种清净四、十力、四无畏、三不护、三念住、无忘失法性、永断习气、对众生大悲、唯佛不共法十八种所说、一切种智，称为法身。'次第即是次第，与他相关。不护即是无需守护。

 །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ། བཞི་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་ དག་པ་དང་།དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་མཐར་ཐུག་པས། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལེན་ཅིང་གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།བཅུ་ཞེས་པའི་ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཚེ་གནས་པ་དང་གཏོང་བས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཉེ་བར་ མཁོ་བའི་རྗེས་སུ་གནས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དུ་མའི་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་སོར་བརྒྱན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུས་དང་ངག་གིས་ལས་འགྲུབ་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་ གསུམ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྩ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་གཤེ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་གསུམ་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་མི་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ།གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའོ། །བསྙེལ་ བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དུས་ལས་མི་འདའ་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་གང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་སྤྲེའུར་སྔོན་གྱུར་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་མཆོངས་པས་ཡུར་བ་ལ་རྒལ་ བ་དང་སྔོན་དུ་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་པུ་ལིན་ད་བད་པས་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལ་དམངས་རིགས་མོར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྲལ་བ་ཉིད་ལ།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཐམས་ཅད་དུས་དྲུག་ཏུ་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་སུ་ ཞིག་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་སུ་ཞིག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

所谓法身，在此是指无漏法的聚集。四者，即是处所圆满清净、所缘圆满清净、心圆满清净、智慧圆满清净。于彼等中，不住于一切烦恼分及习气的过患，究竟圆满，能随意自在地受取自身、安住、死亡转生，此为一切处所圆满清净。
于一切种类所缘境中，能以变化自在转变所观察的一切，此为一切所缘圆满清净。如前所说，远离一切心的过患，于心具足一切善根积聚，此为一切心圆满清净。如前所说，远离一切无明分的过患，于所知与能知得自在，此为一切智慧圆满清净。
所说十种，于寿命得自在，即随意安住与舍弃寿命。于心得自在，即随意进入禅定等三昧。于资具得自在，即随意受用所需资具，于一切世界以种种庄严装饰加持等示现。于业得自在，即随意成就身语之业。于生得自在，即随意于一切生处受生。
于神通得自在，即随意显现神通。于愿得自在，即一切愿望圆满增长。于胜解得自在，即随所胜解即成其事，如观想一切世界充满佛陀等。于智慧得自在，即欲知何事即能了知。于法得自在，即通达经典等法的建立。此十种自在于不动地等生起。
三种无护，即如来身业圆满清净，于此以不清净行为为根本，无有'将被他人诽谤'之想，此为第一。如是语业为第二。如是意业为第三。三种念住，即如来说法时，于恭敬听闻者无贪著，于不听闻者无嗔恨，于二者皆无，一切时处住于舍心，具足正念与正知。
无忘失法性，即诸佛利益众生之事不失时机。虽断烦恼，于有烦恼习气未断处，如同未断烦恼般示现。如昔为猴子的阿罗汉跳跃渡沟，及昔为婆罗门的圣者布林达跋陀称恒河女神为首陀罗女等。如是如来虽已远离，以大悲心于一切时中六时观察世间：何者将退失，何者将增长等。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་ལ།བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལས་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ནས་གྲོང་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་ན་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པ་དེ་ནི་བྱམས་པ་གཙོ་བོའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྷ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །རྒྱལ་བས་གྲོང་སོགས་དེ་རྣམས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ པའི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱི།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི་རང་གི་ཡང་མཐོང་ལ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་རྒྱུན་གཅོད་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་སྨོན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྔོན་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་།།ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟག་པར་ཐུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པ་ནི་འདྲི་བ་ཀུན་གྱི་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་བདག་པོར་གྱུར་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་དོན་གང་ཚེ་ལ། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། ། ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་སྣང བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ་ནི། ཆར་ཕབ་ཅེས་པ་སྟེ། ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པའི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་ བ་མེད་དེ་རང་གི་ལས་ཀྱི་གནོད་པ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བཟང་པོ་དེ་ནི་ཕན་པ་ལ། མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཛད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འོག་མིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྲིད་ལྟ་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འཐད་ན། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།

一切种智即是通达一切法之本性差别和特征分类究竟的智慧。烦恼即是争斗、纷争等，此处烦恼的因即烦恼的烦恼，由执著我而生起这些，以此入于此等持中，从彼起定后进入城镇等处时，对彼所缘，彼等烦恼不会生起，此无烦恼即是以慈为主。论中说：'声闻无烦恼天众，永断人之诸烦恼，佛于城等彼等处，断烦恼流即无染。'声闻的无烦恼是指声闻完全断除见到众生烦恼相续，而非现证无有一切烦恼，如来则见自己的同时也断除他人烦恼生起相续，即使未见到的也是如此。
了知此后入于禅定，对世间过去等生起智慧，即是声闻们的愿智。就如来而言，论中说：'佛陀愿智有五相，任运及离贪著性，无碍常住并善答，一切问难皆通达。'任运是因为无分别，离贪著是因为无所依，无碍是因为一切无障碍，常住是因为恒时安住等持，善答一切问难是因为能回答一切提问。
此处菩提分等法蕴与圆满报身、化身同一味性，以法身为主而遍及众生利益即是常性。就此论中说：'因已成熟故，何处何众生，何时作利益，彼处彼显现。天王降雨时，不良种不生，诸佛虽出世，无缘不得善。如是广大行，佛遍满决定，彼即无漏故，亦说为常住。'如是即法身。彼显现即是报身和化身，因为是显现。
为何不是恒时有益？对此说道：'降雨'等，如同不适合作为种子的稻谷等，对诸佛的报身和化身无缘分，因为已造作业障而失去生起之因。善即是利益，广大行即是利益一切具缘者。即彼所作的报身于清净佛土中，于色究竟等处，种种不可思议无边珍宝自性宫殿中，眷属等得以生起，恒住如虚空际。其佛土际如何，于彼佛土中如何为主要，世间有二种：有情世间和器世间。

 །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དུ་སེམས་ཅན་གང་ཅུང་ཞིག་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ།དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སའི་ཁམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ། ཁང་བཟངས་དང་། ལྡུམ་ར་དང་། ལྡིང་ཁང་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་མཐིལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་།འཕགས་པའི་དགེ་སློང་ དག་ཁམས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཅར་ལ་ནི་འདིར་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལུས་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་དེ་ས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབད་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་།གང་དག་འདི་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ངེས་པར་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ངེས་པར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་དབང་སྒྱུར་བ་སྟེ། འདི་འདྲ་བར་ཁམས་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་མུ་མེད་ཅིང་ མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤིན་ཏུ་རོལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དེ་མུ་མེད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་ནས། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་།དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་བསགས་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པས་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་པོའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལས་ཚད་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དེ་རྣམས་ཚད་མེད་པས་སོ།།དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སེམས་གནས་པ་ཉིད་དེ་མུ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་སྟེ།ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་པོའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པར་མཉམ་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་ལ་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་དང་འདྲ་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པས་སོ།

关于从清净众生的角度所说的：从'一切众生'等开始。其中，凡是在器世间中稍有所生的众生，他们全都是获得圣地的菩萨。由于他们的众生界一切众生蕴的福德和智慧资粮无量无边，以般若波罗蜜多，世尊在此为了使那些众生觉悟，如虚空般广大地令其成熟。从'地界'等开始，乃至识界为止。
如是，其中器世间是平坦如掌的大地，为宫殿、园林、楼阁和如意树等所环绕，是众生的殊胜住处，以闪耀的金等七宝为自性，放射出照亮其他众多世界的大光明，向上与虚空相应而发光。
圣比丘们说此处六界众生的六界皆是'人'，因此在此他们的身体具有光泽，有光明轮，与大地相应的颜色和形状。他们无需努力即可受用享乐，超胜天界众生。凡是受用这些的必定是善、乐、无过失和自在的。如是六界清净无边无尽，极为殊胜。
此处由于无边，故为其因，应当了知世尊的智慧是无边的。那些出生的菩萨们前往无量世界，为摧毁众生所积累的不善业，了知其对治善业的积累，由于这些无量，故说他们能决定这些的智慧无量。
从'善'等开始，乃至他们为其说法，一切都是无量的善法积累。说其安立者的智慧无量，即从'一切法'等开始，以及'一切法三昧'等，是对诸法的执持和心住于三昧，各别获得无边性。
由于菩萨们获得这些，故世尊的智慧无边。从'一切佛'等开始，佛是指圆满报身，其一切法即是相好，这些无边平等而无有穷尽。除如来外其他众生没有如是相好，因此以随顺了知其因的智慧，世尊的智慧是如是无边的。

 །འདི་ ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས།མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་ འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས།།འདི་ཡི་སྐུ་ཡི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། ། སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིངས་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ པ་སེང་གེ་འདྲ་དང་ཚེམས།།ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཐགས་བཟང་ཚད་མཉམ་དང་། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་།འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་ཏེ། འདི་གོམ་པ་སྙོམས་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་དག་མཉམ་ཞིང་འཁོར་ལོས་མཚན་ པའོ།།ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་ལྟ་བུའི་ཞབས་སོ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་ལ་དྲ་བས་སྦྲེལ་བའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་དག་གི་རྒྱབ་དང་ཕྲག་པ་དག་དང་མགུལ་པ་ལ་སྐུ་ཤ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐུའི་བདུན་མཐོ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་ མི་མངོན་པ་དང་།དེ་ཡང་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ལའོ། །འདིར་བརླའི་རྩ་བ་མན་ཆོད་ནི་ཐམས་ཅད་ཞབས་སུ་དེ་ལྟར་གཏང་བར་བྱའོ། །ཕྱག་རིང་བ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བརྐྱང་བ་ནི་བརླབས་རིང་བ་ཉིད་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་སྟེ། སྦུབས་ཀྱིས་གཡོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཀབ་པས་འདིའི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་གོ། །མཛོད་སྤུ་ནི་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་དཀར་པོའི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་བསྟན་པའོ། །འདིའི་རོ་སྟོད་ནི་སེང་གེ་ལྟ བུའོ།།ཟླུམ་པ་ནི་མགྲིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པ་སྟེ། ལེགས་པར་འབྱོར་བའི་མགྲིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཐལ་གོང་དག་ནི་ནང་གི་བར་གང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེར་ཉེ་བར་བསགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་འདོམ་གང་བ་སྟེ། ལྟེ་བའི་གོང་དང་འོག་གི་རྐང་པའི་མཐིལ་ ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མགོ་བོའི་བར་དང་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་འདོམ་གང་མཉམ་པའི་སྐུའོ།།གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་ལ་དཀྲིས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བཅུའི་ཚད་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒྱུར་བས་སོ་ཞེས་ པ་ནི་བཞི་བཅུ་པ་རྣམས་སོ།།བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ་བ་ལང་གི་མཆོག་གོ། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གིས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པར། །མཚན་ནི་འདི་རྣམས་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ སྟེ།ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླང་བ་བསྟེན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པས། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཅེས་ཏེ། བླ་མ་རྣམས་ལ་བསུ་བ་དང་བསྐྱལ་བ་དང་ཆོས་མཉན་ནས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བླངས་པ་ཡང་དག་བསྟེན་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བསྟེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此论中说：三十二种相，八十种随好，以大乘受用，许为佛报身。手足轮相及龟足，手足指间有网连，手足柔软具童体，此身七处皆高耸。
指长跟阔身广直，踝骨不显毛上向，小腿似鹿臂长美，阴藏密隐最殊胜，皮肤金色皮肤薄，毛孔一一右旋生，眉间白毫狮上身，双肩圆满腋下丰。
能尝一切上味味，身如尼拘律树相，顶髻高显舌长美，梵音颊似狮子齿，极白齐整密集生，数量具足四十齿，眼睛湛蓝眼睫如，最胜牛王此三十二相。
此即步伐平稳，手足相称并有轮相。因极安住故有如龟足。如鹅王般手足间有网相连。手足背部、双肩及颈部积聚肉身故七处高耸。大即因其广大。踝骨不显，且毛向上，极密藏之踝骨不显等，如经所说。此中从大腿根部以下皆应如是归为足。
手长即伸展时长，因腿长膝盖隐没故。阴藏密隐即阴藏隐入，以密藏而极遮蔽故此阴藏密隐最胜。白毫即在圆点处白色右旋，尖端向上。此上身如狮子。圆满即颈部极圆满，因善妙圆满之颈故。其腋下即内间充实，彼处积聚故谓腋下丰满。
尼拘律树即一庹量，即从脐上下至足底乃至头顶及两臂之间一庹相等之身。顶髻即头部缠绕形状。颊如狮子即如十二日之月轮故。此十数遍转故为四十齿。牛王即群牛中最胜之牛。
于此何何相，成就之因何，彼彼圆满已，此等相成就。如论中说：能成因相即报身。
又论中说：送迎上师等，善受依止及，依止摄受及，以胜妙布施，将杀者解脱，增善受持等，此为能成就，因相如经说。
即于上师迎送及闻法后布施法轮等为第一相。善受依止为第二。依止摄受事为第三。胜妙即因布施饮食等故。

 །བཅིངས་པ དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟེན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་སྤེལ་བ་སྟེ། དགུ་ནི་བཅུའི་འོ། །བསྙེན་བཀུར་དང་རིག་པ་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ལ་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྤོང་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལན་དུ་བཅུག་པ་དང་།གསང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་སྟན་གྱི་གདིང་གཡོགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ཇི་ལྟ་བའི་གནས་ལ་ འཇོག་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངག་རྩུབ་པོའི་ཚིག་གིས་མི་སྨོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། སྨན་སྦྱིན་པ་དང་ནད་པའི་ཉེ་གནས་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་།འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་སྤངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་བདེན་པར་སྨྲ་ བ་ཉིད་དང་།ཕྲ་མའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པར་སྟོན་པ་དང་། བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །མཚན་རྣམས་ལས་གཞན་ པའི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སེན་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། ། ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པ་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན མདོག་ཅན་ཉིད་དང་།།སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་མུ་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱམ་མེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། ། སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིངས་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་མཉམ་དང་མཆེ་བ་ནི། །ཟླུམ དང་དཀར་དང་རྣོ་བ་དང་།།བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་།པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིག་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་ པར་སྤངས་པ་དང་།།དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་དབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མ་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་ པ་སྟེ།།སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་འཆར་བ་དེ་ལྟར་འདིའི་སྐུ་ལ་འདིར་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའོ།

为了解除束缚，为了护持生命，远离杀生，这是第三。增长正法所受持，这九是十之一。
供养和传授知识技艺等布施，对于乞求财物的人不予拒绝，令一切众生行持清净梵行，守护秘密言语，布施精美的坐垫和铺具等，布施精舍和衣服等，远离喧闹等，令一切众生安住于如上师般的地位，
永不以粗恶语言诽谤，以悦耳语和善语随顺，布施药物并照料病人，令修建园林等处所，对住处等广行布施，说柔和等语，令一切世界众生了知正法，远离绮语令一切众生获得珍宝等，
清净生计、说真实语，无离间语等，视一切众生如独子，远离嗔恨等而教导，布施如象牙般等，如是次第有二十二种因。
关于庄严相好之外的随好，论中说道：'佛陀指甲铜色，光泽高耸，指甲圆满，纤细庄严，脉络不显，无关节突起。
踝骨不显，双足平正，如狮子、大象、飞禽、公牛般行走，向右侧行，优雅行进，端直行进，庄重可爱。
如经清洁，次第相称，清净柔和，身相清净，随好圆满，身形宽广端严。
步伐均匀，眼目清净，极显年轻，身无怯弱而丰满，肢体分明，
目光无限清净，腰圆，腹部适度不凸，端庄，脐深右旋。
观之悦意，行为清净，身无黑痣，
手如棉絮般柔软，手纹光泽深长，面容不过长，
唇如频婆果般红艳，舌柔软纤薄，红色，具雷音，
语音柔美和谐，牙齿圆整洁白锋利，纤细庄严，鼻梁高耸，
极为清净，眼目宽广，睫毛浓密，如莲花瓣，
眉毛长而柔顺，润泽，毫毛右旋，手臂修长丰满，双耳对称，
远离衰损，额部分明，额广，头部丰满，
发如蜜蜂般漆黑，浓密柔顺不乱，本性不散乱夺人心魄，
以吉祥海螺、卍字纹装饰，此即佛陀所具之殊妙随好。'
如是诸相之影像显现，即是其身相之显现。

 །སྤུ་མཉམ་པ་དང་དེ་ལ་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང་། སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། རྩའི་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལོང་བུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དང་། ཞབས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེང་གེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ངང་པའི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་ཞིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། འཁྲིལ་བག་ཆགས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཉིད་དང་། རིམ་པར་འཚམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གཙང བའི་སྐུ་ཉིད་དང་།འཇམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དག་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་གྱི་སྐུ་ཉིད་དང་། མ་ཞུམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །རྒྱས་པའི་ སྐུ་ཉིད་དང་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྐུ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཉིད་དང་།ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བའི་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། མཆུ་བིམ་པ་ ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང་།ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། དཀར་བ་དང་གནག་པའི་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་ཉིད་དང་། སྨིན་འཁྱུགས་རིང་ བ་ཉིད་དང་།སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དབུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ ཉིད་དང་།དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བ་ཉིད་དང་། དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་རྣམས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའི་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་དང་། མཚན་རྣམས་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དད་པ་མངོན་ པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ།འདི་དག་ལ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་མདོ་སྡེ་ ཡང་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་པོ་དང་། རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །མཚན་དང་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི།ཅུང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའོ།

毛发均匀，指甲呈铜色，润泽，指甲高耸，指甲圆润，手指纤细优美，脉络不显，脉络无结，踝骨不显，双足平正，如狮子般行走，如大象般行走，如天鹅般行走，如公牛般行走，向右旋转而行，优雅行走，身体不歪斜，身体端庄，身体如经擦拭般洁净，身体匀称，身体清净，身体柔软，身体纯净，相好圆满，身体宽广庄严，步伐均匀，眼目清净，身体极具青春之态，身体不萎靡，身体丰满，身体各部分分明，肢体与支分极为庄严，目光无翳，腰身圆润，腰身适度，腰身不凹凸，身体均称，脐部深邃，脐向右旋，观之悦意，行为清净，身无黑痣，手如棉絮般柔软，手纹润泽，手纹修长，面部不过长，唇如频婆果般红艳，舌柔软，舌薄，舌红，鼻高耸，鼻清净，眼目广大，睫毛浓密，眼如黑白莲花瓣，眉弓修长，眉毛润泽，眉毛柔顺，手臂修长丰满，双耳对称，额头端严，额头开阔，头部圆满，头发如蜜蜂般乌黑，头发浓密，头发柔顺，头发不缠结，头发不散乱，手掌足底有吉祥标帜、祥瑞和卍字等八十种好相。
这些相好是为了增长所化众生的信心而建立的，对此无法说'就是这样'。
在报身和化身中，为了广泛显示无上的方式，示现了种种不可思议的色相和形状等，如经中所说：'如同无分别的如意宝珠之如来主尊，依各自的信解力而见到如来金色等身相。'虽然这些最初的相好在菩萨和转轮王身上也有，但在如来境界中的安住、明显和圆满性是无上的。

 །སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མཐའ་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུར་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐུ་ཡང་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ བཅོས་ལས།གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད། །འདི་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མཉམ་པོ་ལ་མི་ མཉམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོའི་དབང་གིས་ཏེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆུ་དང་། ཐང་དང་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་གིས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་ བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ།དེ་རྣམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མུ་མེད་པ་སྟེ་དེས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་མཐའ་ ཡས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུད་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཏེ། མུ་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་སྤྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པར་མ་གྱུར་ན།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ བདེན་པར་འདོད་དེ།འོན་ཀྱང་བདེན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ལྷའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། ངག་གི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་ སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་ དམིགས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ནི་དེའི་སྐུར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།རང་གི་ལུས་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་སྤྲུལ་ནས་རང་གི་ལུས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་དང་དཀའ་སྤྱད་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་པོ་ འདི་རྣམས་ཀྱང་ནི་རྟག་པ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་རྟེན་པས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་འདོད་ཀྱང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། །སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་རྟག་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ནུབ་པ་དང་།ནུབ་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་ན་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དོ།

化身即是化现，因此化身涅槃后，于一切时处乃至虚空际，随顺所化众生之意乐，示现释迦牟尼如来等身，圆满成就一切增上生与决定胜之化身事业。所谓化身亦是化现亦是身故称为化身。
关于此，论中说道：'乃至世间住，广作诸利益，此身恒相续，是为佛化身。如是业亦然，此即是轮回。'
如是于平等众生前显现不平等，是由众生各自业力所致。对此所说：'一切法'等，即是乃至水陆空行之动静诸众生身语所摄，为调伏众生，世尊于无边世界所化现即是一切法。由彼等无边故，世尊般若波罗蜜多亦无边，由此而有化现。
'空性'等，即如化身无边，彼等之空性亦复无边。其空性中，自性心与心所自性相续诸识，如幻化人，无边如前。如彼等身语化现，心与心所若不化现，则无所依因，以无先前不存在之众生出现故。
若谓诸佛具有身语意化现加持力之事业，此说虽然正确，然具有真实所依因，如天加持而见梦境，如了知语义。对此所说：'心'等，即于种种世界无边众生行为观察后，以种种化现世尊为彼等说法。
对此所说：'心行'等。彼等众生如是缘于所示法，生起具对治之善法后，断除不善法分。对此所说：'善'等。
化现即是如何为世尊身，如幻师所化现象等幻相非彼之身。加持自身而化现后，如自身般示现行走、言说等及苦行，此即是世尊身，此即化身。
此三身亦是常，自性以自性常故为常，以无始无终故。受用圆满身以依彼故为常，虽有始而无终故。如是菩提分等法聚亦然。化身则是相续常，以恒时生灭，灭已复于异处恒时显现，故如是事业亦是常。

 །དེ་ལ་དྷྲྀང་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་འདི་ལ་སྐུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་དོན དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་།ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྩེ་མོ་ལ་འདི་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་དེར་འབྱུང་སྟེ།ཅུང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་དེའི་འོད་ཟེར་དག་ལས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ།དེ་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ ཅན་དང་།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་དང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སོ་སོར་གནས་པ་མེ་ལོང་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་ངེས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བདག་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ།།སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ། །བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མཛད་པས་གནས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་དང་། །གཞན་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྷན་ ཅིག་སྤྱོད་དེ།གཟུགས་དང་རོ་གཅིག་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་དང་གཞན་པའི་ཆ་མེད་པས་གནས་པ་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་དེ། ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ནི་དབྱེ་བ་དང་ དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

关于'持'即是普遍安住，这意味着在任何情况下都不会毁灭，这就是法。法即是身，因为是身体之故。
法身是诸佛世尊无为的胜义，依此菩提分等，以及圆满受用身和化身三者，如是为世俗本性，由出世间道所造作的胜义中，是无自性相的法身本性。依次序而言，现见于诸正等觉佛、十地菩萨、其他菩萨等。
如同依止法身时，证悟法身后，在受用身的顶端，从此化现化身于各处。少许从法身、受用身和化身的光芒中也化现为化身。
此处发心的正行与后行是五智的本性。如是在佛地经中说道：'佛地极清净法界所摄的如镜智、平等性智、妙观察智和成所作智。'
其中，从二障及习气解脱的悲智无二所遍知法界，即是极清净法界智。
如镜智是如同镜子般清晰显现虚空所及的无边三界众生及其他一切事物，无论远近处所和过去、未来、现在时间中各别安住的影像。
平等性智是由此见到的诸众生于法无我中平等决定，以及思维一切众生与自己平等性的心而获得。
妙观察智是如是等持时，虽然世尊无分别，但由自己往昔愿力和众生福德力，观察一切众生心行。
成所作智是如是观察后，随众生根机而作利益安住。
这五智以及其他神通、力、无畏等无量佛智世俗无分别，即是如《世尊母经》中所说的正等觉佛之乐，是大乐自性。
与受用身同时受用，如同色味一致，依一聚集相关而无他分安住，顿时相续中以互相区分而安立，于任何处都无区分。意趣是以返体区分而安立，胜义则是空离一切区分无区分等戏论。

།དབུ་མ་པ་གཞན་གྱིས་འདོད་པས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ན་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཆད་པའི་ལྟ་བས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ནི་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདིར་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ནས་བརྩམས་ནས།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་འགྲིབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་མུན་པ་མེད་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱེད་པས་བཅུ་གཅིག་པ་ ལ་མེད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་རིགས་ཏེ།དེ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པའི་མུན་པའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་དང་། མ་འདྲེས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ན་མཚམས་མེད་པ་འཕྲོ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་ ཀྱི་ཆད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་མུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་གང་གིས་མཁྱེན་ཅིང་གང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ རྣམས་ཀྱི་གཞན་དུ་དོན་བྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རབ་ཏུ་སད་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེ་ན།གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་པ་དེས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མྱོང་བའི་བདག་ཅན་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།།དེའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་པའི་ཡང་དག་དོན། །རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། །ཆད་པ་མེད་དེ་བདེ་གཟུང་དང་། །སྙིང་བརྩེ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིགས་པས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མཐའ་མེད་དེ།དཔེར་ན་བདེན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཕྱོགས་བཅུར་ ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་བྱུང་ཟིན་པ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེའི་མངོན་སུམ་ནི་གང་ཡང་སླུ་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞལ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོར་ནི་དེས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མདོའི་དོན་ཏོ།

其他中观派所承许的那种真实性并不存在，因为在如来智慧中，以断见诽谤如是清净的世俗，因此世尊说世俗本性的各别自证并非断灭。
由于带有遮蔽的五蕴特征的所依不转入他处的自身福德和智慧资粮力，无遮蔽的五蕴在世俗中存在于他处。
此处从欢喜地等开始，由于无明等违品黑暗逐渐减弱，以无量神通等智慧光明积聚的次第，无有黑暗，在第十地成为无量自性，为何说在第十一地不存在是合理的？
因为在彼地已断除无明等一切黑暗迷乱，且无量三界中无间断地放射无杂染、无上、不可思议的神通等智慧光明是合理的，而非断灭。
若在极清净觉悟相续中无有世俗本性，则无量众生相续中的智慧、神通、力、无畏等法蕴以及五智如何能知，又以何说法，以大悲愿力清醒而显现色身利益他众？
若问，任何世尊此般若波罗蜜多回向品中所说'圆满菩提之乐'即成相违。因此，具有领受自性即是世尊。
因此：'无害真实义，证悟极广者，无有断灭故，当取乐摄受，悲心乐自性，如所说正理，一切皆生起。'
如何以彼遍知诸法无有边际，如真实梦境智不欺惑。如是瑜伽师以般若波罗蜜多方便善巧修习力，断除无明等障碍，
于十方尽虚空际已生、正生、当生世俗本性的器世间、有情世间无量无边，如是彼现量毫无欺惑，以现量量度，然于本性事物彼全无所缘。
此复如《正法集经》云：'无见即是诸法最胜见。'如是诸法无我是瑜伽师现量。若谓彼即是无事，则不然。
以如影像五蕴现证无我真实的智慧生起，说彼即是无见，并非以遮遣无的方式。如是复云：'大慧，菩萨应如幻梦显示一切法，因具见与无见相故。'
其中见相即是世俗，无见相即是胜义，此是经义。

 །གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་པས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་རིག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆུ་བོའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འཇུག་།ཅེས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མ་ལུས་ པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་ལྟར་བདག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་ཕན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།འདིར་དེ་ ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་སྟེ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་ ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་བཞིན་དུ་དེས་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རྣམས་ལ་བྱིས་པས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བགྲོད་པའི་ལམ་གསུངས་པའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་ཁ་ཅིག་ཏུ་དགག་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ནི་མི་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ།།དོན་དམ་པར་དགག་པ་བྱེད་དེ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྗེས་ སུ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་བློ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་མཛད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然一切诸法胜义中无生且为一味，现见其胜义中无自性，但在世俗中安立为现量等。因此，世尊如同手掌中放置庵摩罗果般，明了现见一切无余事物所生之相。因为瑜伽士三摩地与不可思议相应。
又说：'于一刹那智慧中，遍及一切所知界，功德珍宝不可思，乃至轮回水流转。'此处世尊安立一切种智为智慧，虽已断尽一切颠倒，但由大悲本愿力故，乃至有情业惑与虚空住世之间皆恒住。
世尊为菩萨时亦发愿：如同诸佛世尊般，愿我如同无分别之如意宝珠，随顺成办有情利益，究竟圆满佛陀事业亦住世直至虚空际而作利益。
此处如是幻等由咒药等自因聚集他缘而转起。如是瑜伽士之智慧等亦是幻化，未经观察则令悦意者趣入。因为依各种缘力，幻化亦显现种种相故。
瑜伽士如同幻师，如实遍知彼幻化后不执著为真实。若有如同愚童般执著所见幻化生等为真实者，即称为愚者。
于此，瑜伽士智慧等幻化乃随顺自身福德智慧资粮之因。诸佛世尊不住涅槃之因即是大悲与智慧。因此对诸菩萨宣说方便智慧双运之道。
若问：见一切法空性真如之世尊，如何于某处说外境与识，某处说如前所说三身自性之法身存在，某处又作遮遣？答：世俗中说为有，不说世俗二字是为令执著真实之所化众生趣入。胜义中作遮遣，因为见空性者无增益显现故。
随顺世间心而说，此等世间心由无始无明力故，如同贪著等心般，以智慧随说后世尊作遮遣。虽无分别，如同轮子转动般，由往昔愿力，对具缘所化众生显示为能说者故。

 །སྐྱེས་བུ་ནོར་ བུ་རིན་ཆེན་བཞིན།།ཀུན་དུ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྩིག་སོགས་ལས། །སྟོན་པའི་སྒྲ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ནི། །སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཀུན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཐ་དད་དོ། །ཞེས་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་ པ་སྤྲོས་པས་དགོས་པ་མེད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སེང་གེ་ལ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེས་ བུའི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ།དེས་ན་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བའི་རི་དགས་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་བཞིན་ལ། དེའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟེ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགོངས་པར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲས་ནི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བསྟན་པ་ལ། དེ་ནི་རྒྱས་པར་ཡུམ་ཆེན་མོར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། འགྲོ་རྣམས ཞི་བའི་ལས་དང་ནི།།བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་ མེད་པ་དང་།།ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། །ཚད་མེད་པ་དང་སེམས་ཅན་དོན། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ ལག་ལམ་རྣམས་ནི།།ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ཡང་། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་དགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི། །རྣམ་ པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད།།ཅེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། གང་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཞི་བ་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཡི་དགས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ སེམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ལྷ་ནས་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ།། གང་ཡང་མི་རྣམས་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དེ་དག་འགགས་པའི་རང་བཞིན། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ཡང་ འཇིག་རྟེན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་རྫས་མེད་པའོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ།གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

如同珍宝般的人，仅仅以观想，就能从如意的墙等处，发出教法之声。虽然它无有分别，但由往昔愿力而趣入。为一切众生利益，于一切方向皆有差别。这是附带而来，无需赘述。
对前述三身自性的法身之事业略说如下：所谓'狮子吼'等，兽中之王为狮子，与此相应，在天人等一切众中最胜者即是如来，故称'狮子'。其法能圆满一切意乐，令诸外道兽类恐惧，故称'狮子吼'，如同狮子王幢。其声即是教导者，即是世尊。以智慧观察而到彼岸，故知为波罗蜜多。
其中狮子吼表示二十七种事业，详见《大般若经》。依此，论中说：'令诸众生寂静业，安立四摄事，了知烦恼及清净，如实知众生利益，六度及佛道，自性空性及二尽，了知标识及无缘，成熟众生及菩萨道，遮止执著及得菩提，清净佛土及无量，众生利益佛功德，菩提分及道不失，见谛断颠倒，了知无基理，清净及资粮，有为无为中，不知差别相，安立涅槃中，法身事业有，二十七种相。'
世尊为摄受彼等而示现：从令地狱众生的地狱火息灭，对旁生布施自身血肉等，对饿鬼布施饮食等，以此令其对法生起净信，使其转生天人之中，乃至对天人宣说小乘法令其生信而转生人中，直至安立于声闻菩提，此为令众生寂静的事业。
又于人间以内外财物布施及世间出世间法布施，以利行、同事摄受教导，此为安立四摄事的事业。烦恼障和所知障的清净即是彼等息灭的自性，以人法二无我智而了知，此为安立了知烦恼及清净的事业。
譬如幻师变现种种事物，世人不知彼等皆无实质。若行般若波罗蜜多者，则见蕴等与空性无二，胜义中无有众生，因假立诸法无有自性，此为如实安立众生利益的事业。

།དེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་ པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་།དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ ཅེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྡ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་དང་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་ པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་དེ་རྣམས་དང་ དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་ལམ་ལ་ལམ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཏེ་དེ་ཉིད་གཤེགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བཟློག་ཅིང་རང་དང་གཞན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་དེ། དེའི་དགེ་བས་རང་དང་ གཞན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་ལྟར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ལ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་མི་སྲིད་དོ།

他布施并引导他人行布施，同样守护戒律等这些话语，是引导趋入六波罗蜜多的事业。
他善加受持十善业道等，是引导趋入佛道的事业。
菩萨们的波罗蜜多等诸法，宣说彼等的三轮及果自性本空，并且他们修持直至证得无上菩提为止，这是引导趋入空性的事业。
一切法自性本空，自性空性诸法也自性本空，这是引导趋入无二法的事业。
诸如来正等觉佛世尊于胜义中未曾得见任何法，但于世俗中证得圆满正觉后宣说诸法，即蕴界等、波罗蜜多等以及一切种智等，这是引导趋入具相智的事业。
若于波罗蜜多等诸法中，不执著彼等的三轮及果，则能成就正等觉，这是引导趋入无所缘的事业。
若菩萨行持般若波罗蜜多时，虽然胜义中众生不可得，但世俗中仍观待众生。众生执著实有而成杂染，为了断除彼等杂染，以三乘令其成熟，这是成熟众生的事业。
他令众生修学波罗蜜多等一一白法，并修学一切法空性，这是引导趋入菩萨道的事业。
他如是观察空性，于一切法空性中不执著空性，而行持布施等，并远离彼等及其果，这是引导断除一切执著的事业。
菩提即是道，道即是菩提，如是菩萨成佛，由圆满一切佛法而证得菩提，即是如来，这是引导证得菩提的事业。
他遮止蕴界等一切法的想蕴随眠，并引导自他趋入波罗蜜多等一切善法，以此善根为自他圆满菩提清净佛土而作回向发愿，这是引导清净佛土的事业。
如是初发心菩萨虽决定无上正等菩提，为何会转生恶趣呢？若发无上正等菩提心后行持六波罗蜜多等，则不可能有八无暇。

 །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་སུ་སྐྱེ་ན། དེས་ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་བསམས་བཞིན་དུ་ལེན་གྱི་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཆོག་ལ་དབང་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ནས།ཅིག་ཅར་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་བདག་གི་ལུས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ གྱི་དོན་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེས་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའི་ཀླུང་གཱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དབྱངས་དེས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ སྟོན་པར་བྱེད་ལ།གཞན་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ཡུལ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བཞོན་པ་དང་གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་མཉན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེར་སོང་ནས་ཁྱབ་བདག་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ལྷའི་རྣ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ལ་དེ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེས་རྣམ་པ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་དང་གཞན་དག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེའི་གདུལ་བྱའི་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཟག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།གང་ཡང་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་མི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བོ་འགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས་ནས་བསྐུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་འདོད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བདག་གིས་ལུས་འཛིན་ པར་བྱེད་དོ།

那么，如何在畜生道中转生呢？他具足一切有漏无漏善法，为了众生利益而自在转生，是以发愿而受生，并非感受畜生的痛苦。
比如，如来获得最胜自在，进入一切世界微尘轮中，同时为他人利益化现无量身，这是安立于正等正觉的事业。
他住于般若波罗蜜多，在十方无量世界中利益众生而无染著，住于空性中安住一切白法，因为一切法不离空性，这是安立无量众生利益的事业。
应当如是宣说：十方世界如恒河沙数诸如来，彼等一切皆以自性空，若非空性则成一边，故其一切法皆以一切法空。住于般若波罗蜜多，现证六神通后，如是于十方无量世界，在一刹那中以六道众生种种色相变化，真实成办众生利益。
对于天等声闻菩萨眷属，乃至十方无量世界中以化现音声令其了解，以彼音声宣说种种法，令其他化现行事，或于虚空中发出说法声音，为众生利益化现种种地方、饮食、乘骑、衣服、珍宝等，以神通亲近十方如来，承事供养彼等，听闻法要后生起其他善根，而不执著，因为空性于空性中无有执著。
以天眼见到十方世界众生后，以神通智前往遍及，获得自在后为彼等说法。以天耳听闻十方诸佛说法，受持后为彼等宣说。
了知种种心念及众生行为后，随其所思而为其说相应之法。以种种方式忆念前世及他人宿命，忆念往昔如来及法后，为其所化众生宣说。
以漏尽智自性及他人烦恼尽后，乃至了知一切法皆以一切法空如实义后，为众生宣说相应之法。
对于不愿安住其言教者，以头裂等威胁劝诫，令其受持自身言教。以彼等神通，随欲何处摄受身体以利益众生。

།དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་དེ། འདིའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ སངས་རྒྱས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ན་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་རང་དང་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པ་ན།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་ཡོད་ཅིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ལ།མ་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་ངན་དུ་སྤྱོད་པ་དེས་ངན་འགྲོ་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་སྤྱད་པས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཉི་གའི་བདག་མེད་པ་ཤེས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས།རིམ་གྱིས་ས་བཅུ་རྟོགས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་བཞི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེས་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བདེན་པའམ་མི་བདེན་པར་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་བདེན་པར་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་བསླབ་པར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པ ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་ནས། དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོའམ། གསོལ་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། བྱམས་པ་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཏེ། གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གང་ དུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དམ།མེད་པ་ཉིད་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།

对于快乐和痛苦没有贪著和嗔恨的染污，此人的一切神通也将在各类众生中显现，并且不会有畜生道等处的死亡，这是亲近十方诸佛等的事业。
什么是菩萨的菩提分？从六波罗蜜乃至佛不共法，如果修行这些法，因为无有三轮执著而如实观察自他，因此回向。
如果这些是菩萨法，那么什么是佛法呢？为此，当完全断除了这些习气的相续，于一切法现证菩提时，即不是菩萨，这是安立菩提分的事业。
虽然一切法胜义中以自相空，然而世俗中有业及业果。众生们不了知诸法以自相空，由于不了知而执著人法，造作诸业。由此恶行堕入三恶趣，善行则生于天人中。
有些人完全了知人无我后，舍离善趣恶趣而趣入涅槃。诸菩萨则了知二无我，圆满六波罗蜜等善资粮，次第证得十地，在一刹那以正等智慧现证一切法而成为佛世尊，这是安立业果不失的事业。
菩萨不以谛智而涅槃。如何呢？因为四谛也无自性，故不见任何法为真实或不真实。由见一切法空，而了知苦、断除集、证灭、修道，无有执实之发心，以见一切法空性的方便善巧而说法，这是安立四谛的事业。
弥勒问：如果一切法无实性，那么菩萨如何从蕴乃至佛法学习？如果有为相的事物即是不可言说界，则成为损减。
世尊答：以智慧所缘而了知不可言说界，那是否为有为相的事物？答：不是。弥勒，相有三种：遍计所执性、依他起性、法性的自性。依次即是遍计、依他起、圆成实性。
对于如幻人等的五蕴，凡是胜义中增益为有、无、非二者，以及常等的一切，都是遍计性，是遍计的自性。

 །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་ རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་དབང་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་པ་གང་ཞིག་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ།རྟག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། རྟག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་ འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། འདིར་གང་ཞིག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ བྱེད་དེ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ནི།བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །གང་ ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འདི་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པས་ཞེས་པས་དབུ་མ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།གཡང་སའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། །བརླག་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་གང་ཞིག་དེ་དང་དེར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་གཞུག་པ་ལ དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་དེ་བཀག་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བྱས་ནས། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་མེད། །གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་ནི་རྣམ་བརྟགས་ མིན།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །དངོས་པོ་དང་ནི་གནས་མེད་དེ། །རྟོག་གེ་ངན་པའི་དབང་གྱུར་པའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟག་།ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་དངོས་ལ། །སེམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟགས་པ་སྟེ། །བརྟགས་ པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་།།དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཉིད་དེ། །མ་སྐྱེས་པས་ན་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་བར་དུ་གནས་ཏེ།དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དབང་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ནས།དེ་འཁོར་བ་འདི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གསོལ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད།གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་དང་། གང་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

五蕴等诸法如同幻化人一般，在世俗谛中依赖因缘而生起，这是依他起性。这些法安住于世俗的本性中，远离遍计所执性，即是遍计所执性和依他起性。
这些五蕴等诸法如同幻化人一般，其自性安住于胜义谛中，恒常无自性即是空性、无我性、真实边际、法界和法性的胜义，这就是圆成实性，因为是恒常的。
如此，《圣楞伽经》中说：'遍计所执性无体，依他起性是实有，远离增益与损减，二边分别皆破灭。'
此处所说的遍计所执性对诸法增益实体性，为了遮遣这种增益而说'遍计所执性无体'。所说的世俗谛中依他起性并非不存在，为此而说'依他起性是实有'。
如前所说，通过观察二边而趣入中道，因为处于险地，所以说'远离增益与损减，二边分别皆破灭'。
此处所说的依他起性存在以及诸法的生起等，这一切都是就世俗谛的本性而言，是为了断除凡夫的恐惧而说，应当了知这是为了引导凡夫而宣说的。
在胜义谛中则不然，诸经中否定了这点，如《圣楞伽经》中说：'以智慧分别时，依他起性不存在，遍计所执性亦无，圆成实性亦非有，如何能有分别智？自性、识及诸法，一切皆无所依处，为诸恶慧所转动，愚者妄加分别耳。'
圣龙树也说：'空性为一实体，心识遍计诸法，遍计及依他起，如是圆成实性，诸法因无生故，宣说即是空性，五蕴若总略说，即是一切诸法。'
如是，在胜义谛中与世俗谛一味的本性是无自性的，因此远离异同、能所、常断等二边戏论的清净状态下的五蕴将恒住如虚空般。
如此远离二边而安住中道的菩萨获得自在，以善巧方便观见轮回，既不舍弃轮回，又不执著空性而安住其中，这就是不舍涅槃。
问：由于无分别，如何理解无余相？答：一切色等诸法的空性，以及它们的有无二边，还有无戏论性，于这些无分别即是无余相。

 ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས བསླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བཞི་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ལས་དང་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བྱེ་བར་གཤགས་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གང་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་མ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པས་ལས་བྱས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་དག་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་ ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉི་གར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ལ།མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐ་མི་དད་དོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་པ་སྟེ། གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་ནས་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།མཛད་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་པ་སྟེ། མཛད་ པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ་དེ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེས་ཤེས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣོད་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་ནམ་ མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་འདྲ་བ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའོ།།རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཕས་ཀྱི་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ངག་གི་ མཐར་ཐུག་པ་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསུངས་པའོ།

如是，具寿罗布作如是请问：'对于无实体性的诸法，如何安立业果？'
世尊告曰：'由于不知一切诸法皆无实体性，众生由颠倒所生的分别念造业，从而获得业果。其中常、乐、我、净四种颠倒是人无我的违品，对事物的执著是法无我的违品。'此为安立断除颠倒的事业。
颠倒的众生造作诸业，由此产生烦恼，这是世俗谛中的业，胜义谛中则非如此。如同一丝毫的发端也不存在实体，依此而造业，如同梦幻等。此为安立了知颠倒与无实性的事业。
诸法平等性、真如、实际、涅槃，这也仅是世间言说的施设，胜义中则非如此，因为不可言说。此为安立清净的事业。
虽然一切法如梦幻般无实，但由于不知此理，众生执著实有而造业，因此往生善趣恶趣。为断除彼等颠倒，菩萨行菩萨道直至证悟菩提，令众生得以成熟。此为安立清净资粮的事业。
世尊告曰：'此等即是现观，于其中无有二与不二的戏论，法性平等。彼即一切法，彼即凡夫与圣者，彼即佛宝、法宝、僧宝。由于平等性故，法性中法性无有差别，非有为亦非无为，非具有为界与无为二者，亦非不具足，此为其相。'此说明有为与无为无别。此为安立不知的事业。
罗布，一切法本性空，此非如来所作。若以本性空性执著有无二边，其灭尽即是涅槃。此为安立涅槃的事业。
为显示遍行事业而说：'于一切法中无有障碍'，此乃遍行之行。
一切法即二十七种事业，无障碍即无有违品。了知此理后，于十方世界所住一切众生，以一切方式如器皿般相续不断，乃至虚空际恒时趣入，故世尊说般若波罗蜜多中无有障碍，应如是了知。此为法身事业。
无边大海等即无障碍语之究竟。'于般若波罗蜜多中'即说明其殊胜性。

 །དེ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐར་གྱིས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རྒྱ་མཚོ་ནི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་ སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་པའོ། །འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ ལྟར་འདིར་རྗེས་སུ་ཚོར་བར་བྱ་བའོ།།རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱི་ཁོག་གིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་དང་བར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་པ་ནི་རིག་ པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པར་བྱེད་པའོ།།འཇལ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེས་གནོད་པ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་ལ་བྱིས་པ་ནུས་པ་ཟད་ནས་དུབ་ནས་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་འམ་འཆི་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དུ་སེམས་པས་དེ་རྣམས་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཅོད པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སོ། །ཇི་ལྟ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཐམས་ ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་ཅེས་པ་དང་། བདག་གི་ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཞེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་བདུད་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བསྐྱོད་པའོ།།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་ གཞན་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་།ཅེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། གསུམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ རྟོགས་པ་ནི་འདི་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ།།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་རབ་ཀྱིའོ། །མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་གོ་རིམས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། ། ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །གཞན་དུ་དོན་བསྡུས་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ནི་ཀུན མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ།དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་ནི། གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་མ་བཤད་དོ། ། རྗེས་སུ་རིག་པའི་བརྗོད་པའི་ལེའུའོ།

为了逐渐显示这些是胜义自性而说的，即'为什么'等。此处，海洋是无边际的，如是五蕴如同海洋。
同样，蕴中所入的般若波罗蜜多，以及色等一切法皆为空性。从此既非相应亦非分离，是一相，即是无相等。
同样，应知如虚空等，乃至无所缘。无扰乱即是无知。如是，即如所欲显示八种现观及其眷属广说，于此应随感受。
随觉知即是以文字聚听闻。观察即是以义理了知。趣入即是生起信解。证悟即是通达。思维即是以诸智慧观察。
衡量即是如是性无害，即于所住处凡夫力尽疲惫而昏醉、昏厥或死亡，于彼安住后思维他处，对彼等进行衡量。
如是这些是世尊瑜伽自在者所见而宣说，我等不作他想，因非寻思境界。近观即是对这些如是一切决断故，以如是性遍观察。
如是极为断除疑惑后所修之修有四种：奢摩他、毗婆舍那，以及喜爱奢摩他毗婆舍那。
如何作意？所说即'一切因'等。我、我所，从色乃至识等一切戏论执著的作意皆为诸说者、诸魔及诸烦恼所动。
一切功德是菩萨的。如是以八种现观广说后，如是略说即论中：'彼相及彼行，彼胜彼次第，彼边彼异熟，摄义余六种。'
或经义有六种：一切相智性、道智性、一切智性，此三是般若波罗蜜多相，一切相现观即是此加行。
顶现观是此加行之胜。渐次现观是此加行之次第。刹那现观是此加行之究竟。法身是此异熟。
复次论中：'三种是境因，四种行本体，法身事业果，余摄义三种。'或经义有三：因、加行及果。
其中加行因之境是三种遍智，其加行有四种，为总加行故。因之果是法身及事业。
此外其他常啼等三品，因易解故，现观庄严论颂未释。随觉宣说品竟。

 །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་རྗེས་སུ་རིག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ནི་དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་གོ། །ལུས་ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དགག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པ་སྟེ། སྨོན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཡོན་ཕྱོགས་ནས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དགག་པའོ།།བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་མ་གཡོས་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་པ་ལ། བསགས་པས་ཚོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་སྟེ། འདིར་གང་ཟག་རྫས་ སུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གཡོས་པ་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་སུ་ སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཡོ་བའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །སྣང་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མོས་པའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། བཤད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་ ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་།སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཏེ་རྗེས་སུ་གནས་ནའོ། །བྱས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ཤེས་པས་སོ། །བྱས་པ་ཚོར་བ་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ནི་གོས་སར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟེན་པར་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ལོངས་སྤྱོད་པར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ།།ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཏེ། བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོལ་པ་སྟེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་མ་ཐོབ་ན་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་ལ། ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ཡོན་ཏན་ ཏེ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ། སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གསུངས་པའོ། །ཡིད་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལོ་ བདུན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སྒྲ་དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྒྲོགས་པའི་ཚིག་ལ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་དུབ་པ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་གདམས་པའོ།

《圣般若波罗蜜多八千颂释·要义月光论》由大班智达无畏生藏所造，此为随觉品第二十九。
如何寻求世尊佛母本身，对此所说的解释是：'复次'等。常啼菩萨即是住于资粮地，从诸佛获得法流教诫者，如是即是第十地自在者。
遮止身疲等作意，是极大精进之义。'于何亦不希求'等，是遮止散乱，不希求即是不执著。'从左方及如是'等，是遮止非真实作意。
'不动自我亦不动萨迦耶见'中，以坏故为坏，以积故为蕴，无常色等即是萨迦耶，萨迦耶即是补特伽罗假立，此中不动于补特伽罗实有之理，亦非假有，因二者皆不可得故。'亦不动于色'等，一切诸法皆不可得故。此中由此等增益为此等而动。
清净即是不退转。显现即是由诸显示解脱道者。'以此胜解心如是'即是遍计。'遍断诸相'是所说，解释为'事物'，事物即是法见、有情见、我见无自性，即是无生无灭。任何无生无灭者即是无事物，故说'无事物'，开示此者即是善知识，开示与此相违者即是恶友。
成办即是随住。知恩即是由闻法知恩。感恩即是由知闻法果。'遍知'即是思维。世间资具即是新衣等。'亲近'等三词，是以小中大差别受用之义。
降伏即是令成过失。为调伏有情即是为护持有情心之义。'摄受为摄持'即是为摄受。
贪著即是爱著。所缘即是近缘。开示安住世俗方便后，从安住胜义而说：'其刹那'等，比丘即是圣者法上，与六万八千女人共同不间断享受五欲功德，即色声香味触等。未得彼即希求欢喜故为欲，得已作为功德而再再受用故为功德，欲功德及真实理趣即是胜义抉择。
一切法即是五蕴，由无有情等说明补特伽罗无我，由如幻等说明法无我。心不厌倦即是由入定七年。'从彼声'即是于别别宣说语，无厌即是无疲。随教即是教诫。

 །ཚོགས་ཀྱིས་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དམ་པ་མེད་ཀྱང་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ སོ།།མཐོང་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་པའོ། །ངུ་བ་ནི་འཆི་མ་འཛག་པའོ། །ཆོ་ངེ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་སོ། །མྱ་ངན་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །སྨྲེ་སྔགས་ནི་བརྗོད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ཀུན་དུ་ལྡན་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ དོ།།བསྐོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འོབས་ནི་འོབས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱས་པ་ནི་ཁང་པ་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པའོ། །བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་ལེགས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རྙེད་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མང་པོ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །འཁོར་གང་དག་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱང་གང་གིས་དེ་བཞིན་ནོ། །བར་ནི་ནང་ལ་ཚོང་ཁང་ནི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་གནས་ཏེ་དེར་ཁྱམས་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སུ་མ་ལུས་པ་བཀྲམ་པའོ། །ཁྱམས་རྣམས་ཀྱི་ར་བའི་བར དུ་གཉི་ག་གནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རི་མོ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྲིས་པ་ནི་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པས་རྨད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་ནི་གྲོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛེར་དོགས་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཁྱོགས་ཁྲིའི་བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འོང་བའི་ གནས་དང་།ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་སྲང་བར་ཡངས་པ་དེར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པས་ལེགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱོགས་ཁྲི་ནི་བཟུང་ནས་བགྲོད་པའོ། །བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟའོ། །མཐོན་དམན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཟླུམ་པོའི་ མདའ་ཡབ་སྟེ།ར་བ་ལས་ཅུང་ཞིག་མཐོ་བར་སོན་པའོ། །ཟླུམ་པོ་ལས་ཤིང་བཟུང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་དྲ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་སྦྲེལ་བས་མདའ་ཡབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྦྲེལ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཆུན་འཕྱངས་དུ་མས་འཕྱང་ངོ་། །སྙན་པ་ནི་སྒྲ་ ཐོས་ནས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་སེམས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །རོལ་མོ་མཁན་ནི་དྲི་ཟའི་གར་གླུ་མཁན་གྱིས་སོ། །རྩེ་དགའ་བ་ནི་ཐོས་པས་སོ། །དགའ་མགུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་ སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡོངས་སུ་དགའ་བས་སོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཆུ་འབབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མངོན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆུ་ཞེང་ནི་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ།།སྔོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་སྔོན་པོའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པའོ། །གཉི་གའི་འོད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པས་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དང་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དབུས་ཀྱི་བཞི་མདོ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱིའོ། །ཁོར་ཡུག་ནི་སོ་ སོར་ལོགས་ཀྱིའོ།།ཁང་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཁང་པའི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་ནགས་དང་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །བར་ནི་མཚམས་སོ། །དེ་བར་ནི་སྐབས་སོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་ པར་འདུ་བ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའོ།།ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བས་ལྡན་པ་ཅན་ནོ། །རྩེ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ།

虽然众人没有殊胜的神通，但由于圣者法贤的加持力量。失去见的能力后所说的是'完全未见'。哭是流泪。号是用声音。忧是痛苦。叹息是言说。随逐是普遍具有。虽有随逐的词语但就是那个。
环绕是周遍环绕。壕沟是以壕沟环绕。富足是财富圆满。广大是以房屋和园林等庄严。安乐是因为无有损害。丰年是因为饮食易得。宽广是广大。众多是各种各样的生。眷属中那些如是相似的人们也是如此。中间是内部，商铺是买卖之处，那里五百廊院全部陈列。
直到廊院围墙之间，因为两者都有所在。绘有各种图画是因为其中种种稀有。如是是因为与城相应。无有障碍是完全无害，即人们的轿子、车乘、步行者们来往之处，以及遍行之处的宽阔街道，他们在那里安住而善作。轿是抬着行走。乘是车乘。因为无有高低，彼此相似，故由相等者。
圆形栏杆，即稍高于围墙。由圆形所持木，此处一切具足故具一切。铃铛网饰是以宝珠串联，以栏杆木相连的众多垂挂的宝珠串。悦耳是因为听到声音安乐。悦意是因为心安乐。柔和是因为摄心。五支是琵琶笛子等。乐师是乾闼婆歌舞师。嬉戏是听闻。欢喜是意。
受用是身语欢喜。随顺是与河流等相随顺而具水流。显现是以显现者。殊胜是以殊胜者。水面是圆形的。青色等是略说，因与青色俱生故为青色。因遍行所生故示现如青色。因二光所化而明现于眼前故生青光。如是于黄色等亦当了知。
佛法是般若波罗蜜多，于其作画是对其最胜净信。随行是善行。听闻是由彼等。中央四街是表征处所。周边是各方位。房舍受用是房舍环绕。近用是花果等。遍受用是一切林地等。间是边际。其间是时分。自在是正聚，即以彼五欲功德摄持一切根。具足是与彼相应而具有。嬉戏是语。欢喜是意。随意受用是身。

 །དེ་སྲིད་དུ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་ ནས་སོ།།བསྟན་པས་མཚམས་ནི་ཟླ་བའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་སོ། །སྟེང་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་རྒྱ་ནག་པོའི་དར་ཏེ་གདན་དེའི་སྟེང་དུ་འདི་བཏིང་བའོ། །ཤིང་བལ་གྱིས་བཀང་བའི་སྔས་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་དག་གིའོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ནི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གོས་བཟང་པོ་བཏིང་བའོ། །དགའ་ བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པའོ།།མུ་ཏིག་ཅེས་པ་ནི་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་རྣམས་འཕྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་བཀྲམ་པའོ། །རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་གསུམ་དུའོ། །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་བཞི་ཀར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ ལ་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཆོས་ལ་གུས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྟེན་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ལོག་པར་མི་ལྟུང་བ་ནི་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བའོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཚིམ་པ་ལ་མགུ་བ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་རང་བའོ། །དགའ་བར་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་དང་བའོ། །དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ནི་འདི་ལས་དེ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་སོ། །རྒྱུ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ།།དེའི་མཐུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་བལྟ་ བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་བལྟ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་ བཏགས་པ་དེའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལ་ལོག་པའོ།།གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྲི་བ་དང་བསྣན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས ཐམས་ཅད་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་བདག་གི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྱུ་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་དགོངས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མེ་ལོང་ གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྣང་བ་བཞིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་རྡུལ་ཡང་དག་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

从无量时间以来。教法的界限是月份的特殊差别种类。
上面的精华是黑色绸缎，在座垫上铺设这个。
棉花填充的枕头是其他人的。
迦尸衣是波罗奈的上等衣服铺设。
欢喜是心一境性的安住。
珍珠是因为悬挂网和半网的缘故。
遍撒是铺展。
广撒是在三面。
普遍广撒是在四面。
法的意乐清净是对法的信心和欲求清净。
恭敬法是为了善知识。
依止是具有福分。
不堕邪是不去恶趣。
相续不断是不间断。
欢喜是满足，随喜是以大欢喜为先导。
因为是一性故随喜。
欢喜究竟是极喜。
与欢喜俱是净信。
欢喜和悦意是从此生彼。
'彼的'是从彼。
不住于因即是未生。
'一切法'是由想极为等持的缘故。
彼力的三摩地是因为是如是现前的大方便。
如是观察一切法自性等，一切法的自性是胜义无自性性，以无见的修行而观察。
一切法自性不可得是因为一切法的自性胜义中无所得。
从一切法自性智出离是因为通过智慧了知一切法自性胜义中存在等增益，对彼执著远离。
有些论典中也说'从不知一切法出离'。
一切法无差别性是一切法空性。对于所应平等成就。
见一切法无变异是因为一切法差别的减增等无故。
显现一切法是因为见一切法的世俗谛与真如一味故。
一切法离暗是一切诸法离无明等。
遣除一切法无知是因为一切诸法无明灭等分别破坏故。
遣除一切法无知是因为使一切法与空性一味故。
一切法无所缘是因为一切诸法染净自性无所得故。
散花是为了修习菩提分花故。
成就一切法我事是为了以一切诸法的事性成就神通等义故。
以离幻的悲心如实观察而作言说故。
成就镜轮光明是因为如镜轮显现般成就圆满报身等故。
成就一切有情声是因为以利益有情的意乐成就一切有情声故。
离尘是因为完全断除贪等尘垢故。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་ཐར་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་མངོན་པར་སྒྲོལ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གོ་སླའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །སྒྲ་དང་ཚིག་འབྲུ་སྣ་ ཚོགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་།ཚིག་དང་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁེངས་པ་མེད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྟོན་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ དུ་ཐ་སྙད་མེད་དེ།མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའོ།།རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་ནི་མིང་ནི་བརྡ་ལ་བསམ་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་རྣམས་སམ་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུས་རྣམ་པར་ གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མཐའ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་སེལ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་བསལ་བའི་མཚན་དང་དཔེ་[(]བྱེད་[,]བྱད་[)]ཀྱིས་འབར་བའི་གཟུགས་ ཀྱི་སྐུ་སྟེ།གང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལ་མེད་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་བདག་མེད་པའི་ དྲི་མ་མེད་པས་མཛེས་པའོ།།རྒྱལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མིག་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་བརྟན་པོས་ཀུན་དུ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚན་མ་མེད་པ ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབུགས་འབྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དབུགས་འབྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་མངོན་པར་སྒྲོགས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་བྱ་བའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ལུས་ལ་ སོགས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་སྦྱོར་བས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་སྐྲག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་བདུད་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

一切众生欢喜是为了给一切众生宣说能使其从轮回苦中解脱并获得圆满菩提安乐的法。有些论典说'度脱一切众生'，这容易理解。随顺一切众生语言善巧是随顺善巧于为一切众生说法时无过失的身等业方便。
显现种种声音文字是以种种声音、词句文字显示空性之故。无傲慢是因为对于色等空性的修证无有愚痴，并且对于宣说此的各别正智的自性无有言说，因为眼与色等的识的自性以及补特伽罗等的欲求皆无法言说。
获得无障解脱是从一切世界中我等相的障碍中解脱。离尘垢是对空性也无有执著等执着之故。名、词、字是名即依约定而了解的布施等，词即语句，或以时等字而安立之故。
于一切法具观察智是因为见到远离有为相之故。一切法离境是于一切法的境上不见所取能取二者等颠倒，因为一切法空性无自性之故。一切法无障边际是因为于无为法也不执相之故。
等同虚空是因为通达一切法与空性一味等同虚空之故。如金刚是因为一切法于空性所缘专一性，以及远离一切障碍性而如金刚。
消除色尘是以消除色尘的相好庄严而放光的色身，即受用圆满身和化身的体性。以圆满庄严是因为圆满的违品中无有增益补特伽罗和法，故以圆满庄严，以二无我清净而庄严。
获得胜利是因为以无相性宣说一切真实法而获得随顺众生利益的胜利。不退转眼是因为于一切种类法修证的眼无有障碍。
决定法界是因为于法界自性远离怀疑颠倒，故以坚定决定而安住。决定出离法界是因为以大悲修习一切法皆以无相法界而决定之故。
给予安慰是因为以涅槃相的对治性而给予获得不住涅槃的安慰。狮子吼是因为于自他事业的真实义中以身等专一加行而说法等时远离怯懦，如狮子般宣说之故。
降伏一切众生是因为以不执著一切法而降伏魔等一切众生之故。

།རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པདྨ་བཀོད་པ་ནི་རང་ བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་པདྨ་ལ་ཆུས་བཞིན་ནོ།།ནེམ་ནུར་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ནེམ་ནུར་བཟློག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྙིང་པོའི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱམས་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་ འབིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱོར་པའི་རྒྱ་མཚོ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་གཞི་སྟེ་མཐོང་བ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྒྱ་མཚོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་སྟེ། སྲིད་པ་དང་ཞི་བར་ མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེས་རྒྱས་བཏབ་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།འབྱོར་པ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་ མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་ཐིབས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུན་པ་དང་འདྲེས་ པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །ལེ་ལོ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཟབ་མོ་འོད་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འོད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་རབ་འདྲ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ འཕྲོགས་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་མི་ལྡོག་པའོ།།བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བས་བདུད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་མངོན་པར་ མ་ཞེན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་དུ་བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོད་ཟེར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་བརྟགས་པའི་རྟོག་པས་མ་གོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟེར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ལུས་པའི་རང་དང་གཞན་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

远离尘垢是因为菩提心远离我慢等尘垢。无有烦恼是因为无有对名等的执著烦恼。莲花庄严是因为虽然以离开思维的方式受用一切本性清净的诸法，也不会成为烦恼，如同莲花不染水一样。
断除疑虑是因为遮止一切趣入诸法真实性修行的疑虑。随顺一切精要是因为随顺菩提心等清净精要。超胜一切法是因为以清净的慈等无量胜过一切法中有性等分别。
获得神通、力、无畏等是由于无所执著一切法三昧的力量。通达一切法是因为通达法界。一切法圆满大海是因为以无上基础见解远离一切颠倒执著而成为大海。
一切法印是以一切法蕴等圆满，由不住于轮涅的涅槃印持，能生起圆满菩提的安乐欢喜。圆满是离开非真实增益的空性即是胜义谛本性诸法之印。
平等开示一切法是因为平等了悟一切法中人无我。远离一切见解稠密是因为远离常断等见解。离开黑暗是因为摧毁一切分别黑暗的混杂。
远离一切法相是因为远离对一切法相的增益。解脱一切执著是对内外一切法无有执著而趣入布施等。远离一切懈怠是因为在一切时中为利他事发起精进。
深法放光是因为以一切法空性对所化众生放光。如须弥山是因为以无戏论智慧不动摇。不退转于不可夺的普贤事业。
摧毁魔军是因为与空性一味，虽受用诸欲而离执著故摧毁一切魔。不执著三界是因为现证无戏论智慧而断除执著。
成就光明是因为以不为一切分别念所染而成就遍照智慧光明。见如来是因为见如来真如法身。
见一切如来是因为以不共智慧完全照见自他，远离一切愚痴而成为见如来等境界。

།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམས་ལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྣམས་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ན་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ ལས་སྐྱེས་པས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་དུས་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་བའོ།།གང་ཡང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གྲངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ཁོ་ནར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་མཐོང་ བ་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་ཡང་གྲངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དུས་དེ་སྲིད་དུ་མཐོང་བའོ། །གང་འདིར་ འདི་དག་གིས་བསྟན་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དེ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་ བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་འཕྲོ་བའི་རབ་ཀྱི་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་གནས་ཤིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྔོན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་སངས རྒྱས་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདིར་ནི་གདམས་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་མཐུས་མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་པས་གྲངས་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ནི་ཁོང་ ཁྲོ་བ་མེད་པ་དེས་ཐོབ་པའོ།།བསླབས་པ་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པའོ། །དེའི་བྱས་པ་ནི་གང་ཉིད་སྔོན་དེས་བྱས་པའོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་དྲན་པར་བྱའོ། །ན་བཟའ་ནི་གོས་སོ། །དེའི་གདུང་བ་ནི་མགོ་རྡེབས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་དགའ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་ བ་ནི་ཡིད་མི་དགའ་བའོ།།མི་གཡོ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྲིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་འཕགས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔར་བཤད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །མགུ་བ་ནི་དགའ་བའོ། ། ཡོན་ཏན་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་སེམས་པའོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་དད་པའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ངོ་མཚར་བ་ནི་རི་མོར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་གུས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་ལུས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུར་བཙོངས་པའི་རིན་གྱིས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྲིད་ཀྱང་དེའི་རིན གྱིས་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་སོ་སོར་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དགའ་བའི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་དགའ་བ་དེས་སེམས་སྦྱངས་པའོ། །དེ་ལས་ཉིས་འགྱུར་དུ་དགའ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་མཆོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བར་ཆད་དུ་ཡང་མ་བརྩིས་པའོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གནོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ནི་མི་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁྱད་པར་ནི་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བཟོད་པ་ནི་ རང་གི་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།ཡུལ་ཅན་ནི་དེ་ལ་མ་ཞེན་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་སྤོང་བ་ཅན་དུའོ།

这些三摩地以六十二种为表征，是无量三摩地。在随信行地普遍修行时，由于圣者法胜的加持以及自身福德智慧之力而生起，如同梦境般在当时得以见到。
如同《宝云经》中所说，在随信行地中证悟无量三摩地，也仅限于当时。
在一切处，持续见到三摩地的情况，有些是在初地等地中。在一切种一切处，则是以三大阿僧祇劫而至佛地。善巧方便者在初地中也能在当时见到无量三摩地。
若有人认为在此见到这些就能成佛的说法是不合理的。即使以善巧方便在一切处都能见到，但由于修道所断的烦恼尚未清净，且未达到最极远际，因此不会当下成佛。
'于彼等'是指安住在随信行地者，安住于这些三摩地次第生起，其他三摩地功德是由于未舍弃前三摩地而生。'十方此处'是指十方世界，意即一切世界界。
'诸佛'是指如《十地经》中所说，在初地等地中见到百佛等，这是必然的。此处是说，由如来加持和圣者法胜的威力，随信行地者得见无量如来。
'行'是指以无嗔心而得。'学'是指获得诸学处。'彼所作'是指往昔所作。'应说'是指应当忆念。'衣'是指衣服。'彼忧恼'是指击头之义。
'不悦'是指忧愁。'遍恼'是指心不欢喜。
从不动地开始虽有漏尽通，但一切种类圆满则唯在佛地。这是说明十地自在者法胜具有五神通。'欢喜'是指希求。'满足'是指喜悦。
如功德般善加思维。'无垢'是指信心。对其功德感到惊叹是指尊重。'极喜'是指恭敬。'彼'是指以短暂出售自身所得价值。
虽有神通，但以此为代价求听法，是因为远离了受用神通的念想，也因为商主之女等对求法都各自具有精进心。
'喜心'是指以喜净化心。因为能生起加倍的欢喜，故称极喜心。
'应施'是指为求法供养而不视为障碍。'因'是指损害。功德种类是指与人共同的功德，殊胜是指远超人类的功德。
'忍'也是为求自利。'有境'是指于此无执。'戏论'是指具有断除。

 །སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བླ་མ་ཞེས་པ་ནི་བླ་མའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །རོལ་མོ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རབ་ཏུ་མང་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མང་ པོའི་ཕྱིར་རོ།།རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཏོ། །ཆིངས་མ་བདུན་གྱི་མདུད་པ་བདུན་ལ་རང་གི་མིང་གི་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །ཐོགས་པས་ནི་སྙིམ་པས་སོ། །གསལ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐའ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་དེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་མཚན་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ།དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་དབྱེར་མེད་པར་གསུངས་ནས། ཤིན་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ།།ཡང་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འདིར་ཉི་མ་གུང་གི་དུས་ནི་དེའི་ཚེ་འོང་བའོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟོང་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ ནི་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྐུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གཟུགས་སྐུ་ལས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པའོ། །གླང་པོའི་ཚོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནི་འདུས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་སླུ་བ་པོ་ཉིད་པས་སོ། །འདི་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་པ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་སྲིད་པའི་མཆོག་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན། འགྲོ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ ཤུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ།།རྐྱེན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དུ་མ་སྟེ། དེ་གཉི་གའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ལ་ནི་དགུ་སྟེ། དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཞེས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་ པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པས་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་དག་ནི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ་ཞེས་སོ། །རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ། །པི་ཝང་ནི་རྒྱུད་དགུས་དཀྲིས་པ་ཅན་ནོ། །ཉེ་བའི་སྒྲ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ལའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ པ་ནི་སྒྲའིའོ།།དཀྲོགས་པ་ནི་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་པའོ། །སྤ་བཀོང་བར་གྱུར་པ་ནི་གྲིབ་མ་ཡང་མེད་པའོ། །སླར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པར་ གསལ་བར་བྱའོ།།མངོན་པར་བཀབ་ཅེས་པ་ནི་དེའི་མདུན་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ས་ལ་ཕབ་པའོ། །ཞུགས་པ་ནི་བསྐྱོད་པའོ།

刹那和片刻的领受是听闻者们信心的差别。上师一词是上师的因缘。音乐是自然音乐的差别。极其众多是因为有许多差别。难以获得是胜义，即广大的意义。七个结带的七个结用自己名字的印章印上。执著即是贪著。'明显'是因为与殊胜同时可见，作用是'同时边际'的意思。
这是常啼菩萨示现品。这是大班智达无畏生藏所作的《八千颂般若波罗蜜多注解月光精要》第三十品。
如是说等，空性的种种名称是因缘差别不同。虚空界是与虚空和真如法相顺应。那么，以相好庄严的佛身不是如来吗？答：不是所说的，于真如极为清净是如来，那是法身。如是说真如等和如来无二之后，为显示极为无二而说：'若复'等。这些真如等和一切法即蕴界等是一，这是略说。又说一是广说。
此中日中时是彼时来临。'贪著'是能作者空，这是以义理了知的差别。法身即无自性身，世俗中从色身无来去的言说。象群等的群是聚集。圆满是真实义。与妄语相顺是因为是欺诳者。说此非真实等，有意义是因为布施果报广大，身圆满是执著有顶。
无所去处是涅槃时，因为涅槃时去处皆不存在。往昔行为是昔日道位时布施等福德智慧资粮的善根加行。因是取因即大悲愿力资粮的本性。缘是俱生因，此处是所化众生的诸多善根，彼二因缘聚集有九种。其广说即'往昔业异熟'等，因为是随顺往昔善业殊胜到达究竟而转变。
有些说声音领受是声音微尘。风的微尘是其他人的说法。琵琶是以九弦缠绕。近声是非主要的弦。非无因是声音的。搅动是普遍震动。成为空虚是连影子也没有。'再不生疑'是断除疑惑而显现，以见道断除所断烦恼后自身应明了证悟见道。'覆盖'是在其前全身伏地。进入是移动。

 །གང་བདག་ནི་གང་དུ་བདག་རྗེས་སུ་བསླབས་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །སེམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སའི་ཆག་ཆག་གིས་ཁ་ཕྱིར་ ཕྱོགས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པའོ། །གླགས་པ་ནི་གོ་སྐབས་སོ། །ལྷག་པར་གནས་པ་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྩོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ དམིགས་པ་དེ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སོ། །གང་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པས་འདིར་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པས་སོ། །གང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ལས་མི་གཡོ་བས་ཏེ་དེའི་ཡང་དབེན་པ་ལས་མི་གཡོ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེའི་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པའོ།།དབེན་པ་དང་ནི་མི་གཡོ་བ་དེ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་ཁེངས་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་དེས་དེ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་ཡང་ངོ་། །མུ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་མེད་པ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་ཡང་ངོ་། །དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ངོ་། །འགག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་རྣམས་སུའོ། །དེ་ལྟར་དེས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་པའི་ ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་བཅུའི་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ནི་མུ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་། གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གང་ལ་ གཞན་དུ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་ལ་མུ་མེད་པའམ་སྣང་བ་མེད་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སའི་ཁམས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་ པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་བྱས་པའོ། །སེམས་འཛིན་པས་ཆོས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཐ་ མི་དད་པ་དབྱེ་བས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་འབྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བེམས་པོའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། འཛིན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是我随学之处即是随行。天即是从虚空中生起。心转为他者即是以地面粉末向外转。如是思维即是各别观察。机会即是时机。殊胜安住即是不作为。遍寻即是精进。
般若波罗蜜多即是一切法平等性，如一切法平等性即是缘于法界，以一切法平等性故。一切诸法以自相空，于此彼亦以自相空故。一切诸法不动于空性，彼亦不动于空性。一切诸法无少许执著，以无自性故，彼亦无执著。
于彼空性与不动中，无有任何傲慢。云何？以自性空为所显，彼亦即是所显，彼与真如一味之一切诸法以自相无故，于真如中彼亦如是。边际即是前际与后际，一切诸法中彼不存在，以过去未来皆不存在故，是故无边际。于真如中彼亦如是。
胜义中一切法无自性故，是故无生如幻化人，是故无生，如是彼亦然。无灭即是彼不存在故，如是彼亦然。虚空无边际即是于十方三世中。如是彼于十方三世诸法明显为空性故。
十方无边世界充满无边大海，如是真如及一切诸法，及种种般若波罗蜜多即是缘于一切法真如故。如虚空毫无分别，以无有任何故。如是般若波罗蜜多以无自性故，及超越分别故。
如虚空般色蕴无边际，于何处别无色处即是无边际或无显现，如是彼之真如显现之般若波罗蜜多即是无边际。如大海无边际故般若波罗蜜多了知为无边际，如是无边众生之受、想、行、识，及地界、水、火、风、空、识界无边际亦当解说。
识蕴无边际与识界无边际有何差别？以蕴界之名作结合。以心执持为法即是三摩地中金刚三摩地，于彼中一切诸法平等性，如是于彼中一切诸法平等性故。
一切法皆无差别，以分别无差别即是能分别者无自相故，如是于彼亦无差异。一切法皆无少许所缘，以色蕴是物质故，其余诸法亦无自他执著之结合故，亦无所缘，以无执持者故。

 །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་པར་མི་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་ན ཉམས་དགའ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཐ་དད་དུའོ།།རྣམ་པར་མི་འཇིགས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་གི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དེའོ།།འདོད་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་གང་ཡང་གང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་བ་འདི་མེད་ན་འདི་མི་འབྱུང་བ་ནི་རེ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་ནི་འདི་མི་འདོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ པ་ཡང་ངོ་།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་འབྲེལ་ཏེ། མཐར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་རིམ་པའི་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེས་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུམ་ཅུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་བྱེ་ བྲག་འདི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཞི་ཤེས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པས་སོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་དོ།།དངོས་པོ་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་ཕྲག་གིས་ས་དང་པོ་རྟོགས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་ཐོབ་ཅེས་པའི་ས་བཅུའི་ཚིག་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། ཅུང་ཞིག་ངེས་པར་བརྒྱ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལ་མ་ངེས་པ་ནི་བརྒྱད་ལས་མང་བར་གཞན་ ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་དུས་རེ་ཞིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོ་སོར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིའོ།།ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དོ། །མིང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བའི་བྱུང་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྒྲའི་བར་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་དེས་བར་དུ་གཅོད་ པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་གཉིས་པའོ། ། གླེང་བསླང་བའོ། །འདི་ལས་ནི་ཀུན་དུ་བསྟོད་པའོ། །སྐུ་འདི་ལས་ནི་གླེང་བསླང་བ་གཅིག་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་གཉིས་པའོ། །གང་དུ་གསུངས་པའི་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ནི་གཏོད་པ་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་གཏད་དོ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་གཏད པའོ།།སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་ཞེས་པ་ནི་མ་གུས་པའོ།

同样地，般若波罗蜜多也是无所缘的，因为不成为所缘，以及因为彼等无自性，故彼等对此也无所缘取，若于世俗谛中不加观察，则所取能取是差别的。
无所畏惧是以言语向他人宣说，彼等因此而无所畏惧，因为彼等是平等性。同样地，以一切所缘般若波罗蜜多即是彼。
所欲即是所作，于一切法中如何任何也不生起于任何处，于世俗谛中仅由此缘而从此生此，此若无则彼不生，是暂时的因果事物，于胜义谛中则不许此。同样地，般若波罗蜜多亦然。
因一切法无戏论且不可思议，故般若波罗蜜多也不可思议。应知即是与一切法平等性等词相连，为了最后明显故。从此等，即是任何次第的任何一切相般若波罗蜜多所说的，由此如是生起三十种三摩地，于此因一切法平等性等相故，三摩地也如是说。
如是此等相是为了了知这些差别事物，故如所说的基智等，如是所缘即是具有彼基故。或者缘于一切法平等性等，因缘于彼故，对三摩地也如是称说。
安住于事物上，以无相等百千万种相证悟初地，获得百千三摩地之十地之词，由此等表示，稍许决定获得百数，不定则超过八数，其他如梦境状态般，暂时各别显现三摩地，是其他人的说法。
以法上表示的品第三十一。
刚获得时等，方式是八种现观。名即是一切相智等。
以此数目也即是常啼菩萨的发生方式也是。因此等以及随说声间即是第一付嘱。
以如来加持即是为了遣除彼障碍故，随说即是付嘱，如是听闻等不间断，即是'你应'的意思。
于此所说即是此等，为何等即是第二付嘱。引言。此中即是普赞。此身即是一个引言中第二付嘱。
于何处所说的答复二次三次也即是付嘱即是作付嘱。随付即是以随顺而付。下等人即是不恭敬。

 །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བདག་གི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་གུས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་གི་མུ་ མེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་འདིར་མཆོག་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བར་རིགས་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་དེའི་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་ལ་མང་པོ་བསྟན་པ་དེའི་ཞད་ཙམ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཁྱད་པར བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་དང་པོ་དང་བདུན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ཅིང་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད།དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡང་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་། ལྷ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ རྒྱུད་མི་གཅད་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བཅས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་གནས་སུ་ འགྱུར་ཞིང་བླ་མར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཕ་དང་འདྲ་བ་སྟེ།བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་གེགས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་གང་གིས་བསྲུངས་ཤིང་དེ་ལ་མ་ཞེན་པས་གཉིད་ལོག་པ་དང་བག་མེད་པ་ན་ཡང་སྡིག་སྦྲུལ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོ་ འཚམས་པར་མི་ནུས་སོ།།ཡོངས་སུ་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནད་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བར་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་འོངས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ ཡམས་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་ལོག་འདྲེན་མ་རུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དང་རིག་པའི་ཚིག་རྣམས་དེའི་ལག་ཏུ་སོང་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན།གྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ལ། གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གནས་པ་དེར་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་དང་མུ་གེའི་སྐྱོན་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་ བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་ན་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལམ་ན་དམྱལ་བ་དང་ངན་འགྲོའི་ས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དེར་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་གྱུར་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ ཡིད་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

关于为何要像对待自身一样恭敬这个的开示是：'只要'等等。'如来住世'是指，由于世尊母即是如来因果阶段无尽功德以及本性的因，因此在此处应当最为恭敬。考虑到这一点，其因果阶段功德之伟大在无量经典中多有阐述，此处仅略述其一部分，是为了对世尊母生起殊胜的信解。
如此，在《圣宝积经》中说道：在资粮地的第一和第七发心的菩萨，其智慧生起一切时皆无分别而正确生起，以平等心令一切众生趣入其智慧。由此使该菩萨先见佛陀，具足天力而生欢喜，而非如修习八解脱的阿罗汉。其佛种姓将不会断绝而得以延续。
在《菩萨藏经》中也说道：关于第二解脱的初发心菩萨发心功德所说：以发心故成为一切众生的应供处，成为如父般的福田上师。完全摄受无碍增长诸福德，由其守护且于此无执著，即使睡眠放逸时，居于彼处的毒蛇、夜叉及非人等也无法加害。
对于趣入的人，由福德故将少有疾病。生时无有损害。不会失念。心不会退失。即使落入他人之手而未成就的众生的瘟疫、损害及邪恶引导的咒语言词和明咒，落入其手中也将成就，更何况已成就者。
凡是住于佛土处，将不会出现恐惧、畏惧、饥荒过患及非人所作的损害，即使出现也将平息。
即使偶尔生于地狱恶趣处，也将以如是方便迅速解脱。在诸地狱中苦受减少，极快生起厌离，对那些众生生起大悲心，如是宣说。

།ཡུམ་ཆེན་མོར་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དམྱལ་བ་དང་། དུད་ འགྲོ་དང་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉན་དུ་བཅུག་ནས་དེ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་དེ་རྣམས་ ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་བྱུང་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོན་པར་གྱུར་ ནས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མི་གཅོད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ བརྒྱ་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱར་འགྲོ་ཞིང་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་ བརྒྱར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ཆོས་ཞལ་བརྒྱས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།ལུས་བརྒྱར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱའི་འཁོར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ལ་ འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པའི་བདག་པོར་བྱས་ནས་ལས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ།།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རང་གི་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བརྒྱ་བཟུང་བ་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པས་ནི་གྲངས་མེད་དེ། གྲངས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་ཀྱང་ངོ་། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གྲངས་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་སའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བཞིན་འདིས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཐོག་མའི་དབྱེ་ བས་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བདག་པོ་ཐོབ་པ་དང་ཆོས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་མ་ཆགས་པ་དང་དགའ་བས་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཀུན་དུ་འཛིན་ཅིང་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པས་ཡང་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་ནས།བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུས་འདོད་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མི་འདོད་པས་ནི་འདིར་ཁྱིམ་ དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དེ་ལྟར་གོང་མའི་ཡང་རང་གི་ས་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ས་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། ས་སྔ་མའི་ཡོན་ཏན་ གྱིས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འདིར་གསལ་བར་བྱས་ནས་རིང་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ།

对于般若佛母也以信解行持，菩萨的大悲心于十方每一方如恒河沙数世界中所有的地狱、畜生、饿鬼等众生，以自身光明普照后息灭一切痛苦，并使其转生为具佛陀的天人。令其听闻佛陀等念修，由此念修使他们从恶趣中出离，令其修持随顺圆满佛陀欢喜的修行，完全掌握六度等法门也将不断增上，并达到欢喜地菩萨的境界，超越一切凡夫、声闻、缘觉的境界，成为无过失的菩萨，不断如来种性而入见道，如是所说。
十地经中也说：一刹那间获得百种三昧并入定，见到百位佛陀，如实了知彼等加持，震动百个世界并普照，前往百佛刹土并令百位众生成熟，住世百劫并通达前后际，以百种法门分别开示，示现百种身相。每一身相都示现百位菩萨眷属。
所谓通达前后际，即是作为遮止众生恶业的主尊而显示业果。所谓分别开示，即是为了自心圆熟而思维诸法门的意义。处处言说百数是由于决定性。以善巧方便则无量，见到无量佛陀从资粮道始。这些数目的确定与不确定，如同前地功德般，由此随入后地而增上，也应由最初分类而了知。
彼即成为具无量功德所依的菩萨也将成为赡部洲之主。获得大自在主位后，为护持正法虽舍身命亦不穷尽。彼以转轮王身无著欢喜受用欲乐也示现多种，于此亦无贪著。摄持一切世间圆满受用而不生贪著，如幻修持一切法故，为摄受所化众生而获得烦恼自在，以殊胜意乐如幻化人般受用欲乐，胜子非以贪爱受用。
或者不愿意时，舍弃转轮王之家眷眷属等而于如来教法中出家，如是出家后，于上地自地中亦如是。如是此地功德及前地功德以云等神通于此明显后远行。

།དེའི་ཡང་གོང་ནས་གོང་གི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་མུ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞད་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས། དྲི་མ་མེད་ པའི་ས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་སྔར་བཤད་པའི་བརྒྱའི་གནས་སུ་སྟོང་ཕྲག་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །འོད་བྱེད་པ་ལ་ལེགས་པར་སོ་ སོར་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་གནས་ཤིང་ཉིན་མཚན་དུ་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་དེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ།བླ་མའི་ སྤྱོད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་།དེས་གང་ཡང་ལུས་ལ་གནོད་པ་ན་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་མེད་ལ། རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རྒྱུས་ཆོས་ལ་གུས་པ་རབ་ཏུ་སོན་པས་དེས་ནོར་དང་རྒྱལ་སྲིད་དང་། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདག་གི་དངོས་པོས་ ཀྱང་ཆོས་ལ་བླ་མར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འཇོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་དེའི་དོན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་རེ་ཞིག་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལ་བདག་ཉིད་མཆོང་བ་ལ་ཡང་སྤྲོ་བར་བྱེད་ལ།དེ་ཉིད་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་དབང་པོར་གྱུར་ནས་དགེ་བས་སེམས་ཅན་འདོད་པའི་འདམ་ལས་འབྱིན་པར་འདོད་པ་སྟེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྒྱའི་གནས་སུ་སྟོང་ཕྲག་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ།།འོད་འཕྲོ་བ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་རབ་མཚེ་མའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ནས་ཁྱབ་བདག་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྦྱང་དཀའ་བ་ལ་ནི་བརྒྱའི་གནས་སུ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གིས་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ་ཡང་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ནས་མངའ་བདག་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་འདོད་པས་སོ།།མངོན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་བརྒྱའི་གནས་སུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འཕྲུལ་དགའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བྱས་ནས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ་སོ་སོར་སྦྱང་བ་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞུག་པར་འདོད་པས་སོ།

从其上至更上的地的功德是无量的。如是，仅说其功德的一部分，如《圣十地经》中说：无垢地的菩萨成为具有七宝的四大洲之转轮圣王，
其三昧等功德，如前所说的百处说为千的功德。在发光地中，以善巧观察智慧反复寻求正法而精进安住，昼夜欲求听法，对说法者生起欢喜想，
于内外诸物无有丝毫不予布施，以上师行为而住，布施时即使对身体有害也无有不施，常以布施因而显示对法的恭敬，以此而于财富、王位、
生天、世间清净及自身等皆以法为上。彼亦以法生欢喜，而非以转轮王、梵天、帝释而欢喜。为求一句能成就圆满佛果的法语，
即使三千大千世界乃至梵天界暂时充满火焰，也欢喜投身其中。彼成为三十三天之主，欲以善法令众生出离欲望泥潭，此为其功德。三昧等功德，如百处说为千的功德。
在焰光地中，彼成为夜摩天王，成为主尊后，以善巧摧毁众生萨迦耶见，为令众生安立于正见。其三昧等功德说为百。
在难胜地中，三昧等功德如百处说为千俱胝，又成为兜率天王，成为主尊后，以善巧遮止一切外道处，欲令众生安立于诸谛。
在现前地中，功德如百处说为百千俱胝，彼成为化乐天王后，以善巧净除众生我慢，欲令众生趣入缘起。

།རིང་དུ་སོང་བ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མངོན་ པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་ཀྱང་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པས་གོ་བར་བྱེད་ལ།དེའི་ཡང་དབྱངས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའམ། གཞན་དག་སྤྲུལ་པ་མཛད་པའམ། ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ལ་ ཡུལ་རྣམས་དང་སྟོན་མོ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་།དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་མཛད་དེ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྒྱའི་གནས་སུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཕྲག་གིས་སྟོན་ པའོ།།ཡང་དེས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་དབང་པོ་མངའ་བདག་ཏུ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཅད་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པའོ། །འོན་ཀྱང་བདག་ཅག་གི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པས་དེ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་གྱིས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་དང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་མ་བཏང་ཞིག་དང་།གང་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞི་བ་ལ་གནས་པས་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་ཞི་བ་འདིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ།གང་འདི་དག་གི་ཡང་ཡུད་ཙམ་ཅིག་གིས་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྔོན་གྱི་འབད་པ་དང་ བཅས་པའི་ལམ་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཞལ་དུ་མེད་པར་ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་དེ་སྲིད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཇི་འདྲ་བའི་ཡང་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཁ་དོག་དང་རྟགས་དང་ཆུ་དང་ཞེང་དང་མོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་དེ་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་དང་དེར་དེ་ལྟར་རང་གི་ལུས་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་ ཁྱིམ་བདག་དང་འདོད་པ་དྲུག་ན་སྤྱོད་པ་དང་།ཚངས་པའི་གཟུགས་སུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ་རང་རང་གི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་འོག་མིན་གྱི་གཟུགས་ཀུན་དུ་སྟོན་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་དེ་དང་དེས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

为了利益众生，长久地入于禅定和解脱的三摩地等持中，并以六种神通，如是于十方无量世界中，在一刹那间以六道众生的种种化身，真实成办众生利益。以天等众及声闻、菩萨眷属，乃至于十方无量世界中以化身教化，并以种种音声说种种法，或示现其他化身，或从虚空中发出说法声。为众生利益示现种种地方、宴会、饮食、衣服、珍宝等，乃至示现畜生道中受生。其三摩地等功德，以百千俱胝那由他数来显示。
复次，他成为他化自在天王后，以证悟智摄受众生。于不动地，入一切菩萨法之真实性，远离一切心意识分别想，获得无生法忍。获得此忍后，如实断除他人恶趣善趣业报障碍，诸佛世尊如是宣说：'善哉善哉，善男子，如是证悟佛法，此即是胜义忍。然而，我等十力、无畏、佛不共法之正等觉，你暂时尚未真实具足，应当欢喜寻求精进，不要舍弃此忍门。
你如是安住寂静所获得的这种寂静，不是为了凡夫。然而善男子，忆念往昔愿力，及为成就众生利益不可思议智慧门，于此一切法空性、一切法无所得中，刹那间以任运智慧降伏一切种智。此非往昔百千劫精进道所能测度获得。
于诸世界众生各别差别中，乃至微尘数量皆如实了知。如是众生身相差别的颜色、相貌、长短、宽度、信解、意乐等，以及诸佛刹土、诸佛眷属中，于彼彼处如是普遍示现自身。示现为沙门、婆罗门、刹帝利、居士及欲界六天众、梵天之身，乃至色界究竟天眷属中示现色究竟天身相，并示现声闻、缘觉、菩萨、如来之身，以此种种身相为所化众生利益。

།སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་འདིས་གང་ཞིག་གི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གྲངས་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་ དེ་ལས་གཞན་པའི་དེའི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཐབས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་བླ་ལྷག་པར་འགྱུར་བའོ།།ས་འདི་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་རྒྱུར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་གནས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་སྡུད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་འཛིན་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ལ་སོགས་པའི་བུད་མེད་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ལ་རེ་རེ་ཞིང་བདག་གི་ལུས་མངོན་ པར་སྤྲུལ་ནས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རོལ་པར་མཛད་དེ།ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱང་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་རོལ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་སྟོང་ དང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་མངའ་བདག་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བརྒྱའི་གནས་སུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་གསུངས་པས་སོ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་འདོད་ན་ཡི་གེ་གཅིག་གི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྐད་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ནས་འོད་ཀྱི་འོད་ཟེར་ནམ་མཁའ་ནས་བྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།འདི་ཡང་སྟོང་གཉིས་པའི་བདག་པོ་ཁྱབ་བདག་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ལ་སྟེ། བརྒྱའི་གནས་སུ་སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་པའི་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་སྟོན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བླ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་ལ་བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་ སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྟག་པ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་གི་ སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོབས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་ སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་སྟོབས་ནི་མདོ་སྡེར་བཤད་པའོ།

以此初发心，成就十大愿以及其他无数愿，除此之外，其他圆满清净的方便即是此愿波罗蜜多的殊胜。
在此地中，连极细微的烦恼也不存在，因此不可能享受五欲，然而菩萨为了成熟众生，随顺五欲功德。
如是我等导师菩萨为了以同事摄受众生，为持誉及生主等二万四千女众，各自化现自身与彼等一切嬉戏。
十地自在圣者法胜亦与六万八千女众共同享受五欲功德，在此地中菩萨成为大梵天，获得统领初千世界的主权，为摄受众生趋向波罗蜜多。
三千大千世界中百千微尘数的三摩地等功德已宣说。
善慧菩萨若欲以一字音声，能发出分别一切法句的语言。
毛孔中放光明，从虚空中出现，照亮百世界中的色等。
此处是略说圆满教法。
此亦成为二千世界主遍主大梵天，为众生宣说波罗蜜多等教诫，以百千俱胝无数三千大千世界微尘数说此三摩地等功德，此力波罗蜜多殊胜。
由意乐力故无现行烦恼。
由增上意乐力故圆满清净地智。
由色力故无可言说法。
由三摩地力故恒时不动。
由正增长力故善巧分别无边世界行。
由自在力故获得一切所欲圆满。
由辩才力故善巧分别一切佛法。
由愿力故不舍一切佛法行之加行。
由波罗蜜多力故不舍自身成熟佛法及成熟众生利益一切众生之行。
由大慈力故不舍作为一切众生救护之加行。
由大悲力故为遣除一切众生苦。
由法性力故现证如幻等法性。
由一切如来加持力故现证一切种智。此等力如经中所说。

།ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་འདི་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་ བཅུའི་བར་གྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲས་སོ་སོར་སྤྲས་པས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ་སྟོང་གསུམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་ཆེན པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཞུགས་ཏེ།དེ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་པདྨ་དེ་ལ་བཞུགས་པ་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཁོར་ཡུག་གི་པདྨ་རྣམས་ལ་འདུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྦྱངས་ནས་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ འདུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཀུན་ཏུ་གསུངས་པས་སེམས་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཆོད་པ་དང་།བསྙེན་བཀུར་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡང་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས། བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སྣང་བར་བྱས་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ གཏོགས་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་།གདུགས་དང་ན་བཟའ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བཀོད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་གྱིས། རེ་རེ་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྤྲིན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འབབ་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་རྗེས་ལ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ནས། དེར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་མཐས་གཏུགས་པའི་རབ་འབྱམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྙེད་པས་ས་ དགུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་འོངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པར་བྱས་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ལ་གྲངས་མེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཅིང་གྲངས་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་འོངས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ཀྱི་མཆོག་དེ་ལ་སྣུན་པར་འགྱུར་ལ་དེའི་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་ནི་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་ལ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།

在名为'法云中菩萨以一切智智获得灌顶'的三摩地现前之后，如是出现十千量大小的巨大珍宝莲花，以具足一切相中最胜的珍宝装饰点缀，遍满三千大千世界百千万尘数量的巨大珍宝莲花环绕，与之相应的菩萨身遍坐其上。
彼获得各自三摩地后，见到坐于莲花上者，来自十方世界的菩萨众环绕观看彼菩萨，他们坐于周围的莲花上。
此时一切世界普遍震动，清净一切恶趣，一切具缘者行持时，集会的菩萨对一切世界的天人宣说正语，生起安乐心，对一切圆满正觉佛作不可思议供养承事，了知一切如来眷属坛城。
彼菩萨身一切支分放射光明，照耀超越数量的十方虚空无边如来眷属坛城，于上方虚空形成大光明聚坛城，对一切如来作供养承事。
乃至遍及十方一切法界所摄之花等、伞盖、衣服、珍宝装饰等庄严，超越一切世间境的种种庄严珍宝等雨，如云般降注于每一如来眷属坛城。
其后彼等没入如来足下，复有十方边际广大世界无数九地菩萨前来供养观看彼菩萨，入于万种三摩地。
彼等如来眉间白毫放出名为'具一切智智神通'的光明，无数光明围绕，照耀十方无边广大世界，显示如来神变，召请无数菩萨前来，触及彼菩萨殊胜身体，眷属光明则没入眷属菩萨顶上。
此即称为菩萨大智慧灌顶，获得名为'不可思议正等正觉境界'的解脱门。

 །རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་དེའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྤྲོས་པའི་དགེ་བའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་ཆར་གྱིས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་ཀུན་འབར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ས་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བརྗོད ལ།དེ་སྲིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དང་དགའ་ལྡན་དུ་གནས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ལྷག་པར་གནས་ཏེ། གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ ལུས་དུ་མ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་པའི་ལུས་རེ་རེ་ལ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱག་རྣམས་དང་།དེ་སྙེད་ཀྱི་དབུ་དང་དབུ་རེ་རེ་ཞིང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལྗགས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། ཕྱག་རེ་རེས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཐོགས་ཤིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ ལ་གཏོར་བར་བྱེད་ཅིང་།དེ་བཞིན་དུ་བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཇི་སྙེད་ཀྱི་ན་བཟའ་དང་གདུགས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པས་སོ། །ལྗགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྟོད་པ་གསུངས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ནས་སོང་བས་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པའི་བཀོད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་བཀོད་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཞལ་གྱིས་ཕྱོགས་རེ་རེ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་།རི་རབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རི་དུ་མ་སྐྲ་ཉག་མས་བཅིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་གཞལ་དུ་མེད་པར་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་དེ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རོལ་པར་མངོན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་གནས་གཙང་མའི་ལྷའི་ རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་ཏུ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ལ་བཀོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད།གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོ་སོར་ཐོབ་ ཅིང་དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་ པར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་སྐུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དུ་མ་རྣམས་དང་།རང་གི་སྐུའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་རེ་རེ་ཞིང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་དང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།གདུལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་བརྟགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བ་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་ཀུན་ཏུ་གནས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

由于自己愿力的增长，以其种种形相之身，于一刹那间，于十方无量世界中微尘数那么多的世界中，化现善法甘露之流的雨水，随众生意乐，息灭一切众生无始以来由无明所生的烦恼尘垢，故此地称为法云地。
乃至住于兜率天宫，直至大般涅槃之间，殊胜安住于一切如来事业中。于无量世界微尘数那么多的身体中，一刹那间化现众多身，每一化身具有同等数量的手臂、头颅，每一头颅具有同等数量的舌头。
每一手臂持有恒河沙数的鲜花，以此供养诸佛世尊，同样以香等供品，以及无量的衣服、伞盖、珍宝等庄严供养。以诸舌头赞颂诸佛，于每一心念刹那间遍及十方，从现前成佛的庄严直至大般涅槃之间的庄严加持。
以无量面容震动十方无边无际的世界，以发丝系缚须弥山等诸多山峰，抛掷至无量世界，然而不令众生恐惧。如是等无量三昧增长，以神通游戏显现。
彼于一生补处，成为色究竟天之天王自在主，欲令众生安住于波罗蜜多教诫中而精进。于一刹那间于十方获得超越数量的微尘数那么多的三昧，见到同等数量的佛陀，了知彼等加持。
震动同等数量的世界并普遍显现，前往同等数量的刹土，令同等数量的众生成熟，住于同等数量的劫数，通达前际后际，开显同等数量的法门，示现同等数量的身相，每一身相皆有同等数量的菩萨眷属。
从自身毛孔中显现超越数量的诸佛世尊，每一佛有无量菩萨眷属，于每一刹那示现不同形相。观察所化众生而行，于其他天人等五趣轮回众生中，示现不同的帝释、梵天、护世等形相，以及声闻、缘觉、如来所化众生调伏之相，自然而然安住于帝释等形相而说法。

།དེ་ ལྟ་བུ་འདིའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱས་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་བསྟན་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཡང་ཀྱེ་ རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་དེ་ལྟར་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་བར་གྱུར་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མུ་མེད་པའི་བསྐལ་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་སྤྱོད་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཇི་སྲིད་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་གྲངས་སུ་བགྲང་བར་ཡང་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཀུན་དུ་འོད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་གང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་དེ་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཐ་མི་དད་པ་གནས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པའི་མགོན་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་མགོན་དུ་གྱུར་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བ་སྤུ་རེ་རེའི་བུ་ག་ནས་དཔེ་བྱད་དང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད པའི་མཐུ་རྣམས་མངོན་པར་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་དེ་ལྟར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཕྲིན་ལས་གཞལ་མེད་པར་འགྱུར་བས།གལ་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་ནུས་ན། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སྔ་ནས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པའམ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བདག་ཅག་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་མུན་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ རྣམས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པས་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་མཐུའི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཞད་ཙམ་མངོན་པར་བརྗོད་ཀྱང་།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་གྱིས་དབུལ་ཞིང་མོས་པས་བཅོམ་པས་ཐོས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བ་ལ་བློས་མ་མོས་ལ་དེའི་ཆོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡང་རྐང་དང་དཔྱི་ལ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་དེའི་ངོ་བོ་རྣམས་དང་དེའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་དེ་གཉི་གའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།

这是简要宣说如是功德，如所说：'诸位佛子，即便以如是法云于无量劫中宣说，也仅能说明一分而已，更何况如来地？诸位佛子，假使十方每一方向无边世界中微尘数量的佛土中，皆充满如是获得地位的菩萨，彼等于无边劫中以菩萨行所成就者，于安住如来智慧的如来境界之一刹那间，纵使以百千亿劫之分计数，乃至于譬喻因缘亦不能及。'
复次，世尊之功德于普光中一切种类皆悉清净究竟，由于彼等一切圆满故，不可思议智慧境界及与彼相对应之一切功德，与如来法身无二无别而住，于十方世界中安住的无怙众生，随其根器相续不断，乃至虚空际而趣入并成为怙主。
诸佛世尊以其佛陀世尊般若波罗蜜多之体性，于一一毛孔中，显现随好及大士相、力、无畏、佛不共法等功德差别所摄持之威力，此乃自智慧境界不可思议，于无量劫中加持寿命，如是迅速成就无量事业。即便宣说，如是亦不能穷尽功德圆满，更何况十地菩萨及先前声闻缘觉等，能知晓或宣说佛陀究竟功德？此等相状对我等无明翳障黑暗者极为隐蔽，于如来功德宣说时如何能及？
然而，依止圣龙树等遣除疑惑，我等略说如来体性般若波罗蜜多体性威力功德之一分。凡夫本性贫乏功德且为慢心所摧，虽闻如是功德增长亦不信解，于其法善巧者则于'足与髀'等，即依止于世尊般若波罗蜜多及其体性、其因之体性，以及宣说彼二者者。

།དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་དེས་དད་པ་ཙམ་དང་ཡང་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་ན་མ་ངེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ ཞིང་ལྷ་རྣམས་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མ་ལུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས ལེགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱས་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་ལམ་ངན་པ་ལ་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དགའ་བའོ།།དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་སྒྲོན་མས་གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་།མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དཔའ་བོ་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་དམ་པ་མཁས་པ་ལས་ངེས་ པར་བྱས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པའི་གནས་སུ་བྱས་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡུན་རིང་པོར་མ་བྲལ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པས་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ས་ནོན་ནས་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕ་རོལ ཏུ་སོན་ནས་ཀུན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་རྫོགས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོས་སྨྲས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་གསུངས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྟོན་པ་པོས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་ པས་དགའ་བར་གྱུར་ནས་ཉན་པ་པོས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་ཚོགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ལེའུ་འོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །།རིན་ཆེན་ཕུང་པོར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེན་རིན་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར་མིན་ཞིང་། །མ་རྟོགས་བརྒྱུས་ནས་ཇི ལྟར་ཡང་ནི་རིན་ཆེན་བློ་ཡིས་མཁའ་ལ་སྒྲོགས།།ནང་གནས་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་རང་བཞིན་འདི་ནི་བདག་གིས་ཀུན་འབྱིན་པའི། །ཕྲག་དོག་མེད་པ་དེ་ཡིས་རྟག་ཏུ་མཁས་རྣམས་བརྒྱན་པར་གྱིས། །སྟོང་ཉིད་ཐུབ་པས་རྒྱས་བཏབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི། །མཚོན་བྱའི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལྡན་མུན་པ་ དང་བྲལ་བ།།འཕགས་པའི་གསུང་གི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་། །ལྡན་ཀྱང་མི་འབྲལ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་མ་ཡིན། །ཡུམ་གྱི་རབ་འདོད་ཆེ་མཆོག་གསལ་བར་བསྒྲགས་པ་ལས་ཐོབ་པའི། །བསོད་ནམས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལམ་འབྲས་བུ་འགྲོ་བས་བགྲོད་འགྱུར་ཕྱིར། །བདག་ གིས་དཔག་མེད་ཡུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་གསལ་བྱས་པའི།།འཚོ་བའི་རྒྱགས་བྱིན་སྒྲིབ་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ཅིག་།བདེ་གཤེགས་གསུང་དང་བླ་མ་བསྙེན་བཀུར་ནས་ནི་ཡང་དག་པའི། །འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་ནི་སྙིང་རྗེས་བྱས་པ་འདི། །ཕྱོགས་རྣམས་མ་ལུས་མི་མཐུན་ ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ།།འགྲོ་བ་ཐུབ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲོ་བའི་བར་དུ་གསལ་གྱུར་ཅིག་།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།

其中利益是，如果仅具有信心并且完全具足，则不会感受不定业异熟的罪业之蕴，而会随后感受天人与人类的圆满，之后为了对治以实有和非实有执著为根本的一切烦恼、业和生的遍染之聚的生起，以一性而入住善城，如前所说修习般若波罗蜜多。对此追求的人们长期舍弃，是喜好一切恶道艰难分别。
如是以教证和理证之灯所明显，是由大士们所明显故，以及一切众生之导师勇士们已行且随行故。欲确定宣说彼性者，应从殊胜智者处确定般若精要月光论，以闻思为最敬之处，长期不离恭敬，以修习般若波罗蜜多而达资粮等地，渐次到达无上菩提彼岸而普遍安住。
为明显般若圆满，结集者说：'如是等'。'如是'即与所说般若波罗蜜多宝经相应。说者以宣说无上法而欢喜，听者亦赞叹所说。世间即众会，与菩萨等及天等俱，称为世间。
此为付嘱品。
《八千颂般若波罗蜜多注释·精要月光论》由大班智达无畏生藏所造，此为第三十二品付嘱品。
宝藏中多数众生不得珍宝，未解而行如何以智慧宝于空中宣说。内住功德珍宝自性，我以此普遍宣说，无嫉妒故常以此庄严诸智者。
空性佛所印封圆满之，所诠处具道离暗冥，圣言日光光芒具足，然不离者亦未能见。
由宣说般若最胜广大愿所获，以诸福德为众生趋行彼道果，我以无量般若功德极明显，愿施生计资具无碍成圆满。
承事善逝语及上师而作此，无畏造论以悲心所作此，胜伏一切方所违品直至，愿以佛身语意令众生欢喜而明显。
《八千颂般若波罗蜜多注释·精要月光论》由大班智达无畏生藏所造圆满。


